Księgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa




Pobierz 115.91 Kb.
NazwaKsięgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa
strona2/2
Data konwersji20.12.2012
Rozmiar115.91 Kb.
TypDokumentacja
1   2

CENTRALNA INFORMACJA KSIĄG WIECZYSTYCH

Art. 364 u.k.w.h.

1. Wprowadzając system informatyczny, o którym mowa w art. 251, Minister Sprawiedliwości utworzy, w drodze rozporządzenia, Centralną Informację Ksiąg Wieczystych, zwaną dalej "Centralną Informacją", z ekspozyturami przy wydziałach sądów rejonowych prowadzących księgi wieczyste w systemie informatycznym. Rozporządzenie powinno uwzględniać w szczególności zasady funkcjonowania Centralnej Informacji, jej strukturę organizacyjną oraz tryb i rodzaje dokumentów przez nią wydawanych, mając na uwadze szybkość i powszechność dostępu do ksiąg wieczystych oraz zachowanie zasady jawności ksiąg wieczystych.

2. Centralna Informacja wydaje na wniosek odpisy ksiąg wieczystych prowadzonych w systemie informatycznym, o którym mowa w art. 251, oraz zaświadczenia o zamknięciu księgi wieczystej.

3. Minister Sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku o wydanie dokumentów, o których mowa w ust. 2.

4. Odpisy i zaświadczenia, o których mowa w ust. 2, wydawane przez Centralną Informację, mają moc dokumentów wydawanych przez sąd.

5. W razie zaistnienia niemożliwej do usunięcia przeszkody bezpośredniego wglądu do księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym, każdy ma prawo do zaznajomienia się z wydrukiem księgi wieczystej.


Centralna Informacja KW to komórka organizacyjna Ministerstwa Sprawiedliwości.

Centralna Informacja składa się z centrali oraz ekspozytur przy wydziałach sądów rejonowych prowadzących księgi wieczyste w systemie informatycznym. Jej zadaniem jest wydawanie odpisów ksiąg prowadzonych w systemie informatycznym, a także zaświadczeń o zamknięciu tych ksiąg.


SYSTEM NKW – Nowa Księga Wieczysta

PODSYSTEMY:

SWKW – System Wpisów Ksiąg Wieczystych

CI – Centralna Informacja


Projektowanie i dokonywanie wpisów w księgach wieczystych prowadzonych w systemie informatycznym odbywa się za pomocą Systemu Wpisów Ksiąg Wieczystych (SWKW), będącym jednym z podsystemów systemu informatycznego Nowa Księga Wieczysta (NKW). Drugim podsystemem NKW jest Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych (CI). Podsystem ten jest odpowiedzialny za udostępnianie informacji dotyczących treści ksiąg wieczystych poza system. Proces ten odbywa się w ekspozyturach CI, tj. w jednostkach utworzonych przy wydziałach wieczystoksięgowych sądów rejonowych (§ 3 ust. 1 rozp. Min. Sprawiedl. z dnia 20 sierpnia 2003 r., Dz. U. Nr 162, poz. 1575 z późn. zm.).


Przeglądanie księgi wieczystej polega na wywołaniu na ekran monitora żądanej księgi wieczystej (§ 3 ust. 2 rozp. Min. Sprawiedl. z dnia 20 sierpnia 2003 r., Dz. U. Nr 162, poz. 1575 z późn. zm.).


Zasada jawności

art. 2 u.k.w.h. - jawność formalna

art. 3 u.k.w.h. - jawność materialna domniemanie jawności materialnej ksiąg wieczystych lub domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych


Art. 2. u.k.w.h. JAWNOŚĆ FORMALNA


Księgi wieczyste są jawne. Nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę.


Art. 361 u.k.w.h.


1. Księgi wieczyste i akta ksiąg wieczystych przechowuje się w sądzie.

2. Księgi wieczyste nie mogą być wydawane poza budynek sądu rejonowego.

3. Każdy może przeglądać księgi wieczyste w obecności pracownika sądu.

4. Akta księgi wieczystej może przeglądać, w sposób określony w ust. 3, osoba mająca interes prawny oraz notariusz.

ust. 3 przeglądanie księgi wieczystej

Elektroniczna księga wieczysta może być wywołana do wglądu na ekran monitora w każdym sądzie rejonowym prowadzącym księgi wieczyste w systemie informatycznym, jeżeli jest on już połączony z centralną bazą danych.

Dotychczasowa księga papierowa może być przeglądana tylko w sądzie prowadzącym księgę - po przyniesieniu jej z archiwum.


ust. 4 przeglądanie akt księgi wieczystej

Interes prawny jako warunek wglądu do akt księgi wieczystej został użyty w szerokim tego słowa znaczeniu.

KTO MA INTERES W ŻĄDANIU DOSTĘPU DO AKT KSIĘGI WIECZYSTEJ?

Na przykład

- NOTARIUSZ jako osoba zaufania publicznego

- Każdy czyje prawo jest wpisane do księgi wieczystej


- bank kredytujący właściciela (współwłaściciela) nieruchomości


Art. 36 u.k.w.h.


1. Odpisy ksiąg wieczystych według ostatniego stanu wpisów wydaje się na żądanie osób zainteresowanych lub na żądanie sądu, prokuratora, notariusza, organu administracji rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego.

2. Odpisy ksiąg wieczystych obejmujące wpisy wykreślone wydaje się tylko na żądanie sądu, prokuratora, notariusza, organu administracji rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego, a w wypadkach uzasadnionych - również na żądanie osoby, której wykreślony wpis dotyczył.

3. Odpisy dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych wydaje się na żądanie osób zainteresowanych lub na żądanie sądu, prokuratora, notariusza, organu administracji rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego.

4. Nie wydaje się dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych, jeżeli dokumenty te stanowią podstawę wpisu.

5. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do wydawania odpisów ksiąg wieczystych prowadzonych w systemie informatycznym, o którym mowa w art. 251.

Osobą zainteresowaną w żądaniu wydania odpisu księgi wieczystej jest każdy, na czyją rzecz są wpisane prawa, ostrzeżenia, prawa osobiste i roszczenia, wzmianki o wniosku i każdy, kto jest legitymowany do wystąpienia z powództwem o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.


Art. 3 u.k.w.h. jawność materialna – domniemania prawne


DOMNIEMANIE JAWNOŚCI MATERIALNEJ KSIĄG WIECZYSTYCH DOMNIEMANIE WIARYGODNOŚCI KSIĄG WIECZYSTYCH

Art. 3. 1. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

2. Domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje.


- działanie zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść osoby wymienionej we wpisie rozciąga się tylko na prawa ujawnione w księdze wieczystej, nie dotyczy więc istnienia lub nieistnienia praw w księdze wieczystej nieujawnionych;

- co do praw, które były ujawnione, ale zostały wykreślone, obowiązuje domniemanie ich nieistnienia;

- domniemanie obejmuje tylko prawa, nie dotyczy danych faktycznych stanowiących podstawę wpisu w dziale I-O;


POJCIĘCIE PRAWO JAWNE Z KSIĘGI WIECZYSTEJ

- zarówno prawo rzeczowe, jak i prawo osobiste i roszczenie wymienione w art. 16 u.k.w.h.

Art. 16 u.k.w.h.

1. W wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych w księdze wieczystej, poza prawami rzeczowymi, mogą być ujawnione prawa osobiste i roszczenia.

2. W szczególności mogą być ujawniane:

1) prawo najmu lub dzierżawy, prawo odkupu lub pierwokupu, prawo dożywocia,

2) (4) roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości lub użytkowania wieczystego albo o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego; dotyczy to także roszczeń przyszłych,

3) roszczenie wynikające z określenia zarządu lub sposobu korzystania z nieruchomości przez współwłaścicieli lub wieczystych użytkowników,

4) roszczenie współwłaścicieli wyłączające uprawnienie do zniesienia współwłasności,

5) wierzytelności banku hipotecznego zabezpieczone hipoteką oraz informacje, że zostały one wpisane do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych, o którym mowa w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych (Dz. U. Nr 140, poz. 940, z 1998 r. Nr 107, poz. 669, z 2000 r. Nr 6, poz. 70 i Nr 60, poz. 702 oraz z 2001 r. Nr 15, poz. 148 i Nr 39, poz. 459),

6) prawo korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w każdym roku, o którym mowa w ustawie z dnia 13 lipca 2000 r. o ochronie nabywców prawa korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w każdym roku oraz o zmianie ustaw Kodeks cywilny, Kodeks wykroczeń i ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 74, poz. 855).


Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1993 r. III CZP 14/93 OSNC 1993/11/196


1. W postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie dopuszczalne jest obalenie domniemania wynikającego z wpisu (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.);

2. Do okresu posiadania, o którym stosownie do art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321) skraca się termin zasiedzenia, dolicza się także okres posiadania sprzed wejścia w życie przepisów wyłączających możliwość zasiedzenia nieruchomości.


Rękojmia wiary publicznej kw

art. 5. u.k.w.h.

W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).


CO TO JEST RĘKOJMIA? Jest to instytucja, która istnieje w celu zapewnienia pewności obrotu

- rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych jest sposobem nabycia własności lub innego prawa rzeczowego od osoby nieuprawnionej, która zamiast rzeczywiście uprawnionej została wpisana w księdze wieczystej jako ta, której to prawo przysługuje


RĘKOJMIA CHRONI TYLKO TEGO NABYWCĘ, KTÓREGO KONTRAHENTEM JEST OSOBA WPISANA W KW


Patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2003 r. III CKN 471/01


ISTOTĄ RĘKOJMI JEST WYŁĄCZENIE ZASADY, ŻE NIKT NIE MOŻE PRZENIEŚĆ WIĘCEJ PRAW NIŻ SAM POSIADA I DE FACTO UZNANIE ZA SKUTECZNE NABYCIA PRAWA NIESTNIEJĄCEGO ALBO ISTNIEJĄCEGO, ALE NIEPRZYSŁUGUJĄCEGO ROZPORZĄDZAJĄCEMU


RĘKOJMIA WIARY PUBLICZNEJ KW NIE OBEJMUJE WPISÓW W DZIALE I-O


- nie mieści się w pojęciu niezgodności, o którym mowa w art. 5 u.k.w.h. niezgodność z danymi faktycznymi objętymi wpisami w dziale I-O


Taka niezgodność z działu I-O podlega sprostowaniu w trybie 27 u.k.w.h. oraz art. 626 13 § 2 k.p.c.

art. 27 u.k.w.h.

1. W razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości.

2. Sprostowanie, o którym mowa w ust. 1, może być dokonane także z urzędu, na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości.

3. Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, dołącza się wypis z operatu katastralnego, a gdy jest to niezbędne - także wyrys z mapy katastralnej lub inny dokument stanowiący podstawę sprostowania oznaczenia nieruchomości.

4. Organ prowadzący kataster nieruchomości zapewni nieodpłatnie sądom, które zakładają i prowadzą księgi wieczyste w systemie informatycznym, bezpośredni dostęp do bazy danych katastru nieruchomości w celu sprawdzenia oznaczenia nieruchomości.

art. 62613 k.p.c.

§ 1. Sąd z urzędu dokona wpisu ostrzeżenia, jeżeli dostrzeże niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W razie stwierdzenia, że dla tej samej nieruchomości albo dla tego samego ograniczonego prawa rzeczowego prowadzi się dwie lub więcej ksiąg wieczystych, ujawniających odmienny stan prawny, wpisu ostrzeżenia dokonuje się we wszystkich księgach wieczystych założonych dla tej nieruchomości.

§ 2. Sprostowania usterek wpisu, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, dokonuje się z urzędu.


Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1989 r. III CZP 13/89 OSNC 1990/2/26


Rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy z dnia 8 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) nie jest objęty obszar nabytej nieruchomości.


Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 1994 r. III CZP 15/94 LEX nr 9176, Wokanda 1994/4/5


Wpis w dziale I-0 księgi wieczystej nie jest objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.).


Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2003 r. III CZP 70/03 OSNC 2004/12/192, Biul.SN 2003/10/8, Wokanda 2003/12/10, M.Prawn. 2003/22/1010, Prok.i Pr.-wkł. 2004/4/38, M.Prawn. 2004/9/416


Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych przewidziana w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) jest wyłączona w sytuacji, gdy w chwili zbycia dla nieruchomości prowadzone są dwie księgi wieczyste, w których wpisani są różni właściciele.


KOGO I CO CHRONI RĘKOJMIA WIARY PUBLICZNEJ KSIĄG WIECZYSTYCH?

Nabywcę własności lub innego prawa rzeczowego.

RĘKOJMIA OSŁANIA WYŁĄCZNIE NABYCIE PRAWA WŁASNOŚCI LUB INNEGO PRAWA RZECZOWEGO – nie odnosi się do stosunków obligacyjnych np. do dzierżawy (orz. SN z dnia 16 maja 1961 r., 1 CR 1072/60 , OSN III/62, poz. 105).


art. 6 u.k.w.h.

1. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni rozporządzeń nieodpłatnych albo dokonanych na rzecz nabywcy działającego w złej wierze.

2. W złej wierze jest ten, kto wie, że treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym, albo ten, kto z łatwością mógł się o tym dowiedzieć.

3. Jeżeli do dokonania rozporządzenia potrzebny jest wpis w księdze wieczystej, chwila złożenia wniosku o wpis jest rozstrzygająca dla oceny dobrej lub złej wiary nabywcy. Jednakże gdy rozporządzenie dochodzi do skutku dopiero po dokonaniu wpisu, rozstrzyga dzień, w którym rozporządzenie doszło do skutku.

NIEDZIAŁANIE RĘKOJMI WIARY PUBLICZNEJ KSIĄG WIECZYSTYCH


art. 7 u.k.w.h.

Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie działa przeciwko:

1) prawom obciążającym nieruchomość z mocy ustawy, niezależnie od wpisu,

2) prawu dożywocia,

3) służebnościom ustanowionym na podstawie decyzji właściwego organu administracji państwowej,

4) służebnościom drogi koniecznej albo ustanowionym w związku z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia,

5) (2) służebnościom przesyłu.


art. 8 u.k.w.h.


Rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza wzmianka o wniosku, o skardze na orzeczenie referendarza sądowego, o apelacji lub kasacji oraz ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości.


Wniosek o wpis, skarga na orzeczenie referendarza sądowego, apelacja i skarga kasacyjna w dniu wpływu powinny być niezwłocznie zarejestrowane w dzienniku ksiąg wieczystych i opatrzone kolejnym numerem, który należy zaznaczyć w odpowiednim dziale księgi wieczystej (art. 6267 § 1, 2 i 4 oraz art. 62611 § 1-3 k.p.c.).

Wzmianka jest informacją o wszczętym lub toczącym się postępowaniu wieczystoksięgowym, którego zakończenie może doprowadzić do zmiany stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej, a tym samym ogranicza zaufanie do księgi wieczystej.

Rękojmia jest wyłączona, dopóki wzmianka (ostrzeżenie) nie zostanie wykreślona.


Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości


Art. 10 u.k.w.h.

1. W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.

2. Roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie. Podstawą wpisu ostrzeżenia jest nieprawomocne orzeczenie sądu lub postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia. Do udzielenia zabezpieczenia nie jest potrzebne wykazanie, że powód ma interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

Księga wieczysta powinna dawać pełny i wierny obraz stanu prawnego nieruchomości, jednakże w pewnych sytuacjach powstanie niezgodności między stanem ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym jest nieuniknione.

LEGITYMACJA PROCESOWA DO WYTOCZENIA POWÓDZTWA Z ART. 10

- powództwo z art. 10 jest powództwem o ustalenie z art. 189 k.p.c. wprawdzie ma odmienną podstawę prawną i funkcję, ale oba powództwa upodabnia przesłanka interesu prawnego TEN POGLĄD SPOTKAŁ SIĘ Z KRYTYKĄ w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej powód domaga się „skorygowania” wpisu w księdze wieczystej, a nie prostego ustalenia prawa;

- legitymację mają osoby wymienione w art. 10 tj. osoby, których prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia i te osoby nie muszą wykazywać interesu prawnego w wytoczeniu powództwa, gdyż wynika on z ustawy;

- początkowo w orzecznictwie przyjmowano, że powództwo może wytoczyć osoba, która ma interes prawny w uzgodnieniu treści księgi wieczystej


Uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 15 marca 2006 r. III CZP 106/05 OSNC 2006/10/160, Biul.SN 2006/3/6, Wokanda 2006/4/1


Powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może wytoczyć tylko osoba uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej (art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, jedn. tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm. i art. 6262 § 5 k.p.c.).


ŻĄDANIE POZWU

Żądanie pozwu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym powinno być formułowane w ten sposób, aby uzgodnić stan prawny wynikający z księgi wieczystej Kw... przez wpisanie przykładowo w dziale II powoda (powodów) jako właściciela w miejsce X. Jeżeli sąd ustali, że powód nie jest właścicielem, to powództwo oddali z braku legitymacji czynnej. Oddali je także wtedy, gdy żądanie ogranicza się do wykreślenia wpisanego właściciela bez jednoczesnego wpisania rzeczywistego właściciela, gdyż sam wpis wykreślenia nie doprowadzi do rzeczywistego stanu prawnego (por. wyr. SN z dnia 11 kwietnia 1963 r., II CR 933/62, OSNCP 1963, nr 3, poz. 58).


ZWIĄZANIE SĄDU ŻĄDANIEM POZWU art. 321 § 1 k.p.c.

Dwa stanowiska

  1. w postępowaniu tym sąd nie jest związany wskazanym przez stronę sposobem usunięcia niezgodności;



Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1998 r. III CKU 97/97 LEX nr 33243, Prok.i Pr.-wkł. 1998/6/27


Nie może ostać się wyrok uzgadniający treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przez wykreślenie osoby wpisanej jako właściciel. Po dokonaniu przez sąd prowadzący księgę czynności technicznej (fizycznego wykreślenia) taka księga przestałaby pełnić funkcję stwierdzania stanu prawnego, stanowiącą w myśl art. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece podstawowy cel jej prowadzenia. Sąd Rejonowy obowiązany jest ustalić rzeczywisty stan prawny, to jest właściciela z chwili zamknięcia rozprawy, i nakazać jego wpis w miejsce wykreślonego.


Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2003 r. II CK 192/02 M.Prawn. 2004/20/949


W sprawie o usunięcie niezgodności pomiędzy stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, sąd nie jest związany wskazanym przez stronę sposobem usunięcia tej niezgodności.



  1. uwzględnienie powództwa z art. 10 u.k.w.h. może nastąpić tylko wówczas, gdy ustalony przez sąd rzeczywisty stan prawny okaże się tożsamy ze stanem objętym żądaniem pozwu;


Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2001 r. III CKN 1214/98 OSNC 2001/11/165, Biul.SN 2001/10/9, Pr.Gosp. 2001/12/13


Sąd jest związany żądaniem pozwu także w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.).


Dodatkowym argumentem na rzecz tego stanowiska jest okoliczność, że żaden przepis nie wyłącza stosowania art. 321 § 1 k.p.c. w tych sprawach, a przyjęcie nieograniczonej kognicji sądu ramami art. 321 § 1 k.p.c. prowadziłoby w istocie do wyrokowania o przedmiocie nieobjętym żądaniem, a więc wbrew zakazowi z tego przepisu.


POSTĘPOWANIE DOWODOWE


Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 1994 r. III CZP 54/94 OSNC 1994/11/215


Dopuszczalne jest badanie przez sąd w procesie o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.), czy Skarb Państwa stał się z mocy prawa właścicielem lasów i gruntów leśnych na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82).


NIEDOPUSZCZALNOŚĆ USTALENIA W PROCESIE Z ART. 10 , że pozwany nabył własność przez zasiedzenie


Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 1999 r. II CKN 316/98 OSNC 2000/6/119, Biul.SN 2000/3/9, Wokanda 2000/4/7, M.Prawn. 2000/5/306, Pr.Gosp. 2000/8/15, OSP 2000/9/139


W sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie jest dopuszczalne ustalenie, że pozwany, wpisany jako właściciel nieruchomości, nabył jej własność przez zasiedzenie.

OSTRZEŻENIE z art. 10 ust. 2

Uregulowane w art. 10 ust. 2 ostrzeżenie jest szczególnym wpisem zabezpieczającym roszczenie o uzgodnienie treści księgi wieczystej.

Podstawę wpisu ostrzeżenia stanowi nieprawomocne orzeczenie lub postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia.

Co trzeba wymienić przy wpisie ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej?

- prawo, przeciwko któremu jest ono skierowane,

- osobę, której roszczenie zostało przez wpis ostrzeżenia zabezpieczone.

Ustrój ksiąg wieczystych


księgi wieczyste prowadzą sądy rejonowe


art. 23 u.k.w.h.


Prowadzenie ksiąg wieczystych należy do właściwości sądów rejonowych. Czynności sądu w zakresie prowadzenia ksiąg wieczystych mogą wykonywać referendarze sądowi.


art. 28 u.k.w.h.


Przy każdej księdze wieczystej prowadzi się akta księgi wieczystej. Do akt tych składa się dokumenty i pisma dotyczące nieruchomości.


ZASADA „REALNOŚCI”

art. 24 u.k.w.h.

1. Dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Dotyczy to także nieruchomości lokalowych oraz nieruchomości, w których nieruchomości lokalowe zostały wyodrębnione.

2. W księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, w której własność lokali została wyodrębniona, ujawnia się sposób zarządu tą nieruchomością określony w umowie, a w razie nieujawnienia domniemywa się sposób zarządu wynikający z ustawy.

3. Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa zakładanie i prowadzenie ksiąg wieczystych dla lokali stanowiących odrębne nieruchomości oraz dla nieruchomości, w których wyodrębnienia dokonano.


ksiąg wieczystych – prowadzi się je „dla nieruchomości”;


Przejawem jest w szczególności art. 21 u.k.w.h

Właściciel kilku nieruchomości stanowiących całość gospodarczą lub graniczących z sobą może żądać połączenia ich w księdze wieczystej w jedną nieruchomość.


Wyjątki:

  1. nieruchomość dla swp do l. – art. 1 ust. 3. Księgi wieczyste mogą być także prowadzone w celu ustalenia stanu prawnego własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,

  2. nie prowadzi się też odrębnej k.w. dla nieruchomości budynkowych; Dla gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste i dla znajdującego się na takim gruncie budynku stanowiącego odrębną nieruchomość będącą własnością wieczystego użytkownika gruntu prowadzi się wspólną księgę wieczystą.

Art. 241 u.k.w.h.

 1. Do ksiąg wieczystych dla spółdzielczych własnościowych praw do lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o księgach wieczystych dla nieruchomości.

2. W razie przekształcenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w prawo własności nieruchomości, księga wieczysta prowadzona dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu staje się księgą wieczystą dla nieruchomości, a wpisana w tej księdze hipoteka na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu obciąża nieruchomość.

3. Właściciel nieruchomości w wypadkach, o których mowa w ust. 2, jest obowiązany do ujawnienia w księdze wieczystej swego prawa oraz danych do oznaczenia nieruchomości.


STRUKTURA KSIĘGI WIECZYSTEJ – CO SIĘ DO NIEJ WPISUJE? JAK SIĘ WPISUJE?


art. 25 u.k.w.h. dotyczy ksiąg papierowych, natomiast art. 25 1 u.k.w.h. księgi elektronicznej


Księga wieczysta prowadzona w dotychczasowym systemie dzieli się na działy. Każdy dział podzielony jest na rubryki, tzw. łamy.

art. 25 u.k.w.h.

1. Księga wieczysta zawiera cztery działy, z których:

1) pierwszy obejmuje oznaczenie nieruchomości (I-O) oraz wpisy praw związanych z jej własnością (I-SP),

2) drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego,

3) trzeci przeznaczony jest na wpisy dotyczące ograniczonych praw rzeczowych, z wyjątkiem hipotek, na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością lub użytkowaniem wieczystym oraz na wpisy innych praw i roszczeń, z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek,

4) czwarty przeznaczony jest na wpisy dotyczące hipotek.

2. Księga wieczysta dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zawiera cztery działy, z których:

1) pierwszy obejmuje oznaczenie lokalu lub domu jednorodzinnego oraz oznaczenie nieruchomości, z którą jest związany,

2) drugi obejmuje wpisy dotyczące osoby, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,

3) trzeci jest przeznaczony na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu prawem oraz wpisy innych praw i roszczeń, z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek,

4) czwarty jest przeznaczony na wpisy dotyczące hipotek.

3. Księgi wieczyste prowadzi się według ustalonych wzorów, obejmujących poszczególne działy księgi wieczystej.

art. 251 u.k.w.h.

1. Księgi wieczyste mogą być zakładane i prowadzone także w systemie informatycznym wprowadzonym w trybie, o którym mowa w ust. 2.

2. Minister Sprawiedliwości może wprowadzić, w drodze rozporządzenia, system informatyczny zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych, określając szczegółowy sposób zakładania oraz prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym, tak aby zachowane zostały wszystkie cechy ksiąg wieczystych prowadzonych w sposób, o którym mowa w art. 25 ust. 1 i 2, sposób przeglądania ksiąg wieczystych prowadzonych w tym systemie, oraz wyznaczyć sądy, które zakładają i prowadzą księgi wieczyste w systemie informatycznym.


KSIĘGI WIECZYSTE A EWIDENCJA GRUNTÓW I BUDYNKÓW/KATASTER NIERUCHOMOŚCI


art. 26 ust. 1 u.k.w.h.


Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości.


USTAWA z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 roku, nr 193, poz. 1287 j.t.)


ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROZWOJU REGIONALNEGO I BUDOWNICTWA z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 roku; nr 38; poz. 454)

Postępowanie wieczystoksięgowe


Wpisów w księgach wieczystych dokonują sędziowie oraz referendarze sądowi.

art. 5091 k.p.c.

§ 1. Czynności w sprawach o wpis w księdze wieczystej może wykonywać referendarz sądowy.

Prowadzenie ksiąg wieczystych, w szczególności czynności z tym związane dokonywane są w tzw. postępowaniu wieczystoksięgowym (art. 6261 i nast. k.p.c., będącym szczególnym postępowaniem nieprocesowym).


art. 6261 § 1. Sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym rozpoznawane są na posiedzeniu niejawnym.


art. 6262 § 1. Wniosek o dokonanie wpisu składa się na urzędowym formularzu.

§ 2. Przepis § 1 nie dotyczy wniosku zawartego w akcie notarialnym, o którym mowa w art. 6264.

art. 6266 § 1. O kolejności wniosku o wpis rozstrzyga chwila wpływu wniosku do właściwego sądu. Za chwilę wpływu wniosku uważa się godzinę i minutę, w której w danym dniu wniosek wpłynął do sądu.


art. 6267 § 1. Wniosek o wpis powinien być w dniu wpływu do sądu zarejestrowany niezwłocznie w dzienniku ksiąg wieczystych i opatrzony kolejnym numerem.

§ 2. Niezwłocznie po zarejestrowaniu wniosku w dzienniku ksiąg wieczystych zaznacza się w odpowiednim dziale księgi wieczystej numer wniosku (wzmianka o wniosku).

§ 3. Wzmiankę o wniosku wykreśla się z urzędu, niezwłocznie po dokonaniu wpisu, po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie dokonania wpisu lub o odrzuceniu wniosku albo o umorzeniu postępowania albo po uprawomocnieniu się zarządzenia o zwrocie wniosku.

§ 4. W razie wniesienia skargi na wpis w księdze wieczystej dokonany przez referendarza stosuje się odpowiednio przepisy § 1 i § 2. Wzmiankę o skardze wykreśla się z urzędu po rozpoznaniu skargi.


WPIS


- każda adnotacja wskazująca na zmianę stanu prawnego – wykreślenie też jest „wpisem”


- od wpisu trzeba odróżnić

a) wzmiankę (adnotację o tym, że zmiana może być dokonana)

b) ostrzeżenie (o niezgodności) – np. w związku z powództwem „uzgodnieniowym” (art. 10) czy w związku z tym, że sąd otrzymał zawiadomienie o niezgodności (art. 36 ust. 3


art. 6268 § 1. Wpis dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu.

§ 2. Rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

§ 3. Rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym, sąd z urzędu bada zgodność danych wskazanych we wniosku z danymi wynikającymi z systemów prowadzących ewidencje powszechnych numerów identyfikacyjnych, chyba że istnieją przeszkody faktyczne uniemożliwiające dokonanie takiego sprawdzenia.

§ 4. Rozpoznając wniosek o zmianę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym, sąd ponadto dokonuje z urzędu sprawdzenia danych wskazanych we wniosku i ujawnionego w księdze wieczystej oznaczenia nieruchomości z danymi katastru nieruchomości, chyba że istnieją przeszkody faktyczne uniemożliwiające dokonanie takiego sprawdzenia.

§ 5. Niezgodność danych, o których mowa w § 3 i § 4, stanowi przeszkodę do dokonania wpisu.

§ 6. W postępowaniu wieczystoksięgowym wpis w księdze wieczystej jest orzeczeniem. Uzasadnienia wpisu nie sporządza się.


Jedynie w przypadku oddalenia wniosku wydaje się postanowienie, które uzasadnia się. Wniosek może być też zwrócony lub postępowanie umorzone.


Zarówno wpis, jak i postanowienie odmowne podlegają zaskarżeniu:

- skargą na czynności referendarza;

- apelacją;

- zażaleniem.


§ 7. Wpisem w księdze wieczystej jest również wykreślenie.

§ 8. W księdze wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym podpisany przez sędziego lub referendarza sądowego wpis uważa się za dokonany dopiero z chwilą jego zapisania w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych.

§ 9. Przez podpis, o którym mowa w § 8, rozumie się dane w postaci elektronicznej, które wraz z innymi danymi, do których zostały dołączone, służą do identyfikacji sędziego lub referendarza sądowego dokonującego czynności w systemie informatycznym.

§ 10. Założenie księgi wieczystej następuje z chwilą dokonania pierwszego wpisu.


art. 6269 Sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania.


WPISY DZIELI SIĘ NA:

- OBLIGATORYJNE I FAKULTATYWNE

- DEKLARATORYJNE I KONSTYTUTYWNE

- SANUJĄCE (UZDRAWIAJĄCE); I NIE MAJĄCE TAKIEGO CHARAKTERU


art. 6264 Przekazanie przez notariusza sądowi wypisu aktu notarialnego zawierającego wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej, na podstawie odrębnych przepisów, uważa się za złożenie wniosku przez uprawnionego.





1   2

Powiązany:

Księgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa iconKsięgi wieczyste cechy rejestru, odczytywanie informacji z elektronicznej księgi wieczystej I ich interpretacja

Księgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa iconKsięgi Wieczyste

Księgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa iconKsięgi Wieczyste

Księgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa iconKsięgi Wieczyste

Księgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa iconKsięgi Wieczyste

Księgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa iconKsięgi Wieczyste

Księgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa iconKsięgi Wieczyste

Księgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa iconKsięgi Wieczyste

Księgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa iconKsięgi Wieczyste

Księgi wieczyste I postępowanie wieczystoksięgowe Podstawowe źródła prawa iconKsięgi Wieczyste

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom