Amatorska łączność satelitarna Wstęp




Pobierz 128.9 Kb.
NazwaAmatorska łączność satelitarna Wstęp
strona2/2
Data konwersji10.12.2012
Rozmiar128.9 Kb.
TypDokumentacja
1   2

ORBITRON


Aby możliwa była łączność między satelitą, a stacją znajdującą się na Ziemi musi być spełniony warunek o bezpośredniej widoczności między tymi obiektami. Czym satelita znajduje się na wyższej orbicie, tym pokrywa swoim zasięgiem większy obszar Ziemi. Dodatkowo obszar na Ziemi z którego satelita jest widziany ciągle się zmienia. Czym satelita znajduje się niżej, tym aby siłą odśrodkową zrekompensować wpływ pola grawitacyjnego Ziemi, musi się poruszać szybciej. Powoduje to, że widziany jest w danym miejscu tylko przez krótki okres czasu. Jedynie satelity poruszające się na orbicie geostacjonarnej, czyli na wysokości 36000km znajdują się względem Ziemi w stałym punkcie i widoczne są cały czas na tym samym obszarze. Orbita ta jest jednak na tyle wysoko, że nieopłacalne jest umieszczanie tam satelitów amatorskich, nie pełniących żadnej ważnej funkcji.

W epoce kiedy komputery nie były jeszcze tak popularne jak dzisiaj, w celu lokalizacji satelity na nieboskłonie wykorzystywano tzw. krzywki. Były to narysowane na przezroczystym materiale trasy satelitów. W celu wyznaczenia aktualnego miejsca pobytu satelity, krzywkę taką umieszczało się na specjalnie spreparowanej mapie półkuli północnej globu. Mapa wzdłuż równika naniesioną miała skalę czasu co umożliwiało wyznaczenie miejsca przecięcia równika przy wschodzie satelity. Dodatkowo skalę czasu posiadała też sama krzywka, pozwalało to na przybliżoną ocenę miejsca satelity.

Obecnie, wszystkie prawa, zaczynając od prawa Kepplera, dotyczące mechanizmów poruszania się satelitów na orbicie, zaimplementowane są różnych programach komputerowych. Dzięki temu proces lokalizacji satelity znacznie się uprościł i często wymaga tylko jednego spojrzenia na ekran komputera. Jednym z takich programów jest np. ORBITRON.




  1. SDR (Software Defined Radio)




    1. Wprowadzenie


Śledząc parametry sprzętu radiokomunikacyjnego, jaki dostarczają nam producenci na przestrzeni ostatnich lat, da się zauważyć pewną tendencję. Mianowicie obserwuje się dążenie do konstruowania odbiorników wielo-standardowych. Najprostszym przykładem są dzisiejsze telefony komórkowe, potrafiące obsługiwać stadardardy: GSM 900/1800, GPRS, UMTS, Bloutooth, WLAN, GPS i wiele innych. Możliwe to było dzięki znacznemu postępowi techniki cyfrowej, w tym taniejącym procesorom sygnałowym o coraz większej mocy obliczeniowej.

Właśnie z myślą o takich wielozadaniowych konstrukcjach wymyślono koncepcję radia programowalnego - SDR. Podstawową ideą tego rozwiązania jest ograniczenie do minimum części sprzętowej odbiornika, zastępując je częścią programową. Dzięki temu w łatwy sposób można zmieniać funkcjonalność urządzenia, ingerując tylko w oprogramowanie, bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów modyfikacji części sprzętowej. Często taka modyfikacja sprzętowa jest zresztą niemożliwa i zmiana parametrów konstrukcji wymagałaby jego ponownego projektowania od początku.

Zarówno modyfikacja, jak i sama konstrukcja urządzenia SDR, jest znacznie tańsza od jej klasycznej „sprzętowej” poprzedniczki. Czy jednak zapewnia taką samą jakość? Na razie chyba nie. Jednak cena i potencjalne możliwości rekompensują to w takim stopniu, że prawdopodobnie w przyszłości rozwiązania sprzętowe, będą stosowane tylko przez wąskie grono pasjonatów. Tak jak to dzisiaj dzieje się z techniką lampową.



    1. Definicja


SDR (Software Defined Radio) – jest to odbiornik lub nadajnik radiowy, w którym możliwie wiele bloków funkcjonalnych – mieszacze, filtry, modulatory, demodulatory, detektory – zrealizowanych jest za pomocą programu komputerowego.



    1. Zasada działania


Musimy zauważyć, że gwałtowny rozwój technik telekomunikacyjnych prowadzi do ciągłego poszerzania pasma i powstania wielu nowych modulacji przy pomocy których transmitowane są dane. Skutkiem tego rodzi się konieczność ciągłego modyfikowania a często budowy od podstaw urządzeń nadawczych i odbiorczych. Wiąże się to oczywiście ze znacznymi kosztami. Rozwiązaniem tego problemu może być właśnie technologia SDR w której sygnał doprowadzany jest wprost z anteny do przetwornika A/C i już w postaci cyfrowej przetwarzany w procesorze sygnałowym. Więc tak jak o właściwościach danego urządzenie w konstrukcji klasycznej decydują jego kolejne bloki funkcjonalne: o szerokości odbieranego pasma - filtry, o odbieranej modulacji - detektory, o czułości i dynamice - zastosowane wzmacniacze, tak przy pełnej konstrukcji SDR gdzie bloki te są wyeliminowane o właściwościach urządzenia decyduje jedynie program komputerowy.




Zmiana sposobu dekodowania nie wiąże się zatem z jakąkolwiek zmianą części sprzętowej, a jedynie ze zmianą programu przetwarzającego sygnał w procesorze sygnałowym. Tym samym odbiornikiem możemy odbierać emisję SSB, FM, a nawet cyfrowe DRM (Digital Radio Mondiale).



    1. Zalety zmodyfikowanej wersji SDR


2.4.1. Zalety bloku przemiany częstotliwości


Względy ekonomiczne i ograniczenia techniczne spowodowały, że urządzenia w „czystej” postaci SDR nie występują. Najczęściej stosuje się jeszcze sprzętową przemianę częstotliwości, wzmocnienie i wstępną filtrację. Interesujący nas sygnał przenoszony jest na niską częstotliwość, wzmacniany do poziomu wymaganego przez przetworniki, filtrowany aby zabezpieczyć przed wystąpieniem zjawiska aliasingu i dopiero wtedy próbkowany. Zaletą zastosowania przemiany częstotliwości jest ograniczenie wymagań dla stosowanych przetworników analogowo-cyfrowych. Wszak zgodnie z twierdzeniem Nyqista o próbkowaniu, aby cyfryzacja sygnału nie zdegradowała ilości informacji o oryginalnym przebiegu, częstotliwość próbkowania musi być dwa razy większa niż maksymalna częstotliwość sygnału. Trudno sobie zatem wyobrazić, że chcąc odebrać emisję np. amatorskiej satelity pracującej na częstotliwości 435MHz, koniczne byłoby zastosowanie blisko 1GHz przetwornika. Tym bardziej, że jeśli interesowałaby nas wyłącznie ta emisja to informacje o pozostałej części pasma i tak byłyby tracone na pierwszym stopniu filtracji cyfrowej. Schemat blokowy zmodyfikowanego odbiornika SDR zamieszczony został poniżej.




2.4.2. Zalety bloku regulacji wzmocnienia


Przesłanki stosowania przemiany częstotliwości są zatem niepodważalne. Przeanalizujmy teraz jakie skutki miałoby nie zastosowanie wstępnego wzmocnienia i filtracji. Przetworniki A/C charakteryzują się nie tylko szybkością próbkowania ale także liczbą progów kwantowania. Czym większą liczba tych progów, tym każda próbka sygnału lepiej odzwierciedla rzeczywistą wartość sygnału, kosztem zwiększanie się ilości danych.

Aby wykorzystać w pełni możliwości przetwornika na jego wejście należy doprowadzić sygnał o określonym poziomie. Najkorzystniejszy przypadek jest wtedy gdy dynamika, czyli zakres zmian poziomu sygnału wejściowego pokrywa się z dynamiką przetwornika. Gdy poziom sygnału wejściowego przekracza maksymalny dopuszczalny poziom sygnału wejściowego przetwornika, następuje przesterowanie i tracimy możliwość rejestracji tych składowych przebiegu. Gdy natomiast poziom ten jest zbyt mały, kwantowanie sygnału wejściowego wprowadza znaczne błędy rejestracji jego chwilowej wartości. Zjawisko takie nazywamy szumem kwantowania i jest ono tym bardziej znaczące im dynamika przebiegu wejściowego i przetwornika są mniej dopasowane. Szum kwantowania rośnie także ze zmniejszaniem się liczby progów kwantowania.

Wpływ niedopasowania dynamik zobrazowany został na poniższych rysunkach. Na rys.xxx mamy losowy przebieg oryginalny w granicach <0,5> oraz przebiegi odtworzone na podstawie próbek. Próbki zarejestrowane zostały w przetworniku o 200 progach kwantowania. Jeden z przebiegów odpowiada przypadkowi, kiedy dynamiki sygnału wejściowego i przetwornika się pokrywają. Drugi przebieg odpowiada przypadkowi, gdy dynamika sygnału wejściowego jest 10 razy mniejsza od dynamiki przetwornika. Na rys.xxx można porównać poziom szumów kwantowania dla tych dwóch przypadków. Należy zwrócić uwagę na nie zachowanie skali między tymi dwoma wykresami.




Rys. 1



Rys. 2


2.4.3. Zalety wstępnej filtracji


Powiedziano wcześniej, że próbkowanie sygnału musi być wykonywane z dwukrotnie większą szybkością niż maksymalna częstotliwość sygnału. Co by się jednak stało gdyby tą zasadę zlekceważyć i na wejście przetwornika A/C próbkującego z szybkością f­s, podać sygnał o częstotliwości wyższej niż fs/2? Dla przypadku takiego, w procesie próbkowania otrzymamy obraz tego sygnału na częstotliwość fs-fa. Nie da się w żaden sposób stwierdzić czy sygnał ten jest sygnałem pożądanym, który na tej częstotliwości powinien się znajdować, czy jest to wynik zjawiska aliasingu.



Dlatego aby zapobiec skutkom tego niekorzystnego zjawiska należy po prostu nie dopuścić do jego wystąpienia. Najprostszą metodą uniknięcia aliasingu jest umieszczenie przed przetwornikiem A/C filtru dolnoprzepustowego. Jego zadaniem jest odfiltrowanie składowych sygnału o częstotliwości powyżej fs/2. Zważywszy na funkcję jaką pełni, filtr ten często nazywany antyaliasingowym.

Istnieje też inna metoda eliminacji zjawiska aliasingu. Wykorzystuje ona filtrowanie pasmowe. Polega na zastosowaniu filtru o szerokości pasma mniejszym niż połowa częstotliwości próbkowania. Dzięki temu dolna częstotliwość pasma filtrowanego nie musi być równa zeru, a kryterium Nyquista jest nadal spełnione. Możemy w taki sposób przetwarzać na postać cyfrową, sygnały z zakresu częstotliwości większych od fs/2. Technika ta nazywana „undersamplingiem”, choć w teorii działa doskonale, w praktyce ze względu na wyższą częstotliwość sygnału wejściowego przetwornika stosowana jest rzadziej.



    1. Architektura odbiornika SDR




    1. Zastosowanie komputera w konstrukcjach SDR


Aby ograniczyć koszty nie tylko modyfikacji urządzenia ale także samej jego budowy często jako część konstrukcji urządzenia stosuje się powszechne dzisiaj komputery. W takim przypadku jako przetwornik A/C wykorzystuje się ten zastosowany w kartach muzycznych, a jako procesor sygnałowy używa się procesora głównego komputera. Stosowanie komputerów w konstrukcjach SDR w celu odbioru emisji o częstotliwościach większych niż kilkadziesiąt kiloherców wymusza jednak wcześniejszą przemianę częstotliwości. Przetworniki A/C zastosowane w kartach muzycznych pomyślane były tylko na zakres pasma akustycznego, czyli do 20kHz. Stosowanie przemiany częstotliwości, a często także wzmocnienia i wstępnej filtracji w postaci klasycznych rozwiązań sprzętowych powoduje, że nie mamy już do czynienia z SDR w czystej postaci.


    1. Podsumowanie


Koncepcja odbiornika SDR jest dzisiaj bardzo popularna, a co za tym idzie bardzo często wykorzystywana. Rokuje to nadzieje, że przy tak dużym zainteresowaniu będzie się równie szybko rozwijać. A konstrukcja, na razie pozostająca w sferze marzeń, w której antena podłączona będzie wprost do nóżki procesora stanie się faktem.

Wracają jednak do rzeczywistości należy także wspomnieć, że z architekturą odbiornika SDR nierozłącznie wiąże się pojęcie demodulacji kwadraturowej. Bliższe jej znaczenie i zastosowanie przedstawione będzie w następnym rozdziale.



  1. Demodulacja kwadraturowa (Quadrature Demodulation)




    1. Wstęp

Chcąc wyjaśnić znaczenie pojęcia demodulacji kwadraturowej, konieczne jest najpierw zrozumienie znaczenia jego poszczególnych członów. Demodulacja mówiąc najprościej jest to proces utworzenia sygnału, którego pewien charakteryzujący go zmienny parametr, determinowany jest przez zmienny parametr innego sygnału. Natomiast kwadratura to uogólniona definicja prostopadłości z przestrzeni euklidesowej na przestrzenie unitarne. Sygnały znajdujące się w kwadraturze można przesyłać jednocześnie w tym samym kanale radiowym, przy zachowaniu ich niezależności. Demodulacja kwadraturowa to zatem proces wyodrębnienia z sygnału zmodulowanego, dwóch autonomicznych sygnałów modulujących. Pojęcie demodulacji kwadraturowej, w kontekście techniki SDR rozumiane jest jednak inaczej. Termin ten wykorzystywany jest bowiem do opisu metody przemiany częstotliwości z wykorzystaniem mieszacza kwadraturowego. Takie rozwiązanie pozwala na przeniesienie pewnej częstotliwości radiowej na częstotliwość pośrednią, przy zachowaniu kwadratury między tym sygnałem i jego sygnałem lustrzanym. Dzięki temu te dwa różne sygnały da się od siebie odróżnić i nie nakładają się one na siebie, jak w przypadku zwykłego mieszania. Koncepcja odbiornika radiowego z wykorzystaniem demodulacji kwadraturowej powstała w procesie ewolucji i dlatego zanim przejdziemy do jej dokładniejszego omawiania, przedstawimy jej krótki rys historyczny.


    1. Rys historyczny




      1. Odbiorniki bezpośredniego wzmocnienia


Pierwotnym rozwiązaniem układów odbiorników radiowych były tzw. odbiorniki bezpośredniego wzmocnienia. Zasada ich działania polegała na demodulowaniu sygnału dostarczanego bezpośrednio na wejście anteny. Takie rozwiązanie miało jednak szereg wad. Wszystkie układy strojne były ustawione na tą samą odbieraną częstotliwość, a odbiór innej stacji wymagał przestrojenia ich wszystkich. Żeby natomiast zapewnić odpowiednią czułość konieczne było stosowanie wielu stopni wzmacniających w.cz., zakłócenia uniemożliwiały bowiem stosowanie bardzo czułych wzmacniaczy m.cz. Rozwiązanie to było tym mniej efektywne im zaczęto stosowanie w transmisji coraz wyższych częstotliwości. Aby zapewnić tą samą czułość i selektywność konieczne było wprowadzenie szeregu zmian. Wymusiło to konieczność stosowania węższych filtrów w stosunku do częstotliwości nośnej, a to z kolei wiązało się ze skomplikowaniem budowy tych filtrów. Dodatkowo wraz ze wzrostem częstotliwości spadała skuteczność wzmacniaczy, co spowodowało konieczność stosowania ich większej liczby. W przypadku tak rozbudowanego układu współbieżne przesterowanie wszystkich bloków było już nie lada sztuką.


      1. Odbiornik superheterodynowy


Kolejną koncepcją budowy odbiornika radiowego, która nie posiada tych wad co poprzednie rozwiązanie, jest odbiornik superheterodynowy. Ideą tego rozwiązania jest zmiana częstotliwości odbieranego sygnału na inną, zawsze stałą w danym odbiorniku (tzw. częstotliwość pośrednia) i dopiero wtedy realizowana jest filtracja i wzmocnienie. Do przeniesienia sygnału radiowego z częstotliwości radiowej na częstotliwość pośrednią wykorzystywany jest mieszacz. Należy na jego wejściu doprowadzić zewnętrzny sygnał radiowy i wytwarzany lokalnie sygnał heterodyny. Dzięki temu na wyjściu mieszacza otrzymamy sygnał będący produktem mieszania tych dwóch sygnałów wejściowych. Dobierając wartość heterodyny możemy łatwo przestroić się na odbiór innej stacji.

Zaletą takiego rozwiązania jest możliwość zaprojektowania obwodów strojnych, które będą nieprzestrajane w całym czasie swojej pracy. Upraszcza to znacznie ich konstrukcje, a co za tym idzie także zmniejsza rozmiar i cenę odbiornika. Wartość częstotliwości pośredniej może być dowolnie przyjmowana, można zatem wybrać ją na tyle małą, że już jeden stopień wzmacniający zapewni wymaganą czułość. Wadą konstrukcji odbiorników z przemianą częstotliwości, jest możliwość jednoczesnego przesunięcia dwóch różnych sygnałów na tą samą częstotliwość pośrednią. W procesie mieszania na wyjściu mieszacza otrzymujemy bowiem kombinacje sygnałów wejściowych i sygnału heterodyny. Mówimy o produktach pierwszego rzędu jeśli są to kombinacje sum i różnic sygnałów wejściowych (f1+f2, f1-f2, f2-f1) lub wyższego rzędu gdy są to kombinacje sum, różnic wielokrotności sygnałów wejściowych (np. 2f1+f2, 3f1-2f2). Czym produkt ma wyższy rząd, tym ze względu na malejącą moc ma coraz mniejsze znaczenie. Z mieszaniem sygnałów wiąże się także pojęcie częstotliwości ujemnej gdy f1-f2<0. Należy jednak taki sygnał interpretować po prostu jako sygnał o częstotliwości dodatniej. W wyniku tych wszystkich kombinacji sygnałów wejściowych, jakie zachodzą w mieszaczu, dochodzi do sytuacji, że dwa różne sygnały wejściowe przenoszone są na tą samą częstotliwość pośrednią. Częstotliwości takie znajdują się po dwóch stronach heterodyny, w tej samej odległości, dlatego zwane są lustrzanymi. Widzimy też, że czym stosunek częstotliwości heterodyny i pośredniej jest większy, tym częstotliwości lustrzane znajdują się bliżej siebie i nie da się odfiltrować jednej od drugiej.

Problem częstotliwości lustrzanych zobrazowany został na rysunku poniżej.



Aby wyeliminować zakłócający wpływ sygnału lustrzanego, należy go przed etapem mieszania odfiltrować. Jeśli jednak częstotliwość radiowa jest w stosunku do pośredniej bardzo duża, odległość między sygnałami lustrzanymi jest na tyle mała, że filtracja staje się bardzo trudna. Jednym z rozwiązań tego problemu jest zastosowanie skutecznych filtrów sprzężonych podkrytycznie, jednak i tak nierealizowalnych dla wyższych częstotliwości. Innym jest zwiększenie częstotliwości pośredniej. Dzięki temu odległość między sygnałami lustrzanymi się zwiększa i istnieje fizyczna możliwość odfiltrowana tej niepożądanej. Stosowanie dużych częstotliwości pośrednich wiąże się jednak ze spadkiem wzmocnienia wzmacniaczy p.cz. i spadkiem selektywności odbiorników. Dobrą metodą likwidacji sygnałów lustrzanych jest zastosowanie odbiornika z podwójną przemianą częstotliwości. Na pierwszej dużej częstotliwości pośredniej jest odfiltrowywany sygnał lustrzany, a dopiero na drugiej mniejszej realizowane są filtry decydujące o selektywności i wzmacniacze decydujące o czułości odbiornika. Rozwiązanie to powoduje jednak znaczną komplikację odbiornika i jest stosowane tylko w najdroższych modelach.

Rewolucyjnym rozwiązaniem konstrukcji odbiornika radiowego jest tzw. odbiornik z demodulacją kwadraturową. I aby już na początku zachęcić do bliższego przyjrzenia się tej metodzie, zacznę od przedstawienia jej zalet w stosunku do poprzednich rozwiązań.





Konstrukcja odbiornika




Bezpośredniego wzmocnienia

Z pojedynczą przemianą

Z podwójną przemianą

Z przemianą kwadraturową

Zakres częstotliwości

Niskie (wysokie komplikują odbiornik)

Niskie (na wysokich problem z cz. lustrzanymi )

Niskie i wysokie

Niskie i wysokie

Komplikacja układu

Mała (duża na wysokich cz.)

mała

wysoka

mała

Problem częstotliwości lustrzanych

nie

Tak (na małych cz. Łatwo odfiltrować)

Nie

nie

















Zasada działania demodulatora kwadraturowego polega na tym, że proces mieszania odbywa się dwutorowo. W pierwszym torze tzw. Q sygnał mieszany jest bezpośrednio z sygnałem heterodyny, natomiast w drugim torze I mieszany jest z heterodyną przesuniętą o 90­­­o. Idea ta zobrazowana została na poniższym rysunku.



Choć w wyniku demodulacji kwadraturowej częstotliwości lustrzane są także przenoszone na tą samą częstotliwość pośrednią, to zachowana jest kwadratura między nimi i da się odróżnić która była powyżej, a która poniżej heterodyny.

Poniżej proces demodulacji kwadraturowej omówiony będzie w oparciu o pojecie fazora. Fazor to wektor pozwalający reprezentować sygnał sinusoidalny na wykresie wskazowym. Długość wektora odpowiada amplitudzie sinusoidy, a położenie kątowe reprezentuje przesunięcie fazowe. W dziedzinie czasu, fazor sygnału sinusoidalnego reprezentowany jest przez wektor wirujący dookoła początku układu współrzędnych. Mieszacz realizuje mnożenie fazorów, czyli dostarcza na swoje wyjście iloczyn ich amplitud i sumę faz. Jest to zatem sygnał o częstotliwości będącej różnicą częstotliwości sygnałów wejściowych. Załóżmy teraz, że na wyjściu demodulatora sygnał będzie odwzorowywany na wykresie trójwymiarowym. Jedna z osi, powiedzmy X, będzie osią czasu. Druga Y reprezentować będzie sygnał w torze I, a na osi Z mamy poziom sygnału w torze Q. Otrzymujemy zależność napięcia na wyjściach I i Q w funkcji czasu. Dla sygnałów radiowego Sr i heterodyny Sh na wejściu mieszacza, dla których prawdziwa jest zależność f­­Srh, otrzymujemy na wyjściu śrubę prawoskrętną. Fazor sygnału radiowego wiruje wolniej niż sygnału heterodyny.



Dla sygnału lustrzanego dla którego fazor wiruje szybciej niż fazor heterodyny, otrzymujemy śrubę lewoskrętną.



Po nałożeniu tych śrub na siebie dostalibyśmy, w zależności od przesunięcia fazowego między przebiegami, sygnał z przedziału od zera do podwojonego iloczynu amplitud. Poniżej pokazano dwa przypadki zsumowania sygnałów w dwóch torach. Pierwszy gdy przesunięcie między sygnałem radiowym i sygnałem lustrzanym wynosi 250 i drugi kiedy przesunięcie to wynosi 00.



Widzimy zatem, że posiadając dane tylko o części rzeczywistej przebiegu, w drugim przypadku byłyby one mało użyteczne. Dlatego przebiegi z dwóch torów próbkuje się, a wyniki przechowuje w oddzielnych tablicach, jednej dla toru I, drugiej dla toru Q. Zachowujemy w ten sposób informacje zarówno o rzeczywistej jak i urojonej części sygnału. Dalsza obróbka sygnału polega na policzeniu zespolonej transformaty Fouriera. W efekcie otrzymujemy widmo dla dodatnich i ujemnych częstotliwości.

Zalety stosowania demodulacji kwadraturowej:

  • Zastosowana jest tylko jedna przemiana na częstotliwość pośrednią, która leży w okolicy zera. Dzięki temu nie trzeba stosować drogich i skompilowanych filtrów p.cz., a można je zastąpić nawet aktywnymi filtrami na wzmacniaczu operacyjnym.

  • Brak częstotliwości lustrzanych. Dla odbiorników pracujących w szerszym zakresie, nie ma koniczności stosowania przestrajanych filtrów

  • Jeżeli sygnał będzie dalej przetwarzany cyfrowo, może się okazać, że rozwiązanie takie będzie tańsze niż zwykła demodulacja.


PLL


[1] Marszałek M. 2001. „Za 50-100 lat kosmiczne śmieci mogą przysłonić niebo”

[2] www.sp9gkm.republika.pl/amsat.htm

[3] Bieńkowski . . „Poradnik ultrakrótkofalowca”

[4] www.amsat.org/

[5]Stępień R., Stępień P. 2008. Biuletyn informacyjny klubu krótkofalowców KLON nr 3 [6]Pieńkowski D. 2007. Radiowy odbiornik cyfrowy – czyli radio programowalne

[7]www.elektroda.pl


1   2

Powiązany:

Amatorska łączność satelitarna Wstęp iconAmatorska łączność satelitarna Wstęp

Amatorska łączność satelitarna Wstęp iconSportowa nawigacja satelitarna

Amatorska łączność satelitarna Wstęp iconDostęp do Internetu cz. 2 Tv kablowa, modemowa I satelitarna

Amatorska łączność satelitarna Wstęp iconŁĄcznośĆ radiowa

Amatorska łączność satelitarna Wstęp iconLeonardo live w Kinie Kosmos czyli satelitarna transmisja wystawy

Amatorska łączność satelitarna Wstęp iconAmatorska liga tenisa ziemnego w przemyśLU

Amatorska łączność satelitarna Wstęp iconŁączność stacjonarna I dzierżawa łączy

Amatorska łączność satelitarna Wstęp iconTransport, gospodarka magazynowa I łĄcznośĆ

Amatorska łączność satelitarna Wstęp iconGÓrowska amatorska liga futsalu 2010/2011

Amatorska łączność satelitarna Wstęp iconRegulamin rozgrywek amatorska liga halowej piłki nożnej "hal-kop"

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom