Indeks Ksiąg Zakazanych




Pobierz 17.12 Kb.
NazwaIndeks Ksiąg Zakazanych
Data konwersji05.11.2012
Rozmiar17.12 Kb.
TypDokumentacja
Indeks Ksiąg Zakazanych (łac. Index librorum prohibitorum lub Index Expurgatorius) to opracowywany i ogłaszany przez Kościół katolicki, spis książek, których nie wolno było czytać, posiadać i rozpowszechniać wiernym bez zezwolenia władz kościelnych, pod groźbą ekskomuniki. Na spis wciągane były publikacje uznane za niezgodne z doktryną katolicką, wśród nich znalazły się też dzieła naukowe i filozoficzne, m.in. Galileusza, Kanta, Keplera, Kopernika, Monteskiusza czy Woltera.

Z upowszechnieniem wynalazku druku w 1450 roku zaczęło pojawiać się coraz więcej nowych tłumaczeń Biblii i traktatów protestanckich. Rada Frankfurtu, za namową arcybiskupa Moguncji utworzyła w roku 1486 pierwszy urząd kontroli publikacji.

Jednak początki Indeksu sięgają jeszcze średniowiecza, kiedy Waldensi przetłumaczyli Biblię na język prowansalski. W celu zwalczania tego ruchu oraz herezji Albigensów synod prowincjonalny w Tuluzie w 1229 roku wydał zakaz posiadania jakiejkolwiek części Pisma Świętego przez laików w diecezji tuluskiej. Wraz z nadejściem odrodzenia oraz reformacji Kościół rzymskokatolicki znalazł się w ogniu silnej krytyki ze strony przeciwnych mu autorów, których dzieła były masowo rozpowszechniane dzięki wynalezieniu druku w połowie XV wieku. Aby powstrzymać powstawanie i rozpowszechnianie nieprawomyślnych zdaniem Kościoła ksiąg stworzono listy zakazanych publikacji, które obowiązywałaby wszystkich katolików. Kiedy w 1542 roku utworzono Świętą Inkwizycję, to do jej początkowych działań należało kontrolowanie prawomyślności w kontekście wiary ukazujących się dzieł. W 1543 roku Generalny Inkwizytor Giovanni Pietro Caraffa zadekretował, że nie wolno drukować książek bez pozwolenia Świętej Inkwizycji. W 1555 roku, kiedy został papieżem (przybrał imię: Pawła IV), polecił sporządzić wykaz książek, których nie wolno rozpowszechniać, posiadać ani czytać. W ten sposób w roku 1559 (w czasie trwania Synodu Trydenckiego) po raz pierwszy ukazał się powszechny Indeks Ksiąg Zakazanych. Umieszczono w nim tytuły dzieł oraz nazwiska autorów oskarżonych o rozsiewanie heretyckich poglądów.

Na mocy bulli papieskiej Pawła IV z 5 stycznia 1559 odwołano wszelkie pozwolenia na czytanie zakazanych dzieł, spowiednicy mieli obowiązek dowiadywać się, kto czyta i rozpowszechnia heretyckie druki ze szczególnym uwzględnieniem publikacji luterańskich. Od zakazu nikt nie był zwolniony, pod groźbą ekskomuniki obowiązywał on urzędników kościelnych, biskupów, arcybiskupów, kardynałów, patriarchów, a także panujących i cesarzy.

Indeks był regularnie uzupełniany o nieprawomyślne dzieła aż do 1949 roku – właśnie wtedy, w czasie pontyfikatu Piusa XII ukazało się ostatnie, 32. wydanie Indeksu - zawierało 4 126 tytułów.

W notyfikacji z dnia 14 czerwca 1966 Kongregacja Nauki Wiary stwierdziła, że Indeks pozbawiony jest znaczenia dyscyplinarno-karnego, natomiast zachowuje swoją wartość moralną jako ostrzeżenie przed treściami szkodliwymi dla wiary i dobrych obyczajów. Odtąd przestrzeganie Indeksu jest kwestią sumienia wiernych. Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku zaleca biskupom czuwanie by wpływ środków przekazu i słowo pisane nie szkodziły wierze i obyczajom wiernych. W przypadku szczególnego zagrożenia ze strony jakiejś publikacji biskupi powinni podjąć środki zaradcze o charakterze informacyjnym. Negatywne rekomendacje dla niektórych pozycji mogą wydawać krajowe Konferencje Episkopatu czy poszczególni biskupi. Przykładem w Polsce jest stanowisko Episkopatu wobec książki Dana Browna Kod Leonarda da Vinci.

Działania te reguluje Kodeks prawa kanonicznego w pp. 822-832. "Dla zachowania nieskazitelności wiary i obyczajów, pasterze Kościoła posiadają prawo i są zobowiązani czuwać, by wiara i obyczaje wiernych nie doznały uszczerbku przez słowo pisane lub użycie środków społecznego przekazu.”

W wyjątkowych przypadkach Kongregacja Nauki Wiary wydaje publiczne orzeczenie, iż dana publikacja jest niezgodna z nauką Kościoła.

Tak wyrażał to Jan Paweł II: "Zawsze miałem dylemat: Co czytać? Starałem się wybierać to, co najistotniejsze. Tyle rzeczy się publikuje. Nie wszystkie są wartościowe i pożyteczne. Trzeba umieć wybierać i radzić się, co czytać".

źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Indeks_ksi%C4%85g_zakazanych

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Indeks Ksiąg Zakazanych icon24 września 1 października Tydzień Zakazanych Książek 2011

Indeks Ksiąg Zakazanych iconWśród szeptających ksiąg

Indeks Ksiąg Zakazanych iconAntropologia ksiąg mądrościowych

Indeks Ksiąg Zakazanych iconTemat: czytanie ksiąg prorockich

Indeks Ksiąg Zakazanych iconZasada powszechności ksiąg wieczystych

Indeks Ksiąg Zakazanych iconKw-zad rejestr Ksiąg Wieczystych

Indeks Ksiąg Zakazanych iconKw-zal rejestr Ksiąg Wieczystych Numer Dz. Kw

Indeks Ksiąg Zakazanych iconAktu stanu cywilnego do polskich ksiąG

Indeks Ksiąg Zakazanych iconWitruwiusz o architekturze, ksiąg X księga pierwsza przedmowa

Indeks Ksiąg Zakazanych iconWykaz skróTÓw ksiąg biblijnych księgi Starego Testamentu

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom