Mielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281




Pobierz 15.57 Kb.
NazwaMielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281
Data konwersji30.12.2012
Rozmiar15.57 Kb.
TypDokumentacja
MIELICKA Halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281.


Publikacja zawiera wybór tekstów z zakresu socjologii wychowania. Omawiana książka przeznaczona jest dla studentów pedagogiki. Jako podręcznik akademicki przybliża podstawowy zakres problemów związanych z enkulturacją i socjalizacją osoby.

Enkulturacja pojmowana jest jako uświadomiony i nieuświadomiony proces przejmowania treści kulturowych, które przekazuje pokolenie starsze, pokoleniu młodszemu. W przypadku procesu uświadomionego chodzi o intencjonalne przekazywanie systemu wartości przez różne instytucje kulturalne. Proces nieuświadomiony to przekazywanie sposobów wartościowania rzeczywistości zgodnie z przyjętymi w kulturze sposobami jej kategoryzowania i osądzania. Każde pokolenie przejmuje systemy wartości które są charakterystyczne dla danej kultury, jednocześnie od czasu do czasu rewiduje ich moc obowiązywania. Enkulturacja z jednej strony gwarantuje ciągłość ponadpokoleniową, z drugiej strony pomaga nowym pokoleniom przystosować się do zmian zachodzących w społeczeństwie.

Socjalizacja to proces przyjmowania obowiązujących w konkretnym społeczeństwie norm i wzorów zachowań przypisanych do środowiska jednostki. Podstawą tego procesu jest internalizacja norm rozumianych przez jednostkę jako schematy postępowania, które są przypisane do określonych sytuacji społecznych i związanym z nimi sposobem grania ról w społeczeństwie przez jednostkę.

W społeczeństwie obowiązują idee, ideały i wzory zachowań. Określają one sposób postępowania konkretnej jednostki i sposób realizacji norm zgodnie z oczekiwaniami różnych grup istniejących w społeczności. Jednostka poprzez proces socjalizacji musi nauczyć się wzorów zachowań, gdyż od tego zależy jej prawidłowe funkcjonowanie w społeczeństwie. Nad prawidłowym przejmowaniem norm i wzorów zachowań w każdej społeczności czuwa system kontroli społecznej. Dysponuje on sankcjami pozytywnymi i negatywnymi, które nakłaniają jednostkę do przestrzegania zasad i reguł postępowania.

Niniejsza publikacja, to zbiór tekstów rożnych autorów z dziedziny socjologii, poruszających głównie kwestie przejmowania przez osobę, zachowań, norm i wartości. Książkę otwiera część wstępna, opracowaną przez redaktorkę publikacji Halinę Mielicka. Omawia ona podstawowe mechanizmy związane z procesem enkulturacji i socjalizacji. Następnie przechodzi do rozważania procesu internalizacji norm i wartości i wyjaśnia proces rozwoju tożsamości. Ten ostatni jest procesem długotrwałym i bardzo złożonym. Z tej racji, że kształtuje się tutaj obraz samego siebie. Ważnym czynnikiem w procesie socjalizacji jest kultura danego społeczeństwa. Na pojęcie kultury składa się między innymi wiedza, system wartości i symboli ponadpokoleniowych. Te ostatnie są obecne w umysłach jednostek dzięki zdobywaniu wiedzy.

Ostatnim zagadnieniem poruszonym przez Halinę Mielicką jest proces socjalizacji a indywidualność jednostki. Podczas procesu socjalizacji zachodzą zmiany w organizmie człowieka, w jego psychice, a także w środowisku społecznym. Jednostka zdobywa doświadczenia, które mogą być dla niej punktem odniesienia, jak również dokonuje w sobie internalizacji systemów normatywnych. Skutki socjalizacji Autorka opisuje jako:


  1. świadome indywidualne

  2. świadome zbiorowe

  3. nieświadome indywidualne

  4. nieświadome zbiorowe.


Po części wstępnej następują wypisy. Pierwsi autorzy, Jan Turowski i Herbert Read, wskazują na przedmiot badań socjologii wychowania, który związany jest ze społeczną „naturą” człowieka. Pierwszy z nich mówi o predyspozycjach jednostki z racji przynależności do społeczeństwa. Turowski podaje przykład dwóch amerykańskich dziewczynek (1939 r.), które wychowywane były w całkowitym odosobnieniu. Po przystosowaniu się do otaczającego środowiska, nie mogły jednak akceptować istnienia innych ludzi. Herbert Read natomiast przedstawia cel wychowania, osiągany podczas procesu wychowania. W osiąganiu celu można rozwijać, ale także hamować odrębność jednostki.

Florian Znaniecki zajmuje się środowiskiem wychowawczym, które środowisko społeczne wytwarza dla osobnika mającego zostać jego członkiem. W środowisku wychowawczym Znaniecki wyszczególnia relacje wychowawcze, instytucje wychowawcze, nauczanie indywidualne, role nauczyciela, nauczanie szkolne, wychowanie pośrednie i instytucje wychowania pośredniego.

Jan Szczepański omawia problem wpływu kultury na życie społeczne. Wpływ ten dokonuje się poprzez cztery mechanizmy:

  1. kultura zastana

  2. systemy wartości i kryteria określające wartości

  3. wzory zachowań

  4. modele (ideały).


Ralph Liutan (dwa teksty) rozważa relacje między trzema podstawowymi poziomami analizy: jednostkowym, kulturalnym i społecznym. Drugi tekst tegoż autora przedstawia rolę kultury w kształtowaniu osobowości jednostki.

Blok kilku następnych tekstów związany jest z internalizacją norm. Tekst Floriana Znanieckiego przedstawia definicje normalności:

  1. człowiek działa zgodnie z normami danej kultury w której uczestniczy

  2. jego zachowanie się w stosunku do innych i innych w stosunku do niego.


Peter L. Berger (trzy teksty) naświetla z różnych punktów widzenia zagadnienie relatywizmu norm. Życie społeczne jest często dramatem, gdyż nie tylko warunkuje formę egzystencji jednostki, ale głęboko wchodzi w jej życie, wymuszając na niej specyficzne działania (dramatis personae). O normach moralnych i systemach normatywnych mówi tekst Janusza Marianskiego. Edward Ciupak poruszając problem polimorfizmu obyczajów przedstawia wpływ systemów normatywnych na postępowanie i przekonania jednostek. Margaret Mead przedstawiając model kultury i typ społeczeństwa z Samoa, rozpoczyna dyskusję na temat obowiązujących systemów wartości.

Kolejne teksty analizują proces internalizacji norm i wartości. Pierwsi autorzy Berger i Luckmann omawiają proces socjalizacji pierwotnej. Zachodzi ona poprzez poznanie zasad językowych, wyuczenie się wzorów zachowań oraz znalezienie sobie własnego miejsca w życiu społecznym. Teksty Talcotta Parsonsa i Jana Szczepańskiego pozwalają zastanowić się nad głębokością internalizacji powyższych norm i wartości (np. w obliczu cierpienia, chorób).

Znaniecki w swoich dwóch tekstach przedstawia ogólne elementy indywiduum społecznego (wymiar materialny, usposobienie, cechy osobiste) i osobowość społeczna jako wzór osobowy (cztery składniki: jaźń odzwierciedlona, stan socjalny, funkcja społeczna i znaczenie życiowe).

Zagadnienia związane z wyuczeniem się wzorów zachowań istniejących w danym społeczeństwie przedstawiają autorzy Robert Merton i Melvin L. Kohn. Pierwszy mówi o teorii anomii społecznej, która przejawia się w konformizmie, innowacji, rytualizmie, wycofaniu i buncie. Kohn daje próbkę socjologicznej ukierunkowanej interpretacji wpływu przynależności klasowej rodziców, na relacje istniejące pomiędzy nimi a dziećmi.

Ostatni blok tekstów poświęcony jest wartościom. Rozpoczyna go fragment pracy Kazimierza Żygulskiego i cytowanego już wcześniej Janusza Mariańskiego. Przytoczone teksty mają charakter definicyjny. Kazimierz Żygulski mówi o klasyfikacji i typologii wartości. Janusz Mariański natomiast przedstawia wartości jako przedmiot badań socjologicznych i ich rozumienie. Adam Węgrzecki rozważa rolę wartości w poznaniu drugiego człowieka (manifestowanie własnego bytu, ocenianie).

Omawianą publikację kończą teksty związane z analizą terminu patriotyzm. Stanisław Ossowski wyjaśnia pojęcia: ojczyzna w aspekcie socjologicznym (więź ideologiczna, więź nawykowa, władanie ekonomiczne, własność osobista, własność grupy społecznej), ojczyzna prywatna a ojczyzna ideologiczna, ziemia rodzinna. Władysław Stróżewski, podobnie jak jego poprzednik, wyjaśnia termin patriotyzm (czas, przestrzeń, ziemia, dzieje, naród, powinność, zbiorowy obowiązek, miłość wartości, odpowiedzialność). Patriotyzm nie sprzeciwia się uniwersalizmowi.

Proces wychowania zachodzi w konkretnym społeczeństwie. Posiada ono swój model kultury i hierarchię wartości jakimi żyje i oddziałuje na młodsze pokolenie. Każde społeczeństwo boryka się także z problemami i trudnościami różnego rodzaju. Powyższa publikacja jako wybór tekstów z zakresu socjologii wychowania bez wątpienia może być przydatną lekturą dla pedagogów. Wprowadza bowiem w szereg zagadnień, problemów i mechanizmów funkcjonujących w życiu społecznym, które muszą być uwzględnione w procesie wychowania.


Jan Niewęgłowski sdb

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Mielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281 iconKlowden M., Wegner E. 2000 „Mechanizmy regulujące częstotliwość pobierania krwi przez komary” W: Buczek A., Błaszak Cz. (red). „Stawonogi pasożytnicze I alergogenne” kgm lublin 2000 str. 73 – 78

Mielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281 iconCzy I dlaczego potrzebna jest interdyscyplinarna teoria wychowania (socjalizacji) I jaką rolę w jej konstruowaniu może I odgrywa socjologia wychowania ?

Mielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281 iconW: Europa homogeniczna czy komplementarna – recepta na zjednoczenie, Seria The Peculiarity of Man, 3 (13), Toruń-Kielce 2009, s. 281-300

Mielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281 iconWioska bez zasad z 229 krótkich opowiadań W. Hoffsummera, Wydawnictwo Jedność, Kielce 2000, s. 94-95
«- spytała zaskoczona.»Nie ma już żadnych zasad!«- powiedziała Ewa, spakowała wszystkie lalki Magdy I poszła do domu.»Byłem w szkole«-...

Mielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281 iconSocjologia wychowania

Mielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281 icon1. Działanie społeczne w pracy socjalnej na progu XXI wieku, pod red. E. Kantowicz, A. Olubińskiego. Socjologia 2

Mielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281 iconSocjologia wychowania – konwersatorium nr 1

Mielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281 iconSocjologia Wychowania zagadnienia

Mielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281 iconSocjologia wychowania- 10. 12. 2005

Mielicka halina (red.), Socjologia wychowania. Kielce, Wydawnictwo Stachurski 2000, s. 281 iconSocjologia wychowania / edukacji

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom