Rysunek Ruch po krzywej is




Pobierz 91.06 Kb.
NazwaRysunek Ruch po krzywej is
Data konwersji02.12.2012
Rozmiar91.06 Kb.
TypDokumentacja





MODEL IS-LM




  1. Krzywa IS


Krzywa IS jest krzywą ilustrującą równowagę na rynku towarowym, czyli pokazuje różne kombinacje poziomu produkcji i stóp procentowych dla których rynek produktU jest w równowadze1. Zakładamy, że gospodarka jest zamknięta (nie ma wymiany z zagranicą). Równowaga, którą opisuje krzywa IS zachodzi wtedy, gdy zagregowany popyt jest równy produkcji. Ową zależność można przedstawić graficznie i algebraicznie.


1.1. Wyprowadzenie krzywej IS

Wyprowadzenie wzoru na krzywą IS polega na podstawieniu do równania wyrażającego równowagę na rynku towarowym poszczególnych składników produktu globalnego, czyli:



Zmienne egzogeniczne: T0, t, G, a, e. Wśród tych zmiennych znajdują się zmienne decyzyjne polityki fiskalnej: T0 , t, G

Rozwiązanie:





Wprowadźmy oznaczenia



Ostatecznie uzyskujemy równanie krzywej IS2:




Krzywą IS można również wyprowadzić graficznie korzystając z tych samych założeń, co wcześniej, czyli Pg=Y. Rysunek 1 przestawia opisywane wcześniejsze zależności. W górnej części jest zaznaczona równowaga między wydatkami a dochodem, a w dolnej części rysunku jest pokazana zależność między stopami procentowymi a dochodem. Zmiana stóp procentowych pozwala zaobserwować zmiany w dochodzie i wydatkach, co z kolei wyznacza punkty równowagi, które służą do wyprowadzenia krzywej IS. Poniższy rysunek został opisany po prawej stronie3.


Rysunek 1. Wyprowadzenie krzywej IS




Krzywa IS jest więc nachylona ujemnie i biegnie ku dołowi. Wyższa stopa procentowa zmniejsza inwestycje, przez co PKB spada (w wyniku procesu mnożnikowego). Nachylenie krzywej zależy więc od parametrów znajdujących się w mnożniku, czyli: skłonności do konsumpcji b oraz stopy opodatkowania t. Nie wolno również zapominać o wrażliwości inwestycji na zmianę stóp procentowych.

Ruch po krzywej jest najczęściej skutkiem zmiany stopy procentowej. Np. w wyniku obniżki stóp procentowych tanieją kredyty, wzrasta popyt globalny, inwestycje i dochody ludzi zatrudnionych w produkcji inwestycyjnej. W rezultacie powoduje to wzrost produkcji. Na rysunku 2. przedstawiona opisywaną sytuację. W wyniku spadku stopy procentowej z R1 do R2 wzrasta dochód z Y1 do Y2.

Rysunek 2. Ruch po krzywej IS





Jedynie pod wpływem polityki fiskalnej możemy przesunąć krzywą równolegle w prawo lub lewo (czyli gdy zmianie ulegną wydatki rządowe G, lub podatki(T0, t)).


Gdy rząd planuje ekspansywna politykę fiskalna, to zwiększa wydatki rządowe lub zmniejsza podatki. Wówczas krzywa IS przesunie się równolegle do góry o mk∆G lub -mkb∆T0

Przesunięcie IS pod wpływem G wynosi:



Rysunek 3. Przesunięcie krzywej IS pod wpływem wzrostu wydatków rządowych G




Przesunięcie IS pod wpływem T0 wynosi:




Y

Y1 Y2

Rysunek 4. Przesunięcie krzywej IS pod wpływem spadku autonomicznych podatków T0




Restrykcyjna polityka fiskalna, czyli obniżka wydatków rządowych lub wzrost podatków ma swój wyraz w przesunięciu krzywej IS w lewo. Wówczas PKB obniży się o mk∆G lub -mk∆T0.

2. Krzywa LM


Krzywa LM dotyczy równowagi na rynku pieniężnym, gdy popyt na pieniądz równa się podaży pieniądza.

Załóżmy, że całość środków finansowych stanowi suma gotówki M i aktywa przynoszące procent B (obligacje, lokaty). Pierwsze są płynnym pieniądzem pozbawionym ryzyka. Drugie nie stanowią środka wymiany i są mniej płynne, ale mogą być zyskowne.

Popyt na pieniądz składa się z dwóch składników: popytu transakcyjnego Lt oraz spekulacyjnego Ls. Popyt transakcyjny jest związany z finansowaniem bieżących zakupów. Im wyższa jest produkcji i poziom dochodów tym więcej pieniędzy potrzeba do obsługi transakcji.

Lt=kY

Popyt spekulacyjny Ls oznacza rezygnację z gotówki na rzecz aktywów B, gdy rosną zyski z oprocentowania. Wówczas nie opłaca się trzymać aktywów w formie M ze względu na możliwość utraty odsetek. Zależność więc między popytem spekulacyjnym a stopą procentową jest ujemna. Siła reakcji zależy zaś od wielkości parametru h, która określa wrażliwość na zmianę R:4

Ls=-hR


Tak więc, popyt na pieniądz to suma popytu transakcyjnego i spekulacyjnego:





Podaż pieniądza M kreuje zaś Bank Centralny. Stopę procentową możemy zaś potraktować jako cenę pieniądza, która ustala się w wyniku relacji popytu i podaży pieniądza.


2.1. Wyprowadzenie krzywej LM


Krzywa LM wyraża równowagę między popytem na pieniądz L i podaż pieniądza M . Zakładamy, że M jest egzogeniczne.





Graficznie wyprowadzając krzywą LM korzystamy z założenia o równości popytu na pieniądz i podaży pieniądza. Jest to przedstawione na rysunku 6. Jego lewa część pokazuje równowagę, zaś prawa pokazuje zmiany PKB i R.

Rysunek 5. Wyznaczenie graficzne krzywej LM5





Krzywa LM jest nachylona dodatnio i biegnie u górze. Wzrost PKB zwiększa popyt na pieniądz, co wyraża się w przesunięciu krzywej popytu na prawo. W rezultacie powoduje to wzrost stóp procentowych (przy stałej podaży pieniądza). Wielkość zmiany zależy od siły reakcji popytu na pieniądz na zmianę dochodu (k) i stopy procentowej (h).


Ruch po krzywej jest najczęściej skutkiem zmiany wielkości produkcji. Na rynku pieniężnym zależność między dochodem a stopą procentową jest dodatnia. Gdy więc rośnie produkcja, to rośnie popyt transakcyjny ponieważ większa ilość pieniądza jest niezbędna do obsługi większej liczby transakcji. Przy danej podaży pieniądza wzrost popytu powoduje, że uczestnicy rynku zmniejszają B sprzedając obligacje, czy wycofując oszczędności z banku. Wzrasta wówczas cena pieniądza, co zwiększa atrakcyjność trzymania pieniądza w formie B. Tak więc, wzrost produkcji z Y1 do Y2 powoduje wzrost stopy procentowej i przesunięcie się punktu równowagi z A do B.

Rysunek 6. Ruch po krzywej LM




Zmiana położenia krzywej LM może być spowodowana zwiększeniem (ekspansywna polityka monetarna) lub zmniejszeniem podaży pieniądza (restrykcyjna polityka monetarna). Przesunięcie LM pod wpływem zmiany podaży pieniądza można obliczyć, jako:



Przesunięcie krzywej LM zależy głównie od podaży pieniądza, przy założeniu, że pozostałe parametry są bez zmian. Ilustracją owych zmian jest rysunek. Jeśli podaż wzrasta to krzywa LM1 przesuwa się w prawo (LM2). Gdy zaś podaż maleje krzywa przesuwa się w lewo (LM3).


Rysunek 7. Przesunięcie krzywej LM pod wpływem zmiany podaży pieniądza




Zmiana kąta nachylenia krzywej LM zależy od relacji k/h, które wyrażają wrażliwość popytu spekulacyjnego na zmianę stóp procentowych i skłonność do utrzymywania aktywów w formie pieniężnej.

Rysunek 8. Zmian kąta nachylenia krzywej LM pod wpływem zmiany parametrów: k, h





3. Model IS-LM

Model IS-LM dotyczył równowagi krótkookresowej, przy założeniu, że ceny są stałe. Znając równanie opisujące krzywą IS i krzywą LM podstawiamy do równania, które określa równowagę między rynkiem towarowym a pieniężnym.



IS:

LM:

Rozwiązanie:




Rysunek 8. Krzywa IS i LM


Omówmy, na podstawie modelu, skutki polityki pieniężnej.

  1. Wzrasta podaż pieniądza

  2. Przy jeszcze nie zmienionej produkcji wzrost podaży pieniądza prowadzi do zmiany stopy procentowej

  3. Zmiana stopy procentowej powoduje zmianę popytu inwestycyjnego

  4. Zmiana inwestycji prowadzi ostatecznie do zmiany produkcji

Opisany schemat został przedstawiony na poniższym rysunku. Są na nim pokazane kolejne zmiany, które zapoczątkowało zwiększenie podaży pieniądza. W części a została pokazana równowaga na rynku towarowym między popytem globalnym a dochodem realnym. W części c jest pokazana równowaga na rynku pieniężnym, przy stałej podaży pieniądza. Rysunek środkowy, b, łączy oba rysunki. Punkt równowagi jest wyznaczony przez przecięcie się krzywej podaży pieniądza Ms0 z krzywa popytu Md0 przy określonej stopie procentowej R0 (rysunek 9c). Wyznacza on jednocześnie punkt przecięcia się krzywych IS0 z LM0 (rysunek 9b). A to z kolei rzutuje na poziom wytwarzanego dochodu Yo i wyznacza równowagę na rynku towarowym, gdy Y0= Pg0 (rysunek 9a). W punkcie wyjściowym A gospodarka nie wykorzystuje w pełni zdolności produkcyjnych. Bank Centralny zwiększa podaż pieniądza z Ms0 do Ms1. Analizę zaczynamy od rysunku c.


Rysunek 9. Skutki zwiększenia podaży pieniądza opisane przez mechanizm transmisji polityki pieniężnej






  1. Gospodarka nie wykorzystuje w pełni swoich zdolności produkcyjnych. Bank Centralny chcąc zmienić ta sytuację (liberalna polityka monetarna) zwiększa podaż pieniądza z Ms0 do Ms1.

  2. Poprzez wzrost podaży, przy nie zmienionym popycie spadają stopy procentowe z R0 do R1. Ustanawia się wówczas nowy punkt równowagi B między stałym popytem na pieniądz a nowa większą podażą.

  3. Spadek stóp procentowych spowoduje spadek krzywej LM0 w dół do LM1. Przy nie zmienionej krzywej IS pojawia się nowy punkt równowagi B.

  4. Przy niższej stopie procentowej rośnie popyt i tym samym dochód z Y0 do Y1, co umożliwi lepsze wykorzystanie zdolności produkcyjnych.

  5. Krzywa popytu przesuwa się do góry co daje nowy, lepszy punkt równowagi B.



  1. Skuteczność polityk fiskalnej i pieniężnej


Polityka jest skuteczna jeśli odniesie efekt, który zamierzała po zastosowaniu odpowiednich narzędzi. Do fiskalnych narzędzi zaliczamy: sterowanie wydatkami rządowymi i wielkością podatków, zaś do pieniężnych sterowanie podażą pieniądza (oprócz innych możliwości). Ustalenie względnej skuteczności obu polityk zależy od dwóch kwestii: wrażliwości popytu inwestycyjnego oraz wrażliwość popytu na pieniądz na stopy procentowe.

Polityka fiskalna ma duży wpływ na popyt jeśli stopy procentowe niewiele wzrastają lub mają niewielki wpływ na inwestycje. Dla innych warunków niezmienionych polityka fiskalna jest skuteczna, gdy:

  • d jest małe (stroma krzywa IS). Jeśli d jest małe oznacza to, iż popyt inwestycyjny są mało wrażliwe na zmianę stopy procentowej. Wówczas wzrost stopy procentowej wywołany wzrostem produkcji, prowadzi do niewielkiej redukcji popytu inwestycyjnego.

  • h jest duże (płaska krzywa LM). Jeśli h jest duże oznacza to, iż do zrównoważenia rynku pieniężnego wystarcza nieduża zmiana stopy procentowej. Mała zmiany stopy procentowej wywołuje niewielkie zmiany w popycie inwestycyjnym. Efekt wypierania jest zatem mały.


Rysunek 10. Skuteczna polityka fiskalna




Polityka pieniężna będzie skuteczna, gdy stopy procentowe będą się obniżać istotnie co pobudzi inwestycje. Dla innych warunków niezmienionych polityka pieniężna jest skuteczna, gdy:

  • d jest duże (płaska krzywa IS). Jeśli d jest duże oznacza to, iż popyt inwestycyjny są bardzo wrażliwe na zmianę stopy procentowej. Wówczas zmiana stopy procentowej wywołana zmianą podaży pieniądza prowadzi do znaczącej zmiany popytu inwestycyjnego.

  • h jest małe (stroma krzywa LM). Jeśli h jest małe oznacza to, iż do zrównoważenia rynku pieniężnego potrzeba dużych zmian stopy procentowej. Duże zmiany stopy procentowej wywołują znaczące zmiany w popycie inwestycyjnym.


Rysunek 11. Skuteczna polityka pieniężna





PYTANIA SPRAWDZAJĄCE


  1. Wyprowadź graficznie i algebraicznie krzywe IS, LM.

  2. Od czego zależy nachylenie krzywych IS, LM?

  3. Co powoduje przesunięcie równoległe krzywych IS, LM, a co powoduje, że się obracają?

  4. Jakie zależności prezentuje krzywa IS i LM w modelu IS-LM ? Jakich rynków dotyczy model IS, LM?

  5. Dlaczego krzywa IS ma nachylenie ujemne a krzywa LM dodatnie?

  6. Scharakteryzuj punkty z lewej i prawej strony krzywej IS.

  7. Scharakteryzuj punkty, które leżą nad i pod krzywa LM?

  8. Kiedy polityka rządu jest ekspansywna, a kiedy restrykcyjna?

  9. Pokaż na rysunkach przykłady skutecznej i nieskutecznej polityki fiskalnej państwa (model IS – LM).

  10. Pokaż na rysunkach przykłady skutecznej i nieskutecznej polityki monetarnej.

  11. Opisz skutki zmniejszenia wydatków rządowych na podstawie mechanizmu

transmisji polityki fiskalnej i zilustruj to graficznie.

  1. Czy wzrost wydatków rządowych zwiększy inwestycje prywatne?

  2. Opisz skutki spadku podaży pieniądza na podstawie mechanizmu transmisji

polityki monetarnej i zilustruj to graficznie.

  1. Jeśli ludzie zwiększą skłonność trzymania pieniędzy na depozytach w banku, to

jaki to będzie miało wpływ na krzywą LM?

15. Wyjaśnij i pokaż graficznie jak następujące fakty wpłynęły na model IS-LM:

  1. wprowadzenie kart kredytowych

  2. wzrost podaży pieniądza

  3. wzrost inflacji oczekiwanej

  4. spadek stopy rezerw obowiązkowych

  5. spadek PKB



II. GOSPODARKA OTWARTA


Jednym z ważniejszych modeli dla gospodarki otwartej jest model IS-LM-BP. Został on opisany w Elementarnych modelach makroekonomicznych M. Garbicza i E. Golachowskiego. Dlatego w skrypcie skupimy się na dwóch innych modelach, które nie mają tak bogatej literatury.


1. MODEL O NIEDOSKONAŁEJ MOBILNOŚCI KAPITAŁOWEJ (IS-LM-CF)


Model IS-LM możemy przeanalizować dla gospodarki otwartej (gdy zniesiemy założenie). Wówczas musimy uwzględnić wymianę towarową z zagranicą, czyli eksport netto (EN) i wymianę kapitałową (odpływ netto) W tym celu uzupełnimy równania opisujące krzywą IS o odpływy netto kapitału (CF).



Nadal zakładamy, że ceny są stałe. Pojawiają się nam dwa ważne zagadnienia, które istotnie wpływają na jakość naszej analizy, a mianowicie kurs walutowy nominalny i realny i jego zmiana, czyli aprecjacja lub deprecjacja. Dlatego dla uproszczenia wprowadźmy oznaczenia:

-E, to kurs nominalny;

-P* jest ceną zagraniczną za dobra zagraniczne;

-P jest ceną krajową za dobra krajowe;


Wartość waluty ulega zmianie. Jeśli wzrasta wartość waluty, tzn. mniejsza jej ilość jest przeznaczona na zakup waluty obcej to mamy do czynienia z aprecjacją. Oznacza to spadek kursu walutowego, gdy zagraniczna waluta tanieje. Jeśli spada wartość waluty, tzn. większa jej ilość jest przeznaczona na zakup waluty obcej to mamy do czynienia z deprecjacją. Oznacza to wzrost kursu walutowego, gdy zagraniczna waluta tanieje.

Zakładając, że ceny są stałe i na wcześniejszych równaniach możemy już graficznie pokazać jak współdziałają z modelem IS-LM rynek obrotów kapitałowych (CF) i towarowych (EN). Po znalezieniu R i Y na rysunku 1. możemy wyznaczyć odpowiedni poziom E.


Rysunek 1. Model IS-LM-CF




Wzrost wydatków rządowych lub spadek podatków analizujemy podobnie jak dla modelu IS-LM w gospodarce zamkniętej. Początkowa zmiana przesunie krzywa IS1 do poziomu IS2. Rosną wówczas stopy procentowe, co zmniejsza odpływy netto (mniej kapitału odpływa niż przypływa). W konsekwencji kurczy to eksport netto. Spadek eksportowy powoduje zaś aprecjację kursu walutowego. Graficznie jest to przedstawione na rysunku 2.




Rysunek 2. Polityka ekspansywna w gospodarce otwartej w modelu IS-LM-CF





  1. Model dla „gospodarki małego kraju”



Gdy uwzględniamy założenie „małego kraju”, to wówczas stopa procentowa jest wyznaczona przez międzynarodowy rynek kapitałowy. Szukamy wówczas Y i E. W tym celu modyfikujemy naszą krzywą IS, tak by wyrażała zależność między kursem walutowym a Y (zmienimy nazwę z IS na JJ). Powstaje wówczas krzywa LL, która określa produkcję zdeterminowaną przez rynek pieniężny.


Rysunek 3. Gospodarka otwarta przy doskonałej mobilności kapitału





Przeanalizujmy skutki polityki fiskalnej na przedstawionym powyżej modelu. Zacznijmy od pierwotnego modelu IS-LM przy ustalonej stopie procentowej. Początkowa zmiana wydatków rządowych przesunie krzywą IS w prawo, co odzwierciedla się w przesunięciu zmodyfikowanej krzywej IS, czyli JJ1 do poziomu JJ2. Przechodzimy wówczas do rysunku, w którym nałożyliśmy krzywe JJ i LL. Tu również analogicznie przesuwamy w prawo krzywą JJ. Daje to spadek kursu walutowego. Tak więc ekspansywna polityka fiskalna, dla omawianej gospodarki powoduje aprecjację (rysunek 4).

Rysunek 4. Ekspansywna polityka fiskalna w gospodarce otwartej, przy doskonałej mobilności kapitału






Przeanalizujmy teraz skutki wzrostu podaży pieniądza, czyli ekspansywną politykę pieniężną.


Rysunek 5. Ekspansywna polityka monetarna w gospodarce otwartej, przy doskonałej mobilności kapitału




Ekspansywna polityka monetarna, powoduje przesunięcie krzywej LM w prawo, co daje spadek stóp procentowych. Spadek stóp procentowych wyznacza nowe położenie krzywej LL. Przesuwa się ona równolegle w prawo co powoduje wzrost kursu walutowego. Tak więc ekspansywna polityka monetarna prowadzi do deprecjacji waluty.


PYTANIA SPRAWDZAJĄCE:


  1. Co to jest aprecjacja?

  2. Co to jest deprecjacja?

  3. Co to dewaluacja?

  4. Co to rewaluacja?

  5. Co oznacza założenie „małego kraju”?

  6. Co jest kurs stały, a co to jest kurs zmienny?

  7. Co determinuje obroty kapitałowe?

  8. Jak mobilność kapitału wpływa na politykę fiskalną?

  9. Jak mobilność kapitału wpływa na politykę monetarną?

  10. Opisz efekty ekspansywnej polityki fiskalnej dla gospodarki otwartej z niedoskonałą mobilnością kapitału.

  11. Opisz efekty ekspansywnej polityki fiskalnej dla gospodarki otwartej z doskonałą mobilnością kapitału.

  12. Opisz efekty ekspansywnej polityki monetarnej dla gospodarki otwartej z niedoskonałą mobilnością kapitału.

  13. Opisz efekty ekspansywnej polityki monetarnej dla gospodarki otwartej z doskonałą mobilnością kapitału.



MODEL IS-LM A ZATRUDNIENIE


1. POLITYKA MAKROEKONOMICZNA


Model IS-LM wykorzystuje się do analizy wpływu narzędzi fiskalnych i monetarnych na poziom zatrudnienia. Szuka się więc możliwości redukcji bezrobocia poprzez politykę makroekonomiczną. Związek między modelem IS-LM a zatrudnieniem pokazuje rysunek 1.
Rysunek. 1. Model IS-LM i zatrudnienie6






Polityka fiskalna dotyczy dyskusji jak narzędzia fiskalne, czyli wydatki rządowe i podatki wpływają na wielkość zatrudnienia. Przeanalizujmy skutki ekspansywnej polityki fiskalnej.

  1. Załóżmy, że początkowo w gospodarce była równowaga między rynkiem towarowym a pieniężnym, która wyznaczała określony poziom zatrudnienia N0.

  2. Wzrastają wydatki rządowe, co przesuwa krzywą IS w prawo. Przechodzimy z punktu A do B.

  3. Nowy punkt równowagi charakteryzuje się wyższym dochodem i poziomem zatrudnienia.

  4. Niestety w wyniku wzrostu dochodu wzrośnie stopa procentowa, która spowoduje pojawienie się efektu wypierania.

  5. Wzrost dochodów i efekt wypierania spowodują spadek inwestycji.

  6. Całkowity przyrost dochodu i zatrudnienia zostanie pomniejszony o spadek inwestycji.

Poniższa analiza została pokazana na poniższym rysunku.
Rysunek 2. Ekspansywna polityka fiskalna



Skuteczna polityka fiskalna zależy od wzrostu stopy procentowej wywołane ekspansją fiskalną oraz wrażliwości inwestorów na wzrost stopy procentowej. Im większa wrażliwość tym mniejsza skuteczność.

Polityka monetarna również wpływa na wielkość zatrudnienia. Przeanalizujmy skutki ekspansywnej polityki monetarnej, czyli wzrost podaży pieniądza.

  1. Załóżmy, że początkowo w gospodarce była równowaga między rynkiem towarowym a pieniężnym, która wyznaczała określony poziom zatrudnienia N0.

  2. Wzrasta podaż pieniądza, co przesuwa krzywą LM w prawo. Przechodzimy z punktu A do B.

  3. Spada stopa procentowa, co ma pozytywny wpływ na inwestycje.

  4. Powoduje to wzrost dochodu i poziomu zatrudnienia.

Poniższa analiza została pokazana na poniższym rysunku.
Rysunek 3. Ekspansywna polityka monetarna




Skuteczna polityka monetarna zależy od reakcji stopy procentowej na zmianę podaży pieniądza oraz łącznego popytu na towary na zmianę stopy procentowej. Pierwszy czynnik zależy od wrażliwości popytu na pieniądz na zmianę stopy procentowej. Przy dużej wrażliwości niewielkie zmiany stopy procentowej pociągają za sobą duże zmiany w popycie na pieniądz. Drugi czynnik określa wrażliwość popytu inwestycyjnego na zmianę stóp procentowych. Duża wrażliwość inwestorów na wzrost stopy procentowej zwiększa skuteczność ekspansywnej polityki monetarnej.


2. PUŁAPKA PŁYNNOŚCI

Pułapka płynności dotyczy dużej wrażliwości popytu na zmianę stopy procentowej, czyli doskonałej elastyczności popytu w stosunku do stóp procentowych. Wówczas wzrost podaży pieniądza nie jest w stanie obniżyć stóp procentowych. Polityka monetarna jest więc nieskuteczna. W przypadku polityki fiskalnej przesunięcie krzywej IS w prawo pod wpływem ekspansywnej polityki fiskalnej powoduje wzrost produktu i zatrudnienia. Wówczas polityka fiskalna jest skuteczna. Powyższą sytuację pokazano na rysunku 4.
Rysunek 4. Pułapka płynności




  1. PUŁAPKA INWESTYCYJNA

Pułapka inwestycyjna dotyczy braku wrażliwości inwestycji na zmianę stopy procentowej, czyli doskonałej elastyczności inwestycji w stosunku do stóp procentowych. Ma to swój wyraz w pionowym położeniu krzywe IS. W tym przypadku ekspansywna polityka monetarna jest również nieskuteczna. Obniżka stóp procentowych nie wywoła bowiem zmian w zatrudnieniu i produkcji. Powyższą sytuację pokazano na rysunku 5.


Rysunek 5. Ekspansywna polityka monetarna a pułapka inwestycyjna




Niewielka wrażliwość inwestycji na zmianę stopy procentowej jest zaś bardzo korzystna dla polityki fiskalnej. Wzrost wydatków rządowych lub obniżka podatków mają bowiem pozytywny wpływ na zatrudnienie i produkcję. Powyższą sytuację pokazano na rysunku 6.


Rysunek 7. Ekspansywna polityka fiskalna a pułapka inwestycyjna7





MODEL AS-AD





  1. WYPROWADZENIE KRZYWEJ AD


Krzywa zaagregowanego popytu (AD) opisuje równowagę między rynkiem towarowym i pieniężnym. Jej główne determinanty to wydatki rządowe, podatki i podaż pieniądza. Możemy ją wyprowadzić uchylając założenie o stałości cen. Wychodzimy z punktu równowagi, gdzie krzywa IS przecina się z krzywą LM (punkt A). Jeśli ceny wrosną, to podaż pieniądza spada. Krzywa LM przesuwa się w lewo. Ustanawia się punkt równowagi B. W wyniku spadku podaży pieniądza stopy procentowe rosną, co powoduje spadek inwestycji (pojawia się efekt wypierania).

Można również rozpatrywać sytuację odwrotną, gdy ceny spadają. Wówczas krzywa AD przesuwa się w prawo tak jak w polityce ekspansywnej. Mamy wówczas nowy punkt równowagi C, charakteryzujący się niższą stopą procentową (rys. 1).

Punkty, które powstały w wyniku przesunięcia krzywej LM możemy połączyć, co daje nam krzywą AD.


Rysunek 1. Wyprowadzenie krzywej AD




2. PRZESUNIĘCIA KRZYWEJ AD


Krzywa AD przesuwa się pod wpływem zmiany podaży pieniądza lub wydatków rządowych. Jeśli któryś z tych czynników wzrasta wówczas produkcja jest wyższa niż potencjalna. Powrót do produkcji potencjalnej wymaga procesu dostosowawczego, który doprowadza do wzrostu poziomu cen (rys. 2). Polityka fiskalna i monetarna powoduje jednak inne skutki w gospodarce. Pierwsza powoduje, oprócz wzrostu cen, do wzrostu stopy procentowej i pojawienia się efektu wypierania. Zaś dzięki ekspansywnej polityce pieniężnej rosną głównie ceny, a stopa procentowa wraca do poprzedniego poziomu.


Rysunek 2. Przesunięcie krzywej AD pod wpływem ekspansywnej polityki monetarnej





Gdy krzywa AD przesuwa się w lewo produkcja spada poniżej potencjalnej. Powrót do produkcji potencjalnej wymaga procesu dostosowawczego, który doprowadza do spadku poziomu cen (rys. 3).


Rysunek 3. Przesunięcie krzywej AD





3. INFLACJA OCZEKIWANA

Gdy w naszej analizie uwzględnimy inflację oczekiwaną, to proces dojścia produkcji do jej poziomu potencjalnego przedłuży się. Gdy produkcja spada zbliżając się do poziomu potencjalnego powodując recesję oraz spadek inflacji. To z kolei doprowadzi do przestrzelenia cen, tzn. przejścia produkcji poniżej potencjalnego. Następnie pojawi się cykliczny ruch cen i produkcji wzdłuż krzywej AD i produkcja wraca do produkcji potencjalnej.


Rysunek 4. „Przestrzelenie” cen i produkcji





4. POLITYKA GOSPODARCZA

Rysunek 5 przestawia zaagregowany popyt (AD) i podaż (AS) przy zmiennych kursach walutowych. W długim okresie wielkość produktu wyznacza trend wzrostu, a stopa wzrostu podaży pieniądza określa stopę inflacji. Rysunek opisuje równowagę długookresową, gdy krótkookresowe krzywe zaagregowanego popytu (AD) i zaagregowanej podaży (AS) przecinają krzywą długookresową w tym samym punkcie. Rzeczywisty poziom produktu jest równy poziomowi wynikającemu z trendu, co oznacza zerowe odchylenie produktu (Y=Y*). Inflację określa wzrost podaży pieniądza. Jeśli zagraniczna stopa inflacji jest niższa od krajowej, kurs waluty ulega deprecjacji, w przeciwnym przypadku ma miejsce aprecjacja.


Rysunek 5. Model AS-AD




Ekspansywna polityka pieniężna (rysunek 6), czyli rosnące stopy wzrostu nominalnej podaży pieniądza spowoduje, że o tą samą wielkość wzrosną inflacja i kurs walutowy. Realna strona gospodarki pozostanie nie zmieniona. Na rysunku 2 gospodarka przesunie się z punktu A do C. Na skutek ekspansywnej polityki monetarnej krzywa AD przesunie się z AD do AD’. W krótkim okresie gospodarka przesunie się do punktu B, gdzie produkt rośnie, , bezrobocie spada, inflacja rośnie, ale w mniejszym stopniu niż stopa wzrostu podaży pieniądza i dlatego realna podaż pieniądza wzrasta. Proces przejścia z punktu B do C przebiega stopniowo. W punkcie B, gdy produkt jest powyżej poziomu wyznaczanego przez trend produktu, rzeczywista stopa inflacji przekracza stopę inflacji podstawowej, która przesądza o stanie w okresie przejściowym. Z jednej strony zorientowana jest ona ku przeszłości to jej zmiany są powolne i początkowo AS nie przesuwa się. Gdy inflacja zacznie doganiać inflację rzeczywistość to krzywa zaagregowanej podaży przesunie się w górę z B do C. Inflacja podstawowa z drugiej strony zawiera składnik dotyczącej przyszłości dlatego można sądzić, że równowaga długookresowa wystąpi w punkcie C.

Rysunek 6. Ekspansywna polityka pieniężna




Polityka fiskalna nie powoduje przesunięcia krzywej IS i zaagregowanego popytu (AD), gdyż jej skutki są unicestwione przez reakcję kursu walutowego. Ekspansja fiskalna wpływa za granicę, bo realna aprecjacja prowadzi do pogorszenia salda podstawowych obrotów bieżących.


PYTANIA SPRAWDZAJĄCE

  1. Wyprowadź krzywą AD.

  2. Co powoduje przesunięcia krzywej AD w prawo?

  3. Co powoduje przesunięcie krzywej AD w lewo?

  4. Co powoduje przesuwanie się po krzywej AD?

  5. Co to jest polityka stabilizacyjna?

  6. Co to jest polityka antycykliczna?

  7. Co to jest polityka acykliczna?

  8. Pokaż za pomocą modelu AS-AD skutki ekspansywnej polityki fiskalnej.

  9. Pokaż za pomocą modelu AS-AD skutki ekspansywnej polityki monetarnej.

  10. Pokaż za pomocą modelu AS-AD skutki restrykcyjnej polityki fiskalnej.

  11. Pokaż za pomocą modelu AS-AD skutki restrykcyjnej polityki monetarnej.

  12. Pokaż za pomocą modelu AS-AD w jaki sposób można zmniejszyć skutki inflacji.

  13. Pokaż za pomocą modelu AS-AD skutki stagflacji.

  14. Pokaż za pomocą modelu AS-AD sposoby walki z szokami popytowymi.

  15. Pokaż za pomocą modelu AS-AD sposoby walki z szokami podażowymi.

  16. Pokaż za pomocą modelu AS-AD sposoby walki z szokami cenowymi.




1 Garbicz M., Golachowski E., Elementarne modele makroekonomiczne, SGH, str. 38, Warszawa 1996.

2 Pacho W., Model IS-LM, str. 1, materiały dydaktyczne, www.sgh.waw.pl/ktsr

3 Hall R., Taylor J., Makroekonomia, PWN, Warszawa 2000, str. 187.

4 Tamże, str. 44

5 Hall R., Taylor J., Makroekonomia, PWN, Warszawa 2000, str. 187.

6


 E. Kwiatkowski, Bezrobocie, str. 242-259, PWN, W-wa 2002.

7 Tamże,



Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Rysunek Ruch po krzywej is iconRuch drgający prosty jest ruchem najczęściej spotykanym w przyrodzie. Przykładami takiego ruchu są: ruch struny instrumentu, ruch ciężarka zawieszonego na

Rysunek Ruch po krzywej is iconRuch drgający prosty jest ruchem najczęściej spotykanym w przyrodzie. Przykładami takiego ruchu są: ruch struny instrumentu, ruch ciężarka zawieszonego na

Rysunek Ruch po krzywej is iconCieczy: ●ruch ustalony w czasie ruchu utrzymane są stałe parametry ●ruch zmienny zmieniają się prędkość, kierunek, natężenie przepływu ●ruch burzliwy następują

Rysunek Ruch po krzywej is iconCieczy: ●ruch ustalony w czasie ruchu utrzymane są stałe parametry ●ruch zmienny zmieniają się prędkość, kierunek, natężenie przepływu ●ruch burzliwy następują

Rysunek Ruch po krzywej is iconCieczy: ●ruch ustalony w czasie ruchu utrzymane są stałe parametry ●ruch zmienny zmieniają się prędkość, kierunek, natężenie przepływu ●ruch burzliwy następują

Rysunek Ruch po krzywej is iconRysunek a przedstawia komórkę roślinną, a rysunek b komórkę zwierzęcą

Rysunek Ruch po krzywej is iconRozpatruje przemieszczanie się punktów materialnych nie wnikając w przyczyny które ten ruch wywołały. Ruch prostoliniowy ruch- prędkośc, droga, czas Prędkość

Rysunek Ruch po krzywej is iconPrzesunięcie krzywej popytu w lewo oznacza

Rysunek Ruch po krzywej is iconSprzedaż produktów Sprawiedliwego Handlu na krzywej wznoszącej

Rysunek Ruch po krzywej is iconPróba znalezienia postaci matematycznej krzywej Laffera

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom