Bogowie wikingóW




Pobierz 18.9 Kb.
NazwaBogowie wikingóW
Data konwersji14.09.2012
Rozmiar18.9 Kb.
TypDokumentacja
BOGOWIE WIKINGÓW


W Islandii żyją ludzie, którzy nie tylko nie odrzucają starodawnych bogów wikingów, ale wydają piękne, kolorowe plakaty by ich spopularyzować na świecie.

Wyznawcy potężnego Þóra i wszechmogącego Odyna stanowią niewielką, bo liczącą 80 osób kongregację Ásatrúar (Wierzących w Bogów). Została ona zalegalizowana przez Althing w roku 1973 i jest jedyną tego rodzaju organizacją na świecie uznaną oficjalnie. Można by powiedzieć, że chrześcijański parlament odwdzięczył się poganom za założenie Althingu ponad tysiąc lat temu. Członkowie kongregacji mają pełnię praw, a ich arcykapłan – Jego Ekscelencja Sveinbjörn Beinteisson udziela ślubów i sprawuje inne posługi kapłańskie. Małżeństwa takie są legalne i uznawane przez kościół chrześcijański.

Wydawnictwo Goðaútgáfan z Reykjavíku wydało plakaty, które są dziełem artysty plastyka Haukura Halldórssona, znanego z rysunków na temat islandzkiego folkloru. Jest on też nazywany Trolem - Malarzem lub Haukurem - Olbrzymem z racji jego zainteresowań (napisał książkę Trole w islandzkim folklorze, podaniach i malarstwie) i dużego wzrostu. Do plakatów jest dołączany tekst ze stosowną informacją o każdym z bóstw, napisany przez S. Beinteissona.

Zapraszamy teraz na krótką podróż w świat pogańskich wierzeń. Spotkamy w niej główne bóstwa wikingów. Oprócz opisu ich charakterystycznych cech zamieszczamy też reprodukcje plakatów H. Halldórssona, które z pewnością przemówią do wyobraźni Czytelników.


ODYN


Odyn jest największym i najstarszym z bogów wikingów, znany również w mitologii południowogermańskiej pod imieniem Wodana. Rządzi on wszystkim, a inni bogowie służą mu jak dzieci swojemu ojcu. Żyje wiecznie, decyduje o sprawach wielkich i małych. Stworzył wszechświat, ziemię i niebo oraz wszystko, co w nich się znajduje.

Świat nordycki potrzebował takiego boga, który usprawiedliwiałby gwałtowność i okrucieństwo cechujące ówczesny północny lud zamieszkujący Skandynawię. Odyn – straszny, arogancki i kapryśny – jest więc przede wszystkim bogiem wojny, który prowadzi do zwycięstwa lub decyduje o klęskach. Na swoim dworze Valhalli, w którym znajduje się 504 pomieszczeń, podejmuje poległych wojowników (wybranych i przyprowadzonych tam przez walkirie). Będą oni walczyć w dzień sądu ostatecznego, a tymczasem każdego ranka wychodzą ze dworu by walczyć między sobą tak długo aż wszyscy padną zabici. Wieczorem zaś powstają z martwych i wracają do Valhalli, gdzie oddają się uciechom z walkiriami.

Odyn jest również bogiem poezji. Swojemu wujowi Mimirowi wykradł napój zsyłający natchnienie poetyckie. Był też patronem poetów tworzących pieśni Eddy i być może dlatego odgrywa w nich tak dużą rolę.

Odyn jest jasnowidzem i jak szaman wysyła swoją energię podczas jazdy na ośmionogim rumaku Sleipnirze lub pozyskuje mądrość od zmarłych. Można go uważać za boga umarłych, gdy podczas dobrowolnej ofiary przeszyty włóczniami zawisł na drzewie.

Nosi kapelusz z szerokim rondem aby uniknąć łatwego rozpoznania. Ubrany jest w niebieski płaszcz, w ręku trzyma magiczną włócznię – Gungir. Na jego ramionach siedzą kruki Huginn (Myśl) i Muninn (Pamięć) – są to ptaki wojny latające w poszukiwaniu mądrości; do ucha szepczą Odynowi, czego dowiedziały się podczas codziennego lotu do środka Midgaru (ziemi) – świata ludzi. Ze swojego wysokiego miejsca w pałacu Valaskjálf może obserwować wszystko, co się dzieje w dziewięciu światach. Jest on strasznym bogiem, który budzi respekt, ale którego się nie kocha.

Żoną Odyna jest Frigg – bogini miłości i małżeństwa. Odyn nie zawsze jest jej wierny. Ma ponad tuzin dzieci z innymi kobietami, a także syna Heimdallura urodzonego przez dziewięć sióstr.

W artystycznej wizji Haukura Halldórssona Odyn trzyma czaszkę Ýmira – zamrożonego olbrzyma, którego zabił wraz z braćmi. Z ciała olbrzyma uczynili ziemię, z jego kości góry, zaś z zębów i szczęk skały i kamienie. Jego krew zamieniła się w jeziora i morze. Z uniesionej do góry czaszki stworzyli niebo, na którego czterech rogach sięgających krańców ziemi posadzili karły nazywające się Wschód, Zachód, Północ i Południe.

Odyn ma jedno oko, drugie oddał Mimirowi w zastaw za uzyskanie mądrości i wiedzy. Nad Odynem fruwają kruki Huggin i Muninn, z prawej strony widoczny jest koń Sleipnir, a w oddali dwór Volaskjálf w Asgardzie. Na pierwszym planie znajdują się dwa wilki i wojownicy z Valhalli. W czaszce odbijają się postaci Jesionu i Wiązu – pierwszych ludzi na ziemi stworzonych przez Odyna ze zwalonych drzew.


ÞÓR


Þór jest synem Odyna i Ziemi. Jest on drugim z kolei w panteonie, najbardziej kochanym i szanowanym ze wszystkich bogów. Podczas, gdy Odyn jest zwolennikiem gwałtu i wojny, Þór reprezentuje prawo i porządek.

Młotem zwanym Mjölnir osacza olbrzymów i zmaga się z wężem Jormungandem. Mieszka w swoim dworze Bilskirnir, mającym 640 pomieszczeń – największym spośród siedzib bogów. Z żoną Sif mają syna Modiego i córkę Thruður. Þór był jednak niewierny swojej żonie i z olbrzymką Járnsaxą (Żelazny Nóż) ma jeszcze dwóch synów – Magniego (Potęga) i Modiego (Gniew).

Þór ciągle walczy z olbrzymami i podejmuje długie wyprawy przeciwko nim. Jednym z najbardziej ryzykownych przedsięwzięć była wyprawa do Utgard w Jötunheimur (Świecie Olbrzymów), gdzie został poddany kilku próbom przez rządzącego tam króla olbrzymów Utgarda - Lokiego, mistrza iluzji. Pierwszą z nich było wypicie jednym haustem zawartości rogu. Mimo, że jak powiedział Utgard, niektórzy mężczyźni opróżniają go w dwóch łykach, a tylko słabi w trzech, Þór z trudem wypił go trzema haustami. Druga próba polegała na podniesieniu kota Utgarda, z czym radzili sobie wszyscy młodzi olbrzymi. Jednak mimo ogromnego wysiłku Þór zdołał unieść zaledwie jedną łapę kota. Widząc te porażki król olbrzymów wyśmiał Þóra i obrzucił go przekleństwami. Mimo, że Þór chciał jeszcze walczyć z którymś z olbrzymów, Utgard - Loki zaproponował walkę ze starą czarownicą Elli, swoją przybraną matką. Ale i tę próbę Þór przegrał, gdyż im bardziej napierał, tym łatwiej było Elli go pokonywać.

Zawstydzony Þór chciał wrócić do Asgardu i wtedy Utgard wyjaśnił mu przyczynę tych porażek – kiedy pił z rogu, jego koniec znajdował się w morzu, natomiast kot był wężem Mitgardem opasującym świat, a prawie cudem był długi opór stawiany Elli, ponieważ jest ona Dawną Epoką. Rozwścieczony Þór zamierzył się swoim młotem Mjölnirem i gdy miał on już dosięgnąć Utgarda, ten zniknął, a z nim cała jego twierdza.

Od imienia Þóra pochodzi nazwa czwartku w wielu językach germańskich.

Na obrazie Halldórssona Þór jedzie na rydwanie ciągnionym przez dwa kozły. W ręku trzyma swój młot Mjölnir, który rzucony przez Þóra nigdy nie chybi celu i wraca do niego. Podczas długich podróży głodny Þór zabija swoje kozły i je zjada. Jednak po uderzeniu młotem w ich kości, kozły wracają do życia.

Młot Þóra będą dziedziczyć synowie Magni i Modi, którzy na obrazie stoją na stromej skale. Nastąpi to po Ragnaröku – apokaliptycznej walce między bogami i olbrzymami, w wyniku której nastąpi zagłada dziewięciu światów.

Poniżej rydwanu widać pałac Þóra. Stojący z prawej strony półorzeł - półczłowiek to Loki, kawalarz, który może zamienić się w dowolną postać. Z lewej strony siedzi ojciec Þóra – Odyn ze swoimi dwoma wilkami. Widoczny na pierwszym planie wąż to Midgard, który opasuje ziemię gryząc swój ogon.


Milena Nowakowska


biuletyn Islandia 4/1996



Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Bogowie wikingóW iconW świecie Wikingów I … kebabu

Bogowie wikingóW iconMimo iż często przedstawia się wikingów z rogami na hełmie, w rzeczywistości ich hełmy nie miały rogów

Bogowie wikingóW iconBogowie mezopotamii

Bogowie wikingóW iconBogowie greccy zeus

Bogowie wikingóW iconTemat: Bogowie Egiptu I Mezopotamii

Bogowie wikingóW iconPrzedstawia film immortals. Bogowie I herosi 3D

Bogowie wikingóW iconMarcin Wolski Bogowie jak ludzie 2004

Bogowie wikingóW iconTerry Pratchett Bogowie, honor, Ankh-Morpork

Bogowie wikingóW iconNa początku był chaos z którego wyłaniali się bogowie

Bogowie wikingóW iconBogowie rzymscy imię (imiona) odpowiednik grecki uwagi

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom