Higiena głosu nauczyciela




Pobierz 15.6 Kb.
NazwaHigiena głosu nauczyciela
Data konwersji26.12.2012
Rozmiar15.6 Kb.
TypDokumentacja
HIGIENA GŁOSU NAUCZYCIELA


Częstotliwość problemów z głosem, a co za tym idzie z aparatem artykulacyjno-fonacyjnym, wśród nauczycieli jest zdecydowanie większa niż w innych grupach zawodowych . Głos jest podstawowym naszym narzędziem pracy, wykorzystywanym do granic możliwości i w dużym stopniu zależy od nas, jak długo będzie nam służył. Aby tak było, w sposób świadomy musimy operować głosem, stosować techniki rozluźniające aparat artykulacyjny, ale przede wszystkim nauczyć się prawidłowej emisji głosu. Jest to zadanie bardzo trudne, złożone i długotrwałe. Na studiach przygotowujących nauczycieli emisja i higiena głosu traktowana jest powierzchownie lub zupełnie pominięta, mimo świadomości ogółu, że głos, obok przysłowiowej kredy i tablicy, jest podstawowym narzędziem pracy. Inaczej dzieje się na studiach z zakresu wokalistyki czy aktorskich. Samoświadomość artysty zaczyna się od spraw warsztatu. Nad doskonaleniem narządu głosu pracują liczni specjaliści, a proces kształtowania głosu odbywa się w ciągu trwania całego okresu studiów.


W artykule tym chciałabym przybliżyć nauczycielom zasady poprawnego oddychania oraz ćwiczenia głosowe, które pomogą w trudnej sztuce operowania głosem (prawidłowej emisji) i może przyczynią się do zmniejszenia częstotliwości zachorowań. Odpowiednio wcześnie podjęte zabiegi profilaktyczne pozwolą nam dłużej, bez zbędnych obciążeń prawidłowo funkcjonować w zawodzie nauczyciela.


Każdemu nauczycieli zależy na tym, aby być słyszanym przez uczniów. Będzie się tak działo, gdy jego głos dotrze do każdego z nich i będzie miał przyjemną barwę brzmieniową. Emisja głosu to proces wydobywania i wysyłania w przestrzeń głosu. W dużym stopniu zależy ona od właściwej pozycji ciała osoby mówiącej, czyli w pełni wykorzystania anatomicznej i fizjologicznej możliwości mówienia bez zmęczenia i uciskania przepony. Należy zwrócić uwagę na sposób siedzenia i pozycję ciała podczas mówienia. Plecy mówcy powinny być wyprostowane; dopuszczalne jest lekkie przechylenie do przodu. Nie można pozwolić na opieranie górnej części pleców (łopatki, barki) o krzesło lub ławkę. Dowiedziono, że pozycja kręgosłupa ma wyraźny wpływ na emisję głosu.


Drugą istotna kwestią są ruchy narządów mownych, a zwłaszcza dolnej szczęki, języka, warg, podniebienia miękkiego. Decydują one o jakości dźwięku. Im sprawniejsze, bardziej elastyczne są mięśnie biorące udział w procesie powstawania mowy, tym większa płynność, wyrazistość i łatwość mówienia.


A oto propozycje ćwiczeń oddechowych: oddychanie dolnożebrowo-przeponowe.


Początkowo wszystkie ćwiczenia należy wykonywać w pozycji stojącej i w chwilach, gdy odczuwamy duże zmęczenie aparatu artykulacyjnego. Są one nie zauważalne przez otoczenie, można, więc wykonać je nawet w klasie.


  • Należy stanąć w lekkim rozkroku, sylwetka ciała wyprostowana, nosem i przez lekko uchylone usta nabieramy powietrze i wydmuchujemy je naśladując westchnienie. Powtarzamy ćwiczenie 2-4 razy. Należy zwrócić uwagę, aby parzyste, dwa dolne żebra rozszerzyły się na boki.




  • Wykonujemy pełny wdech nosem i ustami równocześnie i swobodnie, a następnie długi powolny wydech połączony z artykulacją głoski fff. Chwila pauzy w pozycji bezdechowej i ćwiczenie powtarzamy 2-4 razy.




  • Głęboki wdech przez lekko uchylone usta i nos, wydech w gwałtownych dmuchnięciach. Powtórzyć 2-4 razy.


Powyższe ćwiczenia miały charakter relaksacyjny, były statyczne


A oto propozycje kilku ćwiczeń, ale już bardziej dynamicznych.


  • Dłonie są splecione na karku, łokcie odchylone do tyłu - wykonujemy wdech. Łokcie przesuwamy do przodu aż do ich zetknięcia- wykonujemy powolny wydech.




  • Ręce wyprostowane w bok, uniesione do poziomu, przy wdechu obracamy dłonie do góry, przy wydechu - dłonie obracamy w stronę podłogi.




  • Stoimy w lekkim rozkroku, ręce w bok - wdech. Powoli przesuwamy ręce do przodu aż do ich skrzyżowania, wykonując jednocześnie dłuuugi wyyydech. Powtarzamy od wyciągnięcia rąk w bok - na wdechu.


Ćwiczenia w pozycji leżącej na plecach.


Ciało rozluźnione. Jedna dłoń leży na brzuchu, druga - na mostku klatki piersiowej:


  • Wdech nosem i swobodny wydech ustami; powtarzamy kilkakrotnie.




  • Przy wdechu naciskamy lekko mięśnie brzucha, przy wydechu stawiamy opór naciskającej dłoni. Wydłużamy fazę wydechu wymawiając długie fff.




  • Wdech głęboki ustami i nosem. Wydychamy powietrze kilkoma rzutami, wypowiadając: z - z - z, ...z - zzz - z - zzz - z - zzz - ... .


Ćwiczenia usprawniające dynamikę wydechu i natężenie głosu.


Siłę wydechu Ćwiczymy w sposób następujący: wdech - po czym wydmuchujemy powietrze na dłoń lub płomień świecy ustawionej w odległości 20-30 cm od ust, słabiej i mocniej. staramy się, aby różnica w natężeniu wydechu najpierw była mała, potem duża.


1. Po pełnym wdechu, wydmuchujemy powietrze zaczynając od maksymalnego natężenia i zmniejszając je do minimum.


2. Kolejne ćwiczenie jest odwrotnością poprzedniego: po pełnym wdechu, wydmuchujemy powietrze od minimalnego natężenia, a na silnym kończąc.


Ćwiczenie 2 i 3 wykonujemy w dwóch wersjach: przerywając wydmuchiwanie (staccato) i płynnie (legato).


4. Ćwiczenia na samogłoskach;


Wymawiamy samogłoski ze zmiennym natężeniem głosu, co wiąże się z dynamiką wydechu;


a) samogłoski wymawiamy płynnie, naśladując ziewanie, śpiewanie, na zmianę - wymawiamy je silnie i delikatnie. Wdech wykonujemy na jeden szereg, nie zmieniamy wysokości głosu:


A - a - E - e - I - i - O - o - U - u


a- A - e - E - i - I - o - O -u - U ( wielkie litery oznaczają silne wypowiedzenie, małe - delikatne),


b) samogłoski wymawiamy na jednym wydechu, rozdzielnie (staccato), a następnie łącznie :


A ! a a a a a a a a A !


E ! e e e e e e e e E !


I ! i i i i i i i i I !


O ! o o o o o o o o O !


U ! u u u u u u u u U !


5. Ćwiczymy umiarkowanie głośno czytanie tekstów w tempie wolnym, starannie artykułując samogłoski, zaczynamy od delikatnego, cichego czytania i stopniowo przechodzimy do półgłośnego, a następnie do głośnego.


Ćwiczenia w czytaniu tego samego tekstu w różnych wariantach: piano, forte, mezzoforte, piano.


6. Ćwiczenia na szepcie: szept wymaga pobierania większej ilości powietrza, wolniejszego tempa mówienia, wyrazistszej artykulacji, przeciągania samogłosek i bardzo wyraźnego wymawiania końcówek wyrazu.


a) czytanie tekstu szeptem, każdy wers na jednym wydechu.


Zaprezentowane ćwiczenia należy powtarzać kilkakrotnie w ciągu dnia, a przede wszystkim pamiętać o nich w chwilach zmęczenia. Dzięki swej prostocie są przystępne dla wszystkich. Z całą świadomością pragnę jeszcze raz podkreślić, że przy prawidłowym, głębokim oddychaniu dostarczamy organizmowi odpowiednie ilości tlenu, wówczas lepiej pracuje nasz mózg, serce i mniej się męczymy.


Artykuł opracowała


mgr Hanna Szkup - logopeda

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Higiena głosu nauczyciela iconHigiena I emisja głosu jako narzędzia pracy nauczyciela

Higiena głosu nauczyciela iconNazwa przedmiotu: emisja I higiena głosu wymiar godzinowy/rodzaj zajęć

Higiena głosu nauczyciela iconHigiena głosu. Oświata I Wychowanie, 10, s. 33-36, Chęciek M. (1979): o badaniu wymowy sześciolatków w przedszkolach

Higiena głosu nauczyciela iconEmisja głosu w pracy nauczyciela

Higiena głosu nauczyciela iconChrypka, zmęczenie głosu po zbiórce? Prawidłowa emisja głosu pomoże Ci w wyeliminowaniu tych przykrych dolegliwości

Higiena głosu nauczyciela iconPlan rozwoju zawodowego nauczyciela kontraktowego ubiegającego się o stopień nauczyciela mianowanego

Higiena głosu nauczyciela iconPlan rozwoju zawodowego nauczyciela stażysty ubiegającego się o stopień nauczyciela kontraktowego

Higiena głosu nauczyciela iconPlan rozwoju zawodowego nauczyciela stażysty ubiegającego się o stopień nauczyciela kontraktowego

Higiena głosu nauczyciela iconPlan rozwoju zawodowego nauczyciela kontraktowego ubiegającego się o stopień zawodowy nauczyciela mianowanego

Higiena głosu nauczyciela iconPlan rozwoju zawodowego nauczyciela kontraktowego ubiegającego się o stopień zawodowy nauczyciela mianowanego

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom