Samozatrudnienie krok po kroku




Pobierz 75.13 Kb.
NazwaSamozatrudnienie krok po kroku
Data konwersji29.12.2012
Rozmiar75.13 Kb.
TypDokumentacja
SAMOZATRUDNIENIE KROK PO KROKU

Przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą dopiero po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej.

Jakie kroki należy podjąć aby stać się samozatrudnionym:

  1. W pierwszej kolejności należy zarejestrować swoją działalność gospodarczą w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez gminy.

  2. Następnie trzeba uzyskać REGON, czyli wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej prowadzonego przez Główny Urząd Statystyczny.

  3. Kolejny krok to zgłoszenie aktualizacyjne NIP we właściwym urzędzie skarbowym oraz wybranie sposobu rozliczeń z fiskusem. Pamiętać należy, iż każda osoba fizyczna objęta jest obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym i podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. Samozatrudniający musi więc odwiedzić również właściwy oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Uwaga: Kolejność dokonywanych czynności związanych z rejestracją jest bardzo ważna, gdyż przepisy w tym zakresie przewidują pewną spójność i tak np. nie otrzymamy numeru REGON bez uprzedniej rejestracji w organie ewidencyjnym, ani nie otrzymamy numeru NIP bez złożenia zaświadczenia o otrzymanym wcześniej numerze REGON. Wszystkie zatem czynności rejestracyjne muszą odbywać się w odpowiedniej kolejności przewidzianej przepisami prawa.

Trzeba również pamiętać, iż czasami nie wystarczy jedynie rejestracja działalności gospodarczej w odpowiednich rejestrach urzędowych. Niektóre rodzaje działalności gospodarczej wymagają dodatkowo uzyskania koncesji, albo zezwolenia, albo wpisu do rejestru działalności regulowanej. Oczywiście w mniejszym stopniu ww. wymogi mogą dotyczyć samozatrudnionych, niemniej jednak osoby fizyczne mogą ubiegać się o koncesje, zezwolenia czy o wpis do rejestru działalności regulowanej. Kwestię koncesji reguluje ustawa o swobodzie działalności gospodarczej.


KROK 1. EWIDENCJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Należy pamiętać, iż w Polsce obowiązuje dualizm rejestracji, tzn. że osoby fizyczne rejestrują się w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez gminy, natomiast spółki prawa handlowego rejestrują się w KRS, właściwych wg siedziby spółki.

Kwestie rejestracji osób fizycznych w gminie reguluje jeszcze w chwili obecnej ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U.99.101.1178) w art. od 7 do 7i, które tracą moc 31 grudnia 2006 r.

Ewidencję działalności gospodarczej prowadzi gmina właściwa dla miejsca zamieszkania osoby fizycznej. Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. W każdej gminie powinien być jeden taki rejestr przedsiębiorców- osób fizycznych.

Organem ewidencyjnym w tym przypadku jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, który to dokonuje wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Wykonanie obowiązków związanych z zarejestrowaniem w ewidencji można podzielić mniej więcej na 3 etapy:

  1. zgłoszenie zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną;

  2. zarejestrowanie działalności gospodarczej przez urząd zgodnie ze zgłoszeniem;

  3. wydanie zaświadczenia przez urząd o wpisie do ewidencji;

Ad.1.

Osoba fizyczna składa organowi ewidencyjnemu zgłoszenie o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, które powinno zawierać:

  1. oznaczenie przedsiębiorcy oraz jego numer ewidencyjny PESEL, o ile taki posiada,

  2. oznaczenie miejsca zamieszkania i adresu przedsiębiorcy, a jeżeli stale wykonuje działalność poza miejscem zamieszkania – również wskazanie tego miejsca i adresu zakładu głównego, oddziału lub innego miejsca;

  3. określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD);

  4. wskazanie daty rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Brak jest obecnie ujednoliconego formularza zgłoszeniowego. Poszczególne gminy opracowują swoje własne formularze, które bardzo często dostępne są na stronach internetowych poszczególnych urzędów. Zdarza się również, iż sama rejestracja w ewidencji możliwa jest już za pomocą internetu.

Zgłoszenie o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej podlega opłacie w kwocie 100 zł., a jeżeli zgłoszenie dotyczy zmiany wpisu, opłata wynosi 50 zł. Rada gminy może wprowadzić zwolnienie z opłat.

Ad.2.

Organ ewidencyjny dokonuje wpisu zgodnie ze zgłoszeniem lub wydaje w formie decyzji administracyjnej odmowę wpisu do ewidencji, jeżeli zgłoszenie:

  1. dotyczy działalności gospodarczej nieobjętej przepisami ustawy,

  2. zawiera braki formalne, które mimo wezwania nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie,

  3. prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania określonej w zgłoszeniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.

Ad. 3.


Organ ewidencyjny doręcza z urzędu przedsiębiorcy zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nie później niż w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia. W praktyce czas rejestracji w gminie jest bardzo krótki, zdarza się, że przedsiębiorca otrzymuje takie zaświadczenie od ręki.

QUASI JEDNO OKIENKO

Od 1 stycznia 2004 r. przedsiębiorca wraz ze zgłoszeniem o wpis do ewidencji ma możliwość złożenia wniosku o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) oraz zgłoszenie identyfikacyjne lub aktualizujące (NIP) zgodnie z ustawą o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. W takim przypadku organ ewidencyjny nie później niż w terminie 3 dni od dnia dokonania wpisu, przesyła ww. wniosek do urzędu statystycznego województwa, na terenie którego przedsiębiorca ma miejsce zamieszkania, a zgłoszenie identyfikujące lub aktualizujące (NIP) do wskazanego przez przedsiębiorcę urzędu skarbowego wraz z zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej i numerem PESEL oraz innymi dokumentami dołączonymi przez przedsiębiorcę.

Oznacza to, że przedsiębiorca nie musi biegać już po ww. urzędach: GUS, US, gdyż formalności de facto wykonuje za niego organ ewidencyjny. Jedynym urzędem do którego przedsiębiorca musi się udać po załatwieniu formalności w powyższych urzędach jest ZUS.

Warto zwrócić również uwagę, iż wraz ze zgłoszeniem o wpis do ewidencji można również złożyć od razu wniosek o wpis do rejestru działalności regulowanej wraz z oświadczeniem wymaganym na podstawie przepisów odrębnych, wskazując organowi ewidencyjnemu jedynie właściwy organ prowadzący rejestr działalności regulowanej.

Ewidencja działalności jest jawna i dane osobowe w niej zawarte nie podlegają przepisom ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 i nr 153, poz.1271).

UWAGA!

Od 1 stycznia 2007 r. w życie wchodzą zasady rejestracji określone w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.04.173.1807) w art. od 23 do 45.

Nadal organem ewidencyjnym będzie: wójt, burmistrz lub prezydent miasta, który to dokonuje wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Ewidencja ma być jednak prowadzona w systemie informatycznym.

Wniosek o wpis będzie składało się na urzędowym formularzu, który powinien zawierać następujące informacje:

  1. Firmę przedsiębiorcy oraz jego nr PESEL, o ile taki posiada;

  2. NIP, o ile taki posiada,

  3. Oznaczenie miejsca zamieszkania i adresu, adres do doręczeń oraz adres, pod którym wykonywana jest działalność;

  4. Określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej zgodnie z PKD;

  5. Informacje o istnieniu lub ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej;

  6. Informacje o umowie spółki cywilnej, jeżeli taka została zawarta;

  7. Dane stałego pełnomocnika, uprawnionego do prowadzenia spraw przedsiębiorcy, o ile taki istnieje.

Wniosek o wpis może być złożony w gminie osobiście, wysłany listem poleconym z podpisem własnoręcznie poświadczonym przez notariusza lub również wysłany w formie elektronicznej z użyciem bezpiecznego podpisu elektronicznego.

Decyzję o wpisie do ewidencji wydaje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni od dnia wpływu wniosku.

Wraz z wnioskiem o wpis do ewidencji przedsiębiorca również będzie mógł złożyć wniosek zawierający żądanie:

  1. wpisu do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON),

  2. zgłoszenia identyfikacyjnego lub aktualizującego (NIP) o których mowa w ustawie o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników,

  3. zgłoszenia płatnika składek lub zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych lub ich zmiany w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wniosek ten organ ewidencyjny będzie przesyłał za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, niezwłocznie po dokonaniu wpisu do właściwych organów urzędowych rejestrów wraz z odpisem postanowienia o dokonaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców albo decyzją o wpisie do ewidencji.

Opłata za rejestrację nie ulega zmianie.

KROK 2: URZĄD STATYSTYCZNY

Jeśli nie korzystamy z pomocy organu ewidencyjnego w załatwieniu formalności w GUS i urzędzie skarbowym, a zdecydowaliśmy się sami osobiście odwiedzić te urzędy, samozatrudniający powinien zacząć od urzędu statystycznego. Uzyskanie REGONU jest bowiem drugim krokiem na drodze do rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Zgodnie z ustawą z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U.95.88.439) przedsiębiorcy są zobowiązani do posiadania numeru identyfikacyjnego krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej i posługiwania się nim przy przekazywaniu informacji wykorzystywanych dla celów statystycznych.

W celu uzyskania numeru REGON przedsiębiorcą powinien osobiście zgłosić się do Urzędu Statystycznego właściwego z uwagi na swoje miejsce zamieszkania. Urzędy statystyczne udostępniają w swoich siedzibach druki wniosków i przyjmują wnioski od przedsiębiorców- osób fizycznych mających miejsce zamieszkania w województwie, na którego terenie działają.

Druki wydawane się nieodpłatnie, urzędy statystyczne nie pobierają również opłat za przyjmowanie wniosków. Zgłoszenia dokonuje się na urzędowym formularzu – RG-1 w terminie 14 dni od dnia wpisu do rejestru przedsiębiorców. Do wniosku dołącza się wypis z ewidencji.

Po uzyskaniu numeru REGON należy go zgłosić do ewidencji działalności gospodarczej. Urząd statystyczny wydaje w tym celu zaświadczenie o nadanym REGONIE, które jak już zostało wspomniane powyżej będzie potrzebne również do złożenia we właściwym urzędzie skarbowym. Zaświadczenie takowe wydawane jest nieodpłatnie i z reguły na poczekaniu.

KROK 3: URZĄD SKARBOWY

Przedsiębiorcy będący podatnikami podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu oraz otrzymują numer identyfikacji podatkowej-NIP. Ewidencji dokonują organy podatkowe, co oznacza, iż samozatrudniający się musi się udać do właściwego urzędu skarbowego ze względu na swoje miejsce zamieszkania. Osoba fizyczna zobowiązana jest do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego odpowiadającego szczególnym wymaganiom określonym w ustawie z dnia 13 października 1995 o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U.04.269.2681).

W celu rejestracji w urzędzie skarbowym należy złożyć następujące dokumenty:

  1. wypełniony formularz NIP-1, który jest dostępny bądź na stronach internetowych urzędów skarbowych bądź na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (www.mf.gov.pl),

  2. zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej;

  3. zaświadczenie o nadanym numerze REGON;

Urząd Skarbowy może również zażądać:

  1. umowy z biurem rachunkowym na prowadzenie dokumentów, w przypadku zgłoszenia prowadzenia księgowości Pana/i firmy przez biuro rachunkowe

  2. tytułu prawnego do lokalu, w którym ma być prowadzona działalność gospodarcza, np. akt własności, umowa najmu, umowa dzierżawy

  3. dobrze mieć już także konto firmowe lub można dosłać później aktualizację danych

Zgłoszenie identyfikacyjne NIP-1 osób fizycznych powinno zawierać:

1)Nazwisko i imiona,

2)Imiona rodziców,

3)Datę i miejsce urodzenia,

4)Płeć,

5)Nazwisko rodowe,

6)Obywatelstwo,

7)Adres miejsca zamieszkania i zameldowania,

8)Rodzaj i numer dowodu tożsamości,

9)Numer ewidencyjny PESEL

W przypadku osób fizycznych NIP już nadany wcześniej osobie fizycznej zostaje rozciągnięty na działalność na prowadzoną działalność gospodarczą. Posiadacz NIP w związku z rejestracją działalności gospodarczej musi więc dokonać aktualizacji zgłoszenia. Służy temu właśnie formularz NIP-1.


Czas oczekiwania na decyzję urzędu skarbowego o nadaniu numeru NIP może wynosić nawet do 30 dni. Coraz częściej zdarza się jednak, iż urzędy skarbowe wydają takie decyzje wcześniej.

Opłaty - zgłoszenie działalności zwolnione jest od opłaty.

Rejestrujący działalność gospodarczą w urzędzie skarbowym musi także dokonać wyboru formy opodatkowania i sposobu rozliczeń z podatku dochodowego. Będzie bowiem rozliczał się z przychodów jako podatnik podatku dochodowego, a co do zasady jest również podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT).

Jeżeli samozatrudniający ma miejsce zamieszkania na obszarze działania innego urzędu skarbowego, niż ten, na którego obszarze prowadzona jest działalność gospodarcza, musi on złożyć formularz w obu urzędach. W urzędzie skarbowym miejsca zamieszkania będzie rozliczał się z podatku dochodowego od osób fizycznych, natomiast w urzędzie skarbowym miejsca prowadzenia działalności będzie rozliczał podatek od towarów i usług (VAT).


Terminy zgłaszania określa szczegółowo ustawa o ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. Nr 142, poz. 702 z późniejszymi zmianami).

W przypadku rejestracji dla celów podatku VAT przedsiębiorca powinien złożyć następujące formularze dostępne bądź na stronie urzędu skarbowego bądź Ministerstwa Finansów (www.mf.gov.pl):

  • VAT-R-zgłoszenie rejestracyjne;

  • VAT-R/UE-informacja dot. obowiązku podatkowego w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych jako załącznik do VAT-R;

  • VAT-5 potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT czynnego/zwolnionego;

Jeżeli przedsiębiorca będzie płatnikiem VAT - opłata skarbowa za rejestrację VAT wynosi 152 zł.

Uwaga: Podatnik jest zobowiązany do zgłoszenia się w Urzędzie Skarbowym najpóźniej dzień przed rozpoczęciem działalności. Wszelkie zmiany należy zgłaszać do Urzędu Skarbowego niezwłocznie.

KROK 4: ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

Każda osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą na terytorium naszego kraju objęta jest obowiązkowo ubezpieczeniem społecznym tj. emerytalnym, rentowym, wypadkowym i ewentualnie chorobowym (ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne dla osób prowadzących działalność gospodarczą, może skorzystać z tego ubezpieczenia lub nie, może podjąć decyzję również w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej) zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 z późń. zm.), a także ubezpieczenia zdrowotnego zgodnie z wymogami ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 210, poz. 2135 ze zm.).

Obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego i rentowego podlegają w szczególności:

  1. Pracownicy,

  2. Osoby wykonujące pracę nakładczą,

  3. Członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych,

  4. Osoby wykonujące prace na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług;

  5. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące.

Osoby fizyczne prowadzące samodzielnie działalność gospodarczą są zatem zobowiązane do zgłoszenia się do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek ten należy wykonać w terminie 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia, tj. od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności. Formalności załatwia się w dniu zgłoszenia.

Inaczej rozumie się dzień rozpoczęcia działalności, gdy chodzi o ubezpieczenia zdrowotne. Według Ministerstwa Zdrowia działalność jest prowadzona od wpisu do rejestru ewidencji działalności gospodarczej aż do wykreślenia z tego wpisu.

Zgłoszenie do ZUS powinno nastąpić w odpowiedniej formie pisemnej wg urzędowego wzoru albo w formie wydruku aktualnego programu informatycznego udostępnianego przez ZUS. W celu dokonania zgłoszenia należy pobrać w oddziale ZUS formularze ZUS ZUA-zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych osoby ubezpieczonej oraz ZUS-ZFA – zgłoszenie płatnika składek osoba fizyczna. Wzory formularzy można znaleźć na stronie internetowej ZUS tj. www.zus.pl.

Przed wypełnieniem należy zapoznać się z instrukcją oraz z informacjami zamieszczonymi na formularzu. W przypadku samodzielnej działalności gospodarczej, należy w druku zgłoszeniowym należy zaznaczyć, że działalność prowadzona będzie osobiście, bez zatrudniania dodatkowych pracowników.

Wypełnione zgłoszenie adresuje się do właściwej z uwagi na siedzibę, miejsca prowadzenia działalności, jednostki organizacyjnej ZUS.

Do zgłoszenia należy dołączyć kopię decyzji urzędu skarbowego o nadaniu numeru NIP oraz zaświadczenie o nadaniu przez właściwy urząd statystyczny REGON.

ZUS nadaje przedsiębiorcy – płatnikowi składek numer NUSP w drodze decyzji.

Opłaty za zgłoszenie do ubezpieczenia - nie pobiera się.

Dla wszystkich ubezpieczonych wysokość składek na poszczególne ubezpieczenia od 1 stycznia 1999 r. wynosi:

    • ubezpieczenie emerytalne

19,52% podstawy wymiaru

    • ubezpieczenia rentowe

13,00% podstawy wymiaru

    • ubezpieczenie chorobowe

2,45% podstawy wymiaru

    • ubezpieczenie wypadkowe od 1.01.2003 r. do 31.03.2006 r.

od 0,97% do 3,86% podstawy wymiaru.

    • ubezpieczenie wypadkowe

od 0,90% do 3,60% podstawy wymiaru.

Począwszy od roku składkowego rozpoczynającego się od 1.04.2006 r., stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe dla płatników składek, którzy byli zobowiązani i przekazali informację ZUS IWA za trzy kolejne ostatnie lata kalendarzowe jest ustalona przez Zakład. O jej wysokości Zakład zobowiązany jest powiadomić płatników w terminie do 20 kwietnia danego roku.

Składka na Fundusz Pracy od 1 stycznia 1999 r. wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od 1 stycznia 2006 r. wynosi 0,10% podstawy wymiaru.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne od 1 stycznia 2006 r. wynosi 8,75% podstawy wymiaru.

Składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne osoba samodzielnie wykonująca działalność gospodarczą wykazuje wyłącznie w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. Deklarację powinna złożyć do 10. dnia danego miesiąca za poprzedni miesiąc. Deklaracja rozliczeniowa powinna być składana za każdy miesiąc. W tym terminie powinny być też opłacane składki.

Deklaracje mogą być składane osobiście w jednostce organizacyjnej ZUS lub przesłana listem poleconym. Jeżeli przedsiębiorca prowadzi sam firmę i opłaca składki wyłącznie za siebie to nie musi wysyłać co miesiąc dokumentów ubezpieczeniowych ZUS. Zwalnia go z tego art. 47 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

INNE OBOWIĄZKI SAMOZATRUDNIONEGO

Rozpoczynając działalność trzeba pamiętać również o innych wymogach przepisów prawa, m.in.:

  1. Zgodnie z art. 209 § 1 Kodeksu pracy - pracodawca rozpoczynający działalność jest obowiązany, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności, zawiadomić na piśmie właściwego inspektora pracy o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności, przewidywanej liczbie pracowników a także złożenia pisemnej informacji o środkach i procedurach przyjętych do spełnienia wymagań wynikających z przepisów BHP dotyczącej danej dziedziny działalności.

  2. W przypadku gdy planujemy otworzyć np. sklep spożywczy lub salon fryzjerski, odbioru lokalu musi dokonać Państwowa Inspekcja Sanitarna. W tym celu należy złożyć wniosek o wydanie opinii odnośnie dopuszczenia do użytkowania lokalu. Na rozpatrzenie wniosku Państwowej Inspekcji Sanitarnej ma 14 dni. Po tym czasie można się spodziewać odbioru lokalu i wydania decyzji odbioru. Opłata za odbiór uzależniona jest od czasu trwania oględzin obiektu. Zgodnie z art. 209 § 1 Kodeksu pracy - pracodawca rozpoczynający działalność jest obowiązany, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności, zawiadomić na piśmie właściwego państwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności. W celu dokonania zgłoszenia należy wypełnić zawiadomienie (we właściwym ze względu na siedzibę firmy Terenowym Inspektoracie Sanitarnym).

  3. Przepisy przeciwpożarowe.

  4. Przepisy dotyczące ochrony środowiska.


SAMOZATRUDNIENIE A OBOWIĄZKI PODATKOWE

Osoby decydujące się na prowadzenie własnej działalność gospodarczej, również w formie firmy jednoosobowej, w zakresie wyboru sposobu opodatkowania mają kilka możliwości do wyboru. Muszą zdecydować w jakiej formie będą rozliczać się z fiskusem w zakresie podatku dochodowego, pewne decyzje czekają ich również w zakresie podatku VAT.


OPODATKOWANIE DOCHODU (PRZYCHODU)

Zasady opodatkowania osób prowadzących działalność gospodarczą reguluje ustawa z 1992 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Generalną zasadą jest opodatkowanie według skali podatkowej. Istnieje jednak możliwość wyboru opodatkowania według stawki liniowej albo, w określonych przypadkach, zgodnie z ustawą z 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Jeśli jednak wyraźnie nie wybierze się jednej z form alternatywnych, zostaje się przy zasadach ogólnych.


Wybór formy opodatkowania to decyzja, którą podejmujemy po dokonaniu podstawowych kalkulacji. Każda bowiem forma ma swoje wady i zalety.


Podejmując decyzje o rozliczeniu według zasad ogólnych, mamy prawo do korzystania ze wszystkich ulg, do rozliczeń wspólnych z małżonkiem. Koszty rozliczmy w wysokości faktycznie poniesionej, podobnie zresztą jak w przypadku wyboru stawki liniowej.


Podejmując decyzję o wyborze rozliczeń według stawki liniowej należy mieć przede wszystkim na uwadze fakt, iż konsekwencją jej wyboru jest utrata możliwości wspólnego rozliczania się małżonków czy korzystania z jakichkolwiek ulg. Jeśli osoba wybierająca tę formę uzyskuje również inne dochody poza tymi z działalności gospodarczej, one z kolei są opodatkowane na zasadach ogólnych. Podatnik będzie więc rozliczał się z nich w odrębny sposób.


Liniowa forma opodatkowania jest opłacalna, jeśli dochód podatnika z działalności przekroczy pierwszy przedział skali podatkowej. Jeśli nie, ograniczenia związane z tą forma opodatkowania, powinny przekonać podatnika do rezygnacji z tej formy.

Przy stawce liniowej ważne ograniczenie dotyczy również sytuacji w której w ramach prowadzonej działalności podatnik planuje świadczyć usługi na rzecz dotychczasowego (byłego) pracodawcy. Jeśli usługi mają polegać na wykonywaniu czynności jakie dotychczas przedsiębiorca wykonywał jako pracownik na rzecz swojego pracodawcy, możliwość wyboru stawki liniowej jest wyłączona. Przedziałem czasowym są tu dwa lata. Po ich upływie od daty rozstania się z pracodawcą, takie usługi można na jego rzecz świadczyć.


Należy pamiętać iż rozliczając się według ustawy o PIT podatnik zobowiązany jest prowadzić księgę przychodów i rozchodów bądź księgi rachunkowe.


Pewna grupa podatników może również wybrać rozliczenie w drodze ryczałtu bądź karty podatkowej. Ta forma przewidziana jest dla działalności w mniejszych rozmiarach i dla jedynie dla określonej jej typów.


KARTA PODATKOWA

Wniosek o przyznanie karty podatkowej musi zostać złożony przed uruchomieniem firmy do naczelnika właściwego urzędu skarbowego. Podstawową zaleta karty jest to, że z góry wiadomo ile w roku zapłaci się podatku bo jest on ustalany na cały rok w decyzji doręczanej podatnikowi. Jednak opodatkowanie w tej formie wiąże się również z niedogodnościami, takimi między innymi jak niemożność odliczania ewentualnych strat, czy korzystania z usług podwykonawców (co do zasady). Co do zasady nie można również prowadzić innej pozarolniczej działalności gospodarczej poza ta objętą kartą. Takiej działalności nie może prowadzić również prowadzić małżonek. Wybierając kartę nie mamy obowiązku prowadzenia jakiejkolwiek ewidencji. Podatek płacimy w wysokości ustalonej w decyzji (po dokonaniu odliczeń składki na ubezpieczenie zdrowotne) do urzędu skarbowego do 7. dnia każdego miesiąca (w grudniu do dnia 28 grudnia). Nie składamy zeznań rocznych a jedynie na stosownym formularzu informujemy urząd do końca stycznia o wysokości składki zdrowotnej odliczonej od karty w ciągu roku.


RYCZAŁT

Opodatkowanie ryczałtem mogą wybrać podatnicy którzy w poprzednim roku podatkowym uzyskali przychody z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie w wysokości nieprzekraczającej równowartość 250000 euro (w przypadku działalności prowadzonej w formie spółki limit ten dotyczy przychodów wszystkich wspólników) a jeśli w danym roku rozpoczynają działalność, bez względu na wysokość przychodów, jeśli tylko nie rozliczają się w formie karty. Wybierając ryczałt od przychodów ewidencjonowanych należy złożyć wniosek o zastosowaniu tej formy rozliczeń. Wniosek ten musi być złożony do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej, nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Ryczałt jest atrakcyjną formą opodatkowania, jednak dla szeregu rodzajów działalności niemożliwą do zastosowania. Szczegółowy wykaz wyłączeń znajduje się w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Korzystający z ryczałtu, odmiennie niż będący na karcie, ma prawo do korzystania ze wszystkich ulg podatkowych w PIT. Nie maja jednak prawa miedzy innymi do wspólnego rozliczenia z małżonkiem.

Szczegółowe zestawienie stawek ryczałtu i rodzajów działalności i przyporządkowanych znajdziemy we wspomnianej ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w art. 12. Przykładowe stawki ryczałtu to 20% dla wolnych zawodów, 17% między innymi dla pośrednictwa w sprzedaży pojazdów mechanicznych, usług hotelarskich, parkingowych (te dwie stawki ryczałtu, choć szczególnie pierwsza, w zestawieniu z 19% stawką PIT i ograniczeniami wynikającymi ze stosowania ryczałtu, w chwili obecnej nie są dla podatników szczególnie atrakcyjne). Kolejna stawka ryczałtu to 8,5% między innymi dla przychodów osiąganych z prowadzenia przedszkoli, dla prowizji otrzymanej przez komisanta ze sprzedaży na podstawi umowy komisu. Przykładowo dla przychodów ze sprzedaży jednorazowych biletów komunikacji miejskiej, znaczków pocztowych, żetonów, kart magnetycznych itp. Stawka ryczałtu wynosi 5,5%. 3% ryczałt mogą stosować zaś podatnicy między innymi dla przychodów z działalności gastronomicznej, z działalności usługowej z zakresu handlu.


Istotne ograniczenie w zakresie możliwości wyboru ryczałtu dotyczy sytuacji gdy podatnik rozpoczyna działalność i ma zamiar wykonywać czynności na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy. W takiej sytuacji nie ma prawa do ryczałtu. Jeśli jednak wybierze tę formę a następnie takie czynności wykona, traci prawo do ryczałtu od dnia uzyskania tego przychodu i opłaca od tej chwili podatek na zasadach ogólnych


Kwot wynikających ze stawek ryczałtu oczywiście nie pomniejsza się o koszty uzyskania przychodu, co jak już wspomniano szczególnie nieatrakcyjne czyni stawki ryczałty 20% i 17%.


Wybierając ryczałt zobowiązani jesteśmy prowadzić ewidencję przychodów, wykaz środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencję wyposażenia. Podatnicy VAT mogą prowadzić jedna ewidencję spełniającą kryteria ustawy o VAT. Zatrudniający pracowników muszą prowadzić ich indywidualne karty przychodów. Szczegóły w wymienionych zakresach regulują stosowne rozporządzenia Ministra Finansów (patrz zestawienia aktów prawnych).

Ryczałt opłacany jest miesięcznie (do 20. dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni, za grudzień do 31 stycznia następnego roku, czyli w terminie na złożenie na złożenie zeznania podatkowego. Istnieje również możliwość wyboru opłacania ryczałtu raz na kwartał. O takim zamiarze należy zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego do 20 stycznia danego roku.

Przychód w przypadku ryczałtu pomniejsza się o składki na ubezpieczenie społeczne własne i osoby współpracującej, sam ryczałt natomiast o składki zdrowotne do wysokości 7,75% podstawy ich wymiaru.

Poza wspomnianym już obowiązkiem złożenia rocznego zeznania, żadnych deklaracji rocznych nie składa się. Jeśli w danym miesiącu nie ma przychodu, podatku nie płacimy


PODATEK VAT

Co do zasady prowadząc działalność gospodarczą podlegamy podatkowi VAT. Ustawa przewiduje jednak zwolnienie z obowiązku bycia podatnikiem VAT jeśli wartość sprzedaży w poprzednim roku nie przekroczyła równowartości 10.000 euro. Limit ten dotyczy również rozpoczynających działalność w danym roku. Jedynym obowiązkiem jest wtedy prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży za dany dzień dokumentującej osiągane obroty. Należy jednak pamiętać, że wybierając wyłączenie z VAT nie mamy prawa do odliczeń z faktur, oraz jesteśmy wtedy mało atrakcyjni dla kontrahentów będących podatnikami VAT.


Jeśli przekroczmy limit, stajemy się podatnikami VAT, chyba, że prowadzimy działalność przedmiotowo z VAT zwolnioną (m.in. usługi edukacyjne).

Jeśli zostaniemy zmuszeni bądź też zdecydujemy się na bycie podatnikiem VAT obowiązani jesteśmy prowadzić rejestr zakupów i sprzedaży. Deklaracje składamy co miesiąc (mali podatnicy (wartość sprzedaży do 800 000 euro) mogą składać deklaracje kwartalne. Istotnym aktem prawnym dla będących podatnikiem VAT, oczywiście poza ustawą o podatku od towarów i usług, jest rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Podstawowa zasada w zakresie wystawiania faktur to zasada zgodnie z którą faktury VAT wystawiają podmioty zarejestrowane jako podatnicy VAT czynni. Podmioty zwolnione podmiotowo z VAT wystawiają rachunki.


W zakresie VAT istotna kwestia to również kasy fiskalne. Co do zasady przedsiębiorca dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych powinien ewidencjonować obroty za pomocą kasy fiskalnej. Od tej zasady istnieją jednak wyjątki określone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie kas rejestrujących. Istnieją zarówno limity kwotowe zwalniające z obowiązku posiadania kas jak i wyłączenie tego obowiązku w stosunku do określonych w rozporządzeniu rodzajów działalności. Zwolnienie z obowiązku rejestrowania obrotu dotyczy również rozliczających się karta podatkową w zakresie pewnych rodzajów działalności (między innymi usługi ślusarskie, usługi krawieckie, szewstwa, kominiarstwa).


Podstawowe akty prawne:

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 Nr 14 poz. 176 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1998 r. Nr 144 poz. 930 z późn. zm. )

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54 poz. 535 z późn. zm.)


PRAWO PRACY A SAMOZATRUDNIENIE

Prawna ochrona stosunku pracy wyłącza możliwość nadużywania samozatrudnienia jako alternatywy dla stosunku pracy. Przepisy art. 22 w § 1 stanowią jakie są elementy definicji stosunku pracy – w szczególności wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierunkiem w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę. Dodatkowo § 1(2) stanowi, że nie jest dopuszczalne zastępowanie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy. Cytowany przepis stanowi podstawę do ochrony wszystkich patologicznych sytuacji, w których samozatrudnienie wypełnia znamiona stosunku pracy – gwarantuje to prawo pracownika do wystąpienia do sądu pracy z wnioskiem o stwierdzenie istnienia stosunku pracy, dodatkową ochronę zapewnia takim osobom ochrona Państwowej Inspekcji Pracy, która sama może wystąpić z podobnym wnioskiem w imieniu pracownika. Istnienie tak mocnych gwarancji w prawie pracy daje wystarczająco skuteczną ochronę bez potrzeby mnożenia sankcji także w prawie podatkowym. Samozatrudnienie jest pozytywnym i ważnym elementem polskiego rynku pracy i potępiając patologiczne przypadki wykorzystywania go do łamania przepisów prawa pracy, należy skoncentrować wysiłki na promowaniu i wzmacnianiu tej formy nie zaś na tworzeniu kontrowersyjnych przepisów, których interpretacja w konkretnym przypadku zależeć będzie nie od sądu (jak w przypadku postępowań przed sądem pracy), a do mniej kompetentnego urzędnika.


SAMOZATRUDNIENIE A SKŁADKI ZUS


Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę jest płaca brutto, natomiast dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą jest zadeklarowana przez te osoby kwota, jednakże nie niższa niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W czerwcu, lipcu i sierpniu 2006 r. kwota ta wynosiła 1518,11 zł.

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne może być niższa. Samozatrudniony może jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne przyjąć 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia - w ww. miesiącach 2006 r. wartość ta wynosiła 269,73 zł. Musi on jednakże spełniać następujące warunki:

  • rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej nie wcześniej niż 25 sierpnia 2005r.

  • w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej,

  • nie wykonuje działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.

Rozwiązanie to powoduje, że płaci on niższe składki na ubezpieczenia społeczne. Musi się liczyć jednocześnie z negatywnymi konsekwencjami tego posunięcia. Jedną z nich jest to, iż na jego konto emerytalne wpływają niewielkie kwoty, co powoduje, ze wypracuje on sobie niską emeryturę.




Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Samozatrudnienie krok po kroku iconKrok po kroku do działalności gospodarczej – krok IV krok IV. Otwarcie Rachunku Bankowego

Samozatrudnienie krok po kroku iconKrok po kroku do działalności gospodarczej – krok III krok III. Zgłoszenie w Urzędzie Skarbowym

Samozatrudnienie krok po kroku iconKrok po kroku do działalności gospodarczej – krok I

Samozatrudnienie krok po kroku iconRejestracja krok po kroku

Samozatrudnienie krok po kroku iconTechnika Frenzl’a, krok po kroku

Samozatrudnienie krok po kroku iconDziałalność gospodarcza krok po kroku

Samozatrudnienie krok po kroku iconZawieranie umów o refundację krok po kroku

Samozatrudnienie krok po kroku iconĘłęó Rejestrujemy firmę krok po kroku

Samozatrudnienie krok po kroku iconJak odmawiać nowennę pompejańską krok po kroku

Samozatrudnienie krok po kroku iconDroga do kredytu w ramach programu „Rodzina Na Swoim” krok po kroku

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom