Charakterystyka: niepokojące zachowania związane z




Pobierz 81.64 Kb.
NazwaCharakterystyka: niepokojące zachowania związane z
Data konwersji26.12.2012
Rozmiar81.64 Kb.
TypCharakterystyka
Kolokwium



  1. dzieci z trudnościami w uczeniu się – ogólna charakterystyka:

- niepokojące zachowania związane z:

    • występowaniem określonych sytuacji;

    • kontaktowaniem się z określonymi osobami;

    • stawianiem przed dzieckiem pewnych typów zadań;

    • pojawieniem się określonych zmian w środowisku fizycznym;

- cechy charakterystyczne świadczące o odmienności:

  • obniżona zdolność do radzenia sobie ze zmianami w otoczeniu fizycznym i społecznym;

  • konieczność pomocy z zewnątrz przy przezwyciężaniu trudności;

  • konieczność pomocy specyficznej (indywidualnej)




  1. analiza pojęcia trudności w uczeniu się

- trudności w uczeniu się – specyficzne, izolowane trudności w zakresie percepcji, procesów poznawczych, rozwoju mowy, sprawności motorycznych (Kirk - 1963);

- trudności w uczeniu się – trudności w zakresie opanowywania różnych podstawowych sprawności typu chodzenie, stanie, w zakresie uczenia się szkolnego, w zakresie funkcjonowania społecznego i rozwoju emocjonalnego; mające różną etiologię; występujące u dzieci w różnym wieku, na każdym poziomie rozwoju intelektualnego, będące rezultatem deficytów w zakresie percepcji i przetwarzania informacji i rezultatem stwierdzanych lub przypuszczalnych dysfunkcji układu nerwowego (w okresie pre-, peri-, postnatalnym) (Cruickshank - 1977);

- problemy w zaklasyfikowaniu dzieci z trudnościami w uczeniu się są związane:

    • z wiekiem;

    • z założeniem powiązania między prawidłowością budowy i funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego a przebiegiem rozwoju i prawidłowością funkcjonowania dziecka;

    • z tym że:

- trudności dotyczą dzieci u których stwierdza się lub podejrzewa istnienie minimalnych uszkodzeń mózgu lub minimalnych zaburzeń czynności mózgu;

- trudności o podobnym charakterze występują u dzieci i których nie stwierdza się żadnych anomalii ani w budowie ani w funkcjonowaniu układu nerwowego;

- trudności takie nie występują i niektórych dzieci u których stwierdzono istnienie mikrouszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego;

- dzieci z trudnościami w uczeniu się:

  • wiek od ok. 3 do 10-12 lat;

  • poziom inteligencji ogólnej mieszczący się w granicach normy statystycznej, nieznacznie obniżony lub nawet wysoki;

  • brak wyraźnych objawów ogniskowego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego lub mikrouszkodzenia tkanki mózgowej lub mikrozaburzenia czynności mózgu;

  • objawy zaburzeń w zachowaniu, trudności w uczeniu się w sferze:

- ruchowej i mowy;

- poznawczej;

- przeżyć, kontroli nad emocjami, odporności na podwyższone napięcie emocjonalne;

  • zakłócenia w rozwoju dotyczącym funkcji podstawowych, wyznaczających poziom wyuczalności w różnych sferach aktywności;




  1. przyczyny i objawy odmiennego rozwoju dziecka i trudności w uczeniu się

- przyczyny odmiennego rozwoju dziecka i trudności w uczeniu się

    • biologiczne – uwarunkowania genetyczne (konstytucjonalne): zespół nadpobudliwości ruchowej, dysleksja rozwojowa;

    • biologiczne wpływające na kondycję somatyczną dziecka – uwarunkowania somatyczne (mikrouszkodzenia układu nerwowego, słabsza kondycja somatyczna):

- działające na dziecko przed narodzeniem: zanieczyszczenie powietrza, wody, żywności, częsty kontakt ze szkodliwym promieniowaniem, silnym polem magnetycznym, złe odżywianie matki, nadużywanie alkoholu, palenie papierosów, choroby matki (różyczka, grypa), niektóre leki, nieprawidłowy przebieg ciąży, niezgodność czynnika RH;

- działające przy urodzeniu: długi poród (niedotlenienie mózgu), szybki poród (gwałtowna zmiana ciśnienia), uciski na czaszkę, wcześniactwo;

- działające po urodzeniu: okresowe niedotlenienie, wysoka temperatura, silne urazy głowy, zapalenie opon mózgowych, zatrucie ołowiem, niedożywienie, czynniki związane ze skażeniem środowiska;

    • społeczne związane z oddziaływaniami wychowawczymi – jakość opieki i oddziaływań wychowawczych:

- zbyt wysokie wymagania, rygoryzm, surowość;

- nadopiekuńczość;

- ignorowanie;

- objawy odmiennego rozwoju dziecka i trudności w uczeniu się:

    • dziecko patrzy ale nie dostrzega tego co najważniejsze, czy tego o co akurat chodzi;

    • dziecko słucha ale nie dociera do niego to co jest intencją dorosłego;

    • dziecko niewiele pamięta z tego co mu się tłumaczy;

    • dziecko nie robi tego co ma akurat zrobić ani w taki sposób jak się od niego oczekuje;

    • kategorie – Kornatowska, Łosiowski:

- zespół niezgrabności ruchowej: opóźnione nabywanie podstawowych sprawności ruchowych, trudności przy posługiwaniu się różnymi narzędziami, zaburzona lateralizacja, potykanie się i przewracanie, nadpobudliwość ruchowa;

- zespoły nadpobudliwości psychoruchowej – wzmożenie różnorodnej aktywności

  • zespół ogólnej nadruchowości: niepokój ruchowy, nawyki ruchowe

  • nadpobudliwość emocjonalna: szybkie powstawanie reakcji uczuciowych, przeżywanie silnych emocji, labilność emocjonalna, zmienność nastrojów, wyraziste wyrażanie emocji, wzmożona lękliwość;

  • nadpobudliwość poznawcza: trudności z utrzymaniem głównego toku myślenia, z przewidywaniem i ocenianiem, z zauważaniem podobieństw i różnic, z przypominaniem, porządkowaniem wiedzy, niski krytycyzm;

- specyficzne trudności w uczeniu się

  • zaburzenia uczenia się czytania – dysleksja

  • zaburzenia uczenia się pisania – dysgrafia

  • zaburzenia uczenia się matematyki – dyskalkulia

- trudności w uczeniu się u dzieci:

    • upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim

- I.I.: 55-69

- globalny charakter upośledzenia funkcji: instrumentalnych i kierunkowych

- grupy ze względu reakcję na bodziec: zbytnia pobudliwość, zahamowanie

- trudności: defekt operacji abstrahowania i uogólniania, problemy z tworzeniem i przyswajaniem pojęć, zwolnione tempo myślenia, trudność w skupieniu uwagi, ubóstwo mowy (trudności w przyswajaniu pojęć, opanowaniu reguł, rozwiązywaniu nowych zadań)

- praca wyrównawcza + ćwiczenia dotyczące opóźnień

    • o inteligencji niższej niż przeciętna:

- I.I.: 70-84

- grupy: równomierne opóźnienie we wszystkich sferach, zakłócenia mowy sprzężone z opóźnieniami myślenia i funkcji słuchowych przy prawidłowej funkcji wzrokowej i motorycznej, zaburzenie funkcji wzrokowej i sprawności manualnej przy prawidłowej funkcji słuchowej, mowie i myśleniu, najgorzej rozwinięte myślenie (trudności w ustalaniu przyczyn i skutków, porównywaniu przedmiotów, uogólnień)

    • procesów zaburzeniach rozwoju procesów emocjonalno-motywacyjnych

- trudności uwarunkowane:

  • zaburzeniami percepcji wzrokowej:

- przyczyny: wadliwa budowa gałki ocznej, defekt korowej części analizatora wzrokowego

  • zaburzeniami percepcji słuchowej:

  • zaburzeniami zdolności matematycznej

  • zaburzeniami rozwoju mowy:

- przyczyny: zewnątrzpochodne (mało bodźców, nadmiar bodźców, nieprawidłowa mowa rodziców, niezainteresowanie rodziców, zbytnie zainteresowanie rodziców), wewnątrzpochodne (dysglosja – nieprawidłowa budowa narządów mowy, obniżenie słyszalności; dysartria – uszkodzenie ośrodków i dróg unerwiających narządy mowy; dyslalia – zwolnione tempo wykształcania funkcji struktur mózgu; afazja – uszkodzenie struktur mózgowych; jąkanie; nerwice mowy – nerwice; oligofazja – upośledzenie umysłowe; schizofazja – choroby psychiczne)

  • opóźnieniem i zaburzeniem rozwoju ruchowego

  1. pojęcie i zasady terapii pedagogicznej:

- pojęcie

    • terapia pedagogiczna – oddziaływanie za pomocą środków pedagogicznych na przyczyny i przejawy trudności dzieci w uczeniu się, mające na celu eliminowanie niepowodzeń szkolnych oraz ich ujemnych konsekwencji;

    • cel:

- nadrzędny: stworzenie możliwości wszechstronnego rozwoju umysłowego, psychicznego, społecznego dzieciom z utrudnieniami rozwojowymi;

- operacyjne: stymulowanie i usprawnianie rozwoju funkcji psychomotorycznych, wyrównywanie braków w wiadomościach i umiejętnościach, eliminowanie niepowodzeń szkolnych oraz ich emocjonalnych i społecznych konsekwencji;

    • przedmiot – dziecko, jego zaburzenia rozwojowe i trudności szkolne

    • podmiot – nauczyciel terapeuta, wyposażony w odpowiednią wiedzę i umiejętności oraz predyspozycje potrzebne do tej pracy

    • formy:

- terapia psychomotoryczna – usprawnianie funkcji psychicznych i ruchowych oraz ich współdziałanie

- terapia psychodydaktyczna – ćwiczenie czynności nabytych w toku nauczania

- psychoterapia – leczenie zaburzeń emocjonalnych

    • metody:

    • środki:

- zasady:

    • zasada indywidualizacji środków i metod oddziaływania korekcyjnego

    • zasada powolnego stopniowania trudności w nauce czytania i pisania, uwzględniającego złożoność tych czynności i możliwości percepcyjne dziecka;

    • zasada korekcji zaburzeń: ćwiczenie przede wszystkim funkcji najgłębiej zaburzonych warunków najsłabiej opanowanych umiejętności;

    • zasada kompensacji zaburzeń: łączenie ćwiczeń funkcji zaburzonych z ćwiczeniami funkcji niezaburzonych w celu tworzenia właściwych mechanizmów kompensacyjnych;

    • zasada systematyczności;

    • zasada ciągłości oddziaływania psychoterapeutycznego;




  1. diagnoza i obserwacja pedagogiczna

- diagnoza – Kamiński – rozpoznanie badanego stanu rzeczy na podstawie zebranych objawów i znanych ogólnych prawidłowości przez przyporządkowanie stwierdzonych objawów do określonego ich typu oraz przez wyjaśnienie genetycznego stanu, określenie jego fazy obecnej i przewidywanego rozwoju;

- typy diagnoz cząstkowych – Ziemski:

1) klasyfikacyjna = typologiczna – zalicza dane zjawiska lub stan do określonej klasy lub typu zjawisk;

2) genetyczna = etiologiczna = kauzalna – wyjaśnia zjawisko lub stan rzeczy w kategoriach genetycznych; określa przyczyny zjawiska; odpowiada na pytanie: jak doszło do ukształtowania się zjawiska?

3) znaczenia = celu = celowościowa – wyjaśnia sens diagnozowanego wycinka rzeczywistości z teleologicznego punktu widzenia lub z punktu widzenia funkcji, jakie dane zjawisko spełnia w szerszym kontekście;

4) fazy – określa stadium rozwojowe danego stanu rzeczy w chwili diagnozowania, przy założeniu, iż dane zjawisko ewaluuje w określonym kierunku;

5) prognostyczna = rozwojowa – stwierdza główne tendencje rozwojowe w diagnozowanym wycinku rzeczywistości, prognoza formułowana jest zwykle na podstawie ekstrapolacji stanu obecnego w przyszłości;


  1. analiza poglądów na istotę terapii pedagogicznej

- terapia pedagogiczna jako specjalne nauczanie i wychowanie upośledzonych:

  • t.p. – zajmuje się tymi jednostkami, u których mimo różnych form zapobiegania wystąpiło upośledzenie i których nie udało się w drodze leczenia przywrócić do grona ludzi normalnych - Kirejczyk;

  • zadanie – wykorzystanie specjalnych metod i organizacji postępowania pedagogicznego, specjalnie tworzonych warunków do przygotowania tej kategorii osób do użytecznej pracy i życia w społeczeństwie - Kirejczyk;

  • pełna integracja i normalizacja

- terapia pedagogiczna jako część składowa psychoterapii stosowana w końcowej jej fazie – jako czynnik pomocniczy w psychoterapii:

  • zadanie – rozbudowa osobowości w kierunku lepszego przystosowania społecznego i stworzenia warunków do przyszłej, lepszej samorealizacji

  • metody:

- rytmika, musztra, ciche czytanie książek

- prace w modelarni

- uprawianie gier i sportów wymagających szybkiej decyzji przy silnym współzawodnictwie;

- terapia pedagogiczna jako terapia ukierunkowana na likwidowanie objawów

  • zajęcia terapeutyczne – Zienkiewicz:

- rytmika, taniec, gimnastyka przy zaburzeniach koordynacji

- lepienie, rzeźbienie, modelowanie przy zaburzeniach rozwoju psychomotorycznego

- gry ruchowe, sport, wycieczki przy postawach lękowych i astenicznych

- tańce, zabawy prowokujące do śmiechu przy stanach napięć i przygnębienia;

- hodowle, zajęcia w ogródku przy zaburzeniach charakterologicznych z tendencjami aspołecznymi;

- rozwiązywanie łamigłówek, pisanie kronik przy nadpobudliwości psychoruchowej;

  • wymagania stawiane terapii:

- aktywizacja i usprawnianie czynności fizycznej

- pobudzanie i wzmacnianie pozytywnych dynamitów rozwojowych

- rozwijanie zainteresowań i uzdolnień

- kompensacja braków

- odreagowanie konfliktów

- korekta nieodpowiednich nawyków

  • Kupisiewicz – podział terapii:

- szczegółowa – koncentrowanie się na usuwaniu braków w zakresie jednego przedmiotu

- ogólna - koncentrowanie się na usuwaniu braków w zakresie dwu lub więcej przedmiotów

- indywidualna - koncentrowanie się na usuwaniu braków w zakresie dwu lub więcej przedmiotów w odniesieniu do poszczególnych uczniów

- zbiorowa - koncentrowanie się na usuwaniu braków w zakresie dwu lub więcej przedmiotów w odniesieniu do grup uczniowskich

- wycinkowa - koncentrowanie się na usuwaniu braków w zakresie jednego wąskiego zagadnienia

- całościowa

- terapia pedagogiczna jako terapia oparta na teorii interferencji i teorii uczenia się

  • Teoria interferencji – przenoszenie nabytych umiejętności na nowe czynności

  • Kładzie nacisk na te stosunki i elementy w środowisku dziecka które można kształtować – rola czynników wychowawczych - Philips;

  • Założenia:

- metody postępowania oparte na korygowaniu zaburzenia czyli na przekształcaniu zachowań uważanych za patologiczne

- pierwszeństwo regulacji zachowania przy rezygnacji z analizy przeżyć wewnętrznych

- zmierzanie do usunięcia cech patologicznych przez zmianę bodźców wytwarzających odmienne reakcje;

- brak wymagania od pacjenta teoretycznego uogólniania swoich stanów

- brak wymagania ujawniania historii życia jednostki w celu wywołania zmian w postępowaniu

- nacisk na pozytywne elementy zachowania, a nie chorobliwe aspekty;

- terapia pedagogiczna jako oddziaływanie zbliżone do psychoterapii, ukierunkowane na osobowość wychowanka, ale osadzone w realiach procesu wychowawczego, nie dające efektów w naprawie trudnych, indywidualnych zaburzeń rozwoju osobowości:

  • Wychowawca (łączący wychowanie kreacyjne z wychowanie naprawczym) winien starać się poznać i akceptować osobowość wychowanka taką jaka jest do momentu nawiązania autentycznej więzi – Miller;

  • Naprawa rozwoju osobowości związana z naprawą otoczenia – Miller;




  1. metody stosowane w terapii pedagogicznej

- techniki relaksacyjne:

  • rodzaje napięć organizmu:

- fizjologiczne – źródłem lęki i niepokoje

- pochodzące z niezaspokojonych potrzeb psychicznych

  • technika relaksacji wg Jacobsona w wersji B. Kaji – napinanie i rozluźnianie mięśni

  • relaksacja wg Wintreberta – wykonywanie ruchów biernych przez relaksatora na pacjencie leżącym (ruchy dłoni, przedramienia, ramienia, barku, szyi, głowy, twarzy, kończyny dolnej)

  • relaksacja oparta na treningu autogennym w wersji A. Polender – wyzwalanie w sobie reakcji odprężania i koncentracji oraz stosowanie sutosygestii;

- polskie modyfikacje metody Bon Depart

  • metoda dobrego startu – dzieci z zaburzeniami funkcji percepcyjno-motorycznej - usprawnianie analizatorów wzrokowego, słuchowego, kinestetyczno-ruchowego, kształcenie lateralizacji, orientacji w schemacie ciała i przestrzeni; 3 etapy:

- zajęcia wprowadzające:

        • ćwiczenia orientacyjno-porządkowe (marsz przy muzyce, elementy musztry, sposoby powitania);

        • piosenka – wysłuchanie i omówienie treści;

- zajęcia właściwe:

  • ćwiczenia ruchowe: usprawniające precyzję i koordynację ruchów; o charakterze relaksacyjnym; kształtujące orientację w schemacie ciała i przestrzenia; usprawniające ruchy rąk; paluszkowe;

  • ćwiczenia ruchowo-słuchowe: dołączona piosenka; ćwiczenia rytmiczne pięści, dłoni, palców;

  • ćwiczenia ruchowo-słuchowo-wzrokowe: odtworzenie ruchem wzorów graficznych w rytm piosenki w powietrzu ręką, na powierzchni stołu lub podłogi palcem, na tablicy kredą, na kartce z bloku pędzlem, na liniaturze zeszytu ołówkiem;

- zakończenie zajęć: piosenka;

  • alfabet piosenek – dzieci elementów opóźnionym rozwojem funkcji percepcyjno-motorycznej i słabą koordynacją wzrokowo-słuchowo-ruchową i zaburzeniami emocjonalnymi; wykorzystanie elementów m.d.s, ale zamiast znaków – litery drukowane;

  • śpiewane litery – j.w, ale opracowywanie liter pisanych a także pisanie

- metoda symboli dźwiękowych:

  • dzieci w wieku przedszkolnym z zaburzeniami w rozwoju

  • grupy ćwiczeń:

- sfera ruchowa – ruchy dowolne i kontrolowane, stymulacja ruchów manualnych

- procesy poznawcze – analiza, synteza i porównywanie (operowanie symbolami dźwieków)

- procesy emocjonalne – odreagowywanie napięcia, wzmaganie wiary w siebie

- sfera społeczna - współdziałanie

  • tok metodyczny:

- ekspresja ruchowa na dowolne tematy muzyczne

- interpretacja plastyczna utworów muzycznych

- poznawanie i operowanie symbolami dźwięków (wysoki-niski, długi-krótki, głośny-cichy)

- zabawy słowno-muzyczno-ruchowe

- relaksacja

- techniki parateatralne

  • dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi (agresywne, niesmiałe)

  • technika zamiany ról – odgrywanie ról umożliwiających zdobywanie nowych doświadczeń mających wychowawczo-terapeutyczny charakter;

  • teatr palcowy;

  • teatrzyk kukiełkowy;

  • teatrzyk wyboru;

- metoda malowania dziesięcioma palcami

- system percepcyjno-motoryczny Kapharta

  • zadania służące rozpoznaniu zaburzeń percepcyjno-motorycznych:

- ćwiczenia na równoważni

- skakanie

- rozpoznawanie części ciała

- naśladowanie ruchów

- ćwiczenia z przeszkodami

- orły na śniegu

- chodzenie po kamieniach

- ćwiczenia na tablicy – koła, linie

- wodzenie oczami

- ćwiczenia wzrokowej znajomości kształtów – przerysowywanie: koło, kwadrat, romb

  • zasady:

- początkowe ćwiczenia należy dostosować do aktualnego poziomu sprawności dziecka, szybko przechodząc do trudniejszych

- ćwiczenia wymagające bardziej skomplikowanych sprawności poprzedzane ćwiczeniami podstawowych sprawności

- żadna z metod nie jest celem samym w sobie

  • dziedziny rozwoju

- wiedza sensoryczno-motoryczna

- kontrola wzrokowa

- percepcja kształtów;

  • ćwiczenia:

- zabawa zegarowa

- leniwa ósemka

- równoważnia

- rytmy

- wodzenie oczami (poziome, pionowe, po przekątnych, koliste, jednego oka)

- metoda Weroniki Sherborne

  • założenia:

- możliwa do zastosowania w każdych warunkach, bez przyrządów;

- zastosowanie we wspomaganiu prawidłowego rozwoju dziecka i korygowaniu zaburzeń;

- wywodzi się z naturalnych potrzeb dziecka;

  • grupy ćwiczeń:

- ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała, usprawniania motoryki, możliwości ruchowych;

      • indywidualne;

      • prowadzące do wyczuwania brzucha, pleców, pośladków, nóg, rąk;

- ćwiczenia pomagające zdobyć pewność siebie i poczucia bezpieczeństwa w otoczeniu dziecka;

        • w parach lub w grupie;

- ćwiczenia ułatwiające nawiązanie kontaktu i współpracy z grupą;

      • z jednym partnerem w parach -> w trójkach -> w grupach;

      • nauka opieki, poznawanie własnych sił i używania ich aby współpracować;

      • zdobywanie i wymiana doświadczeń podczas sesji ruchowych;

- ćwiczenia twórcze czyli ruch kreatywny:

  • nawiązanie i pogłębienie stosunków międzyludzkich;

  • relacja opiekuńcza – „Z”:

- obejmowanie partnera, głaskanie;

- podrzucanie partnera, turlanie;

- mosty w parach, czwórkach do utworzenia tunelu;

- jazda na koniku;

- wspólne skakanie;

  • relacja „przeciwko”:

- starszy partner dostosowuje się do możliwości dziecka, zachęca do wysiłku i pozwala mu wygrać po uzyskaniu maksimum aktywności;

- „więzienie” – silne obejmowanie dziecka w siadzie, z którego stara się ono uwolnić;

- przepychanie się rękami, stopami;

- mocowanie się;

  • relacja „razem”:

- waga – trzymająca się za ręce wspólne naprzemienne wstawanie;

- lustrzane odbicie;

- wspólny balans w siadzie;

- niedyrektywna metoda poradnictwa dla rodziców:

  • zachowanie dziecka – korelacja czynników: osoba, otoczenie, warunki

  • etapy:

- etap przedstawienia problemu – informacje o zachowaniu dziecka z uwzględnieniem pozytywnych i negatywnych stron; zastanowienie się nad rodzajami i formami opieki

- etap uzyskiwania uzupełniających danych o zachowaniu dziecka w rodzinie – porównanie zachowania dziecka w obu środowiskach

- etap analizowania dotychczasowego procesu wychowawczego z uwzględnieniem historii życia dziecka i życia matki – styl wychowawczy

- etap określania zamierzeń wobec dziecka na tle jego własnej sytuacji życiowej

- etap proponowanie i ustalania programu oddziaływań terapeutyczno-wychowawczych


  1. analiza pojęcia dysleksja rozwojowa, rys historyczny

- pojęcie dysleksji rozwojowej:

    • rodzaje definicji:

- pedagogiczne – zawierające określenie trudności w nauce lub warunków ich powstawania;

- psychologiczne – określające etiologię i patomechanizm trudności w czytaniu i pisaniu

    • definicja Światowej Federacji Neurologów (1968) – zaburzenia manifestujące się trudnościami w nauce czytania, mimo stosowania obowiązujących metod nauczania, normalnej inteligencji i sprzyjających warunków społeczno-kulturowych; spowodowane zaburzeniami podstawowych funkcji poznawczych, często uwarunkowanymi konstytucjonalnie;

    • definicja Brytyjskiego towarzystwa Dysleksji (1990) – zaburzenia o charakterze konstytucjonalnym, które przejawiają się jako specyficzne trudności w uczeniu się czytania, pisania i techniki pisania, w niektórych przypadkach współwystępujące z trudnościami w operowaniu liczbami (syndrom trudności w czytaniu i pisaniu);

    • różnice między pojęciem dysleksji a trudności w uczeniu się:

- trudności w uczeniu się – szerszy zakres – obejmuje trudności w zakresie czytania (dysleksja), pisania (dysortografia), techniki pisania i kaligrafii (dysgrafia), liczenia (dyskalkulia), muzyki (dysmuzja)

- dysleksja – węższy zakres – obejmuje zakres pisania i czytania

  • dysleksja – jeden z wielu rodzajów trudności w uczeniu się; specyficzne zaburzenie uwarunkowane konstytucjonalnie; trudności w dekodowaniu pojedynczych słów niewspółmierne do wieku życia oraz innych zdolności poznawczych i umiejętności szkolnych; manifestuje się trudnościami w odniesieniu do różnych form komunikacji językowej (trudności w czytaniu, w opanowaniu czynności pisanina, poprawnej pisowni)

- rys historyczny:

    • początki dysleksji = początki pisma

    • pierwszy opis nabytej aleksji (utrata zdolności czytania)– pisma Valeriusa Maximusa i Pliniusza z I wieku n.e. – osoba dorosła;

    • pierwszy opis dysleksji rozwojowej – W. Pringle Morgan w XIX w. – 14-latek;

    • okresy badań nad dysleksją:

- 1896-1917 (od pierwszej publikacji do monografii Hinshelwooda „Wrodzona ślepota słowna”) – okres identyfikacji i rejestracji objawów dysleksji w formie publikacji o przypadkach; wyodrębnienie specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci jako jednostki nozologicznej (Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych);

- I-II wojny światowej – koncentracja na przyczynach trudności w czytaniu i pisaniu; przeniesienie badań z Europy do Stanów Zjednoczonych;

- od drugiej wojny światowej – badania nad patomechanizmem dysleksji; rozwój systemów opieki terapeutycznej;


  1. diagnoza, przyczyny i objawy dysleksji rozwojowej:

- diagnoza:

    • konstruowana przez:

- psychologa:

  • wywiad o dotychczasowym rozwoju i warunkach;

  • badanie sprawności intelektualnej;

  • ocena funkcji leżących u podstaw czytania i pisania (percepcji, pamięci wzrokowej, słuchowej, motoryki, integracji percepcyjno-motorycznej, funkcji językowej, lateralizacji, orientacji w schemacie ciała i przestrzeni),



- pedagoga:

  • wywiad o dotychczasowej karierze szkolnej, postępach, trudnościach w uczeniu się, motywacji do uczenia się, warunkach edukacji, rodzajach trudności, środkach pomocy i ich skutkach;

  • ocena poziomu czytania i pisania (ze wzoru, słuchu, pamięci), znajomości reguł ortografii, wiedzy w zakresie gramatyki;

  • informacje o umiejętnościach w zakresie innych przedmiotów

  • analiza błędów i trudności – hipoteza na temat patomechanizmów;

- ewentualne psychiatrę:

  • ocena stanu psychicznego i neurologicznego;

  • hipoteza co do pierwotnych przyczyn dysleksji na podstawie wywiadu o rodzinie, warunkach rozwoju;

- ewentualnie specjalistę (okulistę, laryngologa, foniatrę, neurologa)

    • program badania diagnostycznego:

- ocena rozwoju intelektualnego – funkcji myślenia

- ocena rozwoju psychomotorycznego – funkcji orientacyjno-poznawczych, ruchowych i ich integracji

- ocena emocji, motywacji, osobowości

    • cel – wskazanie mocnych stron i dysfunkcji rozwojowych;

    • funkcje:

- poznawcze: przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne, przetwarzanie słuchowo-językowe w zakresie: uwaga, percepcja, pamięć, wyobraźnia

- ruchowe: motoryka mała, duża, równowaga, lateralizacja

- integracja percepcyjno-motoryczna: intrasensoryczna, intersensoryczna

- polietiologia:

    • pierwotne przyczyny:

- koncepcja genetyczna – dziedziczenie zmian w centralnym układzie nerwowym (czynnik patogenny - geny);

- koncepcja opóźnionego dojrzewania centralnego układu nerwowego – spowolnienie dojrzewania i zaburzenia funkcjonalne (czynniki patogenne: geny, czynniki uszkadzające centralny układ nerwowy)

- koncepcja organiczna - zmiany w strukturze centralnego układu nerwowego – niedorozwój tkanki lub uszkodzenia organiczne – mikrouszkodzenia (czynniki patogenne: chemiczne, fizyczne, biologiczne w okresie okołoporodowym);

- koncepcja psychodysleksji – zaburzenia funkcjonalne centralnego układu nerwowego, emocjonalne (czynniki patogenne: uraz psychiczny, stres)

- koncepcja hormonalna - zaburzenia funkcjonowania systemu immunologicznego oraz zablokowanie rozwoju lewej półkuli mózgowej i kompensacyjny rozwój prawej (czynniki patogenne: nadprodukcja testosteronu w okresie prenatalnym)

    • wtórne – powodowane przez pierwotne- zaburzenia funkcji centralnego układu nerwowego o charakterze parcjalnym, występujące przede wszystkim w obszarze procesów poznawczych, motoryki i integracji tych funkcji;

- zmiany trwałe – niedokształcenia lub uszkodzenia struktury mózgu głównie w lewej półkuli w okolicach związanych z mową o ograniczonym zakresie (mikrouszkodzenia)

- zmiany nietrwałe – niedojrzałość okolic mózgu związanych z czytaniem i pisaniem i nietypowy model asymetrii funkcjonalnej mózgu

- objawy dysleksji rozwojowej:

    • symptomy dysleksji:

- analizator wzrokowy: pisanie ze wzoru; mylenie liter (m-n, l-t-ł, o-a-e, a-ą, e-ę); zapamiętywanie liter (Ł-F-H, p-b-d-g, m-w, n-u), uproszczone rysunki; mapa; geometria; łańcuchy reakcji chemicznych; zapisywanie działań matematycznych

- analizator słuchowy: pisanie ze słuchu; mylenie głosek podobnych akust.-artyk. (s-z, w-f, k-g, d-t, i-j); zmiękczenia; dodawanie, opuszczanie, przestawianie, podwajanie liter, sylab; wyrazy bezsensowne; języki obce;

- analizator kinestetyczno-ruchowy: motoryka duża (bieganie, jazda na rowerze, gimnastyka); motoryka mała (rysowanie, samoobsługa, czynności pisania)

    • symptomy ryzyka dysleksji:

- 0-3 lata:

  • opóźnienie rozwoju ruchowego (motoryka duża: nie raczkują lub mało raczkują, trudności z utrzymaniem równowagi, automatyzacja chodu. Później zaczynają chodzić, biegać; motoryka mała: mało zręczne manualnie, nieporadne w samoobsłudze);

  • opóźnienie rozwoju mowy (później wypowiadają pierwsze słowa – 1 r.ż., zdania proste – 2 r.ż., zdania złożone – 3 r.ż.);

  • opóźnienie rozwoju grafomotorycznego (nie próbują same rysować, w wieku 2 lat nie naśladują rysowania linii, w wieku 2 lat 6 miesięcy nie potrafią naśladować kierunku poziomego i pionowego linii, w wieku 3 lat nie umieją narysować koła)

- 3-5 lat:

  • rozwój ruchowy (motoryka duża: słabo biega, ma kłopoty z utrzymaniem równowagi, z trudem uczy się jeździć na rowerku trzykołowym, jest niezdarne w ruchach, źle funkcjonuje w zabawach ruchowych; motoryka mała: trudność i niechęć do wykonywania czynności samoobsługowych);

  • słaba koordynacja wzrokowo-ruchowa (trudności w budowaniu z klocków, niechętne rysowanie, nie umie rysować koła – 3 r.ż., kwadratu i krzyża – 4 r.ż., trójkąta – 5 r.ż.);

  • opóźnienie rozwoju orientacji w schemacie ciała i przestrzeni (z końcem wieku przedszkolnego dziecko nie umie wskazać prawej ręki);

  • zaburzenia rozwoju spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej (nieporadność w rysowaniu, trudności w składaniu według wzoru obrazków pociętych na części, puzzli);

  • opóźniony rozwój mowy (trudności z wypowiadaniem złożonych wyrazów, nieprawidłowa artykulacja wielu głosek, trudności z budowaniem wypowiedzi, zapamiętywaniem nazw)

- 6-7 lat – j.w. +:

  • rozwój ruchowy (motoryka duża: trudności z wykonywaniem ćwiczeń równoważnych, takich jak chodzenie po linii, stanie na jednej nodze,; motoryka mała: trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów w zakresie samoobsługi, np. z zawiązywaniem sznurowadeł na kokardkę, używaniem widelca);

  • grafomotoryka (trudności z rysowaniem rombu, odtwarzaniem złożonych fugir geometrycznych);

  • słaba percepcja wzrokowa (trudności z wyróżnianiem elementów z całości, a także z ich syntetyzowaniem w całość, z wyodrębnianiem szczegółów różniących dwa obrazki, z odróżnianiem kształtów podobnych);

  • nie wykształcona orientacja w schemacie ciała i przestrzeni (ma trudności ze wskazywaniem na sobie części ciała, gdy określa terminami: prawe - lewe);

  • słaby rozwój funkcji językowych, aspektu syntaktycznego języka (trudności z poprawnym używaniem wyrażeń przyimkowych wyrażających stosunki przestrzenne: nad – pod; błędy gramatyczne)

  • wadliwa wymowa (przekręcanie trudnych wyrazów, przestawianie głosek i sylab, asymilacje głosek)

  • słaba pamięć słuchowa krótkoterminowa (trudności z zapamiętywaniem wiersza, piosenki)

  • słaby rozwój aspektu semantycznego języka i słaba pamięć słuchowa (trudności z zapamiętywaniem nazw, z zapamiętywaniem materiału uszeregowanego w serie i sekwencje)

  • słaby rozwój aspektu fonologicznego języka (trudności rozpoznawania i tworzenia rymów; z różnicowaniem głosek podobnych; z wydzielaniem sylab, głosek oraz ich syntezowaniem)

  • trudności w orientacji w czasie

  • pisanie liter i cyfr zwierciadlane,

  • pisanie od prawej do lewej

  • trudności w nauce czytania (czytanie wolno, głosując, ze słabym zrozumieniem; domyślanie się treści przy czytaniu szybkim)




  1. profilaktyka i terapia dysleksji rozwojowej

- profilaktyka:

  • czas rozpoczęcia – przed rozpoczęciem nauki czytania, gdy dziecko nie jest dojrzałe do podjęcia nauki szkolnej

  • polega na udzieleniu pomocy logopedycznej i pedagogicznej, ukierunkowanej na stymulacje rozwoju nieprawidłowo rozwijających się funkcji


- terapia:

  • decyzja o terapii – psycholog, pedagog, logopeda

  • system pomocy terapeutycznej w Polsce:

- poziom 1 – dzieci z niewielkimi trudnościami – pomoc nauczyciela szkolnego

- poziom 2 – dzieci z bardziej nasilonymi trudnościami – zespół korekcyjno-kompensacyjny w szkole, prowadzony przez specjalistę

- poziom 3 – dzieci którym nie wystarczają ćwiczenia zespołowe – ćwiczenia indywidualne w poradni psychologiczno-pedagogicznej

- poziom 4 – dzieci z nasilonymi trudnościami – klasy i szkoły terapeutyczne

- poziom 5 – dzieci z poważnymi zaburzeniami rozwoju psychoruchowego – opieka całoroczna w oddziale zapewniającym intensywną terapię;

  • program terapeutyczny:

- indywidualny

- w oparciu od diagnozę potrzeb, możliwości i ograniczeń

- oddziaływanie na procesy percepcyjne, motorykę, lateralizację, orientację w schemacie ciała i przestrzeni, integrację percepcyjno-motoryczną, mowę, czynności czytania i pisania

- ćwiczenia korekcyjno-kompensacyjne:

    • korekcyjne – ćwiczenie funkcji zaburzonych

    • kompensacyjne – ćwiczenia funkcji niezaburzonych






http://www.members.lycos.co.uk/nonameuwb/

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Charakterystyka: niepokojące zachowania związane z iconZwyczaje, wierzenia I zachowania związane z ciążą

Charakterystyka: niepokojące zachowania związane z iconCharakterystyka zachowania- kwestionariusz temperamentu

Charakterystyka: niepokojące zachowania związane z iconPaweł Kamocki Niepokojące Muzy start

Charakterystyka: niepokojące zachowania związane z iconSzkolny system oceniania zachowania: śródroczna roczna ocena klasyfikacyjna zachowania uwzględnia w szczególności

Charakterystyka: niepokojące zachowania związane z iconPieśni jeszcze jedno ważne zdanie: „Bywa, że śpiewam: naprzód pieśń do ciszy, by usłyszano”. Jest ono bardzo tajemnicze I zarazem niepokojące. Czy chodzi tu o dosłowne znaczenie słowa

Charakterystyka: niepokojące zachowania związane z iconPojęcia związane z relacyjnymi bazami danych, 11 zna I opisuje zasady etyczne I prawne związane z wykorzystywaniem informacji I oprogramowania

Charakterystyka: niepokojące zachowania związane z iconUwarunkowań zdrowia, których spełnienie wpływa na zachowania zdrowotne, a w końcowym wyniku również na stan zdrowia, tak jednostki jak I społeczeństwa, oraz stanowi punkt wyjściowy do działań w kierunku ich zmiany na zachowania sprzyjające utrzymaniu I rozwijaniu zdrowia

Charakterystyka: niepokojące zachowania związane z iconDotyczące zagrożeń środowiska I sposobów zapobiegania klęskom ekologicznym. Przedmiotem wielu dyskusji jest tzw dziura ozonowa. Wszyscy wiedzą, że zjawisko to jest niepokojące I przynosi niepożądane skutki. Niestety niewiele osób posiada wiedzę o istocie dziury ozonowej

Charakterystyka: niepokojące zachowania związane z iconCharakterystyka stopów żelaza z wapniem. 16. Charakterystyka metali nieżelaznych

Charakterystyka: niepokojące zachowania związane z iconCharakterystyka jednego z bohaterów "Chłopów" Reymonta I stosunek ojca do córek oraz charakterystyka porównawcza Telimeny I Zosi, bohaterek "Pana Tadeusza"

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom