Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka




Pobierz 83.92 Kb.
NazwaZnaczenie warzyw w żywieniu człowieka
Data konwersji13.11.2012
Rozmiar83.92 Kb.
TypWymagania
Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka

Warzywa jako bogate w źródło witamin:

*prowitamina A (karoten) – pomarańczowy barwnik rośliny. Zasadniczym źródłem karotenu jest głównie marchew, pewne odmiany papryki i dyni.

Objawy niedoboru w organizmie : zahamowanie wzrostu, problemy ze wzrokiem, uszkodzenia naskórka.

*witamina C (kwas askorbinowy) – występuje wyłącznie w pokarmach pochodzenia roślinnego papryka słodka, pietruszka naciowa, brukselka i jarmuż w stanie świeżym, a także kapusta kwaszona oraz ziemniaki.

Objawy niedoboru : zmniejszanie odporności organizmu oraz choroba dziąseł (szkorbut)

*witamina K (filochinon) – występuje głównie w warzywach liściowych : kapusta, szpinak, sałata. Niedobór jej powoduje zaburzenia krzepliwości krwi

*inne witaminy :

- B1 (tiamina)

- B2 (ryboflawina)

- B6 (pirydoksyna)

- PP (niacyna)

- E (tokoferol)

  1. Zasobność warzyw w sole mineralne wapnia, magnezu, żelaza, oraz błonnika.

  2. Wartość energetyczna warzyw – niewielka (właściwości dietetyczne)

  3. Zawartość białka – duża jedynie w warzywach strączkowych (> 20 %) w nasionach. Soja ma najwięcej białka i tłuszczu jednak nie jest zaliczana do warzyw

  4. Właściwości lecznicze warzyw :

  • Czarna rzepa – substancje utleniające, wydzielanie żółci oraz korzystnie działa na włosy

  • Oberżyna (bakłażan lub gruszka miłości) – obniża ciśnienie tętnicze krwi

  • Większość zielonych warzyw jest źródłem magnezu

  1. Przykłady warzy o dużej zawartości :

  • Witaminy A – dynia, szpinak, marchew, pomidor

  • Witaminy B – groch, fasola, ziemniaki

  • Witaminy B2 – groch, fasola, szpinak

  • Witaminy C – kapusta, brukselka, kapista biała, kalafior, szpinak

  1. Najbardziej wartościowe są warzywa świeże i mrożone

  2. warzywa przyprawowe i smakowe :

  • koper ogrodowy – kwaszenie ogórków, sałatki, napary z nasion

  • kminek – przyprawianie mięs i kapusty

  • koper włoski (fenkel) – składnik wielu sałatek

  • pietruszka naciowa – dużo witamin, soli mineralnych oraz walory dekoracyjne

  • bazylia – dodatek do sałatek z pomidorów oraz sosów pomidorowych

  • tymianek - przyprawa do mięs i sosów


Wymagania klimatyczne i glebowe warzyw


1.Temperatura, a wzrost roślin :

  • Warzywnicze optimum temperatury :

- 10 -15 stopni C – kapustne, sałata, rzodkiewka, szpinak

- Około 20 stopni C – pomidor, papryka

- 20 -30 stopni C – ogórek, melon, kawon (arbuz), oberżyna

  • Wytrwałość warzyw na niskie temperatury

- odporne na przymrozki : bób, brokuł, chrzan, cebula, czosnek, groch, kapustne, marchew, pietruszka, por, szczypiorek, szpinak

- znoszące niskie temperatury, ale dodatnie : sałata, cykoria, burak ćwikłowy, seler, ziemniak

- warzywa wrażliwe na niską temperaturę : dynia, fasola, kukurydza cukrowa, pomidor

- rośliny bardzo wrażliwe na niską temperaturę : kawon, melon, oberżyna, ogórek, papryka

  • Termopriodyzm – reakcja na różnice temperatur po miedzy dniem, a nocą (pozytywna)

  1. Temperatura, a rozwój roślin :

  • Wpływ temperatury na kwitnienie i owocowanie warzyw :

- jarowizacja – przejście z fazy wegetatywnej do generatywnej pod wpływem niskich temperatur do 5 stopni C wykorzystywana przy produkcji nasion oraz w celu zapobiegania „pospiechom”

- dejarowizacja – wpływ wysokiej temperatury po okresie jarowizacji

- wykorzystanie procesów jarowizacji i dejarowizacji przy uprawie cebuli z dymki

  1. Światło, a wzrost roślin :

  • Światło słoneczne :

- najbardziej pożądane dla fotosyntezy jest światło czerwone, pomarańczowe, niebieskie, fioletowe

- ponad 50 % promieniowania słonecznego stanowi promieniowanie podczerwone (niewidzialne) będzie promieniowaniem cieplnym

  • Światło sztuczne :

- lampy jarzeniowe (świetlówki) najbardziej zalecane lampy do doświetlania roślin

- lampy rtęciowe wysokociśnieniowe typu LRFP

- wysokociśnieniowe lampy sodowe WLS

  • Intensywność światła, a wzrost roślin warzywnych (właściwe usytuowanie szklarni W –Z)

  • Doświetlanie rozsady w grudniu, styczniu i lutym

  1. Światło, a rozwój roślin :

  • Wpływ długości dnia na rozwój roślin (zakwitanie i wydawanie nasion)

  • Podział roślin na grupy periodyczne :

- rośliny krótkiego dnia (<10 godz.) np. chryzantemy, szałwia, poinsettia (gwiazda betlejemska), cosmos

- rośliny długiego dnia (>14 godz.) np. szpinak, sałata, rzodkiewka, kapusta pekińska

- rośliny fotoperiodycznie obojętne (nie wykazują zależności pory zakwitania od długości dnia) np. pomidor, ogórek, fasola, kapusta, kalafior

  1. Znaczenie wody w uprawie warzyw :

  • Opady jako główne źródło wody w glebie (mapy opadów) około 500 mm Wlkp.

  • Nawadnianie warzyw – dostarczenie około 40 % wody pochodzącej z opadów

  • Wykorzystanie wody przez rośliny – współczynnik transpiracji dla wybranych gatunków warzyw :

- kapusta 518

- fasola 656

- ogórek 686

- dynia 716

- bób 750

- szarłat 350 (chwast)

* Reakcja warzyw na wilgotność gleby :

- gatunki bardzo wymagające : kapusta pekińska, kalafior, sałata, kapusta wczesna, seler, ogórek

- gatunki wymagające : cebula, por, kapusta późna, papryka, fasola szparagowa, pomidor karłowy, ziemniak wczesny

- gatunki o średnich wymaganiach : pietruszka, groch zielony, marchew, dynia, chrzan, rabarbar

- gatunki o małych wymaganiach : burak ćwikłowy, szparag

* Zapotrzebowanie na wodę w różnych okresach wzrostu roślin (okresy krytyczne)

- kiełkowanie i wschody

- po wysadzeniu rozsady w pole

- okres zawiązywania owoców ogórków i pomidorów

- zawiązywanie bulw ziemniaków

  • Sposoby nawadniania warzyw :

- nawadnianie bruzdowe

- deszczowanie roślin

- węże perforowane

- kapilary

  1. Znaczenie żyzności gleby w uprawie warzyw:

  • Gatunki najbardziej wymagające : ogórek, cebula, kalafior, seler, sałata, papryka

  • Gatunki średnio wymagające : kapusty, chrzan, szpinak, rzodkiewka, fasola, rabarbar

  • Gatunki mniej wymagające : marchew, pietruszka, burak ćwikłowy, pomidor, szparag

  1. Rejonizacja produkcji warzywniczej (zalecana)

  • Pomidor gruntowy : Wielkopolska, Dolny Śląsk

  • Ogórek : większość terytorium Polski poza Wybrzeżem i Pogórzem

  • Fasola granica bardziej przesunięta na południe w stosunku do ogórka (bez Pomorza i Mazur)

  • Cebula środkowa Polska od W – Z

  • Kapusta płn. wsch. i płd. wsch. Polska

  • Groch płn. i płd. Polska


Zmianowanie i płodozmian w polowej uprawie warzyw


  1. Zmianowanie - jest to kolejne następstwo roślin uprawianych na tym samym polu uzasadnione przyrodniczo (wymagania glebowe i pokarmowe, długość okresu wegetacyjnego) i agrotechnicznie (nawożenie organiczne i mineralne, wapnowanie, uprawa roli)

  2. Płodozmian - jest zmianowaniem zaplanowanym z góry na szereg lat i pól w konkretnym gospodarstwie dostosowany do specyficznych warunków rolniczo-ekonomicznych

  3. Rotacja - jest to pełen cykl zmianowania, liczba lat potrzebnych aby wszystkie rośliny przeszły zgodnie z następstwem przez to samo pole

  4. Struktura zasiewów - zestawienie wszystkich roślin uprawianych w gospodarstwie w danym roku , wyrażone w hektarach, a często też w % ogólnej powierzchni GO

  5. Płodozmian intensywny – staranna uprawa gleby, racjonalna pielęgnacja oraz obfite nawożenie

  6. Płodozmiany warzywniczo – rolnicze

    • Płodozmian A

sałata ++ , kalafior późny

jęczmień z wsiewka

lucerna

cebula

seler

fasola szparagowa

pszenica ozima


  • Płodozmian B

szpinak ++, kapusta późna

pszenica jara z wsiewką

koniczyna

por +

pietruszka

groch zielony + jęczmień ozimy

Dobrymi przedplonami są rośliny okopowe i korzeniowe na oborniku oraz rośliny motylkowe zwłaszcza wieloletnie

  1. Zmianowanie dowolne – wymaga od prowadzącego gospodarstwo dużej wiedzy przyrodniczej, znajomość potrzeb poszczególnych gatunków, intensywnego nawożenia, a nierzadko również nawadniania

  2. Zmianowanie w szklarniowej uprawie warzyw ograniczone:

  • termiczna dezynfekcja ziemi

  • chemiczna dezynfekcja gleby

  1. Możliwości uprawy warzyw w monokulturze:

  • gatunki tolerancyjne na uprawę po sobie pomidor, papryka, ogórek, seler, por, cebula

  • gatunki wrażliwe na uprawę po sobie kapusta, czosnek, groch, burak ćwikłowy

10. Uprawa warzyw, a nawożenie obornikiem:

  • w pierwszym roku po oborniku: kapusta biała, włoska, pekińska, brukselka, kalafior, brokuły, pomidory, papryka, oberżyna, ogórki, dynie, selery, kukurydza, por, ziemniaki

  • w drugim roku po oborniku pietruszka, marchew, burak ćwikłowy, cebula, sałata, szpinak

  • w trzecim roku po oborniku groch, fasola, majeranek, koper ewentualnie marchew i cebulę

  • nawożenie obornikiem przed plantacji warzyw wieloletnich takich jak rabarbar, szparag, chrzan,

  1. Zalecane rośliny jako nawozy zielone w polnej uprawie warzyw:

  • łubin wąskolistny

  • mieszanka wyka + groch + burak + owies

  • mieszanka łubin + peluszka

  • łubin + peluszka + wyka

  • bobik + peluszka + wyka

  1. Wymagania roślin warzywnych co do odczynu gleby:

    • ph 6 – 6,8

- burak, cebula, groch, kalafior, marchew, melon, ogórek, sałata, seler, szparag, szpinak,

  • ph 5,5 – 6,8

- brokuł, fasola, kapusta, kukurydza cukrowa, pomidor, rzodkiewka,

  • ph 5,2 – 5,4

- ziemniak wczesny

13. W razie występowania na plantacji warzyw groźnych chorób lub szkodników trzeba przerwać uprawę tej rośliny na danym polu co najmniej na kilka lat.


A: Uprawa warzyw z siewu


  1. Morfologia kiełkowania:

    • Epigeiczne – liścienie podczas kiełkowania wydostają się ponad powierzchnię ziemi np. fasola zwykła, rzodkiewka, pomidor

    • Hypogeiczne – liścienie nie wydostają się nad powierzchnie ziemi np. fasola wielokwiatowa, groch, bobik

  2. Zachowanie zdolności kiełkowania nasion wynosi:

  • 2 lata dla kukurydzy cukrowej, cebuli, szczypiorku

  • 3 lata dla fasoli, grochu, pietruszki,

  • 4 lata dla buraka ćwikłowego, kalafiora, marchwi, papryki, pomidora, pasternaku

  • 5 lat dla bobu, jarmuż, kalarepy, kapusty głowiastej, brukselki, kawonu, oberżyny, rzodkiewki, sałaty, szpinaku, szparaga

  • 6 lat dla cykorii, dyni, endywii, selera,

  • 8 lat dla ogórka,

Powyższe okresy dotyczą nasion o właściwościach, parametrach wyjściowych oraz przechowywanych w należytych warunkach ( wilgoć, temperatura)

  1. Przygotowanie nasion warzyw do siewu:

  • Szczepienie nasion roślin motylkowych bakteriami z rodzaju Rhisobium (groch, fasola)

  • Moczenie nasion stosuje się w celu przyspieszenia ich kiełkowania np. nasiona ogórka, rzadziej cebuli, marchwi, pietruszki

  • Zaprawianie nasion przeciwko chorobom i szkodnikom ( na sucho, półsucho i na mokro)

  1. Obliczanie ilości nasion potrzebnych do siewu:

  • Ustalanie rozstawy rzędów

  • Ustalanie obsady roślin na 1 mb

  • Ustalanie ilości nasion w 1g lub MTN

  • Obliczanie teoretycznie potrzebnej ilości nasion

  • Obliczenie praktycznie potrzebnej ilości nasion przez pomnożenie ilości teoretycznej razy 2-3 ( gorsze warunki kiełkowania niż w laboratorium)

  1. Warzywa tradycyjne uprawiane z siewu wprost do gruntu to: marchew pietruszka, cebula, burak ćwikłowy, koper, szpinak, ziemniak

  2. Warzywa uprawiane rzadziej z siewu niż z rozsady: pomidor, kapusta, por, rzodkiewka

  3. Głębokość siewu: (w cm)

  • Pietruszka 1

  • Sałata i endywia 0,5 – 1,0

  • Marchew 1,0 – 1,5

  • Cebula 1,5 – 2,0

  • Bob i groch 4 – 6

  1. Metody siewu:

  • Siew rzędowy

  • Siew pasowo-rzędowy

  • Siew taśmowy

  • Siew gniazdowy np. ogórek, fasola

  1. Szerokość międzyrzędami przy wysiewie:

  • Roślina korzeniowa i cebula 30 – 50cm

  • Ogórek 150 – 200cm

  • Szpinak, groch, koper 25 – 50cm


B: Uprawa warzyw z rozsady


1. Odkażanie ziemi przeznaczonej do produkcji rozsady:

  • Termiczne

  • Chemiczne (mieszamy z glebą)

2. Wykorzystanie uniwersalnej torfowej ziemi ogrodniczej (fosfor + węglan wapnia + nawozy)

3. Sposoby siewu rozsady:

  • Rzutowy

  • Rzędowy

4. Pikowanie siewek:

  • Seler - cel pikowania oszczędność miejsca w szklarni oraz korzystne zmiany w systemie korzeniowym

  • Wrażliwość warzyw na pikowanie:

- drobne znoszące pikowanie – kapusta, kalafior, burak ćwikłowy, pomidor, sałata

- średnio znoszące pikowanie (przesadzanie) - seler, cebula, papryka, oberżyna

- nie nadają się do pikowania (przesadzania) – fasola, groch, kukurydza cukrowa, melon, rzepa, kapusta pekińska

5. Doniczkowanie rozsady:

  • Doniczki ziemne

  • Doniczki ceramiczne

  • Doniczki z tworzyw sztucznych

  • Opaski z tworzyw sztucznych

  • Doniczki torfowo – celulozowe

  • Wielodoniczki ( miltipalty)

6. Hartowanie rozsady:

  • Stopniowe obniżenie temperatury

  • Ograniczanie podlewania

  • Zwiększenie intensywności wietrzenia

7. Produkcja rozsady szczepionej (zwiększenie odporności na choroby)

  • Ogórki(fusarium)

  • Pomidory (wirusy)

8. Wysadzanie rozsady na miejsce stałe:

  • Selekcja rozsady

  • Skracanie korzeni (gdy są zbyt długie)

  • Moczenie w papce z gliny z dodatkiem środków grzybobójczych

  • Sadzenie ręczne

  • Sadzenie zmechanizowane – sadzarki lepszy i większy procent przyjęć

Nawożenie warzyw RSM

Nawożenie roślin warzywnych


A: Nawożenie organiczne


1.Nawożenie obornikiem:

  • Wartości nawozowe obornika 0,5 % N, 0,1 % P, 0,5 % K, 0,1 % Mg, 0,3 % Ca

  • Obornik jako najwartościowsze źródło próchnicy

  • Wprowadzenie do gleby obfitej mikroflory

  • Długotrwałe działanie w glebie

- ok. 50 % w I roku

- ok. 25 – 30 % w II roku

- ok. 10 % w III roku

- ok. 5 % w IV roku

  • Wykorzystanie składników pokarmowych z obornika N ok. 40 %, P ok. 30 %, K ok. 70%

  • Przyorywanie obornika płycej na glebach cięższych, a głębiej na glebach lżejszych

2. Stosowanie kompostów:

  • Przeciętna zawartość skł. pokarmowych w kompoście N 0,35 %, P 0,08 %, K 0,12 %

  • Podstawą wartości kompostów jest rozpuszczalna próchnica

  • Kompost jest nawozem szybciej działającym od obornika oraz w większym stopniu wykorzystywany

  • Kompost może być wymieszany z glebą , a niekoniecznie przyorany

3. Wykorzystanie nawozów zielonych :

  • Wzbogacenie gleby o azot (z roślin motylkowych)

  • Przenoszenie związków pokarmowych z głębszych warstw gleby do powierzchniowych

  • Dodatni wpływ na rozwój drobnoustrojów glebowych

  • Uruchamianie skł. pokarmowych ze związków trudno dostępnych do roślin warzywnych

  • Główny cel stosowania to wzbogacenie gleby w próchnicę


B: Nawożenie mineralne


  1. Racjonalne stosowanie nawozów mineralnych powinno się opierać na systematycznie przeprowadzonych analizach gleby oraz obserwacjach wysokości i jakości plonu

  2. Jednym z warunków, aby nawożenie przynosiło spodziewane korzyści jest regulowanie odczynu gleby tak, aby ph odpowiadało poszczególnym warzywom

  3. Sposoby stosowania nawozów mineralnych:

  • Nawożenie przedsiewne i pogłówne

  • Nawożenie rzutowe i rzędowe

  • Nawożenie dolistne

  • Podlewanie połączone z nawożeniem (pożywki)

  • Nawadnianie połączone z nawożeniem /fertygacja

  1. Nawożenie azotem :

  • Objawy niedoboru azotu:

- zahamowanie wzrostu roślin

- jasnozielona do żółtej barwa liści

- drewnienie tkanek

  • Objawy namiaru azotu:

- opóźnienie owocowania

- powstawanie pustych przestrzeni w ogórkach podczas kwaszenia

- pogorszenie przechowalności marchwi, pietruszki i cebuli

- pogorszenie jakości kapusty do kwaszenia

  • Średnie ilości azotu zalecane w nawożeniu warzyw

- rośliny kapustne, rabarbar, por do 200 kg /ha

- rośliny korzeniowe i pomidory ok. 150 kg/ha

- rośliny dyniowate, pozostałe cebulowe i liściowe do 120 kg/ha

- rośliny motylkowe ok. 40 kg/ha

  • Przedsiewnie stosuje się 1/3 – ½ całej dawki

  • Wykorzystanie azotu z nawozów mineralnych wynosi ok. 60 – 90 %

  1. Nawożenie fosforem:

  • Objawy niedoboru fosforu:

- zwolnienie wzrostu roślin

- zmiana wyglądu liści i łodyg

- zabarwienie szarozielone do czerwonawego

- opóźnienie dojrzewania owoców i nasion

  • Średnie zalecane ilości fosforu 40 – 90 kg/ha

  • Przy niskich temperaturach gleby i powietrza fosfor jest bardzo słabo pobierany

  • Nie występuje zjawisko przenawożenia fosforem

  • Wykorzystanie fosforu z nawozów mineralnych wynosi ok. 20 – 25 %

  1. Nawożenie potasem :

  • nawozy potasowe stosuje się w zasadzie w całości przedsiewnie

  • objawy niedoboru potasu:

- chloroza brzegów liści starszych

- ograniczone ilosci przyrostu korzeni, bulw i cebul

  • średnie zalecane ilości dawki 120 – 150 kg/ha

  • warzywa wrażliwe na obecność chlorków

- dyniowate, psiankowate, cebulowate, fasola (zalecane nawożenie siarczanem potasu)

  • warzywa korzystnie reagujące na stosowanie chlorków to szparag, szpinak, seler, burak

  • pozostałe gatunki warzyw nie mają wymagań co do postaci nawozu potasowego

  • wykorzystanie potasu z nawozów potasowych wynosi ponad 60%

  • potas wpływa korzystnie na:

- dobre przechowywanie się warzyw

- wzrost zawartości suchej masy

- intensywność wybarwienia warzyw

- poprawę jędrności (np. kwaszonych ogórków)

- zwiększenie odporności roślin na niekorzystne czynniki środowiskowe

7. Nawożenie magnezem:

  • magnez jest pobierany przez rośliny tylko w nieznacznie mniejszych ilościach niż fosfor

  • objawy niedoboru magnezu:

- chloroza liści między rzędami występująca najpierw na starszych liściach

  • magnez korzystnie wpływa na właściwą barwę warzyw liściowych (chlorofil)

  • dostępność magnezu w glebie maleje w miarę obniżenia ph oraz wzrostu nawożenia potasem

8.Nawożenie mikroelementami:

  • niezbędne głównie na glebach lekkich oraz przy uprawie warzyw na glebach torfowych

  • objawy niedoboru:

- boru – zamieranie stożków wzrostu oraz zniekształcenie młodych liści

- miedzi – czarnozielona barwa liści z bielejącymi wierzchołkami (tzw. choroba nowin)

- magnezu – chloroza i żółknięcie młodych liści

- molibdenu – cętkowanie i chloroza młodych liści oraz „biczykowatość” kalafiora

9. Nawożenie mineralne a zasolenie gleby:

  • stosowanie dużych ilości nawozów mineralnych może prowadzić do nadmiaru stężenia składników wywołujących zjawisko zasolenia gleby

  • zjawisko to ma miejsce w uprawie warzyw pod osłonami (małe wypłukiwanie)

  • stosowanie skoncentrowanych nawozów zmniejsza zasolenie gleby

  • warzywa najbardziej narażone na zasolenie gleby to: sałata, cebula, ogórek, fasola i bób


Ochrona przed chwastami

A: Szkodliwość chwastów:

* konkurencyjność w stosunku do wszystkich czynników jakie są niezbędne do życia roślin uprawnych (światło, woda, składniki pokarmowe)

  • chwasty jako pośredni żywiciel wielu chorób roślin uprawnych np. ostromlecz – rdza grochu, gorczyca polna – kiła kapuściana, psianka czarne choroby ziemniaków i pomidorów

  • wielka zdolność do rozmnażania np. jedna roślina żółtlicy drobnokwiatowej wydaje do 300 tys. zarodników

  • łatwość przenoszenia, rozprzestrzeniania się oraz zdolności kiełkowania

2. Wrażliwość gatunków warzyw na zachwaszczenie:

  • bardzo wrażliwe cebula, pietruszka, marchew, koper

  • średnio wrażliwe bób, burak ćwikłowy, fasola, groch, ogórek, szpinak, por, seler, cebula z dymki

  • Mało wrażliwe pomidor, warzywa kapustne z rozsady

3. Metody zapobiegania zachwaszczenia:

  • Zapobieganie przenoszeniu się nasion chwastów w nawozach organicznych

  • Niszczenie chwastów przy rowach, drogach itp.

  • Właściwy płodozmian (zjawisko kompensacji chwastów)

4. Sposoby zwalczania chwastów:

  • Mechaniczne – podorywka, bronowanie, orka przedzimowa, zabiegi pielęgnacyjne

  • Chemiczne – herbicydy nie selektywne, selektywne np. sencov, doglebowe np. heflan, dolistne, kontaktowe, wkładowe

  • Czynniki wpływające na skuteczność działania herbicydów:

- termin stosowania

- odpowiednie stężenie (dawka na 1 ha)

- warunki klimatyczne: glebowe wieczorem, pochmurny dzień, umiarkowana temperatura

  • Techniki stosowania herbicydów:

- mazacze

- opryskiwacze

- opryskiwacze prosowe

- opryskiwanie i mieszanie z glebą

  • Przykłady herbicydów stosowanych z warzywami

- Pantere – zwalcza chwasty jednoliścienne

- Stomp i Goak – zwalczanie chwastów u cebul

- Seneov – zwalczanie chwastów w pomidorach


B: Ochrona roślin przed przymrozkami:

1. Obsypywanie roślin ziemią

2. Stosowanie osłon foliowych

3.

4. Zadymianie roślin

5. Zraszanie roślin

C: Ochrona przed chorobami roślin:

1. Zaprawianie nasion

2. Dezynfekcja podłoża

3. Usuwanie roślin porażonych

4. Szczepienie na odpornych podkładkach

5. Uprawa odmian genetycznie odpornych na choroby

6. Zabiegi profilaktyczne i interwencyjne odpowiednimi preparatami:

  • Mączniak rzekomy cebuli – Acrobat, Amista Bravo, Cinate, Ronilani, Sandofan

  • Zaraza ziemniaka (pomidora) – Acrobat, Amista Bravo, Cunate

  • Septorioza selera – Amista Bravo

  • Sucha zgnilizna wierzchołkowa owoców pomidora: selera wapniowa oprysk co 3 - 5 dni

  • Kompleksowa ochrona pomidora przed chorobami grzybowymi – Tanos, Mildex



D: Ochrona warzyw przed szkodnikami

1. Wykorzystanie metod biologicznych np.

  • Encarsia formosa (pasożyt) niszczy mączniaka szklarnego

  • Biopreparaty (Bactospe i Bacillon) skutecznie zwalczają gąsienicę bielników

2. Zaprawianie nasion np. Marshall lub Namolt zwalczają śmietkę cebulniankę oraz śmietkę kapuścianą

3. Stosowanie się do zaleceń Integrowanego programu ochrony warzyw (wykorzystanie środków)

4. Stosowanie ochrony chemicznej jedynie po przekroczeniu progu szkodliwości

5. Przykłady insektycydów stosowanych w uprawie warzyw

  • Korate – Zeon zwalcza bielinki, chowacze, mszyce, pchełki, piętrówkę

  • Pirmor – zwalcza głównie mszyce

  • Talstar – bielnik,

  • Mospilar – chowacze

  • Grot – śmietki


E: Dobra praktyka o ochronie roślin:

* Dobre przystosowanie pola

  • Zdrowe nasiona i właściwy termin siewu

  • Optymalne nawożenie

  • Właściwy dobór środków ochrony roślin

  • Prawidłowa ocena potrzeby podjęcia zwalczania chwastów

  • Odpowiednia dawka preparatu, termin, zastosowanie

  • Przestrzeganie okresów karencji

  • Dobrze przygotowana aparatura

  • Ochrona organizmów pożytecznych

  • Przestrzeganie przepisów BHP


Warunki uprawy roślin warzywnych pod osłonami


A: Rodzaje osłon stosowanych w warzywnictwie

1. Agrowłókniny oraz folia perforowana

  • Zapewniają wyższą wilgotność

  • Nieco wyższą temperaturę

  • Nie chronią przed dłuższym przymrozkiem

2. Niskie tunele foliowe – zapewniają podobne warunki jak agrowłókniny oraz folia perforowana

3. Inspekty:

  • Przenośne

  • Stałe

  • Jednospadowe

  • Dwuspadowe

  • Ogrzewane naturalnie(podłoże + słońce)

  • Ogrzewane technicznie (system rur grzewczych)

4. Tunele wysokie:

  • Wymiary ( szerokość 6,9- 12 długość 30-50 wysokość około 2,2 m)

  • Zapewniają rozproszone oświetlenie

  • Wysoka wilgotność

  • Chronią przed niewielkimi przymrozkami

  • Nadają się do uprawy wszystkich warzyw

  • Mogą posiadać system ogrzewania

5. Szklarnie:

  • Zapewniają najlepsze warunki

  • Posiadają system ogrzewania

  • Zbudowane z konstrukcji (szkieletu) i szyb

  • Wolnostojące lub zblokowane

  • Posiadają lepsze możliwości

  • Nadają się do uprawy wszystkich warzyw


B: Czynniki wzrostu i rozwoju roślin pod osłonami:

1. Światło:

  • Oświetlenie w okresie zimowym

  • Oświetlenie w okresie letnim

2. Temperatura:

  • Dostosowanie temperatury do wymagań roślin oraz naświetlenia

  • Systemy ogrzewania pod osłonami:

- rurowe niskie

- przygruntowe

- konwencyjne

- powietrze przez rękaw z folii

3. Warunki wodne:

  • Czystość wody

  • Temperatura wody = temperatura otoczenia

  • Dostarczana roślinom np. system kapilarny

4. Podłoża:

  • Gleba

  • Ziemia ogrodnicza

  • Substrat torfowy

  • Wełna mineralna

  • Włókno kokosowe

  • Słoma


C: Nawożenie upraw pod osłonami:

1. Wykonywane na podstawie wyników analiz glebowych

2. Liczby graniczne nawożenia – określają optymalną zawartość składników pokarmowych w podłożu dla poszczególnych gatunków w zależności od warunków panujących w uprawie

3. Nawożenie podstawowe – wykorzystuje się przed siewem lub sadzeniem na podstawie analizy podłoża oraz liczb granicznych i miąższości warstwy uprawnej

4. Nawożenie pogłówne w czasie wegetacji – jednorazowa dawka na 1m2 wynosi 5-10g N, 20-30g P, 10-20g K

5. Stosowanie przeliczników form pierwiastkowych na tlenkowe i odwrotne


D: Przygotowanie osłon do nowego sezonu wegetacyjnego:

1. Wysycenie dwutlenkiem siarki

2. Odkażanie 2 % roztworem formaliny technicznej ścian, posadzki i wyposażenia szklarni

3. Dezynfekcja podłoża – techniczna i chemiczna

4. Dezynfekcja skrzynek wysiewnych, narzędzi ( np. w roztworze siarczanu miedzi)


Zabiegi pielęgnacyjne w uprawie warzyw:

1. Niszczenie skorupy na zasiewach:

  • Aeratory

  • Brony posiewne

  • Wału kolczaste

2. Przyorywanie roślin – zabieg coraz rzadziej wykonywany ze względu na stosowanie precyzyjnych (punktowych ) siewników oraz odmian jedno-kiełkowych (buraki)

3. Nawożenie pogłówne (głównie azotowe) oraz spulchnianie międzyrzędzi

4. Odkwaszanie (ręczne, mechaniczne, chemiczne)

5. Ściółkowanie gleby:

  • Czarna folia

  • Czarna włóknina

  • Słoma (sieczka)

6. Pikowanie i podwiązywanie roślin (np. pomidor, ogórek)

7. Cięcie roślin (usuwanie pędów bocznych)

8. Ogławianie roślin – obcinanie wierzchołków pędów w celu wstrzymania ich dalszego wzrostu np. pomidorów szklarniowych czy kapusty brukselskiej

9. Obcinanie dolnych liści (pomidor szklarniowy)

10.Zwalczanie chorób i szkodników (mechaniczne, biologiczne lub chemiczne)

11.Hormonizacja – opryskiwanie gron kwiatowych pomidorów auksynami np. Betoksonem w celu uzyskania owoców beznasiennych (zjawisko partenokarpii) lub o zmniejszonej liczbie nasion

12.Przyspieszenie dojrzewania – zastosowanie etylenu lub Ethrelu (umożliwia jednoczesne dojrzewanie owoców pomidorów oraz mechanizację zbioru)

13.Opryskiwanie cebuli przed zbiorem w celu zahamowania wyrastania szczypioru podczas przechowywania np. Fazorem


Metody przyspieszenia zbioru warzyw w uprawie polowej i w pomieszczeniach

1.Agryl – włóknina polipropylenowa, pozbawiona szkodliwych związków chemicznych, stosowana do przykrycia warzyw w uprawach polowych, tunelach foliowych i szklarniach.

  1. Zalety agrylu

  1. doskonała przepuszczalność światła

  2. doskonała przepuszczalność wody na całej powierzchni

  3. zapewnia ochronę przed bardzo intensywnym deszczem i gradem i wiatrem

  4. chroni rośliny przed przymrozkami

  5. jest lekki nie obciąża roślin

  6. zabezpiecza przed chorobami i szkodnikami

  7. może być stosowany wielokrotnie na wielu uprawach

  8. może leżeć na słońcu ok. 7 miesięcy

  1. Przechowywanie agrylu

  1. zdejmujemy z roślin kiedy jest suchy

  2. przed zwinięciem oczyszczamy z ziemi

  3. po zwinięciu przechowujemy w suchym i ciemnym pomieszczeniu

  1. Zastosowanie agrylu

  1. rośliny przykrywane są bezpośrednio po siewie lub sadzeniu

  2. położona luźno włóknina powinna być lekko pofałdowana, aby nie utrudniać wzrostu roślin

  3. zamocowanie odbywa się przez przysypanie skrajnych brzegów ziemią lub obciążenie woreczkami z piaskiem

  1. Terminy zdejmowania agrylu z poszczególnych upraw

  1. sałata, rzodkiew, kapusta pekińska 5 – 10 dni przed zbiorem

  2. kalafior, kapusta, marchew, por, seler naciowy 14 – 6 tyg. Przed zbiorem

  3. ogórki, cukinia, melony 4 – 6 tyg. Po siewie lub sadzeniu

  4. wczesne ziemniaki po przymrozkach

  5. seler korzeniowy 3 – 4 tyg. Po sadzeniu

  1. Pielęgnacja roślin pod agrowłókninami

  1. wykonanie zabiegu herbicydami przed okryciem agrowłókniną

  2. zdjęcie agrowłókniny przed zbiegiem oraz nałożenie jej powtórnie po zabiegu

  1. Agrowłóknina czarna – przeznaczona jest do ściółkowania gleby w celu poprawienia warunków wzrostu roślin ogrodniczych

  1. wyeliminowanie chwastów bez uciekania się do stosowania herbicydów

  2. ochrona gleby przed utratą wody w skutek parowania

  3. mniejsze porażenie chorobami i szkodnikami

  4. pędzenie i bielenie warzyw

  5. przepuszczalność dla wody

  6. najlepsze wyniki uzyskuje się przy ściółkowaniu

- sałaty

- melona

- arbuza

- pomidora

- papryka

- ogórek

  1. Agrowłókniny należy rozkładać na polu zgodnie z kierunkiem w jakim najczęściej wieją wiatry

  2. Pędzenie warzyw – polega na przerwaniu okresu spoczynku przechowywanych organów spichrzowych roślin kilkuletnich oraz pobudzania ich zimą do wzrostu np. cykoria, szczypiorek, pietruszka, rabarbar

  1. bez dostępu światła można pędzić cykorię sałatowa

  2. przy słabym oświetleniu rabarbar

  3. pietruszkę i szczypiorek tylko w szklarni lub ogrzewanej folii przy świetle

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka icon1. produkty zwierzęce w żywieniu człowieka, ich rola I znaczenie

Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka icon1. produkty zwierzęce w żywieniu człowieka, ich rola I znaczenie

Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka iconUprawy I wykorzystania w żywieniu owoców I warzyw oraz utrwalenia zdrowych nawyków żywieniowych uczniów

Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka iconZnaczenie witamin I składników mineralnych w żywieniu

Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka iconRozmowa z dr Jadwigą Hamułką z Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka I Konsumpcji, Katedry Żywienia Człowieka sggw, członkiem Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych

Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka iconPojęcia związane z hrba. Niniejszy dokument wyjaśnia najistotniejsze znaczenie pojęć "prawa człowieka" I "rozwój" oraz znaczenie pojęcia "perspektywy praw człowieka", które dalej będą zwane hrba

Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka iconZakład Żywności Ekologicznej Warszawa 12. 07. 2007 r. Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka I Konsumpcji

Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka iconElżbieta Bartnikowska Katedra Dietetyki, Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka I Konsumpcji sggw w Warszawie

Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka iconKatedra Higieny Żywienia Człowieka, Wydział Nauk o Żywności I Żywieniu, Akademia Rolnicza im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu

Znaczenie warzyw w żywieniu człowieka iconAnalityka Medyczna II rok wody mineralne rola w żywieniu człowieka oraz ich wykorzystanie w ośrodkach wellness I spa

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom