Bigamia w polskim prawie karnym




Pobierz 98.85 Kb.
NazwaBigamia w polskim prawie karnym
strona1/8
Data konwersji22.11.2012
Rozmiar98.85 Kb.
TypDokumentacja
  1   2   3   4   5   6   7   8

Bigamia w polskim prawie karnym

Katarzyna Banasik

Bigamia w polskim prawie karnym

Streszczenie

Przedmiotem opracowania jest geneza przestępstwa bigamii i analiza jego znamion, ze szczególnym uwzględnieniem znamienia określającego podmiot przestępstwa. Rozważania prowadzą do wniosku, że w kodeksie karnym z 1997 r. nastąpiła dekryminalizacja bigamii biernej. Ostatnia część opracowania poświęcona jest zagadnieniu dotyczącemu potrzeby penalizacji bigamii współcześnie jako przestępstwa. Jako konkluzja pojawia się postulat częściowej dekryminalizacji bigamii.

1. Termin „bigamia”

Termin „bigamia” oznacza dwużeństwo1, a pochodzi od łacińskiego słowa bigamus. W starożytnym Rzymie używano tego pojęcia na określenie faktu zawarcia dwukrotnego małżeństwa przez jedną osobę z dwiema osobami płci odmiennej. W dawnym prawie kanonicznym wyróżniano trzy postacie bigamii. Jako bigamia vera (prawdziwa) uznawana była jedynie bigamia simultanea, która oznaczała zawarcie związku małżeńskiego przez osobę, która równocześnie żyła w innym ważnym małżeństwie. Tylko taka bigamia była karalna. Bigamia successiva obejmowała osobę, która zawarła kolejno dwa lub więcej związków małżeńskich. Natomiast bigamia interpretativa odnosiła się do osób, które ożeniły się z wdową lub kobietą rozwiedzioną, a więc niedziewicą. Prawo kanoniczne dopuszczało oba ostatnie rodzaje bigamii, jednak odnosiło się do nich nieprzychylnie. Według innego ujęcia bigamia prawdziwa w prawie kanonicznym występowała wtedy, gdy ktoś kolejno miał dwie lub więcej żon i z nimi miał stosunek cielesny, natomiast bigamia interpretativa zachodziła, gdy ktoś zawarł i spełnił tylko jedno małżeństwo, lecz jego żona miała już przedtem stosunek cielesny z innym mężczyzną poza małżeństwem albo była wdową, która z pierwszym mężem małżeństwo dopełniła, albo dopuściła się cudzołóstwa. W tym ujęciu wyróżniano również bigamię similitudinario w sytuacji, gdy ktoś po śmierci żony przyjął wyższe święcenia, a następnie zawarł nowe małżeństwo i je spełnił2.

2. Początek karalności bigamii

Karalność bigamii pojawiła się w dziejach ludzkości wraz z wprowadzaniem monogamicznej formy małżeństwa i znana była już w starożytności. W prawie rzymskim od czasów Dioklecjana wielożeństwo pociągało za sobą infamię. W średniowieczu traktowano bigamię jako ciężką formę złamania wiary małżeńskiej3. Bigamia była uważana za poważne przestępstwo, karane na początku czasów nowożytnych mieczem4. Carolina z 1532 r. uznawała bigamię za kwalifikowaną postać cudzołóstwa i przewidywała, że osoba wchodząca świadomie i oszukańczo w związek małżeński za życia pierwszego małżonka ma zostać ukarana jak za cudzołóstwo, to jest karą śmierci. Dokonanie przestępstwa następowało dopiero w chwili cielesnego obcowania bigamistów. W XIX-wiecznych kodeksach karnych umieszczano zazwyczaj bigamię obok cudzołóstwa w rozdziale przestępstw przeciwko obyczajności. Tak było na przykład w pierwotnej wersji ustawy karnej niemieckiej z 1871 r., gdzie § 171 przewidywał za bigamię karę ciężkiego więzienia do lat 55. Również w art. 340 francuskiego kodeksu karnego z 1810 r. bigamia była zagrożona surową karą w postaci ciężkich robót przymusowych na okres od 5 do 20 lat. We Francji bigamia dopiero w 1933 r. przestała być zbrodnią i stała się występkiem karanym więzieniem do lat 36.

Odpowiedzialność karna za bigamię była przez długi czas powiązana z odpowiedzialnością karną za cudzołóstwo i konkubinat. W przypadku, gdy jeden z konkubentów był w związku małżeńskim, uważano, że zachodzi stan stałego cudzołóstwa. Karalność takiego zachowania miała na celu ochronę legalnego związku małżeńskiego, jak również potępienie niemoralnego pozamałżeńskiego współżycia płciowego i ustrzeżenie mężczyzny przed rodzeniem przez jego żonę cudzych dzieci7. Za A. Ratajczakiem można powtórzyć, że bigamia „pojawiła się wraz z monogamią i wspólnie z cudzołóstwem oraz konkubinatem towarzyszy monogamicznym związkom małżeńskim jako ich «nieuchronny produkt uboczny»”8.

  1   2   3   4   5   6   7   8

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Bigamia w polskim prawie karnym iconRegulacji prawnych dotyczących dokumentów, a zawartych w: prawie karnym materialnym, prawie cywilnym materialnym, prawie cywilnym proceduralnym, w prawie administracyjnym proceduralnym, prawie karnym proceduralnym

Bigamia w polskim prawie karnym iconOgólne wiadomości o prawie karnym

Bigamia w polskim prawie karnym iconZwiązek przyczynowy w prawie karnym

Bigamia w polskim prawie karnym iconKontratypy w prawie karnym skarbowym

Bigamia w polskim prawie karnym iconBezprawność w prawie cywilnym I karnym

Bigamia w polskim prawie karnym iconPostępowanie odwoławcze w prawie karnym skarbowym

Bigamia w polskim prawie karnym iconSpór o pojęcie dokumentu w prawie karnym

Bigamia w polskim prawie karnym iconPojęcie broni palnej w prawie karnym

Bigamia w polskim prawie karnym iconWypadek mniejszej wagi w prawie karnym

Bigamia w polskim prawie karnym iconWina w prawie karnym materialnym I procesowym

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom