Psycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY




Pobierz 16.71 Kb.
NazwaPsycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY
Data konwersji01.12.2012
Rozmiar16.71 Kb.
TypDokumentacja



PSYCHOLOG RADZI!


ZABURZENIA ZACHOWANIA DZIECI I MŁODZIEŻY


Coraz częstszym powodem interwencji wychowawczych w szkole i w domu są problemy z zachowaniem dzieci i młodzieży. Podejmowane wówczas środki wychowawcze okazują się niejednokrotnie nieskuteczne. Szczególnie dotyczy to młodzieży gimnazjalnej, gdyż nasilenie tych problemów występuje w okresie dorastania.

Dziecko zachowujące się w sposób nieakceptowany społecznie może zostać ocenione jako źle wychowane albo potraktowane, jako osoba z poważnymi zaburzeniami. Czy istnieje różnica między jednym( złe wychowanie, łobuzerstwo) a drugim(zaburzenie zachowania) i jak ją dobrze rozpoznać aby nie krzywdzić dziecka i umieć mu skutecznie pomóc?

Pojęcie zaburzenia zachowania z punktu widzenia psychologii i psychiatrii różni się od tego, którego używa się potocznie. Nie wszystkie trudne zachowania dzieci można zakwalifikować, jako zaburzenia zachowania. Dzieci mogą ujawniać trudne zachowania z wielu innych powodów :

  • ponieważ nie znają zasad i norm postępowania,

  • ich zachowanie jest typowe dla okresu rozwojowego, w którym się znajdują,

  • sprawdzają stanowczość i konsekwencję dorosłych,

  • próbują łamać zasady, gdyż chcą zdobyć uznanie grupy rówieśniczej,

  • są pod wpływem stresu pourazowego,

  • cierpią na współistniejące zaburzenia rozwojowe np na zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD).

Rozpoznania zaburzeń zachowania dokonują specjaliści – lekarz psychiatra we współpracy z psychologiem. Diagnoza jest stawiana w oparciu o kryteria zaburzeń zawarte w Klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (DSM - IV-TR)

lub międzynarodowej klasyfikacji chorób Światowej Organizacji Zdrowia (ICD-10).

Zaburzenia zachowania (CD) są rozpoznawane w przypadku, gdy problemowe zachowania dziecka powtarzają się wielokrotnie, wykazują cechy stałości i dotyczą poważnego naruszania praw innych ludzi oraz łamania norm społeczno - etycznych. Ponadto trzy lub więcej zachowań symptomatycznych było obserwowanych w ciągu ostatniego roku a przynajmniej jedno z aspołecznych zachowań wystąpiło w ciągu minionych sześciu miesięcy. W amerykańskiej klasyfikacji zaburzeń DSM - IV zaburzenia zachowania są uporządkowane w następujące grupy symptomatyczne:

  • zachowania agresywne, zagrażające zdrowiu i życiu bądź przynoszące fizyczną szkodę innym ludziom i zwierzętom;

  • nieagresywne zachowania powodujące utratę lub zniszczenie cudzej własności;

  • włamania i kradzieże;

  • poważne naruszenie prawa.

Aby rozpoznać u dziecka zaburzenia zachowania należy uwzględnić, czy dane zachowanie mieści się w granicach normy wiekowej i fazy rozwojowej oraz obowiązujących stylów zachowania w jego naturalnym środowisku. Określony objaw zachowania nie zawsze należy traktować jako symptom zaburzeń zachowania, ale na pewno powinien być wskazówką, że istnieje problem, który wymaga interwencji pedagogicznej lub psychologicznej.

Zaburzenia w zachowaniu dziecka wpływają niekorzystnie na jego funkcjonowanie we wszystkich dziedzinach życia, na ogół następuje szybkie załamanie kariery szkolnej, zakłóceniu ulegają wszelkie rodzaje aktywności.

W klasyfikacji DSM - IV zaburzenia zachowania wyróżnione są ze względu na wiek ujawnienia się problemów oraz stopień nasilenia objawów :

  1. Typ dziecięcy – ten typ zaburzeń zachowania zostaje zapoczątkowany w dzieciństwie i obejmuje zaburzenia ujawnione przed 10 rokiem życia dziecka. Dzieci z tym rodzajem zaburzeń to głównie chłopcy. Często ujawniają oni agresję fizyczną, wchodzą w konflikty z rówieśnikami kończące się bójkami. Są aroganccy, nieposłuszni, ignorują polecenia dorosłych, kłócą się z nauczycielami i rodzicami, obrażają ich. Używają wulgarnego słownictwa. Często tracą panowanie nad sobą, zachowują się złośliwie i prowokująco. Dzieci te ujawniają pełny zespół zaburzonego zachowania przed wkroczeniem w okres dojrzewania. W przypadkach wczesnego ujawnienia się zaburzeń w zachowaniu rokowanie jest na ogół niepomyślne, ponadto jest wysoce prawdopodobne, że zachowania te nasilą się w dalszych okresach rozwoju.

  2. Typ adolescencyjny – ten typ zaburzeń zachowania zostaje zapoczątkowany w okresie dojrzewania. Jest to zespół zachowań, które ujawniają się dopiero po 10 roku życia dziecka. Osoby te przejawiają znacznie rzadziej agresywne zachowania, niż to ma miejsce w dziecięcym typie zaburzeń. Zwykle mają zadowalające relacje z rówieśnikami a zaburzenia dotyczą głównie kradzieży, wagarów i łamania reguł społecznych. Występują one równie często u obu płci.

Różny może być stopień nasilenia objawów zaburzeń zachowania :

  1. Łagodne zaburzenia zachowania – znane są pod postacią zachowań opozycyjno-buntowniczych (ODD). Kluczowym kryterium rozstrzygającym o rozpoznaniu zachowań opozycyjno-buntowniczych jest brak naruszania praw innych osób i stwarzania zagrożenia dla ich zdrowia i życia. Zachowania te są jednak bardzo uciążliwe dla otoczenia, odbiegają od przyjętych norm i spełniają kryteria diagnostyczne zawarte w DSM – IV.

  2. Umiarkowane zaburzenia zachowania – to termin używany w odniesieniu do zaburzeń emocjonalnych i społecznych w znacznym stopniu groźnych dla otoczenia i stanowiących zagrożenie dla zdrowia fizycznego ludzi i zwierząt.

  3. Nasilone zaburzenia zachowania – rozpoznawane są wówczas, gdy wszystkie kryteria diagnostyczne zawarte w DSM – IV są spełnione a objawy symptomatyczne ujawniają się w dużym nasileniu.

Warto podkreślić, że zachowania opozycyjno – buntownicze (ODD) są problemem o zupełnie innym znaczeniu klinicznym i odmiennym rokowaniu niż pozostałe typy zaburzeń zachowania (CD). Upraszczając można powiedzieć, że w przypadku zachowań opozycyjno – buntowniczych istnieje w 95% pomyślne rokowanie, w przypadku zaś poważnych zaburzeń zachowania w 95% rozpoznanych przypadków rokowanie jest niepomyślne.

Dzieci z zaburzeniami zachowania na ogół wykazują wiele innych, towarzyszących zakłóceń rozwojowych. Zaburzenia zachowania rozwijają się często u dzieci z ADHD i czasem mogą być mylone z tym zespołem. Jednak nie wszystkie dzieci z rozpoznana nadpobudliwością psychoruchową wykazują zaburzenia zachowania w rozumieniu klinicznym. Jak wykazują badania u ok. 80% dzieci, u których zdiagnozowano ADHD przed 10 rokiem życia, utrzymywały się objawy nadpobudliwości w okresie adolescencji a ok. 60% z nich wykazywało objawy zaburzeń zachowania o różnym nasileniu.

Dzieci z zaburzeniami zachowania mają trudności z dostrzeganiem konsekwencji własnych zachowań, prezentują wrogie intencje w relacjach społecznych, zachowanie innych wobec siebie odbierają jako wrogie. W sytuacji konfliktowej rzadko stosują rozwiązania o charakterze werbalnym, natomiast preferują rozwiązania siłowe, zorientowane na działanie, często upatrując w nich potwierdzenia własnej wartości. Z kolei, gdy są rozczarowane doświadczają niewielu uczuć smutku, natomiast odczuwają gniew, i niezadowolenie.

Poddając analizie klinicznej wiele przypadków zaburzeń zachowania stwierdzono, że najbardziej pierwotną ich przyczyną jest przekonanie dziecka, że nie jest przez nikogo kochane.

Aby zapobiegać występowaniu zaburzeń zachowania oraz skutecznie pomóc dziecku i jego rodzinie, trzeba poznać i zrozumieć przyczyny zaburzeń w zachowaniu. Należy dobrze poznać środowisko rodzinne dziecka, atmosferę jego domu, ocenić, które z aktualnie przeżywanych sytuacji są dla dziecka szczególnie trudne, dowiedzieć się jak odbiera ono i przeżywa swoją sytuację w domu i w szkole.

Ponieważ każde dziecko oceniane jest indywidualnie nie można wszystkim dzieciom ujawniającym zaburzenia zachowania zaproponować tego samego sposobu postępowania terapeutycznego. Niekiedy do pokonania patologicznych zachowań wystarczy zlikwidowanie niekorzystnych sytuacji życiowych. Jednak, gdy zaburzenia zachowania są utrwalone, dziecko wymaga dłuższej, głębokiej terapii, w której powinna wziąć udział cała rodzina. Pomoc rodzicom w rozwiązaniu ich osobistych problemów jest niejednokrotnie jednym z pierwszych zadań terapeutycznych. Interwencja rodzinna polega przede wszystkim na udzieleniu rodzicom wsparcia z powodu zakłóceń w funkcjonowaniu systemu rodzinnego. Ponadto w trakcie terapii rodzice wyposażani są w wiedzę i umiejętności stosowania skutecznych metod wychowawczych i efektywnej komunikacji z dzieckiem. Praca z rodzicami obejmuje naukę właściwego reagowania na zachowania problemowe dziecka, konsekwentnego i przejrzystego postępowania wobec dziecka, stosowania nagród i kar, tak aby wzmacniały zachowania pozytywne, a wygaszały negatywne.

Natomiast terapia dziecka z CD ukierunkowana jest na rozwój i kształcenie podstawowych umiejętności psychospołecznych, zdolności do samokontroli, przewidywania konsekwencji własnego postępowania, rozwijanie zdolności adaptacyjnych, opanowanie technik kontroli własnych emocji a także umiejętności ich identyfikacji i świadomości ich źródeł. Należy podkreślić, że terapia zaburzeń zachowania jest trudna i długotrwała a efekty nie pojawiają się natychmiast.


Opracowała - Grażyna Osińska


Bibliografia:

  1. Biała M. (2006) „Problemy z zachowaniem dzieci i młodzieży” Warszawa: Fraszka Edukacyjna.

  2. Bomba J. (2004) „Zaburzenia zachowania”. W : Namysłowska I. (red.). (2004). „Psychiatria dzieci i młodzieży”. Warszawa : Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

  3. Kołakowski A. (2005). „Zaburzenia zachowania”. W: Wolańczyk T., Komender J. (red.). (2005). „Zaburzenia emocjonalne i behawioralne u dzieci”. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Psycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY iconPsycholog radzi! O strzeżenie na wakacje !!!– Sekty

Psycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY iconPsycholog radzi! Z espóŁ nadpobudliwości psychoruchowej adhd

Psycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY iconPsycholog radzi! Psychologiczne aspekty zaburzeń odżywiania się

Psycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY iconPsycholog radzi! Fas płodowy Zespół Alkoholowy (Fetal Alcohol Syndrome)

Psycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY iconZachowania ryzykowne wśRÓd dzieci I młodzieżY

Psycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY iconKonferencja zachowania ryzykowne dzieci I młodzieżY

Psycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY iconZachowania seksualne dzieci I młodzieży Referat wygłoszony na zebraniu z rodzicami

Psycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY iconO gólnopolski program edukacyjno-alternatywny kształtujący pozytywne zachowania dzieci I młodzieży

Psycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY iconZaburzenia zachowania

Psycholog radzi! Zaburzenia zachowania dzieci I młodzieżY iconZaburzenia zachowania- bibliografia

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom