Podstawowe funkcje rolnictwa




Pobierz 14.58 Kb.
NazwaPodstawowe funkcje rolnictwa
Data konwersji17.11.2012
Rozmiar14.58 Kb.
TypDokumentacja
ROLNICTWO


PODSTAWOWE FUNKCJE ROLNICTWA

Rolnictwo jest gałęzią gospodarczej działalności człowieka, mającego na celu wyprodukowanie żywności, przeznaczonej do bezpośredniego spożycia, lub surowców do jego przetworzenia. Środkami realizującymi te cele są: uprawa roli i hodowla. Rolnictwo dzieli się na dwa zasadnicze działy produkcję zwierzęcą i produkcję rośliną.
Chów zwierząt – to starania zmierzające do uzyskania wysokiej produkcji ( np. mięsny i mleczny kierunek chowu zwierząt gospodarskich).
Hodowla roślin i zwierząt – to całokształt czynności zmierzających do otrzymania nowych odmian i krzyżówek (odporniejszych na choroby i szkodniki, bardziej wydajnych) przy wykorzystywaniu osiągnięć współczesnej genetyki.
O wartości rolnictwo jako gałęzi gospodarki decydują możliwości wyżywienia kraju i zdolności do tworzeniu części Produktu Krajowego Brutto. Polski rolnictwo wytwarza około 6% PKB (1997r.) i zatrudnia 27% ogółu pracującego.
Naturalną bazą działalności rolniczej jest gleba. Jakość gleby, klimat i zmienność pogodowa, zasoby wody naturalnej oraz rzeźba powierzchni są czynnikami decydującymi o możliwości rozwoju rolnictwa.
Czynnikami pozarolniczymi, współdecydującymi o możliwości ekonomiczno-społecznych rolnictwa, są: wsparcie ze strony państwa, rozwój przemysłu maszynowego, chemicznego i przetwórstwa spożywczego.

PRZYRODNICZE UWARUNKOWANIA ROZWOJU ROLNICTWA

Rolnictwo to dział gospodarki, na który ogromny wpływ mają warunki klimatyczne, oraz ukształtowanie terenu. Polska należy do krajów nizinnych (91% polski to niziny), dzięki czemu sprzyja rozwojowi rolnictwa. Takie ukształtowanie powierzchni ma wpływ na technikę upraw. Nizinność kraju sprzyja rolnictwu, ułatwia zabiegi agrotechniczne, transport, umożliwia równomierne wchłanianie wody.
Tab. Czynniki klimatyczne rozwoju rolnictwa w Polsce

Czynniki sprzyjające rolnictwu Czynniki szkodzące rolnictwu
Wystarczające usłonecznienie
Dość długi okres wegetacji roślin (180 – 220 dni)
Wystarczająca roczna suma opadów
Opady w lecie sprzyjające uprawie roślin okopowych Duże zróżnicowanie stanów pogody
Zbyt mała suma opadów w czasie wzrostu
Gradobicia, przymrozki, wiatry
Letnie nawałnice powodują wyleganie zbóż, utrudniające żniwa

Stosunki wodne w Polsce nie sprzyjają polskiemu rolnictwu, decyduje o tym:
- zbyt mała ilość opadów atmosferycznych powodujących obniżenie się poziomów wód gruntowych;
- zaleganie piasków na powierzchni, powodujące zbyt małą zdolność retencyjną;
- deficyt wód występujących na obszarach pozbawionych lasów;
- nadmiar wód w dolinach rzek oraz na terenach bagiennych;
- powodzie niszczące gleby, zamulające zasiewy, topią inwentarz, niszczą dorobek rolników.

POZAPRZYRODNICZE CZYNNIKI ROZWOJU ROLNICTWA

Około 38,2% ludności Polski to ludność wiejska. Do cech charakteryzujących ludność rolniczą należą;
- większa niż w mieście ilość ludzi starych
- liczniejsze rodziny
- przewaga mężczyzn nad kobietami (100m/88k) w mieście na odwrót (100m/101k)
- przewaga osób z wykształceniem podstawowym (70%).
Grunty rolne zajmują około 46% powierzchni Polski. Sady zajmują 1%, łąki i pastwiska 13%, lasy 28% powierzchni Polski około 11% to nieużytki rolne. W Polsce na jednego mieszkańca w 1998 przypadało 0,4 ha ziemi, jest to więcej niż w Niemczech, Holandii czy Wielkiej Brytanii. Powierzchnia użytków rolnych ciągle maleje na skutek ekspansji przestrzennej miast, zalesiania słabych gleb, rozwój sieci komunikacyjnej.
Tab. Wybrane czynniki charakteryzujące znaczenie rolnictwa w gospodarce narodowej w Polsce.

WYSZCZEGULNIENIE 1950 1970 1980 1990 1995
Udział rolnictwa w dochodzie narodowym w % 32,0 16,3 14,6 14,9 6,0
Udział zatrudnienia w % ogółu zatrudnionych 53,2 34,5 29,8 26,8 26,0
Udział utrzymania się głównie z pracy w rolnictwie w % ludności ogółem 47,1 29,8 23,4 17,7 16,0
Udział mieszkających na wsi w % ludzi ogółem 63,4 47,9 41,6 38,2 38,2
Jeden zatrudniony w rolnictwie wytwarza żywności dla liczby ludności 4,6 7,0 8,0 8,6 9,0

W Polsce gospodarstwa indywidualne to około 80% powierzchni zasiewów. Dlatego w latach 90. powołano dla dobra rolników Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa, która miała za zadanie zająć się skupem lub importem produktów rolnych. Co miało poprawić byt rolników. W Polsce za gospodarstw rolne uważany jest obszar użytkowy o wielkości większej niż 0,5 ha. Tak małe gospodarstw utrudniają wprowadzanie reform i unowocześnianie pracy rolników. 55% gospodarstw indywidualnych na terenie naszego kraju to gospodarstwa małe poniżej 5 ha tylko 8% to gospodarstwa powyżej 15 ha. Lepszemu rozwojowi rolnictwa sprzyja nawożenie do roku 1989 rosło użycie nawozów, lecz po roku 89 cena nawozów poszła w górę i ich użycie zmalało. Około 80% gospodarstw posiada wodę bieżącą a tylko 7% jest skanalizowanych.

PRODUKCJA ROŚLINNA

W gospodarce rolnej 59% stanowi gospodarka roślinna, z czego 66% zajmują zboża takie jak: pszenica, żyto, owies, pszenżyto, jęczmień i kukurydza.
Pszenica od uprawy wymaga żyznej gleby o dobrej wilgotności w Polsce zajmuje ona największą powierzchnie zasiewów około 20%. Na jednego mieszkańca przypada 212 kg pszenicy i w europie wyprzedza nas tylko Francji 585 kg na osobę.
Żyto uprawiane na mało żyznych glebach Polski centralnej i wschodniej. Pod względem wielkości zbiorów żyta jesteśmy na pierwszym miejscu w świecie.
Jęczmień ma podobne wymagania glebowe jak pszenica, czyli dobre żyzne i wilgotne podłoże. Wykorzystywany jest najczęściej jako pasza dla zwierząt, lecz także dużą role spełnia w przemyśle spożywczym.
Pszenżyto o małych wymaganiach wobec warunków naturalnych a dających duże plony. Zborze to zyskuje coraz większe poparcie rolników, choć czasami podchodzi się do niego z pewną nieufnością.
Owies z powodu spadku liczby koni maleją także uprawy owsa. Uprawiany jest na terenach charakteryzujących się większymi opadami deszczu.
Ziemniaki podstawowy element wyżywienia mieszkańców Europy środkowej i wschodniej. Należą do roślin okopowych mają małe wymagania glebowe i klimatyczne pochłaniają natomiast dużo pracy. Używane również jako pożywienie dla trzody chlewnej, w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym. Ziemniaki zajmują około 12% powierzchni zasiewów, pod względem zbiorów polska zajmuje trzecie miejsce w świecie. Ziemniaki stanowią też ważny element eksportowy.
Do ważnych roślin przemysłowych uprawianych w Polsce należą: buraki cukrowe, rzepak, tytoń len, konopie i chmiel. Z tej grupy najlepszych warunków potrzebują buraki cukrowe, wymagają dobrych gleb i ciepłego, ale i wilgotnego klimatu.
W Polsce uprawiane są jeszcze rośliny pastewne, do których zaliczamy: buraki pastewne, brukiew, marchew, koniczynę i lucernę.
Tab. Zbiory i plony głównych upraw w Polsce (1997r.)
UPRAWA ZBIORY
(w mln ton) PLONY
q/ha %PRODUKCJI ŚWIATOWEJ
Zboża 25,3 29,0 -
w tym pszenica 8,1 32,1 1,6
żyto 5,3 23,1 27,8
jęczmień 3,8 31,1 2,3
owies 1,6 26,1 -
pszenżyto 2,1 30,6 -
Ziemniaki 20,8 159,0 8,9
Buraki cukrowe 17,8 394,0 5,0
CHÓW ZWIERZĄT


Zwierzynie hoduje się dla uzyskania mięsa, mleka, jaj i wełny. Na chów zwierząt ma wpływ wiele czynników miedzy innymi:
- ilość i jakość wyprodukowanych pasz;
- stan ilościowy zwierząt;
- liczba zatrudnionych i ich kwalifikacje:
- stan pomieszczeń gospodarczych i ich wyposażenie techniczne
- opłacalność chowu
Tab. Pogłowie zwierząt gospodarskich w 1997 roku

KIERUNKI CHODOWLI POGŁOWIE
Bydło 7,3 mln sztuk
Trzoda chlewna 18,0 mln sztuk
Owce 491 tys. sztuk
Konie 569 tys. sztuk

Wahania w hodowli bydła występują z powodu słabej jakości pasz z nieopłacalności chowu.

PRZEMYSŁ SPOŻYWCZY

Podstawowym zadaniem przemysłu spożywczego jest wyżywienie narodu. By tak było przemysł spożywczy musi przerabiać produktu rolnicze na artykuły spożywcze. Przemysł ten charakteryzuje się dużą liczbą małych zakładów takich jak piekarnie, cukiernie, masarnie, itp. Specyfikacja przemysłu spożywczego wymusza jego podział na wiele branż.
1. Branże ściśle związane z bazą surowcową:
- cukiernictwo,
- przetwórstwo rybne,
- przemysł ziemniaczany,
- przetwórstwo owocowo – warzywne,
- przemysł tytoniowy.
2. Branże powiązane z bazą surowcową oraz rynkiem zbytu:
- przemysł mleczarski,
- przemysł mięsny,
- przemysł olejarski,
- przemysł spirytusowy.
3. Grypa branż o lokalizacji związanej z rynkiem zbytu:
- przemysł cukierniczy,
-przemysł piwowarski.
Przemysł spożywczy pozawala na zatrudnienie dużej liczby osób. W ostatnich latach obserwujemy w Polsce rozwój przemysłu spożywczego a świadczy o tym lepsza jakość gotowych produktów i zwiększenie asortymentu.

ROLNICTWO POLSKIE NA TLE ROLNICTWA EUROPEJSKIEGO

Polska należy do ważnych światowych dostawców zbiorów rolnych. Mimo iż w porównaniu z innymi krajami nie wypadamy najlepiej trzymamy się w światowej czołówce.
Tab. Plony płodów rolnych w wybranych krajach Europy w q/ha

KRAJ PSZENICA ŻYTO ZIEMNIAKI
1985 1997 1985 1997 1985 1997
Francja 60,1 66,3 34,0 43,3 369 371
Holandia 66,5 66,5 42,2 52,0 423 437
Niemcy 58,3 72,8 38,8 54,3 293 361
Polska 34,3 32,1 24,7 23,1 174 159
Węgry 48,5 40,2 19,4 22,2 - 113
Rosja - 17,7 - 17,7 196 121
Polska by zwiększyć zbiory rolne musiałaby lepiej wykształcić rolników, wprowadzić nowe maszyny i techniki upraw. Przed wstąpieniem do Unii Europejskiej należało dokonać wielu zmian w rolnictwie Polskim, co przyczyniło się do wzrostu zbiorów rolnych, ale nie są one jeszcze na takim poziomie, jakim by być mogły.

KIERUNKI POLITYKI ROLNEJ

Polityka rolna ma na celu wzrost produkcji rolnej. Przez politykę rolną należy rozumieć:
- udostępnienie rolnika atrakcyjnych kredytów,
- tworzenie nowych miejsc pracy,
- przejmowanie gospodarstw zaniedbanych,
- wyższe niż do tych czas emerytury i renty rolnicze,
- unowocześnianie polskich wsi,
- poprawa standardu życia na wsi.
Zmian w rolnictwie nie można rozpatrywać nie biorąc pod uwagę innych przemysłów gospodarczych gdyż są one ściśle ze sobą powiązane. Modernizacja przemysłu rolniczego pociągnęłaby za sobą wzrost produkcji rolnej, ale i zwiększenie bezrobocia.

PRZEKSZTAŁCANIE ŚRODOWISKA JAKO WYNIK GOSPODARKI ROLNEJ

Rozwój rolnictwa powoduje ciągłe przekształcanie terenu zajmowanie nowych terenów. Wiążę się z tym wycinanie lasów, osuszanie terenów podmokłych, zajmowanie łąk. Na nieużytkach zakładane są szkółki leśne. Gospodarka rolnicza powoduje obniżenie wartości gleby. Nawozy sztuczne niszczą podłoże a zarazem dostają się do wód gruntowych i rzek zatruwając wodę.

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Podstawowe funkcje rolnictwa iconPodstawowe funkcje rolnictwa w Polsce: Rolnictwo jest działalnością gosp człowieka, mającą na celu wyprodukowanie żywności przeznaczonej do bezpośredniego

Podstawowe funkcje rolnictwa iconPodstawowe funkcje wypowiedzi Każda wypowiedź służy komunikacji językowej. Pełni więc funkcję komunikatywną

Podstawowe funkcje rolnictwa iconPodstawowe funkcje pieniądza

Podstawowe funkcje rolnictwa iconTytul: budowa I podstawowe funkcje komórki

Podstawowe funkcje rolnictwa iconPodstawowe zadania I funkcje dydaktyczno-wychowawcze szkoły

Podstawowe funkcje rolnictwa iconFinanse publiczne podstawowe zagadnienia pojęcie budżetu I jego funkcje

Podstawowe funkcje rolnictwa iconKomórka-tkanki narządy-układ narządów-organizm. Podstawowe funkcje organizmu

Podstawowe funkcje rolnictwa icon1. Systemy przetwarzania danych masowych (problemy, podstawowe funkcje, sposoby realizacji)

Podstawowe funkcje rolnictwa iconLekcja 42 Dział: Prawo Temat: Podstawowe pojęcia, funkcje I zadania prawa

Podstawowe funkcje rolnictwa iconPojęcie funkcji, nieskończone ciągi liczbowe, dziedzina funkcji, wykres funkcji, funkcje elementarne, funkcje złożone, funkcje odwrotne

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom