Aktywne metody nauczania




Pobierz 30.64 Kb.
NazwaAktywne metody nauczania
Data konwersji20.12.2012
Rozmiar30.64 Kb.
TypDokumentacja





AKTYWNE METODY NAUCZANIA


Aktywne (aktywizujące) metody nauczania są technikami pracy grupowej, które szczególnie pobudzają aktywność uczniów. Ułatwiają one proces uczenia się, czyniąc naukę bardziej urozmaiconą, a przez to przyjemniejszą i łatwiejszą; ożywiają atmosferę w klasie, często dając niespodziewane efekty w pracy z uczniami słabszymi. Uczniowie przyzwyczajeni do zdobywania wiedzy i umiejętności metodami aktywnymi są bardziej samodzielni, bardziej krytyczni, łatwiej formułują sądy i opinie, chętniej i odważniej biorą udział w publicznych wystąpieniach. Niektóre z tych technik wymagają od nauczyciela specjalnego przygotowania, ale z pewnością rezultaty są tego warte.


W klasach młodszych stosuję tylko niektóre, bardziej przydatne w mojej pracy metody. Należą do nich:


- Burza mózgów

- Gry dydaktyczne

- Elementy dramy (wchodzenie w role);

- Metaplan,

- Szkielet rybi

- Dywanik pomysłów

- Koszyk i walizeczka

- Mapa nieba


BURZA MÓZGÓW


Burza mózgów jest techniką twórczego myślenia pomocną w poszukiwaniu nowych oryginalnych rozwiązań poprzez wyzwolenie indywidualnych możliwości umysłowych.

Zasady burzy mózgów są proste. Zaprasza się grupę ludzi, przedstawia problem i każdy z nich prezentuje pomysły na to, jak go rozwiązać. Sesja nie powinna być długa - maksimum 45 minut. W czasie sesji nikt nie komentuje prezentowanych pomysłów oraz nie ocenia ich wartości, mogą być jak najbardziej szalone. Technika powinna angażować wszystkich, dając każdemu możliwość nieskrępowanej wypowiedzi.

Sposób przeprowadzenia:

1. Przed rozpoczęciem zajęć prowadzący wybiera temat oraz dobiera uczestników, wyjaśnia grupie znaczenie burzy mózgów i następujące zasady:

• celem jest ilość; im więcej pomysłów - tym większa szansa, że znajdą się wśród nich dobre, które można będzie poddać dalszej “obróbce";

• pozwól szaleć wyobraźni; nie odrzucaj pomysłów tylko dlatego, że nie pasują do ogólnie przyjętych schematów, każdy pomysł może prowadzić do rozwiązania;

• buduj w oparciu o pomysły innych; niech będą dla Ciebie inspiracją, warto łączyć i ulepszać pomysły innych, bo to rozwija współpracę w grupie i daje lepsze efekty;

• krytyka jest niepożądana, wstrzymaj się z oceną - na to przyjdzie czas

• pomysłów się nie ocenia w pierwszej fazie;

2. Prowadzący wyznacza sekretarza, który spisuje pomysły. Daje sygnał rozpoczęcia. W czasie sesji twórczego myślenia utrzymuje luźny porządek, zachęca wszystkich do czynnego uczestnictwa, zapobiega zdominowaniu grupy przez jedną osobę. Reaguje natychmiast, gdy łamane są zasady. Sesja trwa tak długo, dopóki uczniowie mają pomysły.

3. Po krótkiej przerwie - niezbędnej, by uczestnicy mogli przestawić się z myślenia twórczego na myślenie krytyczne - następuje faza porządkowania i rozwijania pomysłów (listę pomysłów można skopiować i rozdać uczestnikom). Po wstępnym pogrupowaniu pomysłów uczestnicy kolejno je analizują, wybierając i dopracowując w szczegółach te, które wydają się prowadzić do rozwiązania problemu. Pomysły nierealne, zbyt trudne do zastosowania, zbyt kosztowne zostaję odrzucone.

4. Podsumowując pracę grupy prowadzący może zapytać uczestników, czy w czasie poszukiwania rozwiązań współdziałali ze sobą. Jeśli sesja nie przyniosła rozwiązania problemu, należy przedyskutować z grupą, dlaczego tak się stało.


GRY DYDAKTYCZNE – SYMULACJE


Dzięki tej metodzie uczniowie uczestniczą w symulowanym wydarzeniu odgrywając role autentycznych postaci. Przedstawiane wydarzenia mają związek z rzeczywistością, naśladują bądź odtwarzają realia. Uczeń nie ma napisanego tekstu, który miałby wygłosić. Dostaje jedynie krótką charakterystykę postaci do odegrania i dość dokładny opis okoliczności, w jakich postać tą należy umiejscowić. Na podstawie tych materiałów oraz własnej wiedzy dotyczącej wycinka rzeczywistości, który symulacja ma odtwarzać, uczniowie swobodnie interpretują zdarzenia, dając upust swej wyobraźni. Nauczyciel bądź wskazany przez niego uczeń pełni rolę obserwatora i notuje uwagi dotyczące zachowań poszczególnych uczestników symulacji. Bardzo dobre efekty daje powtórzenie tej samej symulacji, ze zmianą przy podziale ról. Podsumowaniem całej gry będzie omówienie i próba wyjaśnienia poszczególnych motywacji zachowań postaci biorących w niej udział.

Należy pamiętać o wyprowadzeniu uczniów z ról przed zakończeniem lekcji.


ELEMENTY DRAMY – WCHODZENIE W ROLE


Drama jest formą w pełni świadomie przygotowanej improwizacji, którą opiera się na określonym temacie zawierającym konflikt. Zjawisko konfliktu wydobywa istnienie nastroju i atmosfery, co w naturalny sposób stwarza możliwości przeżywania. W dramie wykorzystuje się zmysły, wyobraźnię, ruch, mowę. Najbardziej istotne jest w niej autentyczne przeżycie emocji odgrywanej postaci. Drama nie jest inscenizacją, ani teatrem, ale jest działaniem w fikcyjnej sytuacji, budowaniem doświadczeń w zaaranżowanym przez nauczyciela wycinku rzeczywistości. W dramie nie ma publiczności, wszyscy biorą w niej udział. Ważne jest, aby nauczyciel był także uczestnikiem dramy. Całą uwagę kierujemy w dramie na cel, którym jest zrozumienie cudzych przeżyć i emocji, nieważne są zaś uzdolnienia aktorskie uczniów.

Drama przyczynia się do bogatego rozwoju wewnętrznego uczniów, uczy koncentracji na sobie i innych, wykorzystuje zmysły, rozwija kreatywność, dodaje pewności siebie i pobudza inwencję.

Sposób przeprowadzenia:

Nauczyciel proponuje temat, który niesie jakiś konflikt czy problem. Razem z uczniami aranżuje wnętrze klasy - może to być kilka rekwizytów, jakieś elementy skromnej dekoracji. Krótko przedyskutowują wspólnie temat, dzieląc się doświadczeniami. Następnie rozpoczyna się gra, którą można na każdym etapie przerwać i przeanalizować. Ważne, by uczniowie poznali motywy, jakimi kierują się ludzie w swoim postępowaniu, w jaki sposób reagują na określone zachowania innych. W edukacji obywatelskiej najszersze zastosowanie ma drama społeczna, która odwołuje się do bezpośrednich doświadczeń uczniów. Dzięki niej uczniowie mogą poznać różne aspekty życia codziennego i rozwijać świadomość społeczną.


METAPLAN


Metaplan jest plastycznym zapisem dyskusji prowadzonej przez uczestników zajęć, którzy dyskutują na określony temat. Podczas dyskusji prowadzonej w grupach powstaje jednocześnie plakat, który jest skróconym, graficznym zapisem. Metoda metaplanu jest stosowana przy omawianiu kontrowersyjnych, trudnych spraw oraz przy rozwiązywaniu konfliktów. Polega ona jednak nie na wskazaniu, kto ma rację, a na przedstawieniu wielu aspektów danego problemu.

“Prawda często leży pośrodku" i celem użycia metaplanu jest spokojne rozważenie zagadnienia i skoncentrowanie się przede wszystkim na poszukiwaniu (bez konieczności znalezienia!) wspólnego rozwiązania. Uczestnicy zajęć zastanawiają się, analizują problem, próbują go ocenić, formułują opinie i sądy, proponują różne rozwiązania.

Sposób przeprowadzenia (praca w grupach):

1. Nauczyciel przedstawia problem, który będzie przedmiotem dyskusji;

2. Dzieli klasę na 4-6 osobowe grupy;

3. Każda grupa otrzymuje przygotowane wcześniej przez nauczyciela materiały:

• jeden arkusz szarego papieru

• jedną CHMURKĘ (kartka kserograficznego papieru kolorowego) - do zapisania tematu dyskusji,

• około 10 kółek, 10 trójkątów i 20 owali (wyciętych z papieru innego koloru) - do zapisywania odpowiedzi,

• około 10 prostokątów - do zapisywania wniosków (inny kolor papieru),

• taśmę do przylepiania (najlepiej tzw. malarska), kolorowe flamastry.

4. Nauczyciel ustala limit czasu na wykonanie zadania (ok. 30 min.),

5. Uczniowie dyskutując tworzą plakat wg wzoru. Wszystkie elementy tj. temat, odpowiedzi, wnioski mają określone miejsce na plakacie. Jeżeli zajdzie taka potrzeba, wnioski można podzielić na “zależne" i “niezależne od nas". Zapisywane treści powinny być zaakceptowane przez całą grupę.

6. Reprezentanci grup przedstawiają plakaty; odpowiadają na pytania pozostałych uczniów, udzielają wyjaśnień. W trakcie omawiania mogą nastąpić zmiany, niektóre kartki mogą zostać inaczej zapisane, wymienione, wycofane, bądź przesunięte do innego obszaru.


W trakcie prezentacji nauczyciel pełni jedynie rolę obserwatora.

Podsumowanie

Nauczyciel wspólnie z całą klasą zbiera wnioski ze wszystkich plakatów, omawia efekty pracy grup. O ile jest to konieczne można wypracować wspólne wyniki dyskusji.

Sposób przeprowadzenia (praca z cała klasą):

Przymocowujemy na tablicy l arkusz dużego szarego papieru;

W CHMURCE (wyciętej z białej kartki) zapisujemy temat, problem do rozważenia przyklejamy ją na środku arkusza;

W odpowiednich miejscach wg wzoru zapisujemy na plakacie pytania:

• JAK JEST?

• JAK POWINNO BYĆ?

• DLACZEGO NIE JEST TAK, JAK POWINNO BYĆ?

W prawym dolnym rogu plakatu umieszczamy napis WNIOSKI;

Do dyspozycji uczniów dajemy kolorowe karteczki (w czterech kolorach, ok. 10 z każdego koloru),

Uczniowie zapisują na karteczkach odpowiedzi na 3 postawione pytania i kolejno umieszczają je na plakacie. Następnie formułują wnioski, które znajdą się na plakacie.

Można poprosić uczniów, aby w ramach pracy domowej przeanalizowali wnioski i zapisali je w formie własnych przemyśleń.


SZKIELET RYBI


Nazwa tej metody pochodzi od formy graficznej przypominającej rybi szkielet

Oto schemat metody:





Jak pracować tą metodą?

  1. W głowę ryby wpisz problem np. Dlaczego nasi uczniowie mają problem w nauce?

  2. Za pomocą burzy mózgów poszukać należy tzw. czynników głównych, które powodują ,że uczniowie mają problemy w nauce. Zapisz je na ościach dużych.

  3. Teraz należy poszukać przyczyn, które mają wpływ na dany czynnik. Zapisz je na ościach małych

  4. Należy poszukać klasie albo w grupie, przyczyny która ma największy wpływ na problemy waszych uczniów w nauce .Zebrany w ten sposób materiał pomoże w opracowaniu programu pomocy w nauce .

Tą metodą można opracowywać różne tematy czy problemy.


DYWANIKI POMYSŁÓW


Dywaniki pomysłów jest to metoda, która polega na innym sposobie prowadzenia dyskusji niż dotychczas .W grupie często bywa tak, że nie każdy ma szansę włączenia się do dyskusji, przedstawienia swoich poglądów na dany temat. Metoda ta daje takie szanse.

Jak to zrobić?

1.Nauczyciel przedstawia problem, nad którym będzie odbywać się dyskusja.

2.Dzieci mają czas na zastanowienie i poszukanie pomysłów.

3.Piszą je na karteczkach jeden pomył na jednej karteczce).

4.Na polecenie nauczyciela wieszają kartki na plakacie – dywaniku pomysłów.

5.Czytają pomysły i zastanawiają się, który jest najlepszy – temu dajemy 1 punkt.. Rozwiązanie ,które ma najwięcej punktów jest najlepsze .

Metoda ta uczy dziecko jak należy dyskutować . Każde ma szansę zaprezentowania swoich poglądów, wiedzy na dany temat , podania ciekawych rozwiązań.


KOSZ I WALIZECZKA


Czasami dziecku jest trudno nazwać wprost swoje pozytywne i negatywne uczucia można to zrobić trochę innym sposobem:

1.Dziecko ma przed sobą dwa plakaty z narysowanym koszem i walizeczką.

2.Otrzymuje dwie karteczki samoprzylepne w dwóch kolorach.

3.Zastanawia się ,jak oceni daną osobę lub sytuację ,o której mówił nauczyciel.

4.Na karteczkach jednego koloru wpisuje cechy pozytywne , na kartkach drugiego koloru cechy negatywne.

5.Na hasło ,,START” przylepia karteczki w odpowiednich miejscach: pozytywne na plakacie z walizeczką,

negatywne na plakacie z koszem.

6.Dzieci czytają ,co znalazło się na plakacie z koszem .Mówimy wtedy ,że to co jest na tym plakacie jest warte wrzucenia do kosza ,czyli zapomnienia, natomiast to, co jest na plakacie z walizeczką jest warte zabrania ze sobą

i zapamiętania.


MAPA NIEBA


Metoda ta pozwala nam na lepsze poznanie swojej klasy i panujących w niej stosunków. Pozwala ona poznać nam

z kim dziecko czuje się dobrze w klasie ,z kim źle .Pozwala nam porozmawiać o tym ,co podoba się dziecku w klasie a co należałoby zmienić.

1.Dzieci otrzymują narysowaną na kartce mapę nieba .Każdemu dziecku wyobrazić ,że jest jedną z tych

gwiazd na niebie .Następnie szuka swojego miejsca.

2.Zadajemy uczniom pytania :

-Kogo umieściłbyś obok siebie?

-Kogo z dala od siebie?

-Kogo nie widzisz na tej mapie?

3.Dzieci zaznaczają miejsca swoje i swoich kolegów.


Opracowanie : Alicja Leśniak

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Aktywne metody nauczania iconAktywne metody w edukacji biologicznej z ekologii

Aktywne metody nauczania iconCZŁowiek – najlepsza inwestycja aktywne metody poszukiwania pracy z doradztwem zawodowym

Aktywne metody nauczania iconJak radzić sobie w domu z procesem nauczania? – aktywne słuchanie

Aktywne metody nauczania icon3 Aktywne poszukiwanie pracy 2 Metody aktywnego poszukiwania pracy

Aktywne metody nauczania iconAktywne formy nauczania fizyki w gimnazjum. Materiały metodyczne, pr zbiorowa (red.) M. Stefańska, wom 2000

Aktywne metody nauczania iconŚrodki nauczania: puzzle (regulamin czytelni), kartki do uzupełnienia, czasopisma dla dzieci, uzupełnianki, rebus kołowy. Metody nauczania

Aktywne metody nauczania iconMetody nauczania

Aktywne metody nauczania iconMetody nauczania w „zerówce”

Aktywne metody nauczania iconMetody nauczania języka angielskiego

Aktywne metody nauczania iconAktywizujące metody nauczania a kształcenie cudzoziemcóW

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom