Instrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych




Pobierz 343.93 Kb.
NazwaInstrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych
strona1/6
Data konwersji25.11.2012
Rozmiar343.93 Kb.
TypDokumentacja
  1   2   3   4   5   6
Instrumenty finansowe


Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych.


Obowiązująca od 01.01.2002r. nowelizacja ustawy wprowadziła pojęcie instrumentu finansowego.


Przepisy ustawy dotyczące instrumentów finansowych wzorowane są na MSR 32 i niestety także na nieistniejącym już MSR 25. Jest to konsekwencją tego, że nowelizacja ustawy była przygotowywana na przełomie 1998 i 1999 roku, a jej wejście w życie nastąpiło dopiero z dniem 01.01.2002r.


Przepisy ustawy o rachunkowości odnoszą się , głównie do inwestycji niefinansowych albo stanowią preferowane przez ustawodawcę ramy ogólne rachunkowości instrumentów finansowych.


Szczegółowe zasady rachunkowości instrumentów finansowych są przedmiotem rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych wydanego na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 4 UR.


Przepisy tego rozporządzenie zostały opracowane na podstawie postanowień zawartych w MSR 32 (Instrumenty finansowe: ujawnianie i prezentacja) i MSR 39 (Instrumenty finansowe – ujawnianie i wycena).

DEFINICJA


Instrument finansowy jest to kontrakt, który powoduje powstanie aktywów finansowych u jednej ze stron i zobowiązania finansowego albo instrumentu kapitałowego u drugiej ze stron pod warunkiem, że z kontraktu zawartego między dwoma lub więcej stronami jednoznacznie wynikają skutki gospodarcze, bez względu na to, czy wykonanie praw lub zobowiązań wynikających z kontraktu ma charakter bezwarunkowy lub warunkowy.



I strona










II strona

kontraktu










kontraktu







Instrument finansowy







































Aktywa finansowe




Zobowiązania finansowe



















Aktywa nabyte w celu osiąg-




Wynikający z przyszłych

nięcia korzyści ekonomicznych




zdarzeń obowiązek wykonania

wynikających z przyrostu tych




świadzceń o określonej wartości

wartości tych aktywów,




które spowodują wykorzystanie

uzyskania z nich przychodów




już posiadanych lub przyszłych

w formie odsetek, dywidend




aktywów jednostki

 

lub innych pożytków, w tym










również z transakcji handlowej

























Inwestycje




Zobowiązania finansowe

Kapitały własne



Cechy instrumentu finansowego



  • Instrument finansowy jest umową (kontraktem), który w praktyce zawierany jest na piśmie i to bardzo często w formie określonej szczegółowymi przepisami;




  • Mamy do czynienia w zasadzie z symetrią powstawania praw u jednej stron ze stron umowy oraz powstaniem obowiązku u drugiej strony;




  • Z zawarciem umowy muszą się jednocześnie wiązać określone skutki gospodarcze – niezależnie od charakteru kontraktu (warunkowy czy bezwarunkowy), reprezentują one ustaloną lub możliwą do ustalenia sumę środków pieniężnych lub ich ekwiwalent w formie innych instrumentów pierwotnych finansowych




  • Instrumenty finansowe muszą być ujęte w bilansie jako jedna z trzech podstawowych kategorii finansowych: aktywa finansowe, zobowiązania finansowe i instrumenty kapitałowe. Są one zazwyczaj płynne.


Emitent lub wystawca instrumentu finansowego wprowadza go do ksiąg rachunkowych na dzień zawarcia kontraktu.


Do instrumentów finansowych nie zalicza się w szczególności kategorii bliskich naturze aktywów i pasywów finansowych, ale które nimi nie są:


  • Rezerw i aktywów z tytułu podatku odroczonego, gdyż nie wynikają one z umowy, lecz obowiązku prawnego. Z tej samej przyczyny do instrumentów finansowych nie zalicza się zobowiązań i należności publicznoprawnych.




  • Umów o gwarancje finansowe, które ustalają wykonanie obowiązków z tytułu udzielonej gwarancji w formie zapłaty kwot odpowiadających stratom poniesionym przez beneficjanta na skutek niespłacenia wierzytelności przez dłużnika w ustalonym terminie, gdyż treść ekonomiczna takich umów jest bliższa zobowiązaniom warunkowym.




  • Umów o przeniesienie praw z papierów wartościowych w okresie pomiędzy terminem zawarcia i rozliczenia transakcji, gdy wykonanie tych umów wymaga wydania papierów wartościowych w określonym terminie, również wtedy gdy przeniesienie tych praw następuje w formie zapisu na rachunku papierów wartościowych, prowadzonym przez podmiot upoważniony na podstawie odrębnych przepisów. Są to transakcje zakupu / sprzedaży papierów wartościowych, ze względu na krótki czas trwania takiego zobowiązania.

  • Aktywów i zobowiązań z tytułu programów, z których wynikają udziały pracowników oraz innych osób związanych z jednostką w jej kapitałach. Wynikają one z umów o szczególnym charakterze (MSR 19). Są to tzw. kapitałowe świadczenia pracownicze, które przybierają formę instrumentów kapitałowych (np. akcji, opcji na akcje) przekazywanych pracownikom lub innym osobom związanym z jednostką, po cenie emisyjnej niższej od wartości godziwej, według której instrumenty te byłyby sprzedawane innym inwestorom. Są to również zobowiązania dokonania wypłat na rzecz wymienionych stron, których wysokość będzie zależna od ceny rynkowej akcji jednostki – pracodawcy.

  • Umów połączenia spółek, z których wynika możliwość korekty ceny przejęcia w razie zaistnienia określonych zdarzeń (art. 44b ust. 9 UR), gdyż szczególny charakter zdarzeń gospodarczych wynikających z takich umów wymaga ujmowania, wyceny i prezentacji według odrębnych zasad.



MSR 32 stanowi, iż prawa i obowiązki umowne, które nie powodują przekazania aktywów finansowych, nie odpowiadają definicji instrumentów finansowych, np. takich aktywów jak: aktywa rzeczowe (zapasy, środki trwałe), aktywa będące przedmiotem leasingu operacyjnego oraz wartości niematerialne i prawne.


Rodzaje instrumentów finansowych według uor


Instrumenty finansowe dzielimy na:

- pierwotne,

- pochodne

- złożone.


1) W praktyce gospodarczej najczęściej występują instrumenty pierwotne. Reprezentują one ustaloną lub możliwa do ustalenia sumę środków pieniężnych lub ich ekwiwalent w formie innych pierwotnych instrumentów finansowych oraz posiadają wysoką płynność, tzn. można je stosunkowo szybko wymienić na środki pieniężne. Do pierwotnych instrumentów finansowych zaliczamy: środki pieniężne, umowne prawa do otrzymania lub przekazania środków pieniężnych lub innych aktywów finansowych, nabyte lub wyemitowane dłużne papiery wartościowe (np. obligacje) oraz papiery wartościowe z prawem do kapitału (np. akcje, udziały). Instrumenty pierwotne dzielimy na instrumenty o charakterze pieniężnym i niepieniężnym (np. weksel płatny w obligacjach Skarbu Państwa – nie zobowiązuje do przekazania środków pieniężnych).


2) Drugą grupę instrumentów finansowych stanowią pochodne instrumenty finansowe (derywaty), których:

  • wartość jest zależna od zmiany instrumentu bazowego (tj. określonej stopy procentowej, ceny papieru wartościowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości);

  • nabycie nie powoduje poniesienia żadnych wydatków początkowych albo wartość netto tych wydatków jest niska w porównaniu do wartości innych rodzajów kontraktów, których cena podobnie zależy od zmiany warunków rynkowych;

  • rozliczenie nastąpi w przyszłości.


Do typowych instrumentów pochodnych zalicza się:


Opcje czyli kontrakt, w wyniku którego jednostka nabywa prawo kupna (opcja kupna call) lub sprzedaży (opcja sprzedaży put) aktywów podstawowych (pierwotnych) po określonej z góry cenie i w określonym czasie np. opcje na akcje, opcje procentowe (dotyczą np. obligacji), opcje walutowe, opcje indeksowe (indeks rynku – instrument podstawowy). Posiadacz opcji ma prawo skorzystać z opcji, ale nie jest to jego obowiązkiem.


Kontrakty futures. Jest to umowa o określonej standardowej charakterystyce, będąca przedmiotem publicznego obrotu, nakładająca na jedna stronę obowiązek dostarczenia, a na drugą – obowiązek odbioru aktywów o określonej ilości, w określonym terminie w przyszłości i po określonej cenie, ustalonej w momencie zawierania kontraktu.


Kontrakty forward, które są umową nakładającą na jedną stronę obowiązek dostarczenia, a na drugą – obowiązek odbioru aktywów o określonej ilości, w określonym terminie w przyszłości i po określonej cenie, ustalonej w momencie zawierania kontraktu.


Kontrakty SWAP. Jest to umowa zamiany przyszłych płatności na warunkach z góry określonych przez strony, zawierana na rynku pozagiełdowym. Polega ona na jednoczesnym zakupie i sprzedaży podobnych aktywów bazowych lub zobowiązań o podobnej wysokości, przy założeniu, że taka transakcja zapewni obu kontrahentom korzystne warunki finansowe. Mogą występować np. swapy stóp procentowych czy swapy walutowe.


Pochodne instrumenty finansowe w wielu przypadkach nie powodują transferu pierwotnych (bazowych) instrumentów finansowych, na jakie opiewają, ani w początkowej fazie transakcji, ani w terminie wymagalności. Powodują tylko powstanie pewnych praw i zobowiązań, przekazujących ryzyko finansowe. W chwili zawarcia transakcji terminowej instrument pochodny jest wykazywany w wartości netto, która jest równa zero.


Ewidencja księgowa instrumentów pochodnych obejmuje przede wszystkim rejestrowanie uznanych korekt wartości przedmiotu transakcji. Nominalna wartość kontraktu będzie decydowała o wielkości uznanych zysków czy strat.


Realizacja kontraktu w terminie wymagalności również nie zawsze oznacza dokonanie wymiany przedmiotu transakcji między stronami. Zakończenie kontraktu terminowego można określić jako operację dokonania ostatecznego rozliczenia z tytułu zawartej umowy. Rozliczenie to przybiera różną formę w zależności od rodzaju instrumentu, w który strony się zaangażowały.


3) Trzecią grupą instrumentów finansowych są złożone instrumenty finansowe, będące kombinacją tylko instrumentów pierwotnych lub instrumentów pierwotnych i pochodnych.


Zgodnie z rozporządzeniem jest to kontrakt składający się z instrumentu kapitałowego oraz zobowiązania finansowego lub zobowiązania o innym charakterze. Przykładem mogą być wyemitowane przez jednostkę obligacje zamienne na akcje. Do czasu zamiany u emitenta wyemitowana obligacja jest zobowiązaniem finansowym, zaś możliwość zamiany na akcje stanowi instrument kapitałowy. Innym rodzajem instrumentu złożonego jest wbudowanie instrumentów pochodnych w instrumenty pierwotne, np. obligacje z opcją wcześniejszej spłaty. Znowelizowana ustawa nakłada obowiązek odrębnego wykazywania w księgach rachunkowych składników złożonego instrumentu finansowego.


Pojęcia definicyjne




AKTYWA FINANSOWE


Zgodnie z ustawą o rachunkowości przez aktywa finansowe rozumie się


aktywa pieniężne, instrumenty kapitałowe wyemitowane przez inne jednostki, a także wynikające z kontraktu prawo do otrzymania aktywów pieniężnych lub prawo do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych warunkach.


.


Zgodnie z MSR 32 :


Aktywa finansowe stanowi każdy składnik aktywów mający postać:


a) środków pieniężnych,

b) instrumentu kapitałowego innej jednostki,

c) umownego prawa do:

i) otrzymania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych od innej jednostki;

lub

ii) wymiany aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych z inną jednostką na potencjalnie korzystnych

warunkach;

lub

d) kontraktu, który będzie rozliczony lub może być rozliczony przez jednostkę we własnych instrumentach kapitałowych, i jest:


i) instrumentem niepochodnym, z którego wynika lub może wynikać obowiązek przyjęcia przez jednostkę zmiennej liczby własnych instrumentów kapitałowych;

lub

ii) instrumentem pochodnym, który będzie rozliczony lub może być rozliczony w inny sposób, niż przez wymianę ustalonej kwoty środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych na ustaloną liczbę własnych instrumentów kapitałowych jednostki. Z tego powodu, własne instrumenty kapitałowe jednostki nie obejmują instrumentów, które same są umowami o przyszłe otrzymanie

Klasyfikację aktywów finansowych z uwzględnieniem zapisów ustawy i rozporządzenia Ministra Finansów przedstawia tabela , w której przedstawiono także podział na długo- (D) i krótkoterminowe (K), który jest wymagany dla prezentacji w sprawozdaniu finansowym


Tabela. Klasyfikacja aktywów finansowych według ustawy o rachunkowości i rozporządzenia MF



Aktywa finansowe wg rozporządzenia i ustawy

Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu

Pożyczki udzielone i należności własne

Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Udziały lub akcje


K







D ***

Inne papiery wartościowe

K

D / K *

D / K

D / K

Udzielone pożyczki

K

D / K







Inne aktywa finansowe

K

D / K **

D / K

D / K

Środki pieniężne i inne aktywa finansowe

K

K

K





K krótkoterminowe , D - długoterminowe

* Dłużne papiery wartościowe, jeżeli w myśl umowy zbywający nie utracił nad nimi kontroli

** Umowy odkupu

*** W tej pozycji wykazuje się także udziały i akcje w jednostkach podporządkowanych, chociaż nie zalicza się ich do instrumentów finansowych

Definicje czterech kategorii instrumentów finansowych zgodnie z MSR 39


1) Składnikiem aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych wycenianym w wartości godziwej przez wynik finansowy


jest składnik spełniający którykolwiek z poniższych warunków:


(a) Jest kwalifikowany jako przeznaczony do obrotu. Składniki aktywów finansowych lub zobowiązania finansowe kwalifikuje się jako przeznaczone do obrotu, jeśli są:

(i) nabyte lub zaciągnięte głównie w celu sprzedaży lub odkupienia w bliskim terminie;

(ii) częścią portfela określonych instrumentów finansowych, którymi zarządza się łącznie, i dla których istnieje potwierdzenie aktualnego faktycznego wzoru generowania krótkoterminowych zysków;

lub

(iii) instrumentami pochodnymi (z wyjątkiem instrumentów pochodnych wyznaczonych i będących efektywnymi instrumentami zabezpieczającymi).


(b) Każdy składnik aktywów finansowych objęty niniejszym standardem, może być wyznaczony przy początkowym ujęciu jako wyceniany w wartości godziwej przez wynik finansowy, z wyjątkiem inwestycji w instrumenty kapitałowe, dla których nie istnieje cena rynkowa kwotowana na aktywnym rynku, i których wartości godziwej nie można wycenić w wiarygodny sposób


2) Inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności są to


aktywa finansowe niebędące instrumentami pochodnymi, z ustalonymi lub możliwymi do określenia płatnościami oraz o ustalonym terminie wymagalności, względem których jednostka ma stanowczy zamiar i jest w stanie utrzymać w posiadaniu do upływu terminu wymagalności,


inne niż:


(a) wyznaczone przez jednostkę przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy;


(b) wyznaczone przez jednostkę jako dostępne do sprzedaży;

oraz

(c) spełniające definicję pożyczek i należności.


Jednostka nie kwalifikuje żadnych aktywów finansowych jako utrzymywanych do terminu wymagalności, jeśli w bieżącym roku obrotowym lub w dwóch ostatnich latach obrotowych sprzedała lub przekwalifikowała więcej niż nieznaczącą kwotę inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności (więcej niż nieznaczącą w stosunku do całkowitej kwoty inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności), z wyjątkiem sprzedaży lub przekwalifikowań dokonanych:

(i) na tyle blisko terminu wymagalności lub wykupu składnika aktywów finansowych (np. mniej niż 3 miesiące przed terminem wymagalności), że zmiany rynkowych stóp procentowych nie miałyby istotnego wpływu na wartość godziwą składnika aktywów finansowych;

(ii) po odzyskaniu przez jednostkę zasadniczej części kwoty nominału poprzez spłaty lub przedpłaty zgodnie z ustalonym harmonogramem;

lub

(iii) na skutek odosobnionego zdarzenia, które nie poddaje się kontroli jednostki, nie jest zdarzeniem powtarzającym się, i (którego nie można było przewidzieć na podstawie racjonalnych przesłanek.


3) Pożyczki i należności są aktywami finansowymi

niebędącymi instrumentami pochodnymi, z ustalonymi lub możliwymi do określenia płatnościami, które nie są kwotowane na aktywnym rynku,


inne niż:


(a) aktywa finansowe, które jednostka zamierza sprzedać natychmiast lub w bliskim terminie, które kwalifikuje się jako przeznaczone do obrotu i te, które przy początkowym ujęciu zostały wyznaczone przez jednostkę jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy;


(b) aktywa finansowe wyznaczone przez jednostkę przy początkowym ujęciu jako dostępne do sprzedaży;

lub

(c) aktywa finansowe, których posiadacz może nie odzyskać zasadniczo pełnej kwoty inwestycji początkowej z innego powodu niż pogorszenie obsługi kredytu, które kwalifikuje się jako dostępne do sprzedaży.


Nabyte udziały w portfelu aktywów będących pożyczkami i należnościami (np. udziały w funduszach powierniczych lub podobnych), nie są pożyczkami i należnościami.





4) Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży są to


aktywa finansowe niebędące instrumentami pochodnymi, które zostały wyznaczone jako dostępne do sprzedaży lub


niebędące


(a) pożyczkami i należnościami,


(b) inwestycjami utrzymywanymi do upływu terminu wymagalności, ani


(c) aktywami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej przez wynik finansowy.

GRUPA 1


Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu


Do aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu zalicza się aktywa nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych wynikających z krótkoterminowych zmian cen

oraz wahań innych czynników rynkowych albo krótkiego czasu trwania nabytego instrumentu, a także inne aktywa finansowe, bez względu na zamiary, jakimi kierowano się przy zawieraniu kontraktu, jeżeli stanowią one składnik portfela podobnych aktywów finansowych, co do którego jest duże prawdopodobieństwo realizacji w krótkim terminie zakładanych korzyści.


Krótki termin to okres trzech miesięcy. Zalicza się także do nich pochodne instrumenty finansowe, z wyjątkiem instrumentów zabezpieczających.

GRUPA 2


Pożyczki udzielone i należności własne


Do pożyczek udzielonych i należności własnych zalicza się, niezależnie od terminu ich wymagalności (zapłaty), aktywa finansowe powstałe na skutek wydania bezpośrednio drugiej stronie kontraktu środków pieniężnych, pod warunkiem że z kontraktu zawartego między dwiema lub więcej stronami jednoznacznie wynikają skutki gospodarcze, bez względu na to czy wykonanie praw lub zobowiązań wynikających z kontraktu ma charakter bezwarunkowy albo warunkowy.

Do tej kategorii należą także obligacje i inne dłużne instrumenty finansowe nabyte w zamian za wydane bezpośrednio drugiej stronie kontraktu środki pieniężne, jeżeli z kontraktu jednoznacznie wynika, że zbywający nie utracił kontroli nad wydanymi instrumentami finansowymi.


Nie zalicza się natomiast pożyczek udzielonych i należności własnych przeznaczonych do sprzedaży w ciągu trzech miesięcy.


GRUPA 3


Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności


Do aktywów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności zalicza się (oprócz pożyczek udzielonych i należności własnych) aktywa finansowe, dla których kontrakty ustalają termin spłaty wartości nominalnej oraz określają prawo do otrzymania w ustalonych terminach korzyści ekonomicznych, na przykład oprocentowania, w stałej lub możliwej do ustalenia kwocie, pod warunkiem że jednostka zamierza i może utrzymać te aktywa do czasu, gdy staną się one wymagalne.


Dłużne papiery wartościowe o stałej lub zmiennej stopie procentowej odpowiadają w/w kryteriom. Natomiast większość kapitałowych papierów wartościowych nie może być uznana za aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności, ponieważ nie mają określonego terminu ważności (akcje zwykłe).

Wysokość kwoty jaką posiadacz spodziewa się otrzymać, zmienia się w sposób niemożliwy do przewidzenia (opcje na akcje, warranty, prawa poboru).


GRUPA 4


Pozostałe aktywa finansowe


Pozostałe aktywa finansowe, nie spełniające warunków zaliczenia do w/w kategorii, zaliczane są do aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży. Jednostka nie podjęła jeszcze decyzji o ich sprzedaży, ale aktywa te są dostępne do sprzedaży, jeżeli cena sprzedaży będzie atrakcyjna lub zaistnieją inne okoliczności.

WYCENA AKTYWÓW FINANSOWYCH


  1. WYCENA NA MOMENT NABYCIA



Aktywa finansowe wprowadza się do ksiąg rachunkowych na dzień zawarcia kontraktu w cenie nabycia tj. w wartości godziwej poniesionych wydatków lub przekazanych w zamian innych składników majątkowych.


Aktywa nabyte na regulowanym rynku wprowadza się do ksiąg pod datą dnia rozliczenia transakcji.


Dzień zawarcia kontraktu


Dniem zawarcia kontraktu jest dzień, w którym jednostka zobowiązuje się do zakupu lub sprzedaży składnika aktywów. Księgowanie na dzień zawarcia kontraktu oznacza wprowadzenie składnika aktywów, który ma być otrzymany, i zobowiązania, które ma zostać uregulowane oraz usunięcie składnika aktywów, który został sprzedany i ujęcie należności do zapłacenia od nabywcy.


Dzień rozliczenia transakcji

Dniem rozliczenia transakcji jest to dzień, w którym składnik aktywów zostaje przekazany jednostce.


Przy ustalaniu wartości godziwej na ten dzień uwzględnia się poniesione przez jednostkę koszty transakcji. Koszty transakcji to w szczególności prowizje maklerskie, opłaty giełdowe i inne nałożone przez uprawnione instytucje w związku z zawarciem kontraktu, prowizje za doradztwo, podatki i opłaty wynikające z obowiązujących przepisów.

Ustawa pozwala nie uwzględniać kosztów transakcji, jeśli nie są istotne.


2. NASTĘPNA WYCENA


Obowiązek wyceny


Zgodnie z rozporządzeniem następna wycena aktywów finansowych jest przeprowadzana nie później niż na koniec okresu sprawozdawczego, co jest bardziej szczegółowym rozwiązaniem niż sformułowanie „nie rzadziej niż na dzień bilansowy” użytym w ustawie.


Wycena aktywów finansowych może być przeprowadzona:


  • w wiarygodnie ustalonej wartości godziwej, bez jej pomniejszania o koszty transakcji, jakie jednostka poniosłaby, zbywając te aktywa lub wyłączając je z ksiąg rachunkowych z innych przyczyn, chyba że wysokość tych kosztów byłaby znacząca;




  • w wysokości skorygowanej ceny nabycia oszacowanej za pomocą efektywnej stopy procentowej;




  • w kwocie wymaganej zapłaty;




  • w cenie nabycia z dnia zawarcia kontraktu.



PODSTAWOWE ZASADY WYCENY AKTYWÓW FINANSOWYCH


WARTOŚĆ GODZIWA :


Przeznaczone do obrotu Dostępne do sprzedaży


SKORYGOWANA CENA NABYCIA

(zamortyzowany koszt) :


Pożyczki udzielone i na należności Utrzymywane do terminu własne wymagalności


3.OMÓWIENIE METOD WYCENY


1. Wiarygodnie ustalona wartość godziwa


Wartość godziwa

to kwota za jaką dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony , a zobowiązanie uregulowane na warunkach transakcji rynkowej, pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, nie powiązanymi ze sobą stronami. Wartość godziwą instrumentów finansowych znajdujących się w obrocie na aktywnym rynku stanowi cena rynkowa pomniejszona o koszty związane z przeprowadzeniem transakcji, gdyby ich wysokość była znacząca.


Koszty transakcji

to koszty poniesione bezpośrednio w związku z przeniesieniem, nabyciem lub zbyciem aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych. Zalicza się do nich: prowizje maklerskie, w tym za pośrednictwo w nabywaniu lub zbywaniu instrumentów finansowych, opłaty giełdowe i inne nałożone przez uprawnione instytucje w związku z zawarciem transakcji, prowizje za doradztwo, podatki i opłaty wynikające z obowiązujących przepisów. Koszty te są włączane tylko do początkowej wyceny, przy zbyciu nie są potrącane.


Cena rynkowa


Cenę rynkową aktywów finansowych posiadanych przez jednostkę stanowi zgłoszona na rynku bieżąca oferta kupna.

Cenę rynkową aktywów finansowych, które jednostka zamierza nabyć stanowi zgłoszona na rynek bieżąca oferta sprzedaży.


Wiarygodnie ustalona wartość godziwa


Za wiarygodną uznaje wartość godziwą ustaloną w szczególności drogą:

  1. wyceny po cenie ustalonej na aktywnym rynku regulowanym, na którym następuje publiczny obrót instrumentami finansowymi;

  2. oszacowania przez wyspecjalizowaną, niezależną jednostkę, świadcząca tego rodzaju usługi;

  3. zastosowania właściwego modelu wyceny, a wprowadzone do tego modelu dane wejściowe pochodzą z aktywnego regulowanego rynku;

  4. oszacowanie ceny instrumentu, dla którego nie istnieje aktywny rynek, na podstawie innego podobnego do niego;

  5. oszacowania ceny za pomocą metod estymacji powszechnie uznanych za poprawne.

Wycena w wartości godziwej jest podstawową metodą następnej wyceny aktywów finansowych.

Przykład :


Jednostka nabyła w dniu 10 października 2002 roku 3.500 sztuk akcji spółki XYZ płacąc za nie 297.500 zł, to jest po kursie 85 zł za sztukę. Datą rozliczenia transakcji jest 12 października 2002 roku. Dodatkowo zapłaciła prowizję maklerska wysokości 20.000 złotych. Akcje powyższe jednostka zakwalifikowała do kategorii instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu. Na dzień bilansowy kurs akcji wyniósł :

  1. 63 zł za sztukę

  2. 91 zł za sztukę

W dniu 17.01 2003 r. (dzień rozliczenia transakcji 20.01) jednostka sprzedała akcje po kursie 87 zł za sztukę.


Ujmij powyższe zdarzenia w ewidencji księgowej.


2. Skorygowana cena nabycia


Wycenę w wysokości skorygowanej ceny nabycia oszacowanej za pomocą efektywnej stopy procentowej, stosuje się do :


  • pożyczek i należności własnych, bez zaliczanych do obrotu w krótkim terminie, nie zależnie od tego, czy jednostka zamierza utrzymać je do terminu wymagalności czy nie;

  • aktywów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności;

  • aktywów finansowych, dla których nie można ustalić wartości godziwej, ani w postaci ceny rynkowej ani w inny wiarygodny sposób.



Skorygowana cena nabycia aktywów finansowych to cena nabycia, w jakiej składnik aktywów finansowych został po raz pierwszy wprowadzony do ksiąg rachunkowych (wartość początkowa), pomniejszona o spłatę wartości nominalnej (kapitału podstawowego), odpowiednio skorygowaną o skumulowaną kwotę zdyskontowanej różnicy między wartością początkową i jego wartością w terminie wymagalności, wyliczoną za pomocą efektywnej stopy procentowej, a także pomniejszoną o odpisy aktualizujące wartość.


Zgodnie z MSR 39 metoda ta nosi obecnie nazwę :


Zamortyzowany koszt składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego


jest to kwota, w jakiej składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe wycenia się w momencie początkowego ujęcia, pomniejszona o spłaty kapitału oraz powiększona lub pomniejszona o ustaloną z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej skumulowaną amortyzację wszelkich różnic pomiędzy wartością początkową a wartością w terminie wymagalności oraz pomniejszona o wszelkie odpisy (bezpośrednio lub przez rachunek rezerw) z tytułu utraty wartości lub nieściągalności.


Metoda efektywnej stopy procentowej


jest to metoda naliczania zamortyzowanego kosztu składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego (albo grupy aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych) oraz przypisania przychodów lub kosztów odsetkowych do odpowiednich okresów.


Efektywna stopa procentowa jest stopą,


która dokładnie dyskontuje oszacowane przyszłe pieniężne wpływy lub płatności dokonywane w oczekiwanym okresie do wygaśnięcia instrumentu finansowego, a w uzasadnionych przypadkach w okresie krótszym, do bilansowej wartości netto składnika aktywów lub zobowiązania finansowego.


Przy wyliczaniu efektywnej stopy procentowej jednostka dokonuje oszacowania przepływów pieniężnych, uwzględniając wszelkie postanowienia umowy instrumentu finansowego (np. przedpłaty, opcje kupna lub podobne), jednakże nie uwzględnia potencjalnych przyszłych strat związanych z nieściągalnością kredytów. Wyliczenie obejmuje wszelkie płacone i otrzymywane przez strony umowy prowizje i punkty stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej, koszty transakcji oraz wszelkie inne premie lub dyskonta.


Przyjmuje się założenie, że przepływy pieniężne oraz oczekiwany czas trwania grupy podobnych instrumentów finansowych mogą być wiarygodnie oszacowane. Jednakże, w rzadkich przypadkach, kiedy nie jest możliwe wiarygodne oszacowanie przepływów pieniężnych lub oczekiwanego czasu trwania instrumentu finansowego (lub grupy instrumentów finansowych), jednostka dokonuje wyliczeń w oparciu o przepływy pieniężne wynikające z umowy za pełny umowny czas trwania instrumentu finansowego (lub grupy instrumentów finansowych).


Składniki kalkulacji ceny nabycia.
  1   2   3   4   5   6

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Instrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych iconInstrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych

Instrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych icon1. Informacje dotyczące instrumentów finansowych 1 Instrumenty finansowe Spółki: w tys. Pln

Instrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych icon1. Informacje o instrumentach finansowych Podział instrumentów finansowych

Instrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych iconAdministracyjno-prawne aspekty prowadzenia działalności gospodarczej / Regulacje prawne

Instrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych iconAdministracyjno – prawne aspekty prowadzenia działalności gospodarczej / Regulacje prawne

Instrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych iconRegulacje prawne dotyczące zatrudnienia

Instrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych icon1 Rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych

Instrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych iconBlokada rachunku instrumentów finansowych

Instrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych iconRegulacje prawne dotyczące pracy biurowej

Instrumenty finansowe Prawne regulacje w zakresie instrumentów finansowych iconRegulacje prawne katechezy osób niepełnosprawnych

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom