Autorski program




Pobierz 45.51 Kb.
NazwaAutorski program
Data konwersji25.12.2012
Rozmiar45.51 Kb.
TypDokumentacja
LUCYNA KOZŁOWSKA


AUTORSKI PROGRAM


SZKOLNEGO KLUBU SWOBODNEJ TWÓRCZOŚCI

MŁODZIEŻY GIMNAZJALNEJ

NA LATA 2001 – 2005


GIMNAZJUM PUBLICZNEGO

IM. M. KOPERNIKA

W ŚCINAWIE

SKSTM PRZY ŚWIETLICY SZKOLNEJ


ŚCINAWA 2001

WSTĘP


Utworzenie przy gimnazjalnej świetlicy Klubu Swobodnej Twórczości to pomysł umożliwiający realizowanie procesu terapeutycznego w grupie i za jej pomocą.

Uczestnicy zajęć z Klubie sami za pomocą prowokowanych zdarzeń i interakcji oddziałują na siebie korygująco.

Bardzo pożyteczną funkcję w socjoterapii może spełniać różnego rodzaju arteterapia. Jedną z jej form jest muzykoterapia, która pozwala uczestnikom uświadomić sobie własne możliwości i je ukierunkować. Jest to bowiem zupełnie inne spotkanie z muzyką niż podczas lekcji muzyki. Nauczyciel – wychowawca świetlicy nie uczy, ale pracuje z grupą tak, by możliwości twórcze uczestników mogły wyzwolić się przez śpiew, ruch, gest, taniec, rytmikę, improwizację, malowanie muzyki, itp.

W czasie improwizacji muzycznych młodzież uświadamia sobie własne możliwości twórcze i może je ukierunkowywać.

Muzykoterapia uatrakcyjnia zajęcia w Klubie, motywuje do podejmowania zadań z innych dziedzin, m. in. z plastyki, teatru, poezji, itp. Muzyka bowiem to środek służący wzmacnianiu przeżyć, pobudzaniu myślenia obrazowego w stanie relaksacji ucznia oraz odreagowywaniu napięć i stresów przez przeżycia wyobrażeniowe zainspirowane muzyką.

Inną, równie pomocną formą, jest samorealizowanie się poprzez różne rodzaje sztuk plastycznych (malowanie, ceramika, koronkarstwo, tkactwo, haftowanie), biblioterapię i twórczość literacką oraz zabawę w teatr.

Do Klubu przyjmowani są gimnazjaliści na ich własna prośbę lub prośbę ich rodziców. Ma to ogromne znaczenie w gimnazjum, gdy chcemy przekształcić niepowodzenia w sukcesy. Klub kojarzy się młodym ludziom z zabawą, odprężeniem po lekcjach, z przyjaciółmi, którzy pomogą odrobić lekcje i wyjaśnić trudne problemy. W Klubie uczeń sam się raczej nie stresuje, nie jest odpytywany na ocenę i może „odkryć” swoje problemy przed wychowawcą – instruktorem. Nie zauważa nawet, że Klub w gruncie rzeczy jest przedłużeniem zajęć świetlicowych. Zadania bowiem na ogół wykonuje według własnej projekcji i podczas zajęć nie jest w sytuacji przymusu. Nie zauważa, iż wychowawca modeluje zaplanowane zajęcia, dostosowując je do „potrzeb chwili” i realizuje założenia pracy „tu i teraz”, rozwijając umiejętności grupowe członków Klubu.

Większość zabaw przebiega w kręgu, a to daje takie same szanse wszystkim, łącznie z prowadzącym. Każdy może odmówić udziału, kiedy przyjdzie jego kolej i decyzja taka zostanie uszanowana, nie będzie komentowana.

Klub swobodnej twórczości w gimnazjum jest szansą dla uczniów mających problemy w nauce i zachowaniu, ale też jest szansa dla młodzieży uzdolnionej i bardzo nieśmiałej, która w Klubie może realizować się dwojako: w roli wolontariuszy pomagających kolegom i samorealizujących się w dziedzinie przez siebie wybranej.


I. CELE KLUBU SWOBODNEJ TWÓRCZOŚCI


Celem zajęć w Klubie (...) nie jest dydaktyka, wyposażenie młodzieży w nowe wiadomości, ich egzekwowanie czy systematyzowanie wiedzy. Gimnazjaliści nabyli w swoich poprzednich szkołach wiadomości z różnych dziedzin życia społecznego i przyrodniczego. Uzyskiwali je też z przekazu informacji od rodziców i rówieśników oraz poprzez media.


Cele główne zajęć w Klubie(...) nakierowane na młodzież to:

1. Wzbogacenie osobowości młodzieży i uczenie jej interpretowania świata „oczami duszy”.

2. Pomaganie uczniom w uświadamianiu sobie własnych zainteresowań, uzdolnień i możliwości, a następnie umiejętne ich ukierunkowywanie.

3. Terapia młodzieży z zaburzeniami zachowania poprzez arteterapię i ergoterapię, eliminowanie przyczyn niepowodzeń szkolnych.

4. Twórcze zagospodarowanie czasu wolnego młodzieży.

5. Stworzenie uczniom uzdolnionym możliwości świadczenia wolontariatu w zakresie pomocy w nauce kolegom mającym trudności z opanowaniem materiału programowego.


II ORGANIZACJA PRACY W KLUBIE SWOBODNIEJ TWÓRCZOŚCI


1. Do Klubu (...) przyjmowani są wychowankowie świetlicy szkolnej i gimnazjaliści nie będący członkami społeczności świetlicowej.

Warunkiem przyjęcia jest prośba ucznia lub prośba jego rodzica przy równoczesnej zgodzie młodego człowieka na uczestnictwo w zajęciach klubowych.

Zajęcia w Klubie prowadzą instruktorzy (także rodzice) i młodzieżowi wolontariusze.

2. W trakcie zajęć w Klubie (...) oczekiwane są następujące zmiany wychowanka:

  1. zmiana sądów poznawczych,

  2. odreagowanie emocjonalne,

  3. zmiana wzorów zachowań.


Ad. 2a.

Obszary relacji:


Obszar relacji

Stary sposób myślenia

Nowy sposób odczuwania

Gimnazjalista – Dorośli

Cokolwiek zrobię, i tak mnie skrytykują.

Dorośli doceniają mój wysiłek, zaakceptują moje błędy, bo dopiero się uczę.

Nic dorosłych nie obchodzę.

Dorośli są mnie ciekawi. Interesują ich moje możliwości, zainteresowania, zdolności.

Gimnazjalista – Rówieśnicy

Jestem gorszy (-a) od innych.

Nie, nie jestem gorszy od innych. Mam swoje zalety.

Oni mnie nigdy nie zaakceptują.

Oni mnie polubią. Muszę tylko pokazać, co potrafię.

Relacje zadaniowe

Nic mi się nie udaje.

Mam duże szanse by osiągnąć sukces.

To dla mnie zbyt trudne.

Zrobię . Z trudnymi zadaniami przyjemnie się zmierzyć.

Obszar ustosunkowania się do samego siebie

Jestem słaby w nauce.

Jestem niezły. Poradzę sobie z nauką.

Nie akceptuję siebie.

Lubię siebie.



Ad. 2b.

W trakcie zajęć w Klubie (...) młodzież musi mieć możliwość swobody, ruchu, śmiechu, krzyku, płaczu, itp. Blokowanie emocji jest niekorzystne, nie wyzwala procesu zmian, powstrzymuje proces terapii.


Ad. 2c.

Zasady przestrzegane przez prowadzącego zajęcia:

- akceptowanie uczniów takimi, jacy są,

- tworzenie atmosfery akceptacji,

- bliski kontakt emocjonalny,

- empatia (życzliwość, zaufanie, otwartość),

- istnienie norm grupowych.


III. METODY I FORMY PRACY TERAPEUTYCZNEJ W KLUBIE (...):


- praca w kręgu,

- psychodrama,

- pantomima (psychogimnastyka),

- terapia zajęciowa (ergoterapia, arteterapia i biblioterapia),

- burza mózgów,

- techniki relaksacyjne,

- techniki audiowizualne,

- gry i zabawy grupowe, także integracyjne,

- wycieczki, rajdy, biwaki,

- zajęcia wyrównawcze,

- warsztaty twórczej aktywności plastycznej, teatralnej, literackiej, muzycznej,

- zabawy terapeutyczne,

- techniki Freinet’a.


IV. RODZAJE ZAJĘĆ:


- muzykoterapia indywidualna i grupowa wg Mobilnego Modelu Rekreacji Muzycznej (MMRM) w 5 etapach OZURA,

- ergoterapia (w tym terapia przez sztukę: malowanie, ceramika, itp.),

- biblioterapia,

- warsztaty dziennikarskie, plastyczne, teatralne, literackie, muzyczne.


Uczestnicy swobodnie wybierają zajęcia najbardziej dla siebie odpowiednie, zgodnie z ich zainteresowaniami i potrzebami (m. in. z potrzebą sprawdzenia swoich możliwości).


V. CECHY WYCHOWAWCY – INSTRUKTORA W KLUBIE (...):


Wychowawca – instruktor w Klubie Swobodnej Twórczości musi odznaczać się specyficznymi predyspozycjami osobowościowymi, niezbędnymi do tego rodzaju pracy wychowawczo – opiekuńczej. Musi posiadać cechy takie jak:

- empatia,

- zrównoważenie,

- pogoda ducha,

- poczucie humoru,

- łatwość nawiązywania kontaktów,

- życzliwość w stosunku do członków Klubu.


Musi lubić młodzież i akceptować młodych ludzi takimi, jacy oni są. Powinien też:

- interesować się ich rozwojem i przeżyciami,

- chętnie i łatwo angażować się w ich zabawy, na różnym poziomie (organizatora, obserwatora, uczestnika),

- umieć komunikować swoje emocje,

- być otwartym i autentycznym w kontaktach z młodzieżą,

- dostarczać uczestnikom zajęć radości i ciepła we wzajemnym obcowaniu.


Ponadto powinien odznaczać się:

- zdolnością obserwacji zachowań uczestników zajęć,

- umiejętnością dostrzegania i rozwiązywania sytuacji trudnych,

- pomysłowością i otwartością w zakresie formy pracy z młodzieżą w Klubie (...).


Wychowawca – instruktor jest animatorem sytuacji wychowawczych w Klubie (...) Wspomagają go wolontariusze (rodzice, stażyści z PUP, uzdolnieni uczniowie klas III gimnazjum, itp.).


VI. FORMY MUZYKOTERAPII

Muzyka jako środek terapii może być realizowana w dwóch płaszczyznach: w formie receptywnej i odtwórczej.

Forma receptywna (pozornie bierna) nie wymaga od uczestnika uzewnętrzniania własnych umiejętności muzycznych ani innych objawów reagowania na muzykę. Polega ona na pozornie biernym odbiorze muzyki. Podmiot oddziaływania (uczeń) doświadcza wewnętrznie przeżyć muzycznych w całej intymności tego doświadczenia.

Forma odtwórcza wymaga od uczestnika współdziałania. Odbiorca jest równocześnie twórcą, gdy odtwarza nawet najprostsze elementy muzyczne: rytm, melodie, ruch taneczny. Radość tworzenia muzyki w przypadku musi mieć znamiona pełnego relaksu, zabawy, całkowitego odprężenia, radości, przyjemności.

Najbardziej odpowiednią dla gimnazjalistów wydaje się być się być Mobilny Model Rekreacji Muzycznej, w którym zajęcia przebiegają w pięciu wiążących się ze sobą etapach:

O – odreagowanie

Z – zrytmizowanie

U – uwrażliwienie

R – relaks

A – aktywizacja: łagodna (statyczna) i dynamiczna

Zajęcia w OZURA kończą się rozmową ukierunkowaną na uzyskanie informacji zwrotnej od uczestników (wrażenia, opinie, życzenia).

Mobilność tego modelu polega na możliwości skracania, wydłużania oraz intensyfikowania ćwiczeń w zależności od potrzeb grupy czy pojedynczego uczestnika zajęć.

Widząc niepokój i demonstrację w grupie, instruktor (wychowawca) nie będzie sztywno trzymał się programu i na siłę uczył utworu nie akceptowanego przez Klubowiczów.

Zgarbiona pozycja uczestnika zajęć, może być okazją do ćwiczeń przy muzyce, np. do wykonania głębokiego oddechu z wyciągnięciem ramion ku górze i wyprostowaniem kręgosłupa oraz swobodnego wydechu z opuszczeniem ramion. Wszystko przy muzyce np. w trakcie spokojnego fragmentu relaksacyjnego.

Relaks muzyczny (3-5 minut) może być dobrym przerywnikiem zajęć o dużym stopniu trudności, gdy wyraźnie widać zmęczenie uczestników. Czas relaksu wyznacza wtedy utwór muzyczny, wcześniej zaakceptowany przez grupę.

Specjalną formą dla Klubowiczów są pozalekcyjne ćwiczenia muzyczne (MRM), trwające około 90 minut. Ich celem jest odreagowanie napięć psychicznych, likwidacja niepokoju, lęku i agresji, budzenie aktywności do osiągnięcia zadowolenia z wykonywanych czynności i wspólnej twórczej zabawy. Forma MRM wg skali OZURA jest na ogół akceptowana przez nastoletnią młodzież, która potrafi do tej techniki wnieść wiele własnej inwencji. Zajęcia wg modelu MRM prowokują uczestników do twórczej aktywności ruchowej, muzycznej, tanecznej. Korygują oddech i postawę ciała, zachęcają mniej zdolnych, redukują wzmożone napięcie, integrują grupę, uwrażliwiają na profilaktykę zdrowia, ośmielają introwertyków, uatrakcyjniają pracę w Klubie(...).Ćwiczenia te pozornie są „niepoważne”, są też okazją do śmiechu i żartów. Dlatego wzbudzają zainteresowanie młodzieży nawet 16-17 letniej. Język muzyki jest zrozumiały dla każdego dzięki swej pozornej bezznaczeniowości i braku czynników racjonalnych w odbiorze przekazu muzycznego, który koncentrowany jest na sferze emocjonalnej i oddziałuje wyjątkowo silnie na każdego człowieka. Muzykoterapia może więc skutecznie pomóc w poznawaniu siebie i swoich możliwości twórczych, może dać siłę do innych rodzajów swobodnej twórczości.


VII. MUZYKA I SZTUKA W KLUBIE (...)

Muzyka i sztuka wzbogaca osobowość człowieka bez względu na jego wiek. Kształtuje wyobrażenia, daje możliwość indywidualnej interpretacji poprzez słowo, dźwięk, kolor, rysunek, śpiew, światło i cień.

Sztuka i muzyka wywołuje obrazy, przedstawia świat wyobrażony i uczy jak oczami duszy ten świat interpretować.

W tym programie (pracy Klubu Swobodnej Twórczości) przyjmuje, ze muzyka jest środkiem przekazu pewnych obrazów, a także wpływa na formę i ilość prac plastycznych wykonanych pod wpływem jej słuchania. Kontynuacją takich zajęć plastycznych mogą być zajęcia żywego słowa i malowanie technikami dowolnymi obrazów zawartych w tekstach literackich.

Z kolei poezja może być inspiracją do tworzenia muzyki, a znana melodia –do napisania i wykonania nowej, własnej piosenki. Muzyka, poezja i malarstwo wzajemnie się przenikają i uzupełniają podczas warsztatów w Klubie (...), wyzwalają określone rodzaje ekspresji twórczej (z tworzeniem tekstu włącznie).


VIII. BIBLIOTERAPIA


Biblioterapia w Klubie to tzw. biblioterapia rozwojowa (wychowawcza), zorientowana na użytkowników zdrowych w sensie fizycznym i psychicznym, ale mających do rozwiązania jakieś istotne dla nich problemy. Zajęcia biblioterapeutyczne mogą odbywać się w świetlicy i w bibliotece. Ich zadaniem jest wspieranie rozwoju młodych ludzi, ich samorealizacji i zdrowia psychicznego .W tego typu biblioterapii stosowane będą książki (materiały) wyobrażeniowe i dydaktyczne, dostosowane do potrzeb gimnazjalistów.

Biblioterapia w tym przypadku jest działaniem opierającym się o zastosowanie materiałów czytelniczych, rozumianych jako środek wspierający proces terapeutyczny w medycynie. Jest ona rodzajem psychicznego wsparcia, pomocy w rozwiązywaniu osobistych problemów danej osoby przez ukierunkowane czytanie. Uczniowie są prowadzeni drogą twórczego rozwoju osobowości jednostki w taki sposób, aby wychowanek dokonywał właściwych wyborów oraz odpowiednich wartości i osiągał taki rozwój, by mógł on akceptować siebie i innych, a także aby umiał cieszyć się otaczającym go światem i mógł czuć się szczęśliwym.

W pracy terapeutycznej z młodzieżą ogromne znaczenie mają dwie kategorie wpływów: podawanie wzorców i nadawanie znaczenia. Ta druga kategoria jest często stosowana w biblioterapii w celu dodania wychowankowi wiary we własne siły i spowodowania uruchomienia nowych, pozytywnych form aktywności fizycznej i intelektualnej, a zdarza się, że także odkrycia nowych talentów lub umiejętności.

Nie bez znaczenia jest więc osoba biblioterapeuty, jego osobowość, umiejętności i stosunek do uczestników procesu biblioterapeutycznego.

Z definicji biblioterapii wynika, że materiałem biblioterapeutycznym są książki wydawane tradycyjnie oraz inne materiały alternatywne.

W przypadku Klubu będą to:

  1. „książki łatwe w czytaniu” (dla osób z trudnościami w czytaniu),

  2. książki drukowane dużą czcionką (dla słabowidzących),

  3. książki „mówione” (nagrane na kasetach magnetofonowych),

  4. nagrania z różnymi efektami akustycznymi i odgłosami przyrody (szum lasu, śpiew ptaków, itp.),

  5. różnego rodzaju montaże słowno-muzyczne.

  6. gry dydaktyczne,

  7. filmy na kasetach,

  8. edukacyjne i terapeutyczne programy komputerowe,

  9. widokówki, zdjęcia.


Zdarzać się będzie, że rozmowa o książce stanie się tylko pretekstem do innej rozmowy. Będzie wstępnym etapem terapii, zanim przejdzie się do problemów bliższych uczestnikom zajęć, niż te, o których utwór traktuje. Czytanie utworów będzie łączone z wyjazdem do kina czy teatru oraz z literacką lub plastyczną twórczością młodzieży. Członkowie Klubu mogą też wychodzić do miejsc szczególnie ważnych dla poszczególnych osób, do miejsc bliskich im, budzących pozytywne bądź negatywne emocje.

Teksty o charakterze biblioterapeutycznym mogą tworzyć sami uczestnicy zajęć. Będą to teksty najbardziej adekwatne do ich potrzeb. Takie zajęcia mogą być oparte o jeden tekst – matkę, na podstawie którego każdy komponuje swój osobisty tekst, zmieniając otrzymany na taki, który jest mu najbliższy, w którym wszystkie słowa są najbardziej zbliżone do jego słownika. W ten sposób członkowie Klubu uczą się dobierać teksty o charakterze relaksującym czy aktywizującym, zależnie od potrzeb w danym czasie.

Istotną formą biblioterapii będzie drama, która pozwoli biblioterapeucie lepiej poznać członków Klubu, da możliwość zintegrowania grupy i spontanicznego wyrażania własnych emocji, uczyć będzie samodzielności oraz rozwijać fantazję i wyobraźnię, uczyć samodzielności i pozwoli Klubowiczom na „głębokie wchodzenie w siebie”.

Głównym sposobem pracy metodą dramy jest „bycie w roli” i techniki takie jak: „drama z obrazu”, improwizacja z tekstem (lub tekstem i sytuacjami), scenka improwizowana, przedstawienie improwizowane, inscenizacja.

Wstępem do dramy będą takie scenki jak: „rzeźba”, „poza”, „żywy obraz”, „obraz bez ruchu” i „stop klatka”.


IX. SOCJOTERAPIA W KLUBIE SWOBODNEJ TWÓRCZOŚĆI


Formy socjoterapii są i mogą być zróżnicowane zależnie od wieku uczestników.

W zajęciach Klubu proponowane jest słuchanie muzyki relaksacyjnej, na tle której można opowiadać uczestnikom bajkę terapeutyczną, która pozwoli im wcielić się w proponowane postacie, wyciszyć i uspokoić się, poczuć się bezpiecznym, wzmóc wiarę we własne siły odreagować emocje, wyzwolić własną ekspresję plastyczną.

Celem zajęć z elementami socjoterapii nie jest dydaktyka, wyposażanie w nowe wiadomości, systematyzowanie wiedzy czy kontrolowanie poziomu umiejętności. Trzeba zdawać sobie sprawę, że uczestnicy mają określony zasób wiadomości z określonych dziedzin życia. Wiedzę tę nabyli podczas lekcji, ze środków masowego przekazu, z informacji od rodziców, sąsiadów, rówieśników. Celem głównym zajęć terapeutycznych jest m.in. umiejętność określania stanów emocjonalnych. Może on np. wystąpić w zajęciach plastycznych i będzie realizowany m.in. przez portretowanie osób w określonych sytuacjach („w sytuacji, gdy.....”), a w zajęciach muzycznych będzie on odpowiedzią na pytania:

- „Jak się czułeś, gdy słuchałeś......?”

- „Jak się czułeś, gdy w inscenizacji odgrywałeś rolę.....?”

- „Co czuła postać......, gdy.....?”

W trakcie zajęć socjoterapeutycznych prowadzący wyznacza zadanie, które proponuje grupie, oraz przedstawia instrukcje do wykonania czynności. W instrukcji musi być zachowana zasada, że każdy uczestnik ma prawo wykonać zadanie według własnej projekcji i nie jest w sytuacji przymusu. Może więc nawet nie włączyć się do zabawy, jeżeli zadanie go nie zainteresuje. Wychowawca modeluje zaplanowane zajęcia, dostosowując je do potrzeb chwili, realizuje założenia programu tu i teraz w sposób prosty, dla zabawy i przyjemności. Sam powinien wejść w rolę i grać ją tak, by uczestnicy byli przekonani, że zajęcia te dla niego są przyjemnością. Ważne jest też, aby każda zabawa była omówiona. Uczestnik powinien mieć możliwość opowiedzenia o swoich przeżyciach, ale nie może być do tego zmuszany. To jego wybór, czy zechce mówić.

Zajęcia socjoterapeutyczne służą do rozwijania umiejętności indywidualnych i grupowych. Dają szansę wyrażania ekspresji i uczuć, do szukania nowych sposobów zachowań. Ułatwiają rozwiązywanie problemów interpersonalnych.

Większość zabaw jest realizowana w kręgu a to daje takie same możliwości wszystkim uczestnikom, także prowadzącemu. Wszyscy są zwróceni do siebie twarzami i mają ze sobą pełny kontakt wzrokowy.

Krąg stwarza rozmaite możliwości, bo każdy po kolei wypowiada się a wszyscy słuchają. Nie robią żadnych uwag, nie oceniają. Każdy może odmówić uczestniczenia kiedy przyjdzie jego kolej. Decyzja taka zostanie uszanowana. Nie będzie komentarzy.

Przykładowe zajęcia z elementami socjoterapii to:

- Dialog przy użyciu jednego słowa (sensownego lub pozbawionego sensu, ale pozwalającego zakomunikowanie czegoś ważnego w sytuacji np. konfliktu).

- Układanki sylabowe, literowe, wyrazowe.

- Drukarnia (drukujemy ogłoszenia z wyciętych z gazet wyrazów).

- Opowiadanie relaksacyjne.

- „Co widzę słysząc tę muzykę?” – ekspresja plastyczna do muzyki.

- Tańce integracyjne.


X. UWAGI O REALIZACJI PROGRAMU


Instruktor (wychowawca) w Klubie to osoba bardzo ważna dla młodych ludzi. Może zrobić dla nich wiele, a przede wszystkim przekształcać niepowodzenia w sukcesy. W przypadku uczniów uzdolnionych jest w stanie uzdolnienia te rozwijać i doprowadzić nastolatka do osiągnięcia sukcesu w określonej dziedzinie. Musi też stać się osobą bliską nastolatkom, kojarzyć im się z odprężeniem po lekcjach, być ich przyjacielem, rozumieć ich problemy, potrafi dostrzec zainteresowania i wspierać ich rozwój.

Wiele okazji do obserwacji dają zabawy integracyjne, pozwalające uczestnikom zbliżyć się do grupy (także instruktorowi). W zabawie można dowiedzieć się co rówieśnicy myślą o innych, można poczuć się bezpiecznej i pewniej.

Klub pozwala twórczo zagospodarować wolny czas. Daje szanse rozwijania uzdolnień i zainteresowań artystycznych, literackich, naukowych, a więc prawie ze wszystkich dziedzin (poza sportowymi).

Program SKSTMG stanowi podstawę do opracowywania co roku planu pracy na dany rok szkolny, monitorowania jego realizacji oraz dokonywania ewaluacji kształtującej i sumującej.


Lucyna Kozłowska

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Autorski program iconIrena Zalewska Program autorski

Autorski program iconAutorski program edukacji europejskiej

Autorski program icon1 autorski program gimnastyki korekcyjnej

Autorski program iconProgram autorski koła teatralnego

Autorski program iconProgram autorski zajęć pozalekcyjnych

Autorski program iconArtystyczne filcowanie wełny Program autorski

Autorski program iconAutorski program promujący zdrowy styl

Autorski program iconSzkoła Podstawowa nr 13 w Koszalinie program autorski

Autorski program iconSzkoła podstawowa w bożejewicach program autorski

Autorski program iconAutorski program zajęĆ z elementami socjoterapii

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom