1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj?




Pobierz 0.9 Mb.
Nazwa1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj?
strona1/11
Data konwersji12.09.2012
Rozmiar0.9 Mb.
TypDokumentacja
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki i dramatu. Czy rodzaje i gatunki literackie mogą powstawać i powstają dzisiaj?


1Wypowiedzi literackie dzieli sie na 3 podstawowe rodzaje literackie : epikę, lirykę, dramat. Kryterium podziału stanowią podstawowe właściwości strukturalne dziełastylistyczne i kompozycyjne. Rodzaje literackie rozpadają się na gatunki ( np. W skład dramatu wchodzą takie gatunki jak: tragedia, komedia, farsa itp.) Poszczególne gatunki dzielą się na odmiany gatunkowe ( np.: elegia2 na elegie miłosna, patriotyczna).


Definicja ( na podstawie PWN):

gatunek literacki - to forma utworu literackiego , podrzędna w stosunku do rodzaju literackiego; zespół reguł, określający budowę poszczególnych dzieł literackich.; np. powieść, tragedia, oda.


3Gatunek jako narzędzie opisu ma charakter typologiczny :

  • znaczy ze nie musi być środkiem segregacji wszystkich utworów ( jakie kiedykolwiek napisano )

  • rozumiany jako pewien typ, konstruowany przez badacza na podstawie dostępnych mu materiałów empirycznych, ma charakter wzorca idealnego ( jest pewnym uogólnionym modelem sumującym wszystkie istotne właściwości strukturalne danego zespołu wypowiedzi

Podział na gatunki i rodzaje dokonywany w poetykach klasycystycznych miał charakter normatywnyczyli słuzył sformułowaniu reguł obowiązujących w poszczególnych typach wypowiedzi.

W teorii literatury dokonuje sie jako konstrukcja typu, obejmująca istotne cechy danego zespołu wypowiedzi. Przy po podziale należy uwzględnić 3 zjawiska : 1) podmiot i jego postawy wobec świata przedstawionego, 2) konstrukcje stylistyczne, 3) budowę świata przedstawionego ( kompozycję).

Stworzenie podziału na gatunek i rodzaj literacki wynikało z istnienia rożnych typów wypowiedzi , dających sie wydzielić w zwarte grupy według swych cech istotnych. Rzucał sie w oczy fakt, ze istnieją zespoły wypowiedzi literackich realizujących podobne zasady, w podobny sposób aktualizujących istniejące normy chociaż ten sposób może podlegać zmianom historycznym, nie tracąc swojej tożsamości. Przed teoria literatury stanęło wyzwanie – znalezienie odpowiednich kategorii opisu, które pozwoliłyby jednoczenie pokazać odrębność poszczególnych dziel literackich i włączać je do określonej grupy. Wywodzący sie wiec z tradycji klasycystycznych podział na gatunki okazał sie przydatny, nabrał innego znaczenia niz na terenie na którym powstał.


Wiec o rodzajach i gatunkach można mowic :

a) jako o faktach swiadomosci literackiej,

b) jako o zespole cech utworu literackiego, cech powtarzalnych i pozwalajacych go wprowadzic w pewna grupe ( czyli jako o elemencie pewnej konwencji)

c) jako o kategorii opisu stosowanej przez nauke o literaturze.


Rodzaj i gatunek jako fakty świadomości literackiej tonajogólniejwiedza na ten temat, ze istnieją rozne formy wypowiedzi literackiej i ze każdą z nich cechuje cos szczególnego, różniącego od pozostałych.

Wiedza ta może wyrażać sie w sposób dwojaki:

  1. moze byc sformułowana teoretycznietak, ze kazdy z gatunkow zostanie okreslony okreslony ze wzgledu na takie czy inne swoje właściwościto ujecie jest charakterystyczne dla klasycyzmu w roznych ego odmianach historycznych. Rozroznienia dokonuje sie na podstawie praktyki literackiej danej epoki i zywej w niej tradycji.Roznica pochodzi stad, ze o ile w klasycyźmie spelnianie warunkow okreslajacych gatunek jest racja istnienia danego utworu, to w innych epokach nie wystepuja tak scisle rozgraniczenia gatunkowe i w zwiazku z tym okreslenie przynaleznosci gatunkowej dziela nie stanowi koniecznego wstepu do jego wlasciwej percepcji.

  2. moze istniec w postaci nie sformulowanej, umozliwiajacej jednak rozroznianie w praktyce pisarskiej i czytelniczej – poszczegolnych gatunkow.

Przyklady gatunkow liryki:

Jak pisze Glowinski w polskiej tradycji literackiej utrwalily sie gatunki pochodzenia antycznego a wynika to z tego, iz poezja polska zaczela sie ksztaltowac na wielka skale w epoce renesansu – czyli w epoce wzmozonego zainteresowania literatura starozytna oraz poprzez kontakt z literatura zachodnia ( min. Wloską) gdzie antyczne formy wypowiedzi poetyckiej zostaly przyswojone w tworczosci lacinskiej jak i w utworach pisanych w jezykach narodowych.



  • Elegianalezala pierwotnie do meliki 4 , byl to utwor wierszowany wykonywany przy wtórze fletu, najczesciej o charakterze melancholijnym ( pierwotnie elegie pisano dystychem -i naczej: dwuwiersz; strofa dwuwersowa, o rymach parzystych, Oba wersy dystychu charakteryzują się zazwyczaj znacznym podobieństwem pod względem składni i treści. W literaturze polskiej dwuwiersz jest rzadko spotykany jako element utworu stroficznego; częściej pojawia się w formach samodzielnych, zwłaszcza fraszkach i epigramatach. ). W literaturze rzymskiej elegia byla przede wszystkim utworem o tresci milosnej ( np. U Owidiusza), w Polsce w wieku XVI byla uprawiana w jesyku lacinskim ( Kochanowski, Janicki)w lit. Polskiej wystepuje wiele jej odmian : milosna ( Kochanowski), autobiograficzna ( Janicki), patriotyczna ( Karpinski).

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj? iconH. markiewicz rodzaje I gatunki literackie

1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj? iconTeoria literatury (nauka o literaturze, elementy dzieła literackiego, problemy kompozycji, rodzaje I gatunki literackie, poetyka)

1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj? iconPojęcia z zakresu epiki I liryki

1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj? iconPolska Czerwona Księga Zwierząt określa stopień zagrożenia poszczególnych gatunków w Polsce. Wśród gatunków należących do kategorii zagrożenia cr – gatunki skrajnie zagrożone znajdują się

1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj? iconW okresie oświecenia literatura polska odnowiła związki z prądami europejskimi I rozwinęła typowe dla epoki gatunki literackie. Prądy literackie polskiego

1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj? iconPodstawowy gatunek epiki cechujący się swobodną kompozycją I obejmujący obszerny materiał społeczno-obyczajowy, historyczny, psychologiczny. Ma zazwyczaj

1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj? iconRodzaje liryki

1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj? iconLektury obowiązkowe Utwory literackie Antologia liryki Młodej Polski

1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj? iconDzisiaj znów mama zaprowadziła mnie do przedszkola, chociaż całą drogę musiała mnie ciągnąć. Czy ci dorośli naprawdę nie mogą zrozumieć, że człowiek czasami

1. Co to jest gatunek literacki? Podaj przykłady gatunków liryki, epiki I dramatu. Czy rodzaje I gatunki literackie mogą powstawać I powstają dzisiaj? iconTradycji romant.; rozwój tendencji realist I naturalist., tematyka niepodległościowa I społ.; rozkwit liryki I dramatu, refleksji krytycznolit., także

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom