Pianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym




Pobierz 162.93 Kb.
NazwaPianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym
Data konwersji06.09.2012
Rozmiar162.93 Kb.
TypDokumentacja
Izabela Bucka


Pianista”, reż. Roman Polański

2002 r.


Temat lekcji: SZTUKA UCZŁOWIECZA W ZDEHUMANIZOWANYM

ŚWIECIE Analiza roli muzyki w filmie Romana Polańskiego pt. Pianista


Scenariusz zajęć języka polskiego w szkole ponadgimnazjalnej.


Cele zajęć:


Uczeń

  • poznaje twórczość polskiego reżysera R. Polańskiego; poznaje losy narodu żydowskiego i rzeczywistość wojenną;

  • kształtuje umiejętność analizowania i interpretowania dzieła filmowego;

  • oraz motywów w nim wykorzystanych;

  • doskonali umiejętność korzystania z różnych tekstów kultury i porównywania ich.



Metody pracy:


  • dyskusja,

  • burza mózgów,

  • heureza, analiza porównawcza,

  • mapa pojęciowa.


Formy pracy: grupowa, zbiorowa.


Środki dydaktyczne:


  • załącznik z fragmentami wiersza Norwida,

  • plansza z mapą pojęciową.


Czas trwania: 2 godz. lekcyjne.


Przebieg zajęć:


1. Nauczyciel zapoznaje uczniów z kontekstem filmu, który będą oglądać: film wyreżyserowany przez polskiego reżysera Romana Polańskiego jest adaptacją biografii Władysława Szpilmana, polskiego pianisty i kompozytora.


2. Projekcja filmu lub wybranych obszernych fragmentów. Konieczne jest uwzględnienie scen: koncert w polskim radiu na początku i na zakończenie filmu, koncert w filharmonii, sceny z getta i ukrywania się głównego bohatera po likwidacji getta, scena spotkania z niemieckim oficerem w opuszczonym budynku (1 godz. lekcja).


3. Uczniowie podsumowują główne informacje dotyczące losów Szpilmana. Przewidywane odpowiedzi: był znanym pianistą, przeżył wojnę dzięki pomocy różnych ludzi, po wojnie pracował jako pianista i kompozytor.


4. Uczniowie odpowiadają na pytanie: jaki los spotkał ludność pochodzenia żydowskiego z rąk hitlerowców? W swej wypowiedzi mają podkreślić proces eskalacji represji, które nałożone były na rodzinę bohatera i naród żydowski.

Jeden z uczniów zapisuje wnioski na tablicy w postaci grafu:


pozbawienie wszelkich praw obywatelskich → grabieże żydowskiego mienia → bicie, poniżanie → stłoczenie w getcie → brak środków do życia, bieda, głód, choroby, śmierć, trupy na ulicy → masowe egzekucje → niewolnicza praca ponad siły w nieludzkich warunkach → traktowani jak zwierzęta → wywożeni w bydlęcych wagonach do obozów koncentracyjnych → masowa eksterminacja w komorach gazowych.


5. Uczniowie przypominają, w których momentach pojawia się w filmie muzyka. Podają spostrzeżenia na temat tej muzyki: Jakim chwilom towarzyszy ta muzyka, jaki nastrój i skojarzenia wywołuje?


Scena otwierająca film - Szpilman gra Szopena w polskim radiu

Spokój, melancholia, zaduma brutalnie przerwana przez huk wybuchu bomby i dźwięk tłuczonych szyb; okrucieństwo wojny kończy okres spokoju

Groteskowy taniec ludności żydowskiej czekających przed przejściem

Poniżenie Żydów zmuszonych do tańca

Szpilman podsłuchuje grającą na wiolonczeli ciężarną koleżankę

Normalność, spokój i ciepło rodzinnego domu

Bohater ukrywa się mieszkaniu z fortepianem, nieśmiało zbliża się do instrumentu, gra jedynie palcami w powietrzu

Tęsknota za zakazana pasją, ale też za normalnym życiem, bezpiecznym domem sprzed wojny

Głodny i schorowany, „gra” jedynie palcami w powietrzu, wyobraża sobie grę – (muzyka wyobraźni)

Ucieczka w marzenia pozwala bohaterowi przeżyć koszmar wojny; huk wystrzału armatniego zatyka uszy – znów wojna przerywa „zatopienie” bohatera w muzyce

Szpilman gra w opuszczonym domu dla niemieckiego oficera

„Wzburzona”, dramatyczna muzyka jak położenie i los pianisty i innych Żydów; poniżenie i skazanie na śmierć nie może odebrać talentu ani miłości do muzyki; grając bohater jest sobą

Kolejna scena w polskim radiu – Szpilman wraca do pracy

Pogodne, radosne tony utworu Szopena - znowu wolność, pokój i normalność

Scena finałowa – koncert filharmoniczny

Podniosły, uroczysty klimat; zasłuchani widzowie pełni podziwu – sztuka znów triumfuje wraz z nastaniem wolności


Nauczyciel podkreśla słowa – klucze, na podstawie których uczniowie formułują pierwsze wnioski na temat roli warstwy muzyczno – dźwiękowej w filmie „Pianista”:

Muzyka (nokturn, polonez i ballada Chopina, ale także utwory Beethovena, Bacha i kompozytora ścieżki dźwiękowej do filmu – Wojciecha Kilara) odwzorowuje przekaz myślowy filmu, podkreśla nastrój scen, uwydatnia pewne wartości, pomaga w interpretacji idei, które ten film wyraża. Jest istotnym elementem życia bohaterów nawet, gdy jest zakazana. Inne dźwięki i efekty akustyczne (np. wybuchy, wystrzały, szum w uszach ) zagłuszają muzykę i dookreślają rzeczywistość filmowa – wojna odbiera możliwość kontaktu ze sztuką.


6. Nauczyciel zwraca uwagę uczniom, że w filmie w sugestywny sposób zostały wykorzystane motywy związane z muzyką: instrument muzyczny (fortepian, pianino, skrzypce, wiolonczela), obraz dłoni artysty.


Nauczycie dzieli klasę na trzy grupy. Daje polecenie dla dwóch grup:


Przypomnijcie, w jakich scenach pojawiają się wspomniane motywy (instrument muzyczny – grupa 1, dłonie – grupa 2 ): jakie skojarzenia wywołują te motywy? Wnioski zapiszcie w formie tabeli lub mapy pojęciowej.

Przewidywane odpowiedzi:


Pianino, fortepian, inny instrument muzyczny

Muzyka – sztuka; pasja; zawód i źródło utrzymania, wspólne zainteresowanie, które łączy; źródło pieniędzy, gdy nie ma co jeść, ale także skrytka na pieniądze; talent muzyczny wzbudza uznanie, podziw; pomaga w trudnych chwilach; pobudza tęsknotę i wyobraźnię; podtrzymuje na duchu.

Ręce pianisty

Talent, delikatność, wrażliwość



Zadanie dla grupy trzeciej:

(Ta część lekcji jest opcjonalna. Można ją wprowadzić dla tych uczniów, którzy poznali już utwór Norwida pt. „Fortepian Szopena”. Ewentualnie nauczyciel może zapoznać z wierszem Norwida i przedstawić na planszy mapę pojęciową dotyczącą wymowy poematu.)

Przypomnijcie sobie wiersz Norwida pt. „Fortepian Szopena”(zał.1).

Jaką symbolikę w tym wierszu miały motywy fortepianu, rak, gry?


FORTEPIAN SZOPENA




dłoń fortepian

biała, alabastrowa jak klawisze fortepianu upostaciowienie sztuki





sztuka to pełnia, doskonałość; wartość ponadczasowa, wspólne dziedzictwo kulturowe, które łączy i scala cywilizację śródziemnomorską; a jednocześnie polski charakter, tożsamość narodowa


talent, wrażliwość delikatność artysty w obliczu śmierci artysta i fortepian to jedność

Zebranie wniosków z pracy poszczególnych grup. Uczniowie próbują odpowiedzieć na pytanie o znaczenie wymienionych motywów w filmie Polańskiego. Wnioski: Odwołanie się do motywu fortepianu, dłoni artysty oraz wykorzystanie w filmie muzyki Szopena jako głównego tematu muzycznego podkreśla tożsamość bohatera – artysty i Polaka. Muzyka Szopena to synonim wielkiej sztuki jako ponadczasowej wartości, talentu i wrażliwości, a także polskości i patriotyzmu.


7. Nauczyciel zwraca uwagę na scenę kulminacyjną filmu – spotkanie Szpilmana z niemieckim oficerem Wilmem Hosenfeldem. Uczniowie analizują postawy obydwu postaci.





Szpilman

Wilm Hosenfeld


Pierwsze spotkanie

Obdarty, wychudzony, z nadmiernym zarostem i długimi włosami, ściskający w ręku puszkę z ogórkami, bezradny i wystraszony; podporządkowany potrzebom biologicznym – jedzeniu; wygląda jak Chrystus – upokorzony i doprowadzony przed oblicze kata.

Spokojny, z początku obojętny , ale i odrobinę zaciekawiony; stoi na podwyższeniu, patrzy z góry.

Gra Szpilmana

Skupienie i koncentracja na grze, jego gra oddaje klimat chwili – groza, strach, niepewność losu;

Zaskoczenie, wzruszenie; piękno i kunszt gry pianisty sprawiło, że zobaczył wyjątkowego artystę w poniżonym człowieku


Wnioski: Uczniowie zbierają wszystkie rezultaty analizy warstwy muzycznej filmu i szukają odpowiedzi na pytanie: Jaką rolę odegrała muzyka w życiu Władysława Szpilmana? Muzyka, jedna z najważniejszych wartości życia tytułowego pianisty, pomogła mu przetrwać. W trudnych chwilach dała mu siłę, by żyć i nadzieję, by przeżyć w zdehumanizowanym świecie chaosu. Sztuka ochroniła jego psychikę i wrażliwość, pozwoliła udowodnić sobie i innym, że jest człowiekiem. Dzięki niej odzyskał ludzką godność, a jednocześnie zdemaskował bezsens i bezzasadność założeń nazizmu. Talent i pasja przyniosły mu ocalenie.


Sztuka




zwycięstwo idei człowieczeństwa

niezastąpiona część humanizmu


8. Ocena pracy uczniów.


9. Praca domowa (do wyboru):

    • Korzystając z symboliki motywów muzycznych, narysuj plakat promujący film „ Pianista”.

    • Przyjmij punkt widzenia niemieckiego oficera i opisz jego wrażenia i przemyślenia podczas spotkania ze Szpilmanem. Wypowiedź napisz w pierwszej osobie.


Załącznik 1


Cyprian Kamil Norwid

Fortepian Szopena”

(fragmenty)


[...]

III

Byłem u Ciebie w te dni, Fryderyku!

Którego ręka... dla swojej białości

Alabastrowej -- i wzięcia -- i szyku--

I chwiejnych dotknięć jak strusiowe pióro --

Mięszała mi się w oczach z klawiaturą

Z słoniowej kości...

I byłeś jako owa postać, którą

Z marmurów łona,

Niźli je kuto,

Odejmą dłuto

Geniuszu -- wiecznego Pigmaliona!


IV

A w tym, coś grał -- I co? zmówił ton -- I co? powie,

Choć inaczej się echa ustroją,

Niż gdy błogosławiłeś sam ręką Swoją

Wszelkiemu akordowi --

A w tym, coś grał: taka była prostota

Doskonałości Peryklejskiej

Jakby starożytna która Cnota,

W dom modrzewiowy wiejski

Wchodząc, rzekła do siebie:

„ Odrodziłam się w niebie

I stały mi się arfą -- wrota,

Wstęgą -- ścieżka...

Hostię -- przez blade widzę zboże...

Emanuel już mieszka

Na Taborze!”


V I

była w

tym Polska, od zenitu

Wszechdoskonałości dziejów

Wzięta, tęczą zachwytu --

Polska -- przemienionych kołodziejów!

Taż sama, zgoła,

Złoto-pszczoła!...

( Poznał-ci-że bym ją – na krańcach bytu!...)


VI

I -- oto -- pieśń skończyłeś -- -- I już więcej

Nie oglądam Cię -- -- jedno -- słyszę:

Coś?... jakby spór dziecięcy -- --

-- A to jeszcze kłócą się klawisze

O niedośpiewaną chęć:

I trącając się z cicha,

Po ośm -- po pięć --

Szemrzą: „Począłże grać? Czy nas odpycha??...”


VII

O Ty! Co jesteś Miłości-profilem

Któremu na imię Dopełnienie:

Te -- co w Sztuce mianują stylem,

Iż przenika pieśń, kształci kamienie...

O! Ty -- co się w Dziejach zowiesz Erą,

Gdzie zaś ani historii zenit jest,

Zwiesz się razem: Duchem i Literą,

I „Consummatum est”...

O! Ty -- Doskonałe-wypełnienie,

Jakikolwiek jest Twój, I gdzie?... znak...

Czy w Fidiasu? Dawidzie? Czy w Szopenie?

[...]

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Pianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym iconPianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym

Pianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym iconReżyseria: Roman Polański

Pianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym iconTemat: Zielony wędrowiec w reż. Krzysztofa Raua to opowieść o Scenariusz lekcji języka polskiego w kl. VI cele

Pianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym iconNie)subiektywna autobiografia – „Pianista” (2002) Romana Polańskiego

Pianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym iconPianista dramat wojenny, Polska/Wlk. Brytania/Francja, 2002, 142 min

Pianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym iconTemat: Asertywność sztuka odmawiania, sztuka bycia sobą. Postawy, jakie przyjmujemy w kontaktach z innymi

Pianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym iconSztuka rymotwórcza, (dowolne wydanie, np tłum. Maciuński, op. M. Siwiec, Kraków, Universitas, 2002) Corneille, Pierre, Cyd

Pianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym iconPrzedmiot, który uczłowiecza…

Pianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym iconKonspekt lekcji z przedmiotu sztuka (część plastyczna) dla kl. VI

Pianista”, reż. Roman Polański 2002 r. Temat lekcji: sztuka uczłowiecza w zdehumanizowanym iconNazwa jednostki prowadzącej kierunek
«chansons de geste» można uznać za powieść ? Roman de la Rose ? Roman de Renart ?

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom