Rola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji




Pobierz 25.64 Kb.
NazwaRola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji
Data konwersji25.12.2012
Rozmiar25.64 Kb.
TypDokumentacja
Rola rodziny w wychowaniu dziecka”

referat dla rodziców w ramach pedagogizacji


Truizmem jest stwierdzenie, że rodzina jest podstawową komórką społeczną, w której rozpoczyna się kształtowanie osobowości dziecka. Przez rodzinę rozumie się grupę ludzi, w której dziecko wzrasta i która ma wpływ na jego zachowanie. W krajach wysoko rozwiniętych rodzinę tworzą głównie rodzice i dzieci, które po uzyskaniu pełnoletności zaczynają samodzielne życie. W Polsce natomiast ciągle sporo jest rodzin wielopokoleniowych, gdzie rodzice wespół z dziadkami, a często też z ciociami i wujkami mają wpływ na wychowanie potomków.

Rodzina ma swoje charakterystyczne cechy, które wyróżniają ją od innych; ma swój intymny, wewnętrzny świat i niepowtarzalny klimat różniący jedną rodzinę od drugiej. Jednocześnie każda rodzina jest grupą otwartą na kontakty społeczne. Nawiązują je z innymi grupami, wchłaniają to, co niesie tzw. „wielki świat” i dostosowują się do zmian. Jak to się mówi, rodzina jest stara jak świat, ale za każdym razem inna.

Rodzina jest także „kolebką” rozwoju osobowości każdego jej członka, szczególnie zaś dziecka. W niej zdobywa ono mowę, język, kształtuje uczucia i postawy wobec członków rodziny i otaczającego świata. Rodzina jest ważna, bo wprowadza je w świat kultury i przygotowuje do udziału w dojrzałym życiu. Wszyscy ci dorośli, wśród których dziecko się obraca, pomagają mu w poznawaniu otaczającego świata; dzięki nim może ono rozumieć bardziej złożone związki i zależności między różnymi zjawiskami, z którymi się styka i które obserwuje. Aby móc również panować nad swoimi emocjami, zachciankami, kaprysami, dziecko musi się tego nauczyć i uczy się od osób, z którymi ma bliski kontakt i które go wychowują. Trzeba jednak pamiętać, że to rodzice ponoszą główną odpowiedzialność za prawidłowy rozwój i wychowanie dziecka, przynajmniej do momentu, kiedy wpływu rodziny nie zdeterminują inne czynniki, takie jak: środowisko (rówieśnicy, szkoła) oraz własna aktywność dziecka (szczególnie, gdy ma ono silną osobowość i niełatwo ulega wpływom innych).

Właśnie na rodzinie – jako środowisku naturalnym - ciąży główna odpowiedzialność za wychowanie, szczególnie dlatego, że do ok. 3 roku życia dziecko pozostaje pod wyłącznym jej wpływem. W rodzinie przyswaja sobie ono podstawowe nawyki, jest wdrażane do przestrzegania uznanych form zachowania. W rodzinie także (głównie poprzez obserwację, naśladownictwo i rozmowy) dziecko uczy się elementarnych pojęć moralnych, etycznych, zaczyna poznawać, co jest dobre, a co złe, co wolno, a czego w żadnym wypadku nie wolno robić; wreszcie od rodziny przejmuje model hierarchii wartości (np. że najważniejsze w życiu są pieniądze i kariera, albo że miłość i szacunek innych ludzi, lub też wykształcenie i intelekt itd.). Można powiedzieć, że w okresie rozwojowym dziecko bezwolnie nasiąka tym, co mu „serwuje” jego naturalne środowisko i bezwiednie je naśladuje. Jeżeli inni członkowie rodziny spędzają dużo czasu przed telewizorem i w ogóle nie czytają książek, małe są szanse, by dziecko zainteresowało się nimi w wieku szkolnym; za to będzie towarzyszyło rodzinie, oglądając razem z nią większość programów telewizyjnych, a szczególnie te, na które dorośli reagują żywiołowo (np. seriale). Jeśli rodzice są niefrasobliwi, zaniedbują swoje obowiązki, wolą wygodę życia od uczciwej pracy, to często (poprzez naśladowanie) podobne wzorce przejmuje od nich dziecko, które w życiu dorosłym staje się równie pasywne, mało aktywne, a nadto ma roszczeniowe podejście do życia, a przecież nie o takie wzorce chodzi.

Rodzice przejawiający właściwe postawy chętnie otaczają swoje dziecko troskliwą opieką, dostrzegają i zaspokajają jego potrzeby (nie tylko fizyczne), mają dużo cierpliwości i gotowość do tłumaczenia i wyjaśniania, zamiast typowego: „daj mi spokój”, „nie mam czasu” itp. Tacy rodziciele łatwo nawiązują z dzieckiem kontakty, które są oparte na odczuwaniu wzajemnej sympatii i zrozumienia. Rodzice o właściwych postawach lubią swoje dziecko, cieszą się, widząc w nim wzrastającą odrębną jednostkę, z własnym życiem i potrzebami; są zdolni do obiektywnej oceny dziecka na skutek odpowiedniego, umiarkowanego dystansu wobec niego i akceptacji jego osoby.

Postawy rodziców wobec dziecka w ogromnym stopniu decydują o stylu wychowania. Za najkorzystniejszy dla rozwoju osobowości dziecka uważa się demokratyczny styl wychowania. Jego istotną cechą jest dopuszczenie dziecka do współudziału w życiu rodziny. Dziecko wypowiada swoje zdanie, uczy się także liczyć ze zdaniem innych i z ich interesami, zna zakres swoich obowiązków i zadań, które nie zostały mu narzucone, lecz dobrowolnie je przyjęło, czasami z własnej chęci, a niekiedy dlatego, że wyjaśniono mu sens i konieczność podjęcia się ich dla dobra całej rodziny. Jeżeli zdarzy się zaniedbanie jakiegoś zobowiązania, rodzice nie stosują środków represji, ale wyjaśniają dziecku, na czym polega niewłaściwość jego postępowania - posługują się więc metodami perswazji i argumentacji, nie zaś kary i nagany.

Istotnym elementem w wychowaniu jest odpowiednie motywowanie dzieci przez rodziców. Motywacja - to potężny środek na zmianę ich zachowania. Rodzice powinni być ostrożni i nie odbierać swej akceptacji, jeżeli dziecko nie spełnia ich oczekiwań i nie zachowuje się tak, jakby chcieli; dziecko może być ukarane, ale powinno czuć, że jest akceptowane, nawet, jeśli źle zrobiło. Zdrowe kontakty między rodzicami a dzieckiem polegają na akceptowaniu dziecka z powodu tego, kim jest, a nie tego, co robi. Akceptacja dziecka wzmacnia jego siłę i pragnienie zmiany. Prawdziwa motywacja pochodzi więc z wnętrza dziecka, a nie z zewnętrznej presji rodziców, tego, że oni coś na siłę wymuszają. Rodzice powinni motywować dzieci, chwaląc je. Przeciwieństwo krytycyzmu – pochwała - to jeden z najpotężniejszych czynników motywujących dostępny dla rodziców.

Kluczową sprawą w motywowaniu dzieci jest pozwolenie dziecku, aby wybrało zajęcie, które je interesuje. Rodzice powinni wprowadzać dzieci w różne czynności, a następnie dokładnie przyglądać się ich reakcjom i zainteresowaniom i czekać, aż poproszą o możliwość zaangażowania się w coś. Dzieci mogą osiągać wielkie rzeczy, gdy w nie wierzymy. Nasze zdolności umysłowe są potężne, ale niestety często wmawiamy sobie, że nie osiągniemy rzeczy możliwych do zdobycia. Nie możemy więc wmawiać dzieciom, że nie zrobią czegoś, co mogą osiągnąć. W odpowiednich warunkach i przy właściwej zachęcie mogą osiągać nawet zbyt wygórowane cele. Bardzo istotne w motywowaniu dzieci jest, byśmy je zaangażowali w przynajmniej jedno działanie, w którym mogą odnieść sukces. Im więcej sukcesów odnoszą w różnych zajęciach (nawet tych drobnych, codziennych), tym bardziej wzrasta ich poczucie własnej wartości, kształtuje się pozytywny obraz siebie. Nawet trochę pozytywnego myślenia może na długo pomóc motywowaniu. Takie wychowywanie wróży w przyszłości sukces dziecka polegający na tym, że poradzi sobie ono w życiu, będzie wierzyło w siebie nawet wtedy, gdy pojawią się pewne trudności, a przede wszystkim będzie miało motywację do dalszego działania.

Bardzo ważne jest też okazywanie dzieciom miłości, która po części polega na pomaganiu im w osiąganiu ich zamierzeń, a nie w narzucaniu im naszych celów zawartych w marzeniach i pragnieniach, których nam nie udało się osiągnąć. Należy więc pomagać dzieciom wybrać własne cele i wyobrażać sobie pozytywne rezultaty osiągnięcia tych celów. Kiedy dzieci mają określone cele, stają się ogromnie umotywowane, by je osiągnąć. Wiedzą bowiem, że będą za to przed kimś odpowiadać. Poczucie odpowiedzialności przed kimś, połączone ze wsparciem, jest potężnym czynnikiem motywującym. Wsparcie rodziców wytwarza w dziecku energię, która popycha je do przodu, nawet jeśli wiele razy łatwiejsze wydaje się poddanie się.

Jednak w tych działaniach dzieci mogą się zniechęcić z różnych powodów: doznając krzywdy, nie widząc postępów, mając świadomość, że zawsze jest ktoś od nich lepszy. Każda z tych przyczyn może odebrać dziecku energię. Najłatwiejszym sposobem, dzięki któremu można ją odzyskać, jest położenie ręki na ramieniu dziecka lub dotknięcie jego ręki. Dotykając dziecka, nie tylko dzielimy się z nim czymś, ale dodajemy mu też energii. Stosując każdą metodę motywowania, należy pamiętać, że trwała motywacja musi pochodzić z wnętrza dziecka. Środki takie, jak: przymuszanie, grożenie, przekupstwo działają tylko przez pewien czas. Zadaniem każdego z rodziców jest pomóc dzieciom w ustaleniu celów i taka wiara w dzieci, by dostrzegać ich osiągnięcia.

Przejmowanie wzorców od rodziny w jakiej się wychowaliśmy, każdy z nas zna z autopsji i dopiero w dorosłym życiu może to ocenić. Czy nam się to podoba czy nie, przejmujemy później część zachowań naszych ojców i matek. Często, podobnie jak nasi rodzice organizujemy święta, spędzamy wolny czas, uczestniczymy w uroczystościach rodzinnych i kościelnych czy organizujemy nasze codzienne życie (gotowanie, sprzątanie, rozrywka itp.). Jakże aktualne wydaje się przysłowie, które mówi, że „czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci”. Musimy – jako rodzice – być tego świadomi, że wychowanie młodego człowieka nie odbywa się „ot, tak sobie”, przy okazji, mimochodem, ale że my mamy na to zasadniczy wpływ i musimy się starać, aby potem zebrać dobre żniwo swoich trudów. Jeżeli obdarzymy dziecko miłością, zapewnimy mu poczucie bezpieczeństwa, a przede wszystkim poświęcimy swój cenny czas (np. na rozmowy, na pomoc przy lekcjach, na zorganizowanie wolnego czasu), to na pewno będziemy widzieli efekty swoich starań w przyszłości.

Niestety nikt nas nie uczy, jak być dobrym rodzicem. Każdy sam zdobywa doświadczenie jako mama lub tata. Szukamy słusznej drogi, uczymy się na własnych błędach. Kiedy już wiemy, jak postępować z dziećmi, jak je należy dobrze wychowywać - często jest już za późno. Nasze pociechy są już duże, może już nawet wkrótce będą miały własne dzieci i nie zechcą korzystać z naszych doświadczeń i wskazówek.

Styl wychowania, który realizujemy, to wypadkowa różnych czynników: własnych życiowych doświadczeń (przede wszystkim tych, które zebraliśmy, będąc dziećmi), naszego charakteru i temperamentu, obserwacji innych rodzin, wiedzy zaczerpniętej z mediów i rozmaitych publikacji, czy wreszcie systemu wartości, który wyznajemy. Rodzice swoimi postawami i sposobem traktowania dziecka mogą stymulować jego prawidłowy rozwój i sprawiać, że dziecko zrealizuje w pełni swoje genetyczne dziedzictwo. Mogą też spowodować, że mały człowiek nie wykorzysta wszystkich szans, które dostało w genach. Zdarza się i tak, że niektóre praktyki rodzicielskie negatywnie wpływają na rozwój osobowości dziecka.

A jakim ty jesteś rodzicem? Oto najczęściej występujące (oprócz zaprezentowanego wcześniej, najbardziej optymalnego - stylu demokratycznego) typy wychowania:

  • Rodzic nadopiekuńczy – bez przerwy odczuwa troskę i lęk o swoje dziecko. Zamiast pomagać, wyręcza swoje dziecko we wszystkim; zamiast umożliwiać mu szukanie rozwiązań, narzuca mu je; zamiast stopniowo dawać autonomię, uzależnia potomka od siebie.

  • Rodzic niedojrzały emocjonalnie – to taki, na którego rodzicielstwo spada zbyt wcześnie. Osoby niedojrzałe emocjonalnie do tej roli traktują dziecko jak zabawkę, a w gruncie rzeczy sami potrzebują opieki. W miarę jak dziecko rośnie, u niego szukają wsparcia.

  • Rodzic perfekcjonista – jest przesadnie sumienny w wypełnianiu swoich rodzicielskich zadań, nadmiernie odpowiedzialny i zanadto przejmujący się swoją rolą. W sobie szuka winy, jeżeli dziecko nie spełnia jego oczekiwań i nie jest takie, jak sobie założył.

  • Rodzic uszczęśliwiający – chce swoim dzieciom przychylić nieba. Pragnie, żeby były szczęśliwe, wesołe, żeby nie cierpiały, nie przeżywały porażek, zawodów, nie zetknęły się z ciemną stroną życia. Uważa, że szczęście potomka zależy od niego i zrobi wszystko, aby dziecku to szczęście zapewnić.

  • Rodzic autokrata – naczelnymi wartościami dla niego jest posłuszeństwo, a pożądanym efektem zabiegów wychowawczych tzw. grzeczne dziecko. Taki rodzic bardzo obawia się, żeby młody człowiek nie wszedł mu na głowę. Uważa, że dziecko powinno znać swoje miejsce, powinno podporządkowywać się roli rodziców, którzy najlepiej wiedzą, co dla niego jest dobre, co właściwe i słuszne.

  • Rodzic podporządkowany – nie korzysta z praw mądrzejszego, silniejszego i starszego. Bardzo nie lubi pojęcia „władza rodzicielska”. Jest tolerancyjny aż do pobłażliwości, anielsko cierpliwy, wyrozumiały. Ślepo i niemądrze kocha swoje dziecko. Jest zapracowany, ma poczucie winy, że zbyt mało czasu i uwagi poświęca swojemu dziecku.

  • Rodzic chłodny uczuciowo – jest zajęty swoimi ważnymi sprawami i nie dostrzega prawdziwych potrzeb dziecka. Nie ma czasu ani ochoty, żeby wejść w jego świat. Odżywia potomka zdrowo, kupuje mu rower i komputer, posyła na angielski, modnie ubiera. Interesuje się jego postępami w szkole, upomina, stawia wymagania. Jednak taki rodzic nie wie, o czym marzy dziecko, czego się boi, a kiedy czuje się zakłopotane. W takiej rodzinie dziecko najbardziej potrzebuje uczuć, źle się czuje w emocjonalnej pustce.

  • Rodzic nieobliczalny – jest wybuchowy, szybko wpada w złość, a kiedy jest zadowolony, okazuje to żywiołowo. Żyje na emocjonalnej huśtawce i jego najbliźsi nigdy nie wiedzą, czy czeka ich za godzinę domowa burza czy szampańska zabawa. Burzliwe usposobienie rodzica staje się ważnym elementem środowiska naturalnego dziecka, a w dodatku często zdarza się, że potomek także odziedziczył po nieobliczalnym rodzicu ten bujny temperament.

Trzeba jednak wiedzieć, że idealni rodzice nie istnieją. Każdy ma prawo do swoich słabości czy popełniania większych lub mniejszych błędów wychowawczych. Nie znaczy to jednak, że nie należy się starać.

Pomijając różne modele wychowania i oczekiwania rodziców wobec dzieci, jeszcze o jednym należy wspomnieć; oprócz inteligencji poznawczej, którą oznaczamy ilorazem inteligencji (każdy rodzic chciałby mieć mądre dziecko), ważniejsze wydaje się (według współczesnych psychologów), czy dziecko posiada tzw. inteligencję emocjonalną, na którą składają się: empatia, umiejętność wyrażania i rozumienia uczuć, umiejętność kontrolowania złości, niezależność, umiejętność dostosowywania się do zmian, budzenie sympatii, umiejętność rozwiązywania problemów międzyludzkich, wytrwałość, przyjazny stosunek do ludzi i świata, grzeczność, okazywanie szacunku innym. Jeżeli nasze dziecko posiada chociaż kilka tych cech, możliwe jest, że w życiu dorosłym osiągnie sukces, będzie miało dobre relacje z ludźmi, będzie lubiane przez otoczenie, będzie umiało żyć w grupie. Dzisiaj te cechy nie wydają nam się ważne, ale w dorosłym życiu stają się one kluczowe. Nikt nie lubi (ani w życiu prywatnym, ani tym bardziej w pracy) ludzi, którzy są egoistami, snobami, nie umieją się porozumieć, nie są elastyczni, nie akceptują inności, nie potrafią się wczuć w sytuację innych i są antypatyczni.

Pewnie to, jakim kto staje się człowiekiem w życiu dorosłym, jest sprawą indywidualną, uzależnioną trochę od genów, na które nie mamy wpływu, a trochę od czynników środowiskowych. Jednak rola rodziców jako pierwszych wychowawców jest ogromna. Musimy zdawać sobie z tego sprawę, że to od nich przede wszystkim zależy kształtowanie osobowości i charakteru dzieci, pełnoprawnych członków naszego społeczeństwa.


Opracowała:

Kinga Wojtaszek-Mazur





Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Rola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji iconReferat dla rodziców rola rodziców w wychowaniu dziecka do modlitwy

Rola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji iconRola rodziny w wychowaniu dziecka niepełnosprawnego

Rola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji iconRola rodziny w wychowaniu dziecka z zaburzeniami w zachowaniu

Rola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji iconRola rodziców w wychowaniu religijnym dziecka w świetle wybranych dokumentów

Rola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji iconProblem kar I nagród w wychowaniu – referat dla rodziców

Rola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji iconReferat z zakresu pedagogizacji rodziców klas I. Objawy wczesnego zmęczenia psychicznego I fizycznego u dzieci

Rola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji iconReferat dla rodziców pt. "Wpływ mediów elektronicznych na psychikę I rozwój dziecka"

Rola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji iconOdczyt dla rodziców Rola rodziny w zapobieganiu nadmiernym stresom

Rola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji iconReferat dla rodziców I wychowawców pt. "Rola mass mediów w życiu młodzieży a problemy wychowawcze w szkole I domu"

Rola rodziny w wychowaniu dziecka” referat dla rodziców w ramach pedagogizacji iconReferat Ks. Andrzej Mirek Podmiotowość dziecka w nauczaniu I wychowaniu

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom