1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej




Pobierz 1.25 Mb.
Nazwa1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej
strona86/90
Data konwersji03.09.2012
Rozmiar1.25 Mb.
TypDokumentacja
1   ...   82   83   84   85   86   87   88   89   90

78.DRAMATURGIA OKRESU MIĘDZYWOJENNEGO

78.1„ŻEGLARZ” J. SZANIAWSKIEGO

78.1.1Cechy dramatu


  • wartka, spójna akcja

  • bohaterzy mają charakter realistyczny

  • logika zdarzeń, prawdopodobieństwo



78.1.2Chwyty literackie


  • obecność liryzmu, ironii

  • wprowadzenie szeregu aluzji i niedopowiedzeń

  • tematyka utworów dotyka spraw o charakterze uniwersalnym

  • konfrontacja dobro-zło, ludzkich pragnień, ideałów skonfrontowanych z rzeczywistością, codziennością


Kapitan Nut - oficjalnie postać bardzo romantyczna, ma kochankę, do której pisze wiersze, jest człowiekiem honoru, przedkłada go ponad wszystko, nieustraszony, przystojny, zadbany, godzien naśladowania. Po pojawieniu się Jana okazuje się, ze listy wcale nie są romantyczne, kapitan przewoził opium, wygląd się nie zgadzał, prowadził hulaszczy tryb życia, nadużywał alkoholu i narkotyków, wyspę odkrył przez przypadek, bo załoga była pijana. Dwa obrazy zupełnie różnych postaci kontrastują ze sobą. Dotykamy relatywizmu prawdy, która jest względna. Dwa sprzeczne opisy, żaden z nich nie jest do końca prawdziwy. Nie ma potwierdzeń tylko domniemania.

Każdy potrzebuje pewnego ideału aby potem móc stosować go w życiu. Ujawnienie prawdy może sprawić krzywdę. Szacunek dla bohaterstwa, odwagi. Ludzie potrzebują wzorów, bowiem potrzebny jest cel, ambicje. Ideały wzbogacają ich, wyzwalają w człowieku dumę. Mity są dobre, choć mogą być niebezpieczne jeśli ocierają się o fanatyzm. Mogą służyć manipulowaniu ludźmi. Mogą prowadzić do zagrożeń ale są potrzebne.

78.2„SZEWCY” I. WITKIEWICZA

78.2.1Teoria czystej formy w teatrze


Jest to stworzona przez Witkacego koncepcja teatru, mająca go całkowicie zrewolucjonizować.

Teoria czystej formy dotyczyła wyłącznie teatru i przeciwstawiała się tradycji - zarówno dramatowi naturalistycznemu, jak i symbolicznemu. Celem spektaklu nie jest naśladowanie rzeczywistości, lecz wprowadzenie widza w inny niż życiowy wymiar przeżywania, w sferę uczuć metafizycznych. Celem jest zaskakiwanie widza. Teatr czystej formy miał zrywać z wszelkimi schematami tradycyjnego teatru, z logicznym związkiem pomiędzy przedstawionymi zdarzeniami oraz wypowiedziami bohaterów i ich działaniami. Witkacy dopuszczał rozbieżność pomiędzy czynami postaci z wypowiadanymi przez nie sądami, zmienność psychiki, przeistaczania się jednych postaci w inne, zamiany ról. Widz oglądający spektakl Czystej Formy powinień mieć wrażenie, że śni jakiś dziwny sen.


Szewcy posiadają istotny związek z rzeczywistością społeczną i polityczną, ale możemy także odnaleźć w tym dramacie pewne elementy Czystej Formy. Widoczne jest tu dążenie do rozwijania iluzji, rzeczywistości na scenie, czyli powstrzymywania widza od wiary, że to, co dzieje się na scenie, rozgrywa się na prawdę. Służy temu kreacja bohaterów. Nie są oni przedstawiani realistycznie, tzn. nie są w pełni reprezentatywni dla swojej warstwy społecznej (na przykład szewcy są tylko umownymi szewcami ponieważ czasami mówią i myślą jak filozofowie, posługują się skomplikowanymi pojęciami i wypowiadają zdania w wielu językach). Świat przedstawiony w dramacie Witkacego, choć wiąże się ze światem realnym, to jednak nie pasuje do niego, nie stanowi jego wiernego odbicia lecz obraz wykrzywiony, zdeformowany, groteskowy. Komizm i tragizm współistnieją obok siebie. Prezentowane zdarzenia zaskakują i szokują widza, natomiast nie mają go wzruszać. Wulgarne imiona bohaterów a także wulgarny i ostry sposób ukazania erotyzmu. Dziwaczny jest także język, jakim mówią bohaterowie, będący mieszaniną gwary, stylu naukowego i dziwnych przekleństw - neologizmów utworzonych na wzór popularnych przekleństw.


Porządki społeczne i polityczne zmieniają się kolejno w wyniku przewrotów rewolucyjnych.

* Porządek kapitalistyczny. Hołduje on ustalonej hierarhii społecznej, która narzuca ludziom ograniczenia. Szewcy muszą naprawiać buty lepszym, stojącym wyżej - np. prokuratorowi, który jako przedstawiciel burżuazji jest poniżany przez księżną, reprezentantkę arystokracji. Ten podział społeczny wywołuje wzajemne niechęci, nienawiści, antagonizmy pomiędzy warstwami, zwłaszcza, że wiąże się także z różnicami w poziomie życia i posiadaczy władzy. Pojawiają się marzenia o rewolucji, nagłej zmianie całego układu społecznego. Przewrotu dokonuje Prokurator, ale w rewolucji tej dąży wyłącznie do obrony własnej pozycji, własnych praw i wygodnego życia. Decyduje się na ten krok w obawie przed rewolucją szewców, która mogłaby przybrać krwawy charakter. W swoich działaniach wspiera się na organizacji Dziarskich Chłopów, w której panuje kult siły, ślepa wierność i posłuszeństwo przywódcy, rezygnacja z indywidualnych dążeń na rzecz realizacji rozkazów wodza. Są to dylematy ustroju faszystowskiego, totalitarnego, w którym zorganizowana siła panuje nad niezorganizowanym tłumem - skłóconymi szewcami. Gdy szewcy przepowiadają swoją rewolucję i tworzą ustrój komunistyczny, zmiana porządku społecznego polega na odwróceniu ról, podkreślonym w dramacie groteskowym zachowaniem się szewców chodzących w kolorowych pidżamach, uznawanych przez nich za dowód panowania i uprzywilejowanych pozycji. Władzę teraz sprawują szewcy a dotychczasowe warstwy panujące zostają obalone i poniżone. Działania nowej władzy przypominają posunięcia władzy komunistycznej (zniszczony zostaje przywódca rewolucji, kwestia chłopska zostaje rozwiązana siłą). Dochodzi do następnego przewrotu, po którym powstaje nowy bliżej nieokreślony totalitaryzm, w którym ludzie szkoleni są jak automaty.

S P I S U T W O R Ó W W L I T E R A T U R Z E


AUTORZY

UTWORY


BOHATEROWIE

ANTYK

Homer

„Iliada”


Chryzes, Agamemnon, Gryzeida, Bryzeida, Achilles, Tetyda, Menelaos, Diomedes, Ajas, Nestor, Odys, Patrokles, Helena, Priam, Hektor, Parys, Pandar, Eneasz, Andramacha, Antenor, Dolon, Rezos, Polidor, Likaon, Deifob




„Odyseja”

Odys, Telemach, Penelopa, Nestor, Menelaos, Kikoni, Lotofagi, Cyklopi (Polifem), Lastrygoni, Kirke

Sofokles

„Antygona”

Antygona, Ismena, Kreon, Hajmon, Eurydyka, Tejrezjasz




„Król Edyp”




Safona

„Podnieście w górę dach”

„Zazdrość”




Anakreont

„Słodki bój”

„Piosenka”




Symonides

„Los”




Horacy

„O co poeta prosi Apollina”







„Exegi monumentum aere perennius”

(Zbudowałem pomnik trwalszy niż ze spiżu)







„Listy do Pizonów”




Wergiliusz

„Bukoliki”




Owidiusz

„Żale”




Seneka

„O życiu szczęśliwym”




ŚREDNIOWIECZE




„Dzieje Tristana i Izoldy”

„Pieśń o Nibelungach”

„O królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu”

„Legenda o św. Aleksym”

„Bogurodzica”

„Lament Świętokrzyski”







„Pieśń o Rolandzie”

Cesarz Karol, Roland, Galeon, Oliwier, Turpin, Oda, Ludwik, Pinabel, Tiery

Przecław Słota

„O zachowaniu się przy stole”

„Satyra na leniwych chłopów”

„Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią”

„Kazania Świętokrzyskie”

„Kazania Gnieźnieńskie”

„Wiersz o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego”




RENESANS

William Shakespeare

„Romeo i Julia”

Kapulet, Parys, Marta, Julia, ojciec Laurenty, Trybalt, Romeo, Benwolio, Merkurcjo




„Makbet”

Makbet, Dunkan, Banko, Makduf, Siward, Swen, Malkom, Donalbein, Fleance, Hekate




„Hamlet”

„Otello”

„Sen nocy letniej”

„Poskromienie złośnicy”

„Wieczór Trzech Króli”




Dante Alighieri

„Boska Komedia”

Beatrycze

Giovanni Boccaccio

„Dekameron”




Francesco Petrarca

„Sonety do Laury”




Michel de Montaigne

„Próby”




Francois Rabelais

„Gargantua i Pantagruel”




Macchavelli

„Książę”




Miguel de Servantes

„Don Kichot”




Thomas More

„Utopia”




Erazm z Roterdamu

„Pochwała głupoty”




Jan Kochanowski

„Odprawa posłów greckich”


Fraszki

„Na swoje księgi”

„Na lipę”

„Na sokolskie mogiły”

„Na dom w Czarnolesie”

„O żywocie ludzkim”

„Do snu”

„Do gór i lasów”

„Ku muzom”

„O miłości”

„Do fraszek”

„O doktorze Hiszpanie”

„O kapelanie”

„O kaznodziei”

„Na nabożną”

„Do dziewki”

Pieśni

„O spustoszeniu Podola...”

„Pieśń świętojańska o sobótce”

„O cnocie”

„O dobrej sławie”

„Stateczny umysł”

„Serce roście”

„Miło szaleć, kiedy czas po temu”

„Czego chcesz od nas panie ?”

„Psałterz Dawidów”

„Treny”

Antenor, Aleksander - Parys, Helena, Ulisses, Menelaos, Priam, Kasandra, Ukagelon

Mikołaj Rej

„Krótka rozprawa pomiędzy trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem”

„Żywot człowieka poczciwego”

„Figliki”

„Zwierzyniec”

„Jan Kochanowski”

„Mnich”

„Pleban pieska na cmentarzu pochował”




Szymon Szymonowic

„Żeńcy”




Klemens Janicki

„Elegia: O sobie samym do potomności”




Piotr Skarga

„Kazania sejmowe”

„Żywoty świętych”




Łukasz Górnicki

„Dworzanin polski”




Andrzej Frycz-Modrzewski

„O poprawie Rzeczpospolitej”

„Łaski - o karze za mężobójstwo”




Romain Rolland

„Colas Bergnon”

Martynka, Glodzia

BAROK

Torquato Tasso

„Jerozolima wyzwolona”

Godfred, Baldwin, Tankred, Boemund, Rynald, Gwelf

John Milton

„Raj utracony”




Mikołaj Sęp Szarzyński

„Rytmy albo wiersze polskie”

„O nietrwałej miłości rzeczy świata tego”




Jan Andrzej Morsztyn

„Do trupa”

„Niestatek”

„Cuda miłości”

„Do panny”

„Do starej”

„Na Tomka”




Daniel Naborowski

„Marność”

„Krótkość żywota”

„Do Anny”

„Cnota grunt wszystkiemu”

„Na oczy królewny”




Wacław Potocki

„Moralia”

„Czuj, stary pies szczeka”

„Kto mocniejszy ten lepszy”

„Ogród fraszek”

„Nierządem Polska stoi”

„Pospolite ruszenie”

„Transakcja wojny chocimskiej”




Jan Chryzostom Pasek

„Pamiętniki sarmaty”




Jan III Sobieski

„Listy do Królowej Marysieńki”




OŚWIECENIE

Molier

„Skąpiec”

Harpagon, Kleant, Eliza, Walery, Marianna, Frozyna, Jakub, Strzałka




„Świętoszek”

Harpagon, Kleant, Eliza, Walery, Marianna, Frozyna, Jakub, Strzałka

Pierre Corneile

„Cyd”

Elwira, Chimena, Sankty, Rodryk, Królewna, Diego, Gomes

Denis Diderot

„Kubuś fatalista i jego pan”




Voltaire

„Kandyd”




Jean Jacques Rousseau

„Nowa Heloiza”




Jean de La Fontaine

„Bajki”

„Wilk i baranek”




Jonathan Smith

„Podróże Guliwera”




Daniel Defoe

„Robinson Crusoe”




Stanisław Konarski

„O skutecznym rad sposobie”

„O poprawie wad wymowy”




Stanisław Leszczyński

„Głos wolny wolność ubezpieczający”




Ignacy Krasicki

Bajki i przypowieści

„Wstęp do bajek”

„Dewotka”

„Groch przy drodze”

„Jagnię i wilcy”

„Szczur i kot”

„Ptaszki w klatce”

„Kruk i lis”

„Filozof”

„Malarz”

Satyry

„Pijaństwo”

„Żona modna”

„Świat zepsuty”

„Do króla”

„Antymonahomachia”

„Myszeida”

„Święta miłości kochanej ojczyzny”







„Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki”

Julianna, Damon, baronowa de Grankendorff, Xaoo, Gwilhelm, Amerykanin




„Monahomachia”

Hilary, Rajmond, Elizeusz, Alfons, Kleofas, Hijacynt, Zefiryn

Julian Ursyn Niemcewicz

„Powrót posła”

Pan Podkomorzy, Pani Podkomorzyna, Starosta Gadulski, Starościna, Teresa, Walery, Szarmancki, Agatka, Jakub

Franciszek Karpiński

„Laura i Filon”

„Do Justyny”

„Pieśni nabożne”




Józef Wybicki

„Pieśń legionów polskich we Włoszech”




Franciszek Zabłocki

„Fircyk w zalotach”




Wojciech Bogusławski

„Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale”




Stanisław Staszic

„Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego”

„Przestrogi dla Polski”




Hugo Kołłątaj

„Anonima listów kilka”

„Prawo polityczne narodu polskiego”




Franciszek Bohomolec

„Rozmowa o jęzku polskim”




ROMANTYZM

Johann Wolfgang Goethe

„Król Olszyn”







„Faust”

Wagner, Mefistos




„Cierpienia młodego Wertera”

Werter, Lotta, Albert

Jean Jacques Rousseau

„Nowa Heloiza”




Victor Hugo

„Nędznicy”

„Cromwell”




Alexandre Dumas

„Trzej Muszkieterowie”

„Hrabia de Monte Christo”



1   ...   82   83   84   85   86   87   88   89   90

Powiązany:

1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej iconTemat: Upadek imperium rzymskiego

1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej iconŚredniowiecze · Ramy czasowe (daty umowne) początek

1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej iconDrugą po greckiej, wielką cywilizacją antyczną było imperium rzymskie mające swój początek na terenie Italii, czyli dzisiejszych Włoch

1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej iconX X l e c I e m I ę d z y w o j e n n e ramy czasowe

1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej iconBarok: Ramy czasowe

1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej iconP o z y t y w I z m ramy czasowe europa

1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej iconOŚwiecenie geneza I ramy czasowe

1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej iconMŁoda polska ramy czasowe

1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej icon1. Podaj ramy czasowe polskiego romantyzmu

1. Ramy czasowe Początek: VIII w p. n e. Homer Koniec: IV w n. e upadek imperium Rzymskiego Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej I rzymskiej icon1. Upadek Rzymu I rzymskiej kultury prawnej

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom