Ortopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi




Pobierz 1.26 Mb.
NazwaOrtopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi
strona36/39
Data konwersji13.11.2012
Rozmiar1.26 Mb.
TypDokumentacja
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   39

U dzieci zabiegami z pogranicza operacji oszczędzających i amputacjijest tzw. plastyka odwrócona (rotacyjna), polegająca na wycięciu guza z zajętym odcinkiem kości i przyległymi mięśniami, z pozostawieniem pęczka naczyniowo-nerwowego i części skóry. Następnie odwraca się stopę o 180ř i zespala kości oraz wykonuje się złożone zabiegi plastyczne, które umożliwiają uzyskanie dobrych efektów czynnościowych.

Radioterapia najczęściej stanowi element leczenia skojarzonego, rzadziej stosowana jest jako metoda samodzielna. Ma ona na celu uzyskanie pełnego wyleczenia (radioterapia radykalna), bądź złagodzenie objawów związanych z chorobą, poprawę jakości życia i ewentualnie jego przedłużenie (radioterapia pałiatywna). Powinna ona zapewnićjednorodny rozkład dawki promieniowania na obszarze zmiany przy jak najmniejszym napromienieniu otaczających tkanek zdrowych i narządów krytycznych (np. rdzenia kręgowego). Leczenie promieniami stwarza ryzyko wystąpienia niepożądanych objawów i uszkodzeń popromiennych. Objawy wczesne mogą być miejscowe (odczyny skórne, zmiany zapalne zwłaszcza błon śluzowych) i ogólne (nudności, wymioty, osłabienie, obniżenie wartości morfotycznych krwi). Późne efekty napromieniania ujaw


niają się po miesiącach i lątach od zakończenia leczenia i dotyczą głównie narządów wewnętrznych, gruczołów dokrewnych, mięśni (zwłóknienia), naczyń krwionośnych, a u dzieci prowadzą do zaburzeń wzrostu kości. Po wieloletnim okresie indukcji po napromienianiu (15-20 lat) może dojść do powstania wtórnych nowotworów (około 8%). Najczęściej są nimi: mięsaki kości i tkanek miękkich, nowotwory skóry i tarczycy. W celu poprawy wyników leczenia stosuje się nowe metody napromieniania, jak: hiperfrakcjonacja, radioterapia śródoperacyjna, stosowanie radiouczulaczy.

Istotną składową leczenia nowotworów jest chemioterapia. Polega ona na stosowaniu środków: alkilujących, antymetabolitów, pochodzenia roślinnego, antybiotyków i hormonów (estrogeny, androgeny, hormony kory nadnerczy). W przypadku guzów kości zwykle stosuje się ją w postępowaniu skojarzonym z leczeniem chirurgicznym.

PODZIAŁ GUZÓW PIERWOTNYCH I ZMIAN GUZOPOCHODNYCH KOŚCI (WHO)

I. Nowotwory tworzące tkankę kostną

A. Łagodne

l. Kostniak (osteoma).

2. Kostniak kostnawy (osteoid osteoma).

3. Kostniak zarodkowy (osteoblastoma, osteoblastoma benighum).

B. Zlośliwe

1. Mięsak kostny kościopochodny (osteosarcoma, sarcoma osteogenes).

2. Mięsak kostny przykorowy (osteosarcoma iuxtacorticale, osteosarcoma paraostale).

II. Nowotwory tworzące tkankę chrzęstną

A. Łagodne

1. Chrzęstniak (chondroma).

2. Wyrośl kostno-chrzęstna (exostosis cartillaginea, osteochondroma).

3. Chrzęstniak zarodkowy (chondYoblastoma, chondroblastoma benignum, chondroblastoma epiphyseale).

4. Włókniak chrzęstno-śluzakowaty (fibroma chondromyxoides).

B. Zlośliwe

1. Chrzęstniakomięsak (chondrosarcoma).

2. Chrzęstniakomięsak przykostny (chondrosarcoma iuxtacorticale).

3. Chrzęstniakomięsak mezenchymalny (chondrosarcoma mesenchymale).

III. Guzy ołbrzymiokomórkowe kości (osteoclastoma, tumor gigantocellularis)

IV. Nowotwory szpiku kostnego

1. Mięsak Ewinga (sarcoma Ewingi).

2. Mięsak siateczkowaty kości (reticulosarcoma ossis).


3. Mięsak limfatyczny kości (lymphosarcoma ossis). 4. Szpiczak (myeloma).

V. Nowotwory naczyniopochodne A. Łagodne

1. Naczyniak (haemangioma).

2. Naczyniak limfatyczny (lymphangioma). 3. Kłębczak (glomangioma).

B. Nie określone jako lagodne lub zlośliwe

l. Naczyniak śródbłonkowy (haemangioendothelioma). 2. Przybłoniak (haemangiopericytoma).

C. Zlośliwe

1. Mięsak naczyniowy (angiosarcoma).

VI. Inne nowotwory tkanki łącznej

A. Łagodne

1. Włókniak (fibroma desmoplasticum). 2. Tłuszezak (lipoma).

B. Zlośliwe

1. Włókniakomięsak (f'ibrosarcoma). 2. Tłuszczakomięsak (liposarcoma).

3. Nowotwór złośliwy pochodzenia mezenchymatycznego (mesenchymoma malignum).

4. Mięsak niezróżnicowany (sarcoma anaplasticum, sarcoma nondifferentiatum).

VII. Inne guzy

1. Struniak (chordoma).

2. Szkliwiak kości długich (adamantinoma ossium longum).

3. Nerwiakoosłoniak (neurilemmoma, schwannoma, neurinoma). 4. Nerwiakowłókniak (neurofibroma).

VIII. Nowotwory nie skłasyfikowane

IX. Zmiany nowotworowe kości

1. Torbiel samotna kości (cystis ossis solitaria).

2. Torbiel tętniakowata kości (cy.stis aneurysmatica ossis).

3. Śródkostna torbiel galaretowata (ganglion intraossealis).

4. Przynasadowy włóknisty ubytek kości, włókniak niekostniejący (defectus

fibrosus metaphysealis, fibroma nonossificans).

5. Ziarniniak kwasochłonny (granuloma eosinophilicum).

6. Dysplazja włóknista (dysplasia fibrosa).

7. Kostniejące zapalenie kości (myositis ossificans).

8. Choroba Recklinghausena kości (morbus Recklinghausen ossium).


3.10.2. NOWOTWORY WYTWARZAJĄCE TKANKĘ CHRZĘSTNĄ

3.10.2.1. CHRZĘSTNIAK (CHONDROMA) Jest to guz łagodny, występujący w wieku od 10 do 50 lat (najczęściej pomiędzy 10. a 15. rokiem życia). Może być pojedynczy lub mieć postać mnogich ognisk. Umiejscawia się przede wszystkim w środku kości (enchondroma), rzadziej w strefie przykorowej (chondroma periostale, chondroma iuxtacorticale) lub jako chrzęstniak przykostny (chondroma paraostale). Najczęściej zajmuje kości rąk, stóp, żebra i miednicę.

Wieloogniskowe zmiany z zajęciem głównie jedynie połowy ciała to choroba Ołłiera, a podobne zmiany występujące łącznie z naczyniakami to zespół Maffuciego.

Objawy Często wykrywanyjest przypadkowo, ponieważ zazwyczaj nie daje objawów (czasami obrzęki palców i złamania patologiczne). Rozrost guza powoduje nieznaczne rozdęcie kości.

Jeżeli pojawia się w kościach obręczy barkowej lub miednicy, wykrywanyjest późno (niekiedy po 40. roku życia może ulec przemianie złośliwej).

W obrazie rtg stwierdza się ogniska przejaśnień z plamistymi zwapnieniami, otoczone sklerotycznymi obwódkami oraz brakiem odczynu odokostnowego, niekiedy przerwanie warstwy korowej kości.

Różnicowanie - Choroba Recklinghausena. - Dysplazja włóknista. Leczenie

Ze względu na miejscowe dolegliwości oraz możliwość powstania złamań patologicznych konieczne jest wycięcie guza. Powstały ubytek wypełnia się własną tkanką kostną gąbczastą lub kością liofilizowaną. Przy zbyt małym wycięciu następuje nawrót guza.

Rokowanie - dobre (wyjątkowo zezłośliwienie).


3.10.2.2. KOSTNIAKOCHRZĘSTNIAK, WYROŚL KOSTNO-CHRZĘSTNA (OSTEOChONDROMA, EXOSTOSIS CARTILAGINEA)

Jest to najczęściej spotykany nowotwór lagodny, przybierający postać wynioslości kostnej na zewnętrznej powierzchni pokrytej tkanką chrzęstną. Najczęściej występuje między 10. a 20. rokiem życia. Zwykle pojawia się w okolicy przynasad (głównie kończyny górnej), klatki piersiowej, czaszki, kręgosłupa. Może być pojedynczy lub mnogi. Wyrośl pojedyncza może być uszypulowana lub wapniejąca (ryc. 243).

Objawy Występują rzadko (jedynie przy ucisku naczyń lub nerwów, np. nerwu

strzałkowego). Nowotwór wielokrotnie wykrywanyjest przypadkowo. Czasami powoduje zniekształcenie kończyn.

W obrazie rtg widoczne wyrośla kostne, uwypuklenie obrysu kości (obraz radiologiczny rzadko świadczy o wielkości guza, ponieważ jest on częściowo zbudowany z tkanki chrzęstnej).

Różnicowanie - Mięsak chrzęstny.

- Dysplazja wlóknista. Leczenie

Bezwzględnym wskazaniem do wycięcia jest nagly wzrost guza (podejrzenie zezlośliwienia) oraz wtórnejego następstwa-ucisk nerwów, niezborność stawu (np. bliższego i dalszego stawu promienno-lokciowego), konflikty ze ścięgnami (rąk i stóp oraz gęsiej stopki). Konieczne jest wtedy dokladne wycięcie guza z torebką.

Rokowanie - dobre (wyjątkowo zezłośliwienie).

3.10.2.2.1. MNOGIE KOSTNIAKOCHRZĘSTNIAKI (DIAPHYSEAL ACLASIS,

HEXEDITARY MULTIPLE EXOSTOSES)

Stanowią samodzielną jednostkę chorobową, która jest dziedziczona w sposób dominujący. Towarzyszą im zaburzenia modelowania i znaczne zniekształcenia szkieletu. Wyrośla są nieregularne i niekiedy mogą ulec zezlośliwieniu (5%) (ryc. 244).

3.10.2.3. CHRZĘSTNIAK ZARODKOWY NIEZŁOŚLIWY (CHONDROBLASTOMA BENIGNUM, CHONDROBLASTOMA EPIPHYSFAI.F. )

Jest nowotwor em łagodnym i rzadkim, mającym łączność z chrząstką nasadową. Występuje zwykle między 10. a 20. rokiem życia i rozwija się wolno. Zazwyczaj umiejscawia się w okolicy nasad i przynasad kości (prawie zawsze w okolicy stawu kolanowego i bliższej nasady kości ramiennej).

Objawy - Uwypuklenie skóry o zwiększonym uciepleniu.

- Ból stawu sąsiadującego ze zmianą, nasilający się zwłaszcza w nocy.

- Utykanie i przykurcz stawu (dolegliwości nasilają się po unieruchomieniu kończyny w opatrunku gipsowym).

- Rtg - guz w okolicy nasad z przejaśnieniami i plamkowatymi zagęszczeniami struktury (chicken wire calci fication).

- Pewne rozpoznanie możliwe jest na podstawie badania histopatologicznego.

Różnicowanie - Chrzęstniakomięsak.

- Włókniak chrzęstno-śluzakowaty. Leczenie

Konieczne jest radykalne wycięcie i uzupełnienie ubytku autogenną kością gąbczastą.

Rokowanie - dobre.

3.10.2.4. WŁÓKNIAK CHRZĘSTNO-ŚLUZAKOWATY (FIBROMA CHONDROMYXOIDES, CHONDROMYXOFIBROMA)

Jest to guz łagodny, występuje wyjątkowo rzadko, zazwyczaj w młodym wieku (najczęściej 2. dekada życia). Lokalizuje się głównie w obrębie przynasad (głównie kości piszczelowej i udowej), rzadziej w żebrach i kościach śródstopia.

Objawy

Wykrywa się go przeważnie przypadkowo u młodzieży, ponieważ wyjątkowo powoduje dolegliwości bólowe. Często stwierdzany po złamaniu patologicznym. W obrazie rtg podobny jest do chrzęstniaka zarodkowego, guza olbrzymiokomórkowego lub torbieli tętniakowej (zwykle ostro odgraniczony, osteolityczny ubytek kości rozprzestrzeniający się odśrodkowo, warstwa korowa kości rozdęta i ścieńczała).


Leczenie

Polega na wycięciu guza w granicach zdrowych tkanek i ewentualnie przeszczepie kości autogennej.

Rokowanie - dobre (wyjątkowo nawroty po niepe1nym wycięciu).

3.10.2.5. MIĘSAK CHRZĘSTNOPOCHODNY. CHRZĘSTNIAKOMIĘSAK (CIYONDXOSARCOMA) Należy do nowotworów złośliwych. Zazwyczaj występuje po 30. roku życia, dwukrotnie częściej dotyczy mężczyzn niż kobiet. Rozwija się wolno, z centralnej części kości oraz okostnej, przerzuty daje późno (głównie do płuc, rzadziej do węzłów chłonnych). Występuje jako guz pierwotny (zwykle u dzieci i młodocianych) oraz wtórny na podłożu chrzęstniaków i kostniakochrzęstniaków. Umiejscawia się najczęściej w kościach miednicy i pasa barkowego oraz dystalnej części uda i bliższej kości ramiennej.

Objawy - Objawy kliniczne pojawiają się późno.

- Bóle (tępe) w okolicy guza powoli narastające. - Obrzęk.

- Ograniczenie ruchów stawu. - Złamania patologiczne.

- Rtg - ubytek tkanki kostnej, słabo odgraniczony od otoczenia, uszkodzenia warstwy korowej kości, rzadko odćzyn ze strony okostnej.

Leczenie Polega na doszczętnym wycięciu guza (mało wrażliwy na radioterapię). Jeżeli guz ma duże rozmiary, konieczna staje się amputacja, która powinna obejmować sąsiadujący z guzem, położony dośrodkowo staw. Po zbyt małym wycięciu następują nawroty o większej złośliwości.

Rokowanie - przeżywalność powyżej 5 lat u 50% chorych, przerzuty występują późno i rzadko.

3.10.3. NOWOTWORY UUYTWARZAJĄCE TKANKĘ KOSTNĄ

3.10.3.1. KOSTNIAK (OSTEOMA)

Jest to nowotwór łagodny pojawiający się w każdym wieku, zazwyczaj w czaszce i żuchwie oraz kościach długich.


Objawy Występują zwykle u osób starszych, w przypadkach dużego rozrostu guz może uciskać okoliczne tkanki.

W obrazie rtg guz dobrze odgraniczony, ,o większej gęstości od otoczenia. Leczenie

Czasem wymaga leczenia chirurgicznego (wycięcie). Rokowanie - zawsze dobre.

3.10.3.2. KOSTNIAK KOSTNAWY (OSTEOMA OSTEOIDES)

Należy do nowotworów lagodnych. Występuje zazwyczaj między 10. a 25. rokiem życia, częściej u mężczyzn. Zwykle umiejscawia się w przynasadach kości dlugich, rzadziej w trzonach, nasadach oraz w kręgoslupie (ryc. 245).

Objawy - Silny ból nocny ustępujący po salicylanach.

- Obrzęk, wzmożone ucieplenie skóry nad guzem.

- Rtg - w kościach długich stwierdza się wrzecionowate poszerzenie trzonu z niesymetrycznym pogrubieniem warstwy korowej kości; wewnątrz kości ogniska przejaśnienia (tzw. nidus) o średnicy około 1-2 cm.

Leczenie Ognisko musi być wycięte (należy dokładnie ocenić zmianę chorobową,

ponieważ niekiedy ogniska mogą być mnogie). Dowodem prawidłowego wykonania operacji jest ustąpienie dolegliwości bólowych.

Rokowanie - dobre.

3.10.3.3. KOSTNIAK ZARODKOWY (OSTEOBLASTOMA BENIGNUM)

Jest rzadkim guzem łagodnym, który wytwarza tkankę kostną z dużą ilością osteoblastów. Zwykle dotyczy osób pomiędzy 20. a 25. rokiem życia. Najczęściej lokalizuje się w kręgosłupie, miednicy, rękach, stopach oraz żebrach.

Objawy - Dolegliwości bólowe. - Złamania patologiczne.

- Rtg - ogniska przewapnienia o wymiarach 2-20 cm, z przejaśnieniem w środku i odczynem okostnowym.

Leczenie Konieczne jest wycięcie zmiany i uzupełnienie ubytku autogenną kością gąbczastą.

Rokowanie - dobre.

3.10.3.4. MIĘSAK KOŚCIOPOCHODNY

(SARCOMA OSTEOGENES, OSTEOSAXCOMA)

Stanowi około z/ złośliwych guzów kości i dwukrotnie częściej dotyczy mężczyzn niż kobiet. Występuje głównie (około 75%) między 10. a 25. rokiem życia, zazwyczaj w postaci pierwotnej. Postać wtórna rozwija się u ludzi starszych na podłożu patologicznych zmian w kościach (choroba Pageta, zmiany po napromienianiu, dysplazja włóknista kości, kostniejące zapalenie mięśni) (ryc. 246).


Postępuje bardzo szybko i może mieć postać ogniska pojedynczego lub postać mnogą. Daje szybko przerzuty do płuc drogą krwionośną (ryc. 247). Występuje zwykle w kościach charakteryzujących się szybkim wzrostem: nasadzie dalszej kości udowej (połowa przypadków), nasadzie bliższej kości piszczelowej. Mięsak kostny może mieć postać:

- kościogubną (osteolyticum);

- z przewagą kościotworzenia (scleroticans).

Objawy - Początek choroby może być nietypowy i często mylnie łączony z przebytym urazem.

- Ból w okolicy guza (początkowo okresowy, potem ciągły, często nocny). - Pogrubienie kończyny.

- Oszczędzanie kończyny. - Zaniki mięśniowe.

- Nadmierne ucieplenie skóry nad guzem. - Wysięk w stawie kolanowym.

- W przypadku ucisku przez guz na okoliczne tkanki zaburzenia ukrwienia i unerwienia kończyny.

- Gorączka, spadek masy ciała, niedokrwistość oraz ogólne wyniszczenie.

- Wartość badań laboratoryjnych jest dyskusyjna (w przypadku niszczenia kości - wzrost poziomu fosfatazy zasadowej we krwi, u chorych z rozległym naciekaniem tkanek miękkich - podwyższenie poziomu dehydrogenazy kwasu mlekowego).

- Rtg - obraz radiologiczny zależy od stópnia zniszczenia tkanki kostnej oraz powstawania i mineralizacji mas nowotworowych. W pierwszym przypadku dochodzi do szybkiego bezodczynowego niszczenia kości oraz niekiedy pojawienia się guza w tkankach miękkich (świadczy o dużej złośliwości nowotworu). W przypadkach mięsaka kostnego, wytwarzającego tkankę nowotworową wysyconą solami wapnia, na zdjęciach rtg widoczne są nieregularne zagęszczenia z chaotyczną strukturą beleczkową kości oraz obszarami osteolizy. W sąsiedztwie guza obserwować można odczyn okostnej w postaci ułożonych prostopadle do kości igiełek (spiculae) lub podłużnego jej nawarstwienia (łuski cebuli). Przerwanie lub odwarstwienie okostnej daje typowy objaw ostrogi mięsakowej, zwanej inaczej "trójkątem Codmana" (podobne objawy mogą występować w przypadku zapaleń kości).
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   39

Powiązany:

Ortopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi iconWzmocnienie I rozszerzenie świadczeń w sferze diagnostyki I rehabilitacji zaburzeń narządu ruchu u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym (mpdz) Etap V

Ortopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi iconNational Assembly for Wales jest demokratycznie wybieraną instytucją, która reprezentuje interesy Walii oraz jej mieszkańców. Zajmuje się także ustanawianiem

Ortopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi iconDynamika to dział mechaniki, w którym bada się związki między wzajemnymi oddziaływaniami ciał I zmianami ich ruchu. Dynamika zajmuje się siłami

Ortopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi iconNajważniejszą wartością w życiu społecznym jest człowiek. Nie pieniądz! Ponieważ jednak pieniądz jest jednym z podstawowych środków realizacji godności, wolności I celów życiowych człowieka oraz podmiotowości państwa, dlatego zajmuję się pracą nad drogami jego zdobywania I pomnażania”

Ortopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi iconJest to odchylenie od osi anatomicznej całego kręgosłupa lub jego odcinka w pł czołowej które pociąga za sobą wtórne zmiany w układzie narządu ruchu, kp I narządach wew. Podział skolioz wg cobba

Ortopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi iconKresowy, pomimo nawoływań organizacji kresowych, pomimo pełnego odboju cenzuralnego jeśli chodzi o publikacje jest w naszym społeczeństwie traktowany po macoszemu; w historii szkolnej prawie nie występuje, a jeżeli już, to jest powsadzany pomiędzy luźne ustępy, nie powiązany z treścią, ciągiem histo

Ortopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi icon1. Włączanie się do ruchu następuje przy rozpoczynaniu jazdy po postoju lub zatrzymaniu się nie wynikającym z warunków lub przepisów ruchu drogowego oraz przy wjeżdżaniu: 3

Ortopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi iconLekarze hematolodzy zajmują się badaniem, rozpoznaniem I leczeniem chorób krwi I układu krwiotwórczego. Dziedzinami blisko związanymi z hematologią są: transfuzjologia, serologia I immunologia. Hematologia jest jedną z najszybciej rozwijających się specjalizacji medycznych

Ortopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi iconBudowa I fizjologia narządu ruchu

Ortopedia jest dzialem medycyny, który zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem wrodzonych I nabytych zaburzeń narządu ruchu. Pomimo że z niektórymi stosowanymi iconUszkodzenia tkanek miękkich narządu ruchu

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom