SŁowniczek starożytna grecja




Pobierz 1.27 Mb.
NazwaSŁowniczek starożytna grecja
strona3/8
Data konwersji09.09.2012
Rozmiar1.27 Mb.
TypDokumentacja
1   2   3   4   5   6   7   8

ARCHITEKTURA I SZTUKA





  • abakus – górna część kapitelu kolumny w kształcie kwadratowej płyty.

  • adyton – najbardziej ukryta część świątyni, świętego gaju lub groty, dostępna tylko kapłanom lub osobom, które przeszły przez obrzęd oczyszczenia.

  • akant – roślina z gatunku ostów, bylina lub krzew śródziemnomorski, której liście (duże, głęboko wycięte) stanowiły często rzeźbiarski motyw dekoracyjny.

  • akrolit – posąg, którego nagie partie ciała były wykonane z kamienia lub marmuru, pozostałe zaś części wykonane z drzewa lub gliny przykryte odzieżą zarzuconą na posąg.

  • Akropol – wzgórze wapienne w Atenach, na którym zbudowano najpiękniejsze świątynie, w tym Partenon, Propyleje, Erechtejon, świątynię Nike Apteros.

  • Akropolis – część miasta położona na wzgórzu, zwykle stała tam twierdza lub świątynie.

  • amfiprostylos – typ świątyni greckiej posiadający w fasadzie głównej i tylnej kolumnadę, złożoną zwykle z czterech kolumn np. świątynia Nike Apteros w Atenach.

  • Apteros Nike – Nike Bezskrzydła, świątynia Ateny Zwycięskiej (Ateny Nike), znajdująca się na Akropolu w Atenach, uważana za jeden z najpiękniejszych zabytków architektury jońskiej

  • architraw – epistyl, dolna część belkowania znajdująca się poniżej fryzu, wsparta bezpośrednio na kolumnach.

  • Artemizjon – miejsce kultu lub świątynia Artemidy. Najsławniejsza była świątynia w Efezie zaliczana do 7 cudów świata, wzniesiona w VI wieku p.n.e. Obecnie nikłe resztki

  • Asklepiejon – sanktuarium Asklepiosa, ośrodek medyczny prowadzony przez kapłanów-lekarzy, mieszczący świątynię, ołtarz, portyki dla chorych (dormitoria) i inne budowle.

  • baza – dolna część kolumny, podstawa.

  • bazylika – wielka hala przeznaczona na zebrania kupców, posiedzenia sądowe i inne zebrania publiczne, nazwana od archonta basileusa w Atenach. Była podzielona rzędami kolumn na trzy części, w głębi zaś wznosiła się trybuna.

  • cella – główna część świątyni, przeznaczona do ustawienia posągu bóstwa.

  • ceramika – ogólna nazwa dla garncarstwa, pochodząca od przedmieścia ateńskiego Keramejkos, gdzie koncentrował się handel naczyniami glinianymi.

  • dipteros – świątynia o dwurzędowej kolumnadzie otaczającej naos.

  • distylos – typ małej świątyni greckiej.

  • dodekastylos – typ świątyni posiadającej 12 kolumn w fasadzie głównej peristazy.

  • Doryforos – posąg dłuta Polikleta przedstawiający nagiego młodzieńca niosącego włócznię, utrzymany w tzw. kontrapoście.

  • echinus – dolna część głowicy doryckiej.

  • epistyl – architraw, dolna część belkowania znajdująca się poniżej fryzu, wsparta bezpośrednio na kolumnach.

  • epos – najwcześniejszy grecki gatunek literacki; dwie pierwsze epopeje to „Iliada” i „Odyseja”.

  • Erechtejon – świątynia na Akropolu w Atenach poświęcona Erechteuszowi, Atenie Polias i Posejdonowi, zbudowana w V wieku p.n.e. w stylu jońskim. Od strony południowej słynny portyk kariatyd zwany lożą kor.

  • hellenizm – okres od 336 roku p.n.e. (wstąpienie na tron Aleksandra Wielkiego) do 30 roku p.n.e. (podbój Egiptu przez Rzym – upadek ostatniego państwa hellenistycznego). W okresie tym doszło do stopienia się elementów kultury greckiej z elementami kultury małoazjatyckiej i egipskiej, w wyniku czego powstała nowa, uniwersalna wysoka kultura.

  • herma – wysoki czworoboczny słup zwieńczony głową lub krótkim popiersiem.

  • Iliada – poemat przypisywany Homerowi, spisany w VIII wieku p.n.e. w 24 księgach, opisuje ostatnie 50 dni 10-letniej wojny trojańskiej (do pogrzebu Hektora).

  • kanefora – posąg lub malowidło przedstawiające dziewczynę niosącą na głowie koszyk z ofiarami lub przedmiotami kultu.

  • kapitel – głowica, najwyższa część kolumny, ozdobiona rzeźbami.

  • kariatyda – posąg kobiecy używany jako podpora architektoniczna zamiast kolumny, stosowany w porządku jońskim.

  • kaseton – element dekoracji wnętrza: krzyżujące się belki pułapu tworzą czworokątne lub równoległoboczne zagłębienia.

  • kenotaf – grób bez ciała zmarłego.

  • Keramejkos – przedmieście Aten zamieszkałe przez garncarzy (kerameus – garncarz). Stąd pochodzi wyraz ceramika, oznaczający artystyczne wyroby z gliny.

  • Kolos Rodyjski – posąg Heliosa, największy w starożytności posąg spiżowy, dzieło Charesa z Lindos z 304 roku p.n.e.. Miał około 32 metry wysokości. Zaliczany do siedmiu cudów świata. Na skutek trzęsienia ziemi w 224 roku p.n.e. uległ zniszczeniu.

  • kora – posąg dziewczyny, zwykle stawiany na grobie.

  • kultura antyczna – kultura starożytna, grecka i rzymska.

  • kuros – posąg młodzieńca, zwykle stawiany na grobie.

  • marmur – twardy, zwykle biały kamień, z którego Grecy wznosili swe najpiękniejsze budowle.

  • metopa – prostokątna płyta ceramiczna lub kamienna ozdobiona malowidłem lub płaskorzeźbą; część fryzu doryckiego.

  • monopteros – rzadki typ świątyni, bez celli, lecz z kolumnadą pokrytą dachem.

  • naos – określenie świątyni greckiej lub samej celli w świątyni.

  • odeon – gmach przeznaczony na występy muzyczne, budową podobny do teatru (widownia w kształcie półkola, rzędy siedzeń wznoszących się amfiteatralnie, orchestra dla chóru i podium dla muzyków), ze względów akustycznych kryty dachem.

  • Odyseja – poemat będący kontynuacją Iliady, opowiada dzieje 10-letniej tułaczki króla Itaki Odyseusza wracającego spod Troi na rodzinną wyspę.

  • orant – w sztuce postać przedstawiona w geście modlitewnym.

  • palmeta – motyw dekoracyjny w kształcie stylizowanego liścia palmy.

  • Partenon – świątynia Ateny Dziewicy na Akropolu w Atenach, zbudowana w V wieku p.n.e..

  • peristaza - rząd lub rzędy kolumn otaczające cellę świątyni.

  • perypter – świątynia lub inna budowla otoczona z zewnątrz pojedynczym rzędem kolumn.

  • perystyl – perypter, nazwa świątyni lub innej budowli otoczonej z czterech stron kolumnadą.

  • pinakoteka – zbiór obrazów w bocznej sali Propylejów. Galeria obrazów.

  • pismo linearne B – pismo używane przez Mykeńczyków; język zapisywany za pomocą tego pisma stanowi wczesną postać pisma greckiego.

  • portyk – budynek na planie prostokąta, otoczony jednym lub kilkoma rzędami kolumn wspierających dach. W Rzymie odpowiadał greckiej stoa. Też część budowli przed głównym wejściem, z rzędem kolumn.

  • pronaos – część przednia świątyni greckiej, stanowiąca przedsionek do naos (celli).

  • Propyleje Ateńskie – monumentalna brama prowadząca na Akropol w Atenach, zbudowana w V wieku p.n.e. z marmuru przez Mnesiklesa. Budowla o pięciu przejściach. Od strony północnej i południowej dwa skrzydła ( w północnej Pinakoteka – zbiór obrazów).

  • propylon – monumentalna brama wznoszona na prostym planie, o jednym przejściu. Prototyp i nierozwinięta forma propylei.

  • prostyl – typ świątyni o 4 kolumnach od strony frontowej.

  • pytia – wieszczka, kapłanka Apollina w Delfach udzielająca niejasnych odpowiedzi.

  • sima – rynna w kształcie wygiętej w górę listwy, która zbierała wodę spływającą z dachu i odprowadzała ją rzygaczami w kształcie lwich pysków.

  • stoa – podłużny budynek bez ścian, z dachem wspartym na kolumnach; miejsce gdzie skryci przed słońcem ludzie mogli spokojnie rozmawiać o filozofii czy interesach.

  • terakota – dobrze oczyszczona i wypalona glina używana do wyrobu figurek i elementów architektonicznych.

  • tolos – budowla na planie koła, z kolumnadą dokoła lub bez, zwieńczona stożkowatym dachem przypominającym kopułę.

  • torus – główna część składowa bazy kolumny jońskiej, dosłownie: poduszka, wałek.

  • tympanon – trójkątny szczyt fasady świątyni, między obu płaszczyznami dachu dwuspadowego, zwykle ozdobiony rzeźbami.

  • woluta – ślimacznica, zwój, charakterystyczny element dekoracyjny kolumny porządku jońskiego.



1   2   3   4   5   6   7   8

Powiązany:

SŁowniczek starożytna grecja iconA starożytna grecja 1

SŁowniczek starożytna grecja iconStarożytna Grecja

SŁowniczek starożytna grecja iconWymagania do sprawdzianu: "Starożytna Grecja"

SŁowniczek starożytna grecja iconXviii konkurs „Fakty I mity starożytna Grecja”

SŁowniczek starożytna grecja icon1. Starożytna Grecja zajmowała tereny:[ ] Półwyspu Bałkańskiego

SŁowniczek starożytna grecja iconXvii konkurs „Fakty I mity starożytna Grecja”

SŁowniczek starożytna grecja iconHistoria starożytna (Grecja I Rzym) – ćwiczenia (studia niestacjonarne)

SŁowniczek starożytna grecja iconPrzegląd źródeł – starożytna Grecja I Rzym Prowadzący: dr Katarzyna Balbuza

SŁowniczek starożytna grecja iconStarożytna Grecja dzieje polityczne Greków, ich kultura, osiągnięcia rząd b

SŁowniczek starożytna grecja iconTest dla Gimnazjum Starożytna Grecja Imię I nazwisko: Klasa I grupa a 53 pkt

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom