GŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym




Pobierz 22.33 Kb.
NazwaGŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym
Data konwersji16.09.2012
Rozmiar22.33 Kb.
TypDokumentacja
MODUŁ 2

GŁÓWNE STRATEGIE W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM


Z punktu widzenia kształcenia matematycznego do najważniejszych strategii kształcenia zalicza się współcześnie trzy:

  • nauczania realistycznego,

  • nauczania czynnościowego i

  • nauczania problemowego

Często określa się je również jako koncepcje – w przypadku projektów długofalowych, lub metody – w przypadku projektów na jedną lekcję).

Nauczanie realistyczne, czynnościowe i problemowe nie jest specyficzne tylko dla matematyki.

Nauczanie realistyczne

Współcześnie rozwój koncepcji realistycznego nauczania matematyki, jego zdefiniowanie, opracowanie podręczników, badania eksperymental­ne, zawdzięczamy grupie holenderskich dydaktyków matematyki stworzo­nej przez H. Fredenthala.

W koncepcji tej uczniowie powinni budować pojęcia i operacje matematyczne na drodze naturalnej, w sytuacjach dla ucznia sensownych, bliskich jego doświadczeniom. A więc wychodzi ona od sytuacji rzeczywistych i stawia sobie za cel matematyzację pionową, czyli budowanie pojęć i twierdzeń szkolnej matematyki na kolejnych pię­trach abstrakcji. Koncepcja ta wytycza drogę od sytuacji realistycznych, do formalnej, symbolicznej matematyki.

Jej główne zasady można sformuło­wać następująco:

  1. Świat realny jest tworzywem, z którego można wyabstrahować pojęcia matematyczne, prawa, operacje i struktury, ale także stanowi dziedzinę, w której matematykę można stosować i weryfikować. (Ważne są obie wzajemnie odwrotne operacje).

  2. Rozwój matematycznych pojęć przebiega od konkretu do abstrakcji. Proces poznania matematycznego jest długim procesem, podczas którego uczeń rozpoznaje własności przedmiotów i związki między przedmiotami otaczającego świata. W procesie tym wielką rolę odgrywają doświadcze­nia z modelami i schematami, które prowadzą do ujęcia symbolicznego.

  3. Uczeń tworzy matematykę w trakcie własnej działalności, jest zdolny sa­modzielnie obserwować i wyrażać ogólne prawa na podstawie twórczej pracy i stopniowo przechodzić od metod nieformalnych do formalnych.

  4. Uczenie się jest procesem socjologicznym, odbywa się w grupie, w któ­rej uczniowie dokonują porównań, wymiany myśli, dyskutują rozwią­zania problemów na różnych poziomach matematycznego rozumo­wania. Uczenie się jest oparte na wzajemnej współpracy i ma charakter interaktywny.

  5. Pojęcia, prawa i twierdzenia matematyczne są wynikiem stosowania róż­nych metod rozwiązywania problemów realistycznych. Uczniowie po­winni nauczyć się wszechstronnie wykorzystywać wcześniej uzyskane i uzasadnione wiadomości do odkrywania nowych twierdzeń i własności.

Nauczanie Czynnościowe

Metoda czynnościowego nauczania matematyki jest bardzo ściśle związana z metodą realistyczną, a szczególnie jej drugą zasadą. Zasada ta mówi, że rozwój pojęć przebiega od konkretu do abstrakcji i w tym procesie wielką rolę odgrywają doświadczenia dziecka. Zgodnie z etymologią wyrazu „czynnościowy” strategia ta jest zwykle rozumiana jako nauczanie przez organizowanie czynności wykonywanych na rzeczywistych przedmiotach i środkach dydaktycznych z papieru, drewna, plasteliny itp. Jest to jednak pogląd zawężający prawdziwy sens tego pojęcia.

W nauczaniu czynno­ściowym bardzo ważną rolę odgrywają dwie zasady, według których przed przystąpieniem do opracowania nowego pojęcia matematycznego należy: /

  1. Dokonać analizy operacji tkwiących w danym pojęciu, twierdzeniu, rozumowaniu i uwzględnić je potem w procesie nauczania-uczenia się.

  2. Zorganizować sytuacje problemowe stwarzające okazję do czynności konkretnych, następnie wyobrażonych i w końcu abstrakcyjnych. I W wyniku tych zabiegów powinna nastąpić interioryzacja (uwewnętrznienie, scalenie) różnych rodzajów operacji i powstanie syntezy pojęciowej.



Pierwsza zasada ma charakter matematyczny, zwraca uwagę na spe­cyfikę pojęć matematycznych, które ze względu na abstrakcyjny charakter powstają w wyniku wykonywania różnych operacji. Na przykład pojęcie liczby naturalnej kształtuje się poprzez czynności badania równoliczności zbiorów, numerowania elementów zbiorów uporządkowanych, mierzenia długości, pól, pojemności itp. Pojęcie symetralnej odcinka powstaje w wy­niku czynności dzielenia odcinka na połowy, wyznaczania środka odcinka i wystawiania w tym punkcie prostej prostopadłej do tego odcinka. Aby uczeń zrozumiał jakieś pojęcie matematyczne, musi rozumieć i umieć wy­konywać czynności, które doprowadzają do jego konstrukcji.

Druga zasada ma charakter psychologiczny, wynika z epistemologii genetycznej Piageta. I ona jest właśnie zbieżna z drugą zasadą nauczania re­alistycznego. Zgodnie z funkcjonalną teorią rozwoju umysłowego dziecko przechodzi od aktywności fizycznej na przedmiotach materialnych stop­niowo do czynności wyobrażeniowej, a następnie do aktywności typu lo­giczno-matematycznego. Na tym etapie jest zdolne do przeprowadzania i operacji, czyli odwracalnych czynności umysłowych, które nie zależą już od doświadczenia na materialnych przedmiotach i od cech przedmiotów poddawanych przekształceniom.


Nauczanie problemowe

i aktywne badanie rzeczywistości przez uczniów


Nauczanie problemowe jest ściśle związane z wcześniej omówionymi koncepcjami, mianowicie nauczaniem realistycznym i nauczaniem czyn­nościowym. Strategia problemowego nauczania obowiązuje we wszystkich przedmiotach i na każdym etapie kształcenia. Jest szeroko opracowana w pedagogice i w dydaktykach przedmiotowych. Mamy z nią do czynienia wtedy, gdy pojawia się sytuacja problemowa. W sytuacji problemowej występuje trudność, której nie można rozwiązać w prosty sposób za pomocą znanych schematów, reguł, praw, algorytmów. Często takich sytuacji dostarcza samo życie, ale może je w sposób planowy organizować również nauczyciel lub uczniowie pod jego kierunkiem.

Możemy wyróżnić sytuacje problemowe o charakterze metodolo­gicznym oraz sytuacje pozamatematyczne prowadzące do problemów ma­tematycznych.

Matematyczne sytuacje problemowe pojawiają się często w nauczaniu szkol­nym w sposób naturalny w toku postępowania indukcyjnego. Pytanie, czy zaobserwowaną w różnych przykładach regularność można uznać za pra­wo ogólne lub przy jakich dodatkowych warunkach będzie to zapewnione, wyłonić się może łatwo z takiej sytuacji. I może to być sytuacja zupełnie banalna, a mimo to problemowa.


Źródłem matematycznych problemów może być także sytuacja pozamatematyczna wszędzie tam, gdzie uczeń musi zmatematyzować pewne dane i pewne pytanie treści pozamatematycznej, a więc tam, gdzie dla rozwiązania problemu pozamatematycznego stosu­je bądź opanowany już przezeń aparat matematyczny lub sam taki aparat musi w tym celu skonstruować. Na tle sytuacji problemowej wyłaniają się już zadania, sformułowane w języku werbalnym lub werbalno-symbolicznym, z symboliką rysunkową włącznie.


Problemowe nauczanie jest okazją do wyzwalania intelektualnych możliwości ucznia.

Szczególnie przydatne podczas rozwiązywania problemów matematycznych na etapie nauczania początkowego są takie aktywności , jak:

  • Upoglądowienie

  • Konkretyzacja

  • Symulacja rozwiązania

  • Eksperymentowanie

  • Stosowanie analogii


Piętra abstrakcji i aktywności matematyczne

Istotną różnicę między matematyką a innymi przedmiotami nauczania stanowi fakt, że w matematyce buduje się pojęcia na pojęciach - określone abstrakcyjne pojęcia stanowią punkt wyjścia do tworzenia nowych, również abstrakcyjnych pojęć. W ten sposób tworzy się kolejne piętra abstrakcji.

Na przykład zbiór liczb naturalnych jest podstawą do konstrukcji zbioru liczb całkowitych, a ten kolejno do zbioru liczb wymiernych i rzeczywistych. Inaczej jest na przykład w biologii - poznanie budowy serca, ucha środ­kowego, mózgu nie stanowi podstawy do zbudowania nowego pojęcia. Ta specyficzna cecha matematyki jest zapewne jednym z powodów trudności uczniów z przyswajaniem i operowaniem pojęciami matematycznymi.

Druga istotna różnica tkwi w różnorodności aktywności matematycz­nych, które są potrzebne przy powstawaniu pojęć w umysłach uczniów, czy też przy rozwiązywaniu zadań.


Do aktywności podstawowych zalicza się następujące: dowodzenie twier­dzeń, definiowanie pojęć i posługiwanie się definicjami, tworzenie algoryt­mów i ich stosowanie, budowanie i posługiwanie się językiem symbolicznym, schematyzowanie i matematyzowanie, dostrzeganie analogii i jej stosowanie.

Należy też wymienić takie proste aktywności, jak: kopiowanie i naśla­dowanie rozumne, dostrzeganie prawidłowości, uogólnianie i klasyfikację, które szczególnie ważne są na etapie nauczania początkowego.



Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

GŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym iconGŁÓwne strategie w ksztalceniu zintegrowanym ukierunkowanym na myslenie logiczne I matematyczne

GŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym iconKomputer w nauczaniu zintegrowanym

GŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym iconPraca domowa w nauczaniu zintegrowanym

GŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym iconZielone szkoły w nauczaniu zintegrowanym

GŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym iconLekcje twórczości w nauczaniu zintegrowanym

GŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym iconKształcenie regionalne w nauczaniu zintegrowanym

GŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym iconMaluję I opowiadam Sztuka w nauczaniu zintegrowanym

GŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym iconProblematyka pór roku w nauczaniu zintegrowanym

GŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym iconPotrzeba zajęć rytmicznych w nauczaniu zintegrowanym

GŁÓwne strategie w nauczaniu zintegrowanym iconRola I znaczenie zabawy w nauczaniu zintegrowanym

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom