Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri




Pobierz 43.38 Kb.
NazwaRak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri
Data konwersji03.01.2013
Rozmiar43.38 Kb.
TypDokumentacja
Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri


  • W Polsce częstość występowania wynosi około 8.6% (II miejsce po ca mammae, ale IV miejsce pod względem zgonów)




  • Najczęściej rozpoznawany u kobiet po 40 roku życia

Czynniki ryzyka

  • Niski status socjoekonomiczny

  • Niski poziom higieny osobistej i seksualnej

  • Wcześnie rozpoczęte życie płciowe

  • Częsta zmiana partnerów

  • Duża liczba porodów

  • Infekcja HPV i HSV-2 jako kofaktor

  • Palenie papierosów

  • Doustne tabletki antykoncepcyjne

System Bethesda 2001

  • Jakość materiału

  • Opis wyniku –w granicach normy

  • ASCUS-atypical sguamous cells of undeterminated significance,

  • AGUS-atypical glandular cells of us,

  • L-SIL (CIN I),

  • H-SIL (CIN II, CIN III= carcinoma in situ = ca praeinvasivum),

  • carcinoma invasivum

W kanale szyjki macicy znajduje się nabłonek gruczołowy, a na tarczy nabłonek wielowarstwowy płaski

Profilaktyka sprowadza się do wykonywania w każdej kobiety, która rozpoczęła współżycie płciowe cytologii raz na rok, a w sytuacjach wątpliwych cytologii z kolposkopią

Każda nadżerka prawdziwa szyjki macicy u kobiety, która regularnie współżyje wymaga bezwzględnego leczenia.

Dysplazja szyjki macicy jest to etap karcynogenezy prowadzący do raka inwazyjnego

  • CIN = cervical intrepithelial neoplasia

  • CIN I zmiany dotyczą 1/3 grubości nabłonka i cofają się w 70% przypadków

  • CIN II zmiany dotyczą 2/3 grubości nabłonka- kolposkopia i wycinki

  • CIN III zmiany obejmują cały nabłonek, kolposkopia, wycinki, konizacja chirurgiczna

Grading = histologiczny stopień zróżnicowania

  • I stopień czyli najlepiej zróżnicowany, najlepiej rokuje

  • II stopień pośredni

  • III najmniej zróżnicowany, duża różnorodność komórek, najgorzej rokuje

Stading = kliniczny stopień zaawansowania

  • T= tumor czyli wielkość guza

  • N = nodulus czyli zajęcie węzłów chłonnych

  • M = metastases czyli obecność przerzutów.

Kolposkopia jest to badanie wprowadzone w 1924 roku przez Himselmanna i pozwala na oglądanie zmian szyki macicy w 10-40 krotnym powiększeniu, które mogą ulec progresji do CIN i raka. Oceniamy strefę przekształceń, zwracamy uwagę na układ naczyń, mozaiki i puncikowanie, zawartość glikogenu w komórkach itp.

Rozpoznanie

  • Badanie histopatologiczne

  • Badanie kliniczne z oceną przymacicz

  • Badanie RTG klatki piersiowej

  • Badanie USG nerek

  • Badania podstawowe do operacji

  • W II i III stopniu wlew doodbytniczy i urografia dożylna

Podział kliniczny

  • O-Ca in situ, nie przekracza błony podstawnej

  • I-ograniczony do szyjki macicy

  • Ia1-głębokość nie przekracza 3 mm

  • Ia2-głębokość nie przekracza 5 mm

  • Ib- powyżej 5 mm, widoczny klinicznie

  • II przechodzi na przymacicza i/lub pochwę, ale nie dochodzi do ścian miednicy

  • IIa- nacieka pochwę nie dochodząc do dolnej 1/3

  • IIb- nacieka przymacicza nie dochodząc do kości

III - nacieka przymacicza dochodząc do kości miednicy lub pochwę na całej jej długości
III a -zajmuje całą pochwę nie dochodząc do kości
III b -dochodzi do ścian miednicy, może dawać wodonercze
IV - przechodzi poza obręb miednicy lub nacieka błonę śluzową pęcherza i odbytnicy
IV a - nacieka narządy sąsiednie
IV b - daje przerzuty odległe (wątroba, kości, płuca, jelita).

Leczenie

  • O-zabiegi oszczedzające

  • I-chirurgia i radioterapia

  • IIa-chirurgia i radioterapia

  • IIb-radioterapia

  • III-radioterapia

  • IV-radioterapia palitywna

  • 100%


75-80 %


55-60 %


30 %

10 %

Leczenie oszczędzające


  • Konizacja chirurgiczna




  • Amputacja szyjki macicy

Leczenie chirurgiczne polega na wykonaniu operacji sposobem Wertheima-Meigsa czyli usunięciu macicy z przydatkami z mankietem pochwy i węzłami chłonnymi miednicy mniejszej.

Radioterapia polega na brachyterapii śródpochwowej zawsze i w przypadku istnienia przerzutów do węzłów teleterapii zewnętrznej.

Rak przedinwazyjny szyjki macicy w ciąży -ścisła obserwacja do porodu (cytologia, kolposkopia), po porodzie weryfikacja histopatologiczna. Rak przedinwazyjny nie stanowi przeciwwskazania do porodu drogami natury.

Inwazyjny rak szyjki macicy w ciąży

  • I trymestr ciąży- Ib-proste lub rozszerzone wycięcie macicy z przydatkami z uzupełniającą radioterapią, zaś II i III stopień radioterapia z następowym usunięciem martwego płodu

  • II trymestr-decyzja zależy od pacjentki

  • III trymestr-Ib-cięcie cesarskie po ukończonym 28 tyg, z następowym leczeniem chirurgicznym i radioterapią.


Obserwacja po leczeniu

  • Badanie kliniczne i ginekologiczne co 3 miesiące przez 5 lat , a potem co 6 miesięcy do końca życia.

  • Wznowy wczesne-do roku po leczeniu

  • Wznowy odległe-po 5 latach od leczenia.

Rak jajnika = Carcinoma ovarii

  • Nabłonkowe -55-60% wszystkich

  • Gonadalne-7%

  • Germinalne-20%

  • Przerzutowe

Epidemiologia

  • Każdy wiek

  • Nieródki

  • Nosicielki mutacji BRCA1

  • Choroby wirusowe w dzieciństwie (świnka, odra, różyczka)

  • Czynniki środowiskowe (azbest)


Nowotwory nabłonkowe

  • Surowicze-serosum




  • Śluzowe-mucinosum




  • Endometrioidalne-endometrioides.

Surowiczy rak jajnika

  • Cystadenoma serosum, 100 % wyleczeń

  • Cystadenoma serosum borderline malignancy, miejscowa złośliwość, nie nacieka podścieliska, ale może dać wszczepy do otrzewnej

  • Cystadenocarcinoma serosum, najczęstszy nabłonkowy, w 75% przypadków obustronny, rokowanie złe.



Objawy kliniczne

  • Spadek wagi ciała

  • Osłabienie

  • Powiększenie się obwodu brzucha

  • Bóle podbrzusza, ale rzadko ostry brzuch

Rak jajnika-rozpoznanie

  • Badanie kliniczne

  • USG

  • Ca-125

  • Wlew doodbytniczy

  • Urografia

Rak jajnika-leczenie

  • Chirurgiczne




  • Chemioteapia




  • Radioterapia

Istotą leczenia chirurgicznego jest usunięcie jak największej ilości tkanki nowotworu

Germinalne nowotwory jajnika

  • Najczęściej u dziewczynek i młodych kobiet

  • 95% to łagodne potworniaki = teratoma adultum

  • Pozostałe 5% to teratoma immature, dysgerminoma, endodermal sinus tumor, chorioncarcinoma


Objawy kliniczne nowotworów germinalnych to powiększanie się obwodu brzucha i silny ból.

5% guzów germinalnych jajnika to nowotwory bardzo złośliwe (10 % przeżywa 2 lata), szybko rosnące, osiągające bardzo duże rozmiary, produkujące AFP lub HCG, leczone chirurgicznie z następową radioterapią.

Nowotwór gonadalny jajnika

  • Follikuloma=ziarniszcak

  • Thecoma=otoczkowiak

  • Fibroma=włókniak

  • Androblastoma

Nowotwory gonadalne jajnika są względnie złośliwe, najczęściej jednostronne, ich markerem jest stężenie estradiolu.

Podział kliniczny raka jajnika

  • I ograniczony do jajników

  • Ia-ograniczony do jednego jajnika, nieuszkodzona torebka jajnika, bez wysięku

  • Ib-ograniczony do obydwu jajników, nieuszkodzona torebka jajnika, bez wysięku

  • Ic-ograniczony do obydwu jajników z uszkodzoną torebką i/lub wodobrzusze

  • II guz jednego lub obydwu jajników z zajęciem narządów miednicy mniejszej

  • IIa- guz jednego lub obydwu jajników z zajęciem narządów miednicy mniejszej

IIb- guz jednego lub obydwu jajników z zajęciem innych narządów
IIc-guz jednego lub obydwu jajników z pękniętą torebką, wodobrzuszem i z zajęciem innych narządów miednicy mniejszej
III-obejmuje jeden lub oba jajniki z przerzutami poza miednicę do węzłów, na powierzchnię wątroby, z zajęciem jelita lub sieci
IIIa-ograniczony do miednicy, z rozsiewem na powierzchni otrzewnej
IIIb-ograniczony do miednicy mniejszej, z rozsiewem na powierzchni otrzewnej do 2 cm
IIIc-ograniczony do miednicy mniejszej z rozsiewem na powierzchni otrzewnej powyżej 2 cm, z zajęciem węzłów pozaotrzewnowych i pachwinowych
IV-przerzuty do płuc i do miąższu wątroby

Leczenie

  • Operacja radykalna

  • Chemioterapia (cisplatyna, cyklofosfamid, adriamycyna, chlorambycyl)

Chemioterapię rozpoczynamy około 7-28 dni po operacji, wyjątkowo 1-3 cykle indukcyjne, odstępy wynoszą od 4-6 tygodni, najczęściej stosujemy od 6-9 cykli

Jeśli po 3-4 cyklach brak poprawy w leczeniu zmieniamy schemat leczenia.

Leczenie prowadzimy zawsze pod kontrolą leukocytozy, poziomu płytek, mocznika, kreatyniny i enzymów wydolności wątroby.

Po operacji i chemioterapii wykonujemy laparoskopię second look z pobraniem wymazów z otrzewnej

W przypadku wznowy lub nieskuteczności leczenia możemy zastosować chemioterapeutyki II rzutu czyli wepesid, carboplatynę, alkeran, ifosfamid, taksol, treosulfan

Odsetek przeżyć 5-letnich

  • I-70%

  • II-40%

  • III-10%

  • IV-2%

Rak endometrium = carcinoma endometrii

  • U kobiet po menopauzie (tylko 5% wcześniej)

  • U kobiet z zaburzeniami metabolicznymi

  • Nieródki

  • Wczesna menarche i póżna menopauza


Stany przedrakowe

  • Hyperplazja prosta z atypią lub bez




  • Hyperplazja złożona z atypią lub bez


Objawy kliniczne

  • Acykliczne krwawienia

  • Bóle

  • upławy

Każde acykliczne krwawienie u kobiet po menopauzie wymaga wyłyżeczkowania jamy macicy i weryfikacji histopatologicznej

Rozpoznanie

  • Badanie histopatologiczne

  • USG-każdy nieregularny kształt, polipy, wzmożenie echa, płyn powyżej 2 ml, naciekanie mięśnia, po menopauzie endometrium grubsze niż 5 mm

  • histeroskopia

Postępowanie kliniczne

  • U kobiet przed 40 rż w przypadku rozrostów bez atypii wyłyżeczkowanie jamy macicy, a następnie duże dawki gestagenów

  • Po 40rż hysterectomia z przydatkami


Klasyfikacja kliniczna

  • I ograniczony do trzonu

  • Ia-ograniczony do endometrium

  • Ib-do ½ grubości myometrium

  • Ic-ponad ½ grubości endometrium

  • II przechodzi na szyjkę

  • IIa-naciekanie gruczołów szyjki

  • IIb-naciekanie podścieliska szyki

Klasyfikacja kliniczna cd.

  • III przechodzi poza macicę, ale nie wychodzi poza miednicę

  • IIIa-nacieka surowicówkę macicy i/lub przydatki i/lub w wymazach z otrzewnej

  • IIIb-przerzuty do pochwy

  • IIIc-przerzuty do węzłów miednicy i/lub przyaortalnych

  • IV wychodzi poza miednicę

  • IVa-nacieka pęcherz lub odbytnicę

  • IVb-odległe do węzłów pachwinowych

Grading

  • G1-rak gruczołowy wysoko dojrzały(<5% utkania raka litego)

  • G2-rak gruczołowy średnio dojrzały (6-50% raka litego)

  • G3-rak lity lub całkowicie niezróżnocowany(>50% raka litego).

Leczenie

  • I-chirurgia i radioterapia

  • II-chirurgia i radioterapia, czasem odwrotnie

  • III-radioterapia

  • IV-hormonochemioterapia i leczenie objawowe

Odsetek 5-letnich przeżyć

  • I-72%

  • II-56%

  • III-31%

  • IV-10%


Mięśniaki macicy=leyomyoma

  • Najczęstszy nienowotworowy guz macicy

  • Najczęściej u kobiet w wieku okołomenopauzalnym

  • Powstają na skutek hyperestrogenizmu

  • Mogą powodować bóle, obfite krwawienia, niepłodnośc


Mięśniaki podział

  • Podśluzówkowe

  • Śródścienne

  • podsurowicówkowe

Mięśniaki leczenie

  • Tylko wtedy gdy dają objawy kliniczne

  • Usunięcie histeroskopowe

  • Wyłuszczenie

  • Amputacja trzonu macicy

  • Tylko 0.5% mięśniaków ulega zezłośliwieniu w mięsaki

Rak sromu = carcinoma vulvae

  • Rozwija się na podłożu dystrofii sromu, która może być hyperplastyczna, atroficzna lub mieszna

  • Daje 2 podstawowe objawy kliniczne czyli ból i świąd

  • Dotyczy przede wszystkim kobiet starszych, po 50 rż.

Nowotwory niezłośliwe sromu

  • Włókniak, tłuszczak, mięśniak, naczyniak, kłębczak, obłoniak, ziarniniak naczyniowy, gruczolak potowy, endometrioza.

Podstawą rozpoznanie jest pobranie wycinków i badanie histopatologiczne.

Podział histologiczny

  • Rak płaskonabłonkowy

  • Rak gruczołowy

  • Rak jasnokomórkowy

  • Choroba Pageta

Klasyfikacja kliniczna

  • O-in situ

  • I-ograniczony do sromu i/lub krocza, do średnicy 2 cm, węzły chłonne nie zajęte

  • II-jak wyżej ale guz powyżej 2 cm

  • III-nacieka dolną część cewki lub pochwę lub odbyt i jednostronne przerzuty do węzłów

  • IVa-nacieka górną część cewki , pęcherz, odbytnicę, kości miednicy, daje obustronne przerzuty do węzłów

  • IVb-przerzuty odległe


Leczenie

  • Wycięcie zmiany w granicach zdrowych tkanek

  • Prote wycięcie sromu

  • Całkowite wycięcie sromu

  • Radioterapia

  • Chemioterapia

Rak pochwy=carcinoma vaginae

  • Zawsze płaskonabłonkowy

  • Zwykle rozwija się w górnej 1/3 pochwy, często ulega owrzodzeniu i wtedy mamy brunatne, krwiste upławy

  • Może rozwijać się w każdym wieku

  • Często występuje jako polip pochwy

Rak pochwy podział kliniczny

  • I-obejmuje ściany pochwy

  • II-tkanki przypochwia, ale nie dochodzi do ścian miednicy

  • Dochodzi do ścian miednicy

  • Nacieka narządy sąsiednie lub wychodzi poza granice miednicy lub nacieka narządy sąsiednie

Rak pochwy -leczenie

  • I-operacja sp. Meigsa jak w raku szyjki

  • W przypadku lokalizacji w okolicy wejścia do pochwy vulvectomia jak w Ca vulvae

  • Wszystkie inne przypadki to radioterapia

5 lat przeżywa średnio 35-40%.

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri iconRak szyjki macicy a seksualność. Cervical cancer and sexuality

Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri iconWalki z rakiem szyjki macicy

Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri iconProgram profilaktyki raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri iconOrganizacja I finansowanie programów profilaktyki raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri iconLista gabinetów realizujących program profilaktyki raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri iconProgram profilaktyki raka szyjki macicy etap Pogłębionej Diagnostyki

Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri iconAnkieta dla kobiet objętych programem profilaktyki raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri iconProgram profilaktyki raka szyjki macicy czekasz na objawy? Może być za późno

Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri iconKomunikat dotyczący Świadczeniodawców, którzy realizują umowy w zakresie: poz oraz Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy

Rak szyjki macicy = Carcinoma colli uteri iconWybierz życie – pierwszy krok” Program edukacyjny, obejmujący profilaktykę zakażeń wirusem hpv I raka szyjki macicy

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom