Rozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( )




Pobierz 24.71 Kb.
NazwaRozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( )
Data konwersji07.12.2012
Rozmiar24.71 Kb.
TypDokumentacja

TYTUŁ PRACY

ROZDZIAŁ I EUROPEJSKIE RADY ZAKŁADOWE (...)

1.1. WYZWANIA GLOBALIZACJI A (...)


Rozwój nowoczesnych stosunków gospodarczych nieuchronnie wiąże się z powstaniem zjawisk o wymiarze globalnym i ponadnarodowym, w którym znaczenie traci lokalna społeczność narodowa, zyskuje zaś grupa nacisku kierowana interesami globalnymi. Szczególnym elementem rozwoju światowych powiązań gospodarczych stało się powstanie międzynarodowych korporacji zatrudniających pracowników w wielu różnych krajach.

Według ocen1 w roku 1996 zaledwie 40 tysięcy światowych korporacji wraz ze spółkami powiązanymi kontrolowało 2/3 światowego handlu, zaś w wielu przypadkach wartość sprzedaży korporacji przekraczała wartość rocznego produktu krajowego brutto średnich państw europejskich. Sam wzrost liczby korporacji transnarodowych wskazuje na nowe zjawiska – o ile w roku 1990 oceniano ich ilość na 3 tysiące, o tyle w roku 2003 naliczono ich 63 tysiące wraz z 800 tysiącami spółek zależnych, przy czym dostarczały one aż 1/4 światowej produkcji gospodarczej.2 Jednak znacznie poważniejszym problemem stało się to, że przychody 200 największych światowych firm (...).

Od samego początku projekt porozumień pomiędzy pracownikami a pracodawcami na terenie Wspólnot Europejskich stanowił element szerszego Europejskiego Modelu Społecznego (EMS). Opierał się on na trzech głównych zasadach:3

  • zasadzie sprawiedliwości i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu,

  • zasadzie powiązania sprawiedliwości społecznej z ekonomiczną efektywnością i postępem.

  • zasadzie wysokiego zorganizowania interesów i wszechstronnych rokowań pomiędzy władzami państwowymi a partnerami społecznymi.

Zasady te miały stabilizować system społeczny w Europie i wynikały z funkcjonującego już interwencjonizmu państwowego, szerzej zakorzenionego w Europie niż w USA. Szczególnie jego celem było powstrzymywanie nierówności ekonomicznych, które prowadzą do napięć społecznych. Nie były one skonfrontowane z procesami zjawisk globalnych oraz gwałtownymi przemianami w gospodarce w latach 70-tych, dlatego też wydawały się rozsądnym i możliwym do spełnienia kompromisem pomiędzy kwestiami socjalnymi i ekonomicznymi.

W stosunku do narastających stopniowo zjawisk globalnych zasady te miały przeciwdziałać skutkom wynikającym z działania korporacji transnarodowych.4 Jednym z takich skutków był transfer pracy (...).

Wreszcie korporacje świadome swojej siły oddziaływania społecznego podjęły próbę nacisku na rządy państw w celu uzyskiwania określonych warunków, stawiając na szali swoje uczestnictwo w regionach i utrzymywanie miejsc pracy. Ten nowy straszak okazał się skutecznym elementem wymuszania zmian prawnych na państwach obawiających się destabilizacji społecznej i politycznej w przypadku powstania bezrobocia. Jednocześnie stał się przyczyną opracowania nowej polityki, która zmierzała do uniezależnienia państw narodowych od nacisków ze strony korporacji transnarodowych.

Narastające procesy globalizacyjne silnie odcisnęły się na rynkach pracy zasadniczo przekształcając rolę państwa i relacje pomiędzy pracodawcami i pracownikami. Rozumiana z perspektywy procesów ekonomicznych „(...) Globalizacja oznacza proces, (...).5 Chociaż sam proces globalizacji nie jest nowy, to jego współczesne nasilenie wyróżnia się na tle procesów wcześniejszych. Charakteryzuje się on wzrostem w handlu usługami, międzynarodową skalą przemysłu i produkcji globalnej, skróceniem czasu trwania procesów dystrybucyjnych, umasowieniem się wzorców konsumpcji, ograniczeniem suwerenności gospodarczej i politycznej państw, masowym wykorzystaniem innowacji technicznych.6 Do najważniejszych aspektów nowożytnej globalizacji można zaliczyć:7

Gwałtowny wzrost handlu usługami okazał się pochodną rozwoju technologii komunikacyjnych i informacyjnych, które przyczyniły się do powstania nowych jakości życia, nieznanych wcześniej (np. rozwój usług w zakresie wirtualnej rozrywki). Wynika to również zastąpienia produkcji masowej przez produkcję elastyczną, odpowiadającą na rozpoznane potrzeby.

(...)

Skrócenie odległości i czasu dzielącego produkcję od fizycznej dostawy i możliwości konsumpcji – stało się to następstwem wspomnianego rozwoju w zakresie usług jak i rozwoju powiązań komunikacyjnych.

Globalizacja konsumpcji – polega na ujednolicaniu gustów i wzorów konsumpcji – tzw. homogenizacja popytu lub kalifornizacja potrzeb.

Liberalizacja polityki w zakresie handlu i inwestycji – oznacza otwieranie nowych możliwości w tym zakresie, jednak głównie w obrębie krajów uczestniczących w sieci wzajemnych powiązań.

Ograniczenie autonomii państwa (...).

Globalizacja oceniana bywała początkowo jako nieunikniony proces, który miał się stać swoistym lekarstwem na dysproporcje ekonomiczne pomiędzy państwami i różnice w wydajności i jakości pracy. Stopniowo okazało się, że najważniejszym aspektem globalizacji w wymiarze ekonomicznym stała się aktywność korporacji międzynarodowych niepodlegających jakiejkolwiek kontroli państwowej. Zwiększyły się wskutek niej dysproporcje pomiędzy bogatymi i biednymi, zaś swoboda wolnego rynku uległa ograniczeniu ze względu na ekonomiczną dominację wielkich przedsiębiorstw.8 Inne problemy związane z globalizacją to całkowite wyparcie myślenia w kategoriach społecznych na rzecz myślenia ekonomicznego – najważniejszy stał się zysk, zaś położenie pracowników zaczęto uzależniać od zysków czerpanych przez właścicieli korporacji. Pozwoliło im to dowolnie (za publicznym przyzwoleniem) spekulować w kwestii polityki zatrudnienia i miejsc pracy. Wreszcie globalizacja przyczyniła się do powstania tzw. pustego pieniądza, czyli kapitału spekulacyjnego, który nie tworzy miejsc pracy, nie służy inwestycjom czy rozwojowi firm zatrudniających pracowników.

Początkowa integracja europejska nakierowana jedynie na aspekty ekonomiczne zakładała, że regulacje w dziedzinie społecznej konieczne są jedynie wówczas, gdy służą konkretnym celom gospodarczym. Wsparciem takiego stanowiska było przekonanie państw europejskich, że ich narodowe programy społeczne dobrze wypełniają swoją rolę. Tymczasem światowy kryzys paliwowy z lat 70-tych ubiegłego wieku doprowadził do masowych zwolnień i kryzysu na rynku pracy wywołanego przez działania korporacji transnarodowych. W trybie pilnym Wspólnoty Europejskie przygotowały tzw. dyrektywy restrukturyzacyjne dotyczące uprawnień przedstawicielstw pracowniczych w przypadku zwolnień grupowych (1975) oraz do przenosin zakładów pracy (1977).9 Dążenia te wynikały z nowej świadomości, że rynek pracy został zaburzony wskutek posunięć dużych korporacji, zaś Wspólnoty nie były przygotowane na takie zjawiska. Dodatkowo Komisja Europejska stała na stanowisku, że swobodna konkurencja w handlu i gospodarce może się przyczynić do zwiększenia wydajności i jakości pracy uraz do utrwalenia pozycji przedsiębiorstw rynkowych, co stało w opozycji do potrzeby wykreowania ponadnarodowych ustaleń w kwestiach socjalnych dotyczących pracy.

Dodatkowym nowym zjawiskiem w latach 70-tych w Europie był napływ inwestycji z regionów Azji i Ameryki dokonywanych przez firmy o odmiennym nastawieniu do pracowników i stosunków pracy. (...)

1.2. POLITYKA UNII EUROPEJSKIEJ WOBEC STOSUNKÓW PRACY


Rozwój zjawisk globalnych oraz narastanie napięć związanym z polityką zatrudnienia w międzynarodowych korporacjach przyczyniły się do tendencji pod koniec lat 70-tych, zgodnie z którymi w łonie Wspólnot Europejskich podjęto działania nakierowane na osiąganie pewnego wpływu na tę politykę. Restrukturyzacja gospodarek na świecie wymuszona kryzysem paliwowym przyczyniła się do zainteresowania zwiększaniem wydajności pracy oraz do bardziej swobodnego kształtowania polityki zatrudnienia przy zwiększonej konkurencji pomiędzy firmami. O ile Wspólnoty posiadały mechanizmy kontrolujące proces swobodnej i uczciwej konkurencji, o tyle nie posiadały narzędzi gwarantujących prawa pracownicze czy zwiększających ich szanse w stosunkach z korporacjami. W dalszej kolejności zaburzało to funkcjonowanie Europejskiego Modelu Społecznego – (...).

Pierwsze zmiany w stanowisku Wspólnot dotyczyły wypracowania dyrektyw restrukturyzacyjnych. Miały one gwarantować prawa pracowników w przypadku zwolnień grupowych, szczególnie odnośnie czasu wypowiedzenia i związanych z tym warunków czy możliwości znalezienia innych rozwiązań niż zwolnienia. Wspólnoty opracowały zalecenia na okoliczność przenoszenia zakładów pracy do innych krajów i związanych z tym zwolnień oraz w sytuacji ogłaszania upadłości firm. Dyrektywy stały się podstawą do opracowania prawa na poziomie krajowym – ich zasadą była ochrona pracowników wobec pracodawców znajdujących się często poza granicami danego kraju. Ważnym krokiem było podjęcie wysiłków w kierunku stworzenia ponadnarodowych reprezentacji pracowniczych.10 Trzeba jednocześnie podkreślić, że podejmowane działania polegały na przerzucaniu części odpowiedzialności finansowej za politykę pracy bezpośrednio na korporacje, co spotkało się z ich sprzeciwem. Pojawiały się opinie głoszące, że posunięcia takie ogranicza konkurencyjność rynkową firm. W tym wypadku jednak uznano, że skoro korporacje wpływają na destabilizację rynku pracy i korzystają ze wsparcia państwa (służącego utrzymywaniu miejsc pracy), to muszą także partycypować w kosztach społecznych swoich decyzji.

Dyrektywa 75/129 z dnia 17 lutego 1975 r. w sprawie dostosowania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych, znowelizowana przez Dyrektywę 92/56 z dnia 24 czerwca 1992,11 wprowadziła nakaz ujednolicenia przepisów państw członkowskich Wspólnot Europejskich w zakresie przepisów dotyczących zwolnień grupowych.12 Szczegółowo przyjęto ustalenia odnośnie tego, co uważa się za zwolnienia grupowe (...).

Przeciwdziałania ze strony Komisji Europejskiej dotyczyły kilku zjawisk związanych z narastaniem procesów restrukturyzacyjnych. O ile sama restrukturyzacja okazała się procesem korzystnym, wpływającym na powstawanie miejsc pracy w krajach europejskich, o tyle niekorzystna okazała się oscylacja miejsc pracy.13 W latach 1970-2002 powstało 30 milionów miejsc pracy, jednak (...).

Oprócz procesów restrukturyzacyjnych na świecie kolejnym czynnikiem wpływającym na politykę zatrudnienia jest zmieniająca się struktura demograficzna pracowników. Starzenie się populacji, konieczność „utrzymywania” tej części społeczeństwa z pracy kolejnych pokoleń oraz kurczenie się zasobów wykwalifikowanej siły roboczej ale też konkurencja ze strony rynków „taniej siły roboczej” wpływają na konieczność skuteczniejszego operowania zasobami ludzkimi w przedsiębiorstwach. Rozwijany w społeczeństwach globalnych kult młodości również nie sprzyja utrzymywaniu miejsc pracy przez pracowników starzejących się. Dla europejskich związków zawodowych najważniejszym wyzwaniem stało się uzyskanie takiego wpływu na politykę zatrudnienia, który gwarantowałby ochronę własnych interesów a jednocześnie nie obniżał konkurencyjności danego przedsiębiorstwa. Narzucenie zbyt wielkich oczekiwań przez pracowników mogłoby prowadzić do sytuacji, w której upadające przedsiębiorstwo zostaje pozbawione jakiegokolwiek marginesu możliwych uzgodnień i zmierza do likwidacji.

W łonie Wspólnot Europejskich chętnie odwołujących się do różnego rodzaju procedur negocjacyjnych (np. wielostopniowe negocjacje w sprawie zatwierdzenia budżetu przez Parlament Europejski) powstała idea opracowania systemu wczesnego ostrzegania i wspólnego (pomiędzy pracodawcami i pracownikami) poszukiwania rozwiązań dla pojawiających się problemów. Działania takie dobrze wpisywały się w ogólne formy dialogu społecznego rozwijanego przez Wspólnoty, dawały związkom zawodowym szanse na podejmowanie negocjacji a jednocześnie nie obniżały drastycznie swobody działania dużych korporacji. Z kolei dla związków zawodowych głównym zadaniem stało się wypracowanie reprezentacji ponadnarodowych, które byłyby w stanie zabiegać o cele wykraczające poza regionalne zadania. Rozwiązaniem takim miało się stać powołanie Europejskich Rad Zakładowych (ERZ), które jako instytucja Unii Europejskiej miały brać udziału w moderowaniu opisanych procesów.

1


2


3 Ibidem, s. 7.

4 A. Zaorska, Korporacje transnarodowe. Przemiany, oddziaływania, wyzwania, PWE, Warszawa 2007, s. 30-50.

5 R. Piasecki, Rozwój gospodarczy a globalizacja, PWE, Warszawa 2003, s. 73.

6 W. Anioł, Paradoksy globalizacji, Oficyna Wydawnicza Aspra-Jr, Warszawa 2002, (...).

7 K. Marzęda, Proces globalizacji korporacyjnej, (...).

8 T. L. Friedman, Lexus i drzewo oliwne. Zrozumieć globalizację, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2001, (...).

9


10


11


12 K. Smoter, W. Romański, Unijne prawo pracy, czyli co czeka w UE pracodawców i pracowników, Biblioteczka Przedsiębiorcy, http://www.rcie.lodz.pl/dokumenty/broszury/cie/bibl_unijne_prawo_pracy.pdf s. 6-7.

13 Komunikat Komisji Europejskiej - Restrukturyzacje i zatrudnienie. Antycypacja i towarzyszenie restrukturyzacjom na rzecz poprawy zatrudnienia: rola Unii Europejskiej /COM/2005/0120końcowy/




Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Rozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( ) iconWyzwania procesu globalizacji wykład do wyboru

Rozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( ) iconProcesy globalizacji –wyzwania I zagrożenia dla zdrowia obywateli

Rozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( ) iconRozdział Ewolucja teorii proporcji czynników w kontekście regionalizacji I globalizacji gospodarki światowej

Rozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( ) iconRozdział 2 nowe rozwiązania I wyzwania w chromatografii I technikach pokrewnych u progu XXI.*

Rozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( ) iconEdmund Wnuk-Lipinski "Świat międzyepoki. Globalizacja. Demokracja. Państwo narodowe", rozdział I – „Oblicza globalizacji- konceptualizacja pojęcia”

Rozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( ) iconWstępne zagadnienia dotyczące globalizacji Definicje globalizacji

Rozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( ) iconOstatnio coraz częściej mówi się o zjawisku albo procesie globalizacji. Samo pojęcie globalizacji jest wieloznaczne I niełatwe do zdefiniowania, przede

Rozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( ) iconW sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego I Rady w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, zgodnie z pkt

Rozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( ) iconRozdział 1 Skład Rady do Spraw Atomistyki

Rozdział I europejskie rady zakładowe ( ) wyzwania globalizacji a ( ) iconWprowadzenie do globalizacji

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom