Opowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji




Pobierz 353.18 Kb.
NazwaOpowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji
strona1/3
Data konwersji03.09.2012
Rozmiar353.18 Kb.
TypDokumentacja
  1   2   3


Opowieść wigilijna


Czas i miejsce akcji


Fabuła „Opowieści wigilijnej” rozgrywa się, jak mówi sam tytuł, w Wigilię Świat Bożego Narodzenia w XIX-wiecznym Londynie, a dokładnie mówiąc w miejscach ściśle związanych z postacią głównego bohatera:

  • w małym kantorku Ebenezera Scrooge’a;

  • w mieszkaniu głównego bohatera, zarówno tym z teraźniejszości, czyli nieogrzewanym, ciemnym i ponurym, jak i w tym z wizji Drugiego Ducha, w której Scrooge ze zdziwieniem przygląda się zmienionemu wystrojowi swego pokoju:

„Był to jego własny pokój, co do tego nie miał żadnych wątpliwości. Ale jakże zdumiewające zaszły w nim prze-miany! Ściany i sufit tak hojnie przystrojone były zielenią, że pokój sprawiał wrażenie altanki, gdzie spomiędzy gałęzi błyszczały czerwone jagody. Sztywne liście ostrokrzewu, jemioły i bluszczu odbijały światło niczym małe zwierciadełka rozwieszone dokoła pokoju. W kominie huczał ogień tak potężny, jakiego ta starożytna, posępna mumia, kominek nie znała ani z czasów Scroogea i Marleya, ani też przez wiele lat przed nimi. Na podłodze piętrzył się ułożony w kształcie jak gdyby tronu stos indyków, gęsi, dziczyzny, drobiu, dzikiego ptactwa, poćwiar-towanego mięsa, prosiąt, długich wianków kiełbasy, pierożków, plumpuddingów, beczułek z ostrygami, pieczonych kasztanów, rumianych jabłek, soczystych pomarańczy, ponętnych gruszek, ogromnych placków i dzbanów z wrzą-cym ponczem, którego para napełniała pokój najrozkoszniejszą z woni”

  • w miejscu dzieciństwa bohatera, z którego prócz małego miasteczka, kościele i rzeki najbardziej zapamiętał ponurą szkolną izbę;

  • w składzie, w którym odbywał termin u pana Fezzwiga;

  • w skromnym mieszkaniu młodzieńczej narzeczonej Ebenezera, która w wizji Ducha jest już kobietą otoczoną gromadką wesołych dzieci i troskliwym mężem;

  • na mroźnych ulicach miasta, z których ludzie schodzili do kościoła, do otwartych sklepów z drobiem, warzywami, artykułami spożywczymi i towarami dla bogatych;

  • w piekarni, gdzie „wedle starodawnego obyczaju pozwalano im [ubogim] w święta gotować”;

  • w biednym mieszkaniu pracownika Scrooge’a - kancelisty Boba Cratchita, w którym żona i pięcioro dzieci odświętnie ubrani zasiedli do obiadu wigilijnego i zmówili modlitwę;

  • w mieszkaniu siostrzeńca bohatera, w którym żona i dwudziestu zaproszonych gości jadło obiad świąteczny, wesoło rozmawiając i podśpiewując kolędy;

  • w wielu domach, szpitalach, przytułkach, więzieniach, gdzie Drugi Duch błogosławił wszystkich chorych i ubogich, a Ebenezer uczył się miłosierdzia;

  • na londyńskiej giełdzie, gdzie Trzeci Duch zaprowadził Scrooge’a, by ten usłyszał, jak ludzie rozmawiają o śmierci jakiegoś kutwy i zastanawiają się, co będzie z jego pieniędzmi;

  • w ubogiej dzielnicy, będącej siedliskiem brudu i nędzy, gdzie w kramie właściciel skupywał od posługaczki, praczki i karawaniarza jakieś przyniesione przez nich rzeczy - zasłony łóżka, pościele, koce, ręczniki, odzież z mieszkania jakiegoś nieboszczyka;

  • na cmentarzu, gdzie Duch Przyszłych Wigilii wskazał bohaterowi grób zarośnięty zielskiem i tablicę z nazwiskiem Ebenezer Scrooge.



Problematyka

Opowieść wigilijna poza tym, że jest wielką celebracją świąt Świąt Bożego Narodzenia, jest przede wszystkim wyrazem krytyki dziewiętnastowiecznego podziału, jaki panował w wiktoriańskiej Anglii, pomiędzy bogatych i biednych, posiadających i nieposiadających. Londyn był wówczas w centrum świata. Miasto wzbogaciło się dzięki rozwojowi przemysłu oraz wpływów z kolonii, jednak ubóstwo wciąż było w nim widoczne. Prawo Ubogich (The Poor Laws) miało stanowić odpowiedź na sytuację. Jednakże właśnie owe prawo, nie dość, że zrównywało z ziemią własność biedaków, to jeszcze skazywało ich niemal na głodową śmierć. Niezwykle żmudna praca w fabrykach albo odsiadka w więzieniu dla dłużników, tylko między tymi dwoma wariantami najubożsi mogli dokonywać wyboru. Co gorsza, dzieci z najbiedniejszych rodzin, zmuszane były do ciężkiej pracy w fabrykach, w nieludzkich warunkach, przy bardzo wysokich skażeniach, bardzo często chorowały na krzywicę i inne schorzenia postawy. Niewielu udało się wyrosnąć na zdrowych dorosłych ludzi.
Rodzice
Dickensa trafili do jednego z więzień dla dłużników, gdy ten miał dwanaście lat, ale jemu dało się tego uniknąć (pracował już wówczas w fabryce pasty do butów). Doświadczenie to jest widoczne na kartach Opowieści Wigilijnej. W powieści artysta krytykuje chciwość i zepsucie wiktoriańskich bogaczy, których symbolizuje Scrooge przed przemianą. Z drugiej strony utwór jest pochwałą ubogich, którzy nie myślą tylko o sobie i swoich potrzebach, ale o swoich najbliższych, postawę tę reprezentuje rodzina Cratchitów.

Świat fantastyczny i realistyczny w lekturze


Organizację fabuły w dziele Karola Dickensa można podzielić na dwie płaszczyzny: realistyczną oraz fanta-styczną. Pierwsza dotyczy kreacji głównego bohatera: chciwego, skąpego, złego, oziębłego na los innych Scroogea. Czytelnik poznaje naturę Ebenezera w kontekście jego pracy, w relacji z podwładnym kancelistą Bobem Cratchitem, któremu płacił zaledwie piętnaście szylingów tygodniowo za pracę w złych warunkach: w maleńkiej, troszkę ogrzewa-nej klitce na tyłach kantoru. Realizm widać także w opisie mroźnego, wigilijnego dnia, w którym rozgrywa się akcja oraz w wyszczególnieniu imion i charakterystyki gości kantoru: wesołego siostrzeńca Scroogea, dwóch zbierających pieniądze dla biednych na święta mężczyzn. Dzięki wymianie zdań z niespodziewanymi i nieproszonymi gośćmi czytelnik poznaje naturę Ebenezera, który nie zamierza dzielić się z nikim swoimi pieniędzmi, a biednych posłałby do więzień, przytułków czy domów pracy. Płaszczyzna realistyczna utworu kończy się w momencie, gdy Scrooge żegna się z Bobem, je samotnie w jadłodajni obiad, przegląda gazety i idzie do domu. Tam, w mieszkaniu po zmarłym wspólniku, położonym na piętrze ponurej kamienicy, zasypia. Wszystko, co dzieje się po zapadnięciu Ebenezera w sen - przechodzenie przez ścianę domu, bycie niewidzialnym, oglądanie obrazów z własnej przeszłości - składa się na fantastyczną płaszczyznę dzieła Dickensa.
Wizyta
ducha zmarłego wspólnika Marleyaz zagniewaną, siną, z martwymi oczyma twarzą, poja-wiającą się na każdej ścianie sypialni, a nawet na kartach Pisma Świętego, nagły dźwięk dzwonka przy drzwiach jego pokoju, a potem w całej niezamieszkałej kamienicy, odgłos ciężkich łańcuchów dochodzący z piwnicy, które zbliżały się do jego pokoju w szybkim tempie, a w końcu widmo nieżyjącego Marleya było pierwszym przejawem fantastyki i wyobraźni Dickensa. Wygląd ducha, opasanego kilkakrotnie ciąganym za sobą łańcuchem wykonanymz odrobionych w żelazie kasetek na pieniądze, kluczy, kłódek, ksiąg rachunko-wych, aktów kupna i sprzedaży oraz wypchanych sakiewek, opadnięcie jego szczęki, gdy odwinął zawiązną na około głowy chustkę, a w końcu słowa Jakuba o pośmiertnym pokutowaniu za swoją duszę powodują, że na plecach mniej odważnego czytelnika pojawiają się przysłowiowe ciarki. Wizyty trzech kolejnych zjaw i przenoszenie Scroogea w przeszłość, teraźniejszość i przyszłość dowodem na dominowanie w dziele fantastyki. Mimo na koniec i tak narrator wraca do realizmu, wygląd (np. starzec o białych włosach w śnieżnobiałej tunice z gałązką zielonego ostrokrzewu w ręku), zachowanie i opisy podróży bohatera i jego nieziemskichprzewodnikówsprawiają, żeOpowieść wigilijnazalicza się poniekąd do horroru, po trosze do fantastyki, a po części do baśni o złym bogaczu i jego przemianie pod wpływem duchów z zaświatów.
  1   2   3

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Opowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji iconCzas I miejsce akcji miejsce Werona I Mantua – włoskie miasta; czas – koniec XVI wieku; problematyka

Opowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji iconCzas I miejsce akcji

Opowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji iconCzas I miejsce akcji

Opowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji iconOpowieść wigilijna

Opowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji iconOpowieść wigilijna…

Opowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji icon"Opowieść wigilijna" 2009

Opowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji iconOpowieść Wigilijna (wg Dicensa) – Jasełka

Opowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji iconOpowieść wigilijna Występujące postacie

Opowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji iconScrooge, czyli opowieść wigilijna o duchu

Opowieść wigilijna ” Czas I miejsce akcji iconNoc cudów czyli opowieśĆ wigilijna na czasie

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom