Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa




Pobierz 33.72 Kb.
NazwaPotrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa
Data konwersji19.09.2012
Rozmiar33.72 Kb.
TypDokumentacja
Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa.


Potrzeby są to wg Słownika Języka Polskiego „ okoliczności zmuszające do postąpienia tak,

a nie inaczej, odczuwanie braku czegoś. Od chwili narodzin odczuwamy różne potrzeby i ten brak towarzyszy ludziom aż do śmierci”. Nie jest zatem nic dziwnego w tym, że wielu naukowców zajęło się tą problematyką, tworząc własne definicje i klasyfikacje potrzeb.

Najbardziej znana jest hierarchia potrzeb psychologa, twórcy psychologii humanistycznej- Abrahama Maslowa. Według niego, potrzeby dane są człowiekowi z przyrodzenia i tworzą hierarchię. Potrzeba psychiczna to stan niestabilnej lub zaburzonej równowagi w zachowaniu organizmu, przejawiający się jako przedłużająca się czynność lub napięcie. Prawidłowe zaspokojenie potrzeb człowieka jest podstawą oceny jego zdrowia oraz dobrego samopoczucia.

Na piramidę potrzeb składają się:

Potrzeby samorealizacji

Potrzeby uznania i szacunku

Potrzeby miłości i przynależności

Potrzeby bezpieczeństwa

Potrzeby biologiczne

Potrzeby najniższego rzędu –biologiczne ( fizjologiczne) , są podstawą piramidy, jej fundamentem. Bez powietrza, pokarmu, snu, odpowiednich warunków fizycznych, pozostałe potrzeby tracą na znaczeniu. Te potrzeby występują jako jedyne od momentu narodzin człowieka, a potem, w miarę jego rozwoju, stopniowo ustępują miejsca następnym.

Braki w zaspokojeniu tych potrzeb mogą prowadzić do deprywacji, nerwic a nawet śmierci.

Gdy te potrzeby nie są zaspokojone, dominują nad innymi potrzebami, wypierają je na dalszy plan i decydują o przebiegu zachowania człowieka. Pojawia się u człowieka wówczas stan napięcia, wymagający rozładowania. Zaspokojenie lub niezaspokojenie potrzeb fizjologicznych stanowi warunek życia biologicznego i psychicznego człowieka. Podstawowe potrzeby wspólne są wszystkim ludziom, niezależnie od czasu i przestrzeni.

Ważne jest, aby młodzi ludzie zwracali uwagę na potrzebę zdrowego odżywiania. Rodzice i nauczyciele, promując zdrowy styl życia, uczą młodzież alternatywnych zachowań i postaw wobec agresji, używek, komputera i świata wirtualnego. Zdrowy styl życia - zdaniem dzieci to „zdrowe, racjonalne odżywianie, wolność od nałogów , aktywność fizyczna, ruch na świeżym powietrzu, zachowania właściwe- nie agresja, mało stresu w życiu”.

Dodajmy do tego jeszcze - kształtowanie postaw asertywnych, umiejętność konstruktywnego rozwiązywania problemów, rozpoznawania i wyrażania uczuć.

W obecnych czasach nieodwracalnym skutkiem postępu ludzkiego i zmiany stylu życia jest pośpiech, stresująca praca, osłabienie kontaktów rodzinnych, a co za tym idzie- zanikająca tradycja spożywania wspólnych posiłków. Wspólnie zjedzony obiad w gronie najbliższych osób jest „ lekarstwem dla duszy i ciała,” daje poczucie bezpieczeństwa, wspólnoty. Szybkie tempo życia zmusza ludzi do spożywania niezdrowych przekąsek w ciągu dnia. Dobrze byłoby to zmienić, a przynajmniej zaplanować choć jeden wspólny posiłek z najbliższymi.

Co w zakresie odżywiania mogłoby zmienić się w szkołach? Z korzyścią dla dzieci byłoby zastąpienie niezdrowych produktów w sklepikach szkolnych- jogurtami, kefirami i owocami.

Potrzeby związane z odżywianiem najczęściej zapewniają dzieciom rodzice, gdyż dbają

o odpowiedni pokarm, o ich zdrowie, tworzą dla nich bezpieczne i stabilne środowisko. Rodzice też dają im pierwsze wzorce aktywności do zaspokojenia potrzeb, np.. przez nauczenie dziecka konkretnych zachowań. Często potrzeby te zapewniają też dziadkowie, kiedy rodzice zajęci są pracą zawodową lub są nieobecni w domu.

Jak czują się dzieci, jeśli mają zaspokojone te potrzeby?

Oto wypowiedzi dzieci:

Czują się dobrze, są weseli, chętnie się bawią, nie myślą o jedzeniu, mogą uczyć się, rozmawiać, nic ich nie boli, są zadowoleni”

Oto kilka ciekawych pomysłów dzieci na temat zdrowego odżywiania się i aktywności fizycznej:

Prawa lewa,

Lewa, prawa,

To na rolkach jest zabawa.

Żeby życie miało smaczek,

Jedz raz cebulę, a raz- buraczek

Pamiętajcie chłopcy, pamiętajcie dziewczyny,

Że warzywa i owoce- to witaminy.

Spacer zawsze zdrowy jest

I w pogodę oraz w deszcz.

Sport i ruch to zdrowie

Każde dziecko ci to powie.

Rodzice, zachęcając dzieci do aktywności fizycznej, powinni zwracać ich uwagę na kierowanie się ważnymi dla zdrowia i komfortu kryteriami. Przede wszystkim musi być ona dostosowana do wieku, płci, stylu życia, stanu zdrowia oraz kondycji psychofizycznej

i wydolności wysiłkowej. Zadaniem nauczycieli wychowania fizycznego , trenerów jest przestrzec młodych ludzi przed negatywnymi konsekwencjami przetrenowania czy stosowania niedozwolonych środków w okresie uprawiania sportu.

Potrzeba bezpieczeństwa jest kolejna potrzebą w hierarchii potrzeb Maslowa.

Dotyczy ona szczególnie dzieci, które pragną porządku, stałości i przewidywalności otoczenia. „ Zapewnione bezpieczeństwo umożliwia rozwój wyższych potrzeb w kierunku doskonałości. Zagrożenie poczucia bezpieczeństwa równa się spowodowaniu regresji do bardziej podstawowej dziedziny.”- pisze Maslow. Potrzeba ta przejawia się w miłej, życzliwej atmosferze rodzinnej, widocznej we wzajemnej miłości rodziców oraz do dzieci. Chodzi tu o bezpieczeństwo fizyczne, stabilizację, poczucie pewności, wolności od strachu. Dziecko mając zaspokojona potrzebę bezpieczeństwa, interesuje się otoczeniem, jest otwarte na poznawanie nowych umiejętności i sprawności. Potrzeba ta wyraża się też unikaniem niebezpiecznych bodźców i sytuacji w życiu codziennym. Gdy dzieci widzą, że rodzice odnoszą się do siebie serdecznie, cieszy je to, wzrasta w nich poczucie bezpieczeństwa. Dzieci są bardzo dobrymi obserwatorami, dostrzegają czułe gesty rodziców ( trzymanie się za ręce, pocałunek na pożegnanie czy powitanie). Naśladują to wobec rodziców, a w przyszłości we własnych małżeństwach. Dzieci kochających się rodziców pragnąć będą dla siebie dobrego i trwałego związku.

Jak zatem czuje się dziecko, które dostrzega brak miłości między rodzicami, a jak dziecko doznające przemocy, które nie czuje się bezpiecznie w swoim domu?

Czuje się niepewne i zagrożone, wzrasta w nim poczucie krzywdy i niesprawiedliwości,

czuje się niekochane, niechciane, jest po prostu nieszczęśliwe. Nie może prawidłowo się rozwijać. Dzieci przebywające w szpitalach, które z powodu leczenia zostają oddzielone od rodziny, mają niezaspokojoną potrzebę bezpieczeństwa. Brakuje im wtedy troski i miłości, ograniczona zostaje swoboda, zachodzi konieczność rezygnacji z nawyków, przyzwyczajeń

( np. mama lub tata nie mogą przeczytać bajki na dobranoc). Pojawiają się wtedy u dzieci negatywne emocje, takie jak lęk, niepokój, frustracja, stres, agresja, poczucie zagrożenia, z którymi dziecko nie potrafi sobie dość dobrze poradzić. Buduje często niewłaściwe metody radzenia sobie z daną sytuacją, takie jak płacz, apatia, agresja, unikanie kontaktów z innymi. Taka sytuacja pogarsza jego samopoczucie, osłabia możliwości walki z chorobą. Dlatego bardzo ważne jest, aby z tymi dziećmi nawiązać dobry kontakt emocjonalny, traktować ich z sympatią i ciepłem. Poczucie bezpieczeństwa i wsparcie zapewni takiemu dziecku możliwość zwrócenia się do lekarza czy opiekuna z każdym problemem i pytaniem. Każde dobre słowo i miły gest ze strony dorosłych dziecko odbiera jako rekompensatę miłości, dobroci rodzicielskiej.

Kolejna w hierarchii to potrzeba przynależności: posiadania przyjaciół, doświadczania miłości, akceptacji i bliskości ze strony innych osób oraz poczucia uczestniczenia w ich życiu. Uczniowie w okresie między 10 a 13 rokiem życia mają bardzo dużą potrzebę posiadania przyjaciela. Oto portret prawdziwego przyjaciela, stworzony przez uczniów: „ tolerancyjny, wierny, troskliwy, opiekuńczy, szczery, prawdomówny, wrażliwy, musi być sobą, dyskretny, życzliwy, bezinteresowny, wyrozumiały”.

Potrzeba miłości jest szczególnie ważna w życiu każdego człowieka. Według Maslowa istotą miłości jest potrzeba przynależenia, gdyż zakłada ona dawanie i branie tego uczucia.

Organizm człowieka jest bowiem tak skonstruowany, że potrzebuje miłości, podobnie jak samochód, który potrzebuje paliwa. Im mniejsze dziecko, tym bardziej potrzebuje ono okazywania tej miłości w postaci pieszczot, czułych gestów itp.

Rodzajów miłości jest wiele i może ona mieć różny przebieg. W okresie młodzieńczym najważniejsze znaczenie w kontaktach z płcią przeciwna powinna mieć miłość romantyczna, pozbawiona kontaktów seksualnych, która rozwija się przez świat uczuć. Jej atrybutem jest niepowtarzalność tego uczucia, jego siła, piękno, wzbogacenie duchowe. Dzięki niej zmienia się świat wewnętrzny drugiej osoby, wzrasta optymizm, poczucie szczęścia i spokoju.

Uczniowie dali przykłady na to, jaka powinna być prawdziwa miłość. Część słów została zaczerpnięta z Listu do Koryntian.

Miłość jest: cierpliwa, dojrzewa powoli, skromna, obdarowuje, nastawiona na dobro drugiego człowieka, szanuje wolność drugiej osoby, daje poczucie bezpieczeństwa, dąży do budowania więzi duchowej, nie zazdrości, jest cierpliwa, łaskawa, nie pamięta złego, nie unosi się gniewem, wszystko przetrzyma, wszystkiemu wierzy, nigdy nie ustaje

Nie zawsze jednak dzieci doświadczają prawdziwej miłości rodzicielskiej. Nikt dzieciom nie jest w stanie zastąpić rodziców. Dziecko zawsze dąży do odzyskania ich, nawet ogromnym kosztem. Brak rodziców pozostawia zawsze trwałe ślady w osobowości dziecka. Jeśli są one pozbawione miłości w dzieciństwie, wówczas w dorosłym życiu wykazują „chłód emocjonalny”, nie potrafią prawidłowo funkcjonować w rodzinie i budować „ zdrowych” relacji .

Potrzeba uznania i sukcesu daje człowiekowi poczucie, że jest się ważnym, użytecznym, kompetentnym, potrzebnym komuś. Ważne jest , jeśli rodzice od początku potwierdzają słowem i czynem, że ich dziecko jest im potrzebne, że jest pomocne, choćby w małej sprawie, ale jakże istotnej. .Dziecko tworzy obraz samego siebie na podstawie tego, jak traktują je najbliższe osoby. Jeśli dziecko jest kochane i akceptowane, jeśli słyszy pochwały i słowa uznania, wyrasta wówczas dorosły człowiek, który ma poczucie własnej wartości.

Taki człowiek czerpie z życia radość i posiada umiejętność akceptacji siebie i innych.

Jeśli natomiast dziecko słyszy dużo słów krytycznych i jest często karane, wówczas rozwija się w nim zaniżony obraz siebie, czyli kompleks niższości, małej wartości własnej osoby.

W okresie późniejszym bardzo trudno go wyrównać. Niewłaściwą postawą jest takie zachowanie rodziców, kiedy raz chwalą a innym razem za to samo krytykują czy nawet karzą. W dziecku rodzi się niepewność siebie. Najwłaściwsza postawa to stabilna linia wychowawcza. Dziecko potrzebuje również kontaktów społecznych. Zaznacza się to szczególnie w okresie szkolnym. Wyraża się to potrzebą kontaktów z rówieśnikami na co dzień. Jest on niezbędny do prawidłowego rozwoju. Odseparowanie dziecka jest niepożądane. Natomiast dziecko w grupie uczy się wrażliwości na aprobatę czy dezaprobatę, zasad i reguł postępowania, dostosowania się do zasad.


Reasumując, potrzeby dzieci i dorosłych są podobne, czasami trochę się różnią,

ze względu na dzielącą ich różnicę wieku. Zgodzimy się z przecież z powiedzeniem

J. Korczaka, że „ dziecko to też człowiek”. Dobrze byłoby, gdyby wszyscy dorośli o tym pamiętali i traktowali z szacunkiem i godnością małego człowieka. Wszyscy chcą być syci, kochani, akceptowani, bezpieczni i doceniani. Chcą odnosić sukcesy, swobodnie się rozwijać, poznawać świat, realizować w jakiejś dziedzinie. Dążenie bowiem do zaspokojenia potrzeb wyższego rzędu jest społecznie akceptowane i rodzi pozytywne cechy u człowieka.

Pomóżmy więc naszym dzieciom wyrażać potrzeby wyższego rzędu, zaspokajajmy je właściwie, bo dzieci z zaspokojonymi potrzebami to po prostu dzieci szczęśliwe.


Literatura:

  1. J. Kubica, Wychowanie zdrowotne i promocja zdrowia, Warszawa, WSE 2004r

  2. A. Gaweł, Pedagodzy wobec wartości zdrowia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2003r

  3. Z. Zaborowski, O rodzinie. Rodzina jako grupa społeczno- wychowawcza,

Warszawa, 1980r

  1. E. Aronson, R. M. Arket, T. D. Wilson, Psychologia społeczna. Serce i umysł,

Zysk i S- ka, Poznań 1994r


Jolanta Wojda- pedagog w Szkole Podstawowej nr 3 w Sierpcu


Scenariusz zajęć w zakresie promocji zdrowia

Żyj zdrowo bez papierosa”


Cele zajęć:

Uczeń:

- poznaje zagrożenia, na które naraża się człowiek palący papierosy;

- poznaje skutki zdrowotne palenia tytoniu;

- kształtuje w sobie zdrowy styl życia;

- zna zasady zdrowego odżywiania się;

- potrafi przekonać innych o szkodliwości tego nałogu;

- potrafi sobie radzić w sytuacji, gdy inni palą;

- rozumie znaczenie eliminowania dymu tytoniowego z najbliższego otoczenia;

- wzmacnia w sobie postawę asertywną;

- potrafi zgodnie współpracować w grupie.


Metody pracy:

- pogadanka dydaktyczna;

- praca z tekstem,

- burza mózgów,

-Formy pracy: indywidualna, grupowa, zbiorowa.


Przebieg zajęć

  1. Zabawa integracyjna- Powitanka

Witam wszystkich, którzy:

- mają niebieskie oczy,

- mają imię na literę P

- lubią wakacje

- są dziś zadowoleni

- lubią świeże, czyste powietrze

2. Pogadanka dydaktyczna na temat nikotyny, skutków zdrowotnych dla palacza,

jak i dla biernego palacza.

- omówienie plakatu „ Co grozi palaczowi?”

( plakat przedstawiający palacza zawiera informacje na temat chorób, na które może zachorować) udary mózgu, nowotwory krtani, płuc, zawał serca, choroba żołądka i dwunastnicy, częste infekcje górnych dróg oddechowych , brzydka cera i zęby)

Odpowiedzi uczniów na pytania:

Co to jest nikotyna? Co zawiera dym tytoniowy? Kto to jest bierny palacz?

Prezentacja schematu organów człowieka uszkodzonych przez nikotynę i dym papierosowy

  1. Nauczyciel rozkłada kartki z następującymi wyrażeniami:

Żółte zęby, słaba pamięć, świeży oddech, choroby serca, zdrowe serce, czyste powietrze, substancje rakotwórcze, zdrowe płuca, ładne zęby, poradnia antynikotynowa, zmęczenie organizmu, nałóg, bierny palacz, choroby układu oddechowego, twarz nikotynowa, rak płuc, zawał serca.

Zadaniem dzieci jest wybrać te wyrażenia, które dotyczą palaczy. Uczniowie odczytują głośno zdania i przyklejają pod plakatem.

  1. Rozmowa z uczniami na temat asertywności.

Wypowiedzi uczniów na ten temat. Wspólne stworzenie definicji.

Dla własnego bezpieczeństwa musicie nauczyć się mówić nie, np. jeśli ktoś częstuje was alkoholem, papierosem bądź narkotykiem. Trzeba wtedy powiedzieć stanowczo i zdecydowanie. Gdy do końca nie jesteście pewni czy właściwie postępujecie w danej sytuacji, gdy ktoś namawia was do spróbowanie nieznanej substancji, nie bójcie się mówić- nie. Asertywność to postawa odważnego człowieka.

  1. Uczniowie odczytują fragment wiersza ( autor: Marcin Przewoźniak)

Może ktoś ci proponuje:

Zapal sobie! Napij się!

Czymś niezdrowym cię częstuje-

Krzyknij nie!

Nie wstydź się na alarm dzwonić!

Krzyknij Nie chcę! Nie bój się.

Ty masz prawo, by się bronić

Przed przemocą oraz złem.

  1. Zabawa o charakterze ożywiającym: „ Omijanie nałogu- pokonaj slalom”

Pachołki należy zastąpić słupkami w kształcie papierosów. Uczniowie są podzieleni na 2 zespoły, ustawieni w dwóch rzędach. Na dany sygnał biegnie pierwszy zawodnik, pokonując slalom. Kolejna osoba rusza po dotknięciu dłoni. Wygrywa drużyna, która pokona slalom szybciej i usiądzie w rzędzie w siadzie skrzyżnym.

  1. Pisanie listu do palacza.

- praca w 2 grupach, wybrani liderzy grup zapisują tekst listu na dużym arkuszu papieru.

Szanowny Palaczu!

Piszemy do Ciebie z wielką prośbą o rzucenie palenia papierosów.

Czy wiesz, że dym tytoniowy składa się z 4000 związków chemicznych, a ponad 40 z nich to substancje rakotwórcze? Paląc przy swoim dziecku wyrządzasz mu ogromną krzywdę. Sobie też wyrządzasz szkodę, bo palenie jest przyczyną chorób nowotworowych i zawałów serca.

Paląc papierosy „ puszczasz z dymem” około 200 zł miesięcznie. Weź sobie to wszystko do serca i udaj się jak najszybciej do poradni antynikotynowej. Zrób dobre postanowienie, już od dziś. Trzymamy za Ciebie kciuki.

Dzieci z kl…………….

  1. Ewaluacja zajęć.

  2. Na ścianie zawieszone są 2 buźki: uśmiechnięta i smutna. Zadanie dzieci polega na tym, aby napisało swoje imię na jednej z nich. Na uśmiechniętej- oznacza, że jest się przekonanym o szkodliwości palenia papierosów, smutna buźka oznacza, że zajęcia nie przekonały uczniów o szkodliwości zażywania nikotyny.

  3. Na pożegnanie – Iskierka. Podziękowanie za udział w zajęciach.



Jolanta Wojda- pedagog w Szkole Podstawowej nr 3 w Sierpcu.

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa iconNos ma kształt trójściennej piramidy, podstawą zwróconej ku dołowi. Wierz­chołek piramidy tworzy nasada nosa

Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa icon1. Potrzeby dzieci niepełnosprawnych

Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa iconNiedziela siedemdziesiątnicy
«Ranek — mówi św. Grzegorz w jutrzni — odpowiada epoce, która rozciąga się od Adama do Noego, trzecia godzina to czas od Noego do...

Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa iconSpecjalne potrzeby edukacyjne dzieci z uszkodzonym narządem słuchu

Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa iconUmiejętności I potrzeby dzieci z zespołem Downa Terapia na bazie teorii pedagogicznej Marii Montessori

Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa icon„ Doposażenie bazy dydaktycznej na potrzeby realizacji projektu pn.: Wyrównywanie szans edukacyjno – rozwojowych dzieci klas I- iii sp gminy Liniewo ”

Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa iconPiramidy I tequila

Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa iconPIĘkno odwróconej piramidy

Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa iconKair I piramidy w gizie

Potrzeby dzieci w kontekście piramidy Abrahama Maslowa icon1. piramidy w gizie (Wielka Piramida)

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom