Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza




Pobierz 42.38 Kb.
NazwaPoziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza
Data konwersji19.09.2012
Rozmiar42.38 Kb.
TypDokumentacja
Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza.

Uczeń: omawia hierarchiczną budowę organizmu człowieka; omawia związek budowy tkanek z pełnionymi przez nie funkcjami; rozpoznaje tkanki ze zdjęć lub rysunków; charakteryzuje funkcje poszczególnych układów narządów; wykazuje konieczność współpracy układów narządów budujących organizm; wyjaśnia pojęcie homeostazy; omawia mechanizmy regulujące na przykładzie termoregulacji; uzasadnia konieczność współpracy układów narządów w utrzymaniu homeostazy; odczytuje z wyników badań przykłady parametrów zapewniających prawidłowe funkcjonowanie organizmu człowieka; wskazuje odchylenia parametrów od normy i przewiduje ich skutki; podaje przykłady skutków zaburzeń homeostazy.


Składniki pokarmu.

Uczeń: dzieli składniki odżywcze na organiczne i nieorganiczne; określa rolę składników pokarmowych w organizmie człowieka; wskazuje źródła składników pokarmowych oraz określa skutki niedoboru tych składników; planuje i wykonuje doświadczenie badające obecność skrobi w produktach spożywczych oraz zapisuje jego wyniki; analizuje skład chemiczny cukrów, białek i tłuszczów; odczytuje z diagramu procentowy udział pierwiastków biogennych w organizmie człowieka; wyjaśnia, z jakich właściwości węgla wynika jego kluczowa rola w organizmie; odczytuje i interpretuje dane z tabeli dotyczące składników pokarmowych.


Budowa i funkcjonowanie układu pokarmowego.

Uczeń: rozpoznaje elementy układu pokarmowego i wskazuje je na planszy; porównuje przemiany fizyczne i chemiczne pobranego pokarmu; wskazuje miejsca przemian fizycznych i chemicznych pobranego pokarmu; wykazuje związek budowy narządów układu pokarmowego z pełnionymi przez nie funkcjami; wyjaśnia, na czym polega enzymatyczny rozkład białek, cukrów i tłuszczów; omawia funkcje wątroby i trzustki; planuje, przeprowadza i opisuje doświadczenie badające proces emulgacji tłuszczu.


Zasady prawidłowego żywienia.

Uczeń: podaje przykłady diet oraz wskazuje ich wady i zalety; wyjaśnia pojęcie wartość energetyczna pokarmu; wskazuje czynniki mające wpływ na utrzymanie prawidłowego bilansu energetycznego organizmu; wykazuje związek między zapotrzebowaniem na białka, tłuszcze i cukry a wiekiem, stanem zdrowia, masą ciała i rodzajem wykonywanej pracy; wyjaśnia, dlaczego należy spożywać produkty bogate w błonnik; oblicza swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne; ocenia masę swojego ciała, obliczając BMI; planuje swoje posiłki zgodnie z piramidą zdrowego żywienia; wykazuje związek nieprawidłowego odżywiania się z nadwagą i niedowagą; omawia przyczyny i skutki zaburzeń łaknienia (anoreksja i bulimia); korzysta z różnych źródeł informacji.


Choroby układu pokarmowego.

Uczeń: wymienia przyczyny oraz skutki próchnicy zębów; omawia przyczyny choroby wrzodowej; uzasadnia konieczność poddawania się szczepieniom ochronnym przeciwko WZW; wykazuje związek między zatruciami pokarmowymi a brakiem zachowania podstawowych zasad higieny; projektuje tabelę, w której przedstawia choroby wywołane przez robaki płaskie i nicienie, sposoby zarażania i działania profilaktyczne; podejmuje świadome decyzje mające na celu zachowanie układu pokarmowego w dobrej kondycji.


Budowa i rola układu oddechowego.

Uczeń: rozpoznaje elementy układu oddechowego i wskazuje je na planszy; wykazuje związek między budową narządów układu oddechowego a pełnionymi przez nie funkcjami; omawia udział krtani w powstawaniu głosu; wyjaśnia związek budowy pęcherzyków płucnych z dyfuzją gazów oddechowych.


Mechanizm wentylacji płuc.

Uczeń: wyjaśnia rolę mięśni oddechowych w wentylacji płuc; wskazuje lokalizację ośrodka oddechowego; omawia mechanizm działania ośrodka oddechowego; wykazuje związek między układem krwionośnym a oddechowym; wyjaśnia zależność między wysiłkiem a liczbą oddechów wskazuje różnice między wymianą gazową przebiegającą w płucach a wymianą gazową przebiegającą w tkankach; analizuje skład powietrza wdychanego i wydychanego; zapisuje słownie równanie reakcji oddychania tlenowego; wskazuje produkty i substraty reakcji oddychania tlenowego; planuje, przeprowadza i dokumentuje doświadczenie wykazujące obecność dwutlenku węgla w wydychanym powietrzu.


Choroby układu oddechowego.

Uczeń: wykazuje związek między trybem życia a stanem układu oddechowego; określa wpływ biernego i czynnego palenia tytoniu na organizm człowieka; podaje sposoby zapobiegania chorobom układu oddechowego; wyszukuje informacje z różnych źródeł i korzysta z tych informacji; opracowuje drzewo decyzyjne, przygotowuje plakaty i ulotki dotyczące skutków palenia tytoniu.


Budowa i funkcjonowanie układu krwionośnego.

Uczeń: rozpoznaje elementy układu krwionośnego i wskazuje je na planszy; wykazuje związek między budową naczyń krwionośnych a pełnionymi przez nie funkcjami; opisuje etapy cyklu pracy serca; przedstawia rolę zastawek w pracy serca; objaśnia na schemacie przepływ krwi w obiegu małym i dużym; wskazuje najistotniejsze różnice między krążeniem płucnym a ustrojowym; przeprowadza doświadczenie badające ciśnienie krwi i tętno przed oraz po wysiłku, sporządza jego dokumentację; interpretuje wyniki doświadczenia.


Składniki krwi i ich funkcje.

Uczeń: wykazuje, że krew jest tkanką łączną płynną; rozpoznaje w obrazie mikroskopowym składniki morfotyczne krwi; wykazuje związek budowy elementów morfotycznych z pełnionymi przez nie funkcjami; analizuje oraz interpretuje wyniki badania krwi; omawia mechanizm krzepnięcia krwi; uzasadnia przydatność wiedzy o grupach krwi i czynniku Rh w życiu człowieka; wykazuje pozytywną postawę, jako przyszły dawca krwi.


Budowa i funkcjonowanie układu limfatycznego.

Uczeń: rozpoznaje elementy układu limfatycznego i wskazuje je na planszy; przedstawia mechanizm powstawania limfy porównuje skład osocza krwi i limfy; wskazuje związek budowy narządów układu limfatycznego z ich rolą; przedstawia związek między układem limfatycznym a krwionośnym; wskazuje na planszach miejsca połączenia układu limfatycznego z krwionośnym; podaje podobieństwa i różnice między układem limfatycznym a krwionośnym.


Higiena i choroby układu krążenia.

Uczeń: wykazuje związek między trybem życia a stanem układu krwionośnego; charakteryzuje przyczyny, przebieg i skutki chorób układu krwionośnego; odróżnia cholesterol tzw. dobry od złego; podejmuje działania mające na celu zachowanie układu krążenia w dobrej kondycji


Budowa i funkcjonowanie układu odpornościowego. Przeszczepy.

Uczeń: wskazuje w atlasie anatomicznym elementy układu odpornościowego; wykazuje, że elementy układu odpornościowego należą jednocześnie do innych układów narządów; wykazuje związek między budową przeciwciała a jego działaniem; charakteryzuje linie obrony organizmu; uzasadnia konieczność współdziałania mechanizmów odporności swoistej i nieswoistej w zwalczaniu czynników chorobotwórczych; wymienia różnice między szczepionką i surowicą odpornościową; tworzy mapę skojarzeń; definiuje pojęcie autoagresji; wyjaśnia, dlaczego organizm biorcy odrzuca przeszczepione tkanki i narządy; odróżnia niedobory odporności nabyte od wrodzonych; wyjaśnia, dlaczego przeszczep jest w niektórych sytuacjach jedynym zabiegiem ratującym życie; opracowuje zalecenia dotyczące tego, czego nie należy robić oraz tego, jak powinno się postępować, aby zachować układ odpornościowy w dobrej kondycji.


Budowa i funkcjonowanie układu wydalniczego.

Uczeń: definiuje pojęcia metabolizmu i wydalania; wymienia zbędne i szkodliwe produkty przemiany materii; podaje sposoby usuwanych zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii; rozpoznaje elementy układu wydalniczego i wskazuje je na planszy; wykazuje związek budowy narządów w układzie wydalniczym z pełnionymi przez nie funkcjami; przedstawia graficznie budowę nefronu i omawia zachodzące w nim procesy; omawia związek budowy nefronu z jego czynnościami fizjologicznymi; sporządza tabelaryczne zestawienie składników osocza krwi oraz moczu pierwotnego i ostatecznego


Higiena i choroby układu wydalniczego.

Uczeń: charakteryzuje udział układu wydalniczego w utrzymaniu homeostazy; projektuje i uzupełnia tabelę, zawierającą informacje dotyczące chorób nerek i dróg moczowych, a także ich przyczyn, głównych objawów oraz sposobów zapobiegania; dostrzega znaczenie ilościowej i jakościowej analizy moczu w diagnostyce; wyjaśnia, w jakich przypadkach konieczna jest dializa; opracowuje zasady postępowania służącego zachowaniu układu wydalniczego w dobrej kondycji.


Budowa i funkcje skóry.

Uczeń: wymienia role skóry (ochronna, termoregulacyjna, receptorowa, wydalnicza, wydzielnicza); wykazuje związek między funkcjami skóry a jej budową; wskazuje wytwory warstwy rozrodczej naskórka i omawia ich rolę; omawia różnice w rozmieszczeniu gruczołów potowych i łojowych; dowodzi, że odcień skóry i włosów zależy od ilości zawartej w nich melaniny; planuje, przeprowadza i dokumentuje doświadczenie wykazujące rolę skóry w gospodarce wodnej i wymianie gazowej.


Higiena i choroby skóry.

Uczeń: opisuje udzielanie pierwszej pomocy w przypadku oparzeń i odmrożeń; rozpoznaje zmiany na skórze wymagające konsultacji lekarskiej(alergie, trądzik, opryszczka wargowa, grzybice, łupież, wszawica, świerzb); przedstawia znaczenie diagnostyki skórnej; opracowuje zasady postępowania służące zachowaniu skóry w dobrej kondycji; wyszukuje informacje z różnych źródeł i korzysta z nich.


Budowa i rola ośrodkowego układu nerwowego.

Uczeń: wykazuje związek budowy neuronu z jego funkcją; przedstawia na schematycznym rysunku działanie synapsy; wskazuje różnice między podziałem anatomicznym a czynnościowym układu nerwowego; rozpoznaje elementy układu nerwowego i wskazuje je na planszy; omawia czynności poszczególnych części ośrodkowego układu nerwowego; konstruuje tabelę zawierającą informacje dotyczące czynności poszczególnych części mózgowia; wykazuje konieczność ochrony ośrodkowego układu nerwowego przed uszkodzeniami; uzasadnia konieczność występowania antagonizmu czynnościowego między częścią współczulną a przywspółczulną autonomicznego układu nerwowego.


Obwodowy układ nerwowy.

Uczeń: wskazuje na planszy elementy obwodowego układu nerwowego i podaje ich nazwy; wykazuje związek budowy nerwu z jego funkcjami; rysuje schemat łuku odruchowego, uwzględniając jego elementy (receptor, neurony, narząd wykonawczy); wymienia podobieństwa oraz różnice między odruchem bezwarunkowym i warunkowym; przedstawia znaczenie odruchów warunkowych w życiu człowieka; planuje i wykonuje doświadczenie badające odruch źreniczny.


Higiena i choroby układu nerwowego.

Uczeń: odróżnia choroby ośrodkowego układu nerwowego od chorób układu obwodowego; wykazuje związek występowania zaburzeń psychicznych z trybem życia; omawia reakcje organizmu na działanie stresorów (długotrwałego lub krótkotrwałego); opracowuje zasady postępowania służące zachowaniu układu nerwowego i psychiki w dobrej kondycji; rozumie potrzebę korzystania z pomocy psychologa i psychiatry w razie potrzeby; opracowuje wzorcowy rozkład zajęć gimnazjalisty z uwzględnieniem zasad higieny psychicznej.


Budowa i funkcjonowanie narządu wzroku.

Uczeń: wyróżnia elementy narządu wzroku, wskazując je na planszy lub modelu oka; wykazuje związek elementów narządu wzroku z pełnionymi przez nie funkcjami; wymienia części układu optycznego oka; wykonuje schematyczny rysunek przedstawiający powstawanie obrazu na siatkówce; projektuje i uzupełnia tabelę zawierającą informacje o wadach wzroku, ich przyczynach i sposobach korygowania; uzasadnia konieczność poddawania się okresowym badaniom wzroku.


Budowa i funkcjonowanie narządu słuchu i równowagi.

Uczeń: wskazuje na planszy, modelu elementy ucha oraz omawia ich rolę; omawia związek między budową ucha a jego funkcjami; przedstawia drogę bodźca dźwiękowego od momentu jego dotarcia do ucha do chwili usłyszenia dźwięku; omawia negatywny wpływ hałasu na funkcjonowanie narządu słuchu i całego organizmu; wskazuje związek między budową kanałów półkolistych a utrzymywaniem równowagi; wyjaśnia podłoże choroby lokomocyjnej i podaje przykłady sytuacji, w których może wystąpić; formułuje zalecenia służące zachowaniu narządu słuchu w dobrej kondycji.


Receptory smaku, węchu i dotyku.

Uczeń: wskazuje lokalizację narządów smaku, węchu i dotyku; wykazuje różnice w funkcjonowaniu narządów smaku, węchu i dotyku, uwzględniając rodzaj odbieranego bodźca oraz znaczenie dla organizmu; planuje, wykonuje i dokumentuje doświadczenia badające współpracę narządów smaku i węchu w odbiorze wrażeń smakowych; wykazuje współdziałanie zmysłów smaku, węchu i wzroku; charakteryzuje znaczenie skóry w reakcjach obronnych organizmu na niekorzystne bodźce ze środowiska.


Budowa i funkcjonowanie układu hormonalnego.

Uczeń: podaje różnice pomiędzy funkcjonowaniem układu nerwowego a funkcjonowaniem układu hormonalnego; charakteryzuje właściwości hormonów i komórek docelowych, na które działają; wskazuje na planszy położenie gruczołów dokrewnych i opisuje ich rolę; wykazuje współdziałanie układu nerwowego i hormonalnego; uzasadnia stwierdzenie o nadrzędności przysadki mózgowej w stosunku do gruczołów jej podległych; wykazuje, że trzustka i gonady są gruczołami o podwójnym działaniu; omawia mechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego i jego rolę w regulacji wydzielania hormonów o działaniu antagonistycznym.


Zaburzenia funkcjonowania układu hormonalnego.

Uczeń: planuje i sporządza tabelę zawierającą przyczyny i objawy chorób będących skutkiem niedoczynności i nadczynności wybranych gruczołów dokrewnych; uzasadnia konieczność zachowania odpowiedniej diety przy niektórych chorobach układu hormonalnego i w ich profilaktyce; omawia znaczenie badań kontrolnych mających na celu oznaczanie stężenia hormonów we krwi.


Budowa i funkcjonowanie układu szkieletowego.

Uczeń: wymienia funkcje szkieletu; uzasadnia stwierdzenie, że współpracujące ze sobą mięśnie i kości stanowią układ ruchu; rozpoznaje na podstawie opisu określone kości i wskazuje je na modelu; wykazuje związek między kształtem kości a funkcjami pełnionymi przez daną część szkieletu; omawia budowę kości długiej; wykazuje, że skład chemiczny kości umożliwia im pełnienie określonych funkcji; rozpoznaje tkankę kostną i chrzęstną w obrazie mikroskopowym; wyjaśnia, dlaczego w organizmie występują różne połączenia kości; charakteryzuje budowę
i zakres różnych rodzajów stawów.


Części szkieletu.

Uczeń: wymienia kości czaszki i pokazuje je na modelu; omawia związek budowy czaszki z pełnionymi przez nią funkcjami; podaje nazwy odcinków kręgosłupa i cechy charakterystyczne budujących je kręgów; wyjaśnia znaczenie naturalnych krzywizn kręgosłupa (lordozy i kifozy; wskazuje na modelu rodzaje żeber i uzasadnia ich nazwy; omawia znaczenie chrzęstnych połączeń żeber z mostkiem; charakteryzuje obręcze, jako elementy łączące kończyny ze szkieletem osiowym; przedstawia różnice w budowie miednicy kobiet i mężczyzn; wykazuje cechy wspólne budowy kończyn; wymienia kości kończyny górnej i dolnej; wykazuje związek pomiędzy obecnością kości długich w kończynach a pełnionymi przez nie funkcjami.


Budowa i funkcjonowanie mięśni szkieletowych.

Uczeń: odróżnia tkankę mięśniową szkieletową od innych tkanek mięśniowych; rozpoznaje i wskazuje na planszy określone mięśnie szkieletowe; dzieli mięśnie według różnych kryteriów; podaje przykłady mięśni o działaniu antagonistycznym; wymienia czynniki niezbędne do pracy mięśni (impuls nerwowy i źródła energii); rozróżnia skurcz dynamiczny od statycznego; wskazuje związek między aktywnością fizyczną a utrzymaniem dobrej kondycji fizycznej i psychicznej; wykazuje szkodliwość środków dopingujących.


Wady, urazy i choroby układu ruchu.

Uczeń: wykazuje związek między niewłaściwym trybem życia a wadami postawy; wie jak udzielić pierwszej pomocy w przypadku urazów mechanicznych układu ruchu; charakteryzuje choroby układu ruchu, uwzględniając ich przyczyny i profilaktykę; wykonuje barwny odcisk stopy i ocenia prawidłowość jej wysklepienia; opracowuje zasady postępowania służące zachowaniu układu ruchu w dobrej kondycji.


Budowa i funkcjonowanie męskiego układu rozrodczego.

Uczeń: charakteryzuje narządy męskiego układu rozrodczego i wskazuje je na planszy; wykazuje związek budowy narządów męskiego układu rozrodczego z pełnionymi przez nie funkcjami; charakteryzuje rolę gruczołów dodatkowych w produkcji spermy; przedstawia budowę plemnika i funkcje jego poszczególnych elementów.

Budowa i funkcjonowanie żeńskiego układu rozrodczego.

Uczeń: charakteryzuje narządy żeńskiego układu rozrodczego i wskazuje je na planszy; wykazuje związek budowy narządów żeńskiego układu rozrodczego z pełnionymi przez nie funkcjami; porównuje budowę plemnika z budową komórki jajowej; przedstawia różnice w funkcjonowaniu układu rozrodczego męskiego i żeńskiego; charakteryzuje etapy cyklu miesiączkowego; odczytuje z wykresu zmiany poziomu estrogenów i progesteronu w czasie cyklu miesiączkowego; omawia zmiany błony śluzowej macicy zachodzące podczas cyklu miesiączkowego; wskazuje dni płodne podczas cyklu miesiączkowego.


Choroby przenoszone drogą płciową.

Uczeń: konstruuje i wypełnia tabelę zawierającą nazwy chorób przenoszonych drogą płciową, czynnik je wywołujący, objawy, profilaktykę; korzysta z różnych źródeł informacji; opracowuje zasady postępowania sprzyjającego utrzymaniu układu rozrodczego w dobrej kondycji.


Od poczęcia do narodzin.

Uczeń: wyróżnia okresy w życiu prenatalnym człowieka; podaje kryterium podziału rozwoju człowieka przed narodzeniem na okres zarodkowy i płodowy; charakteryzuje rozwój zarodkowy i płodowy; uzasadnia konieczność rozwoju błon płodowych; przedstawia związek budowy łożyska z funkcjami, które pełni; rozróżnia procesy prowadzące do rozwoju bliźniąt jednojajowych i dwujajowych; wyróżnia etapy porodu; charakteryzuje zmiany w organizmie matki zachodzące podczas połogu.


Od narodzin do starości.

Uczeń: wykazuje, że okres noworodkowy jest przystosowaniem do warunków innych niż te, które panują w organizmie matki; charakteryzuje okresy niemowlęcy, wczesnego i późniejszego dzieciństwa, uwzględniając rozwój fizyczny i psychiczny; porównuje zmiany zachodzące w okresie dojrzewania u dziewcząt i chłopców; uzasadnia konieczność przestrzegania zasad higieny w okresie dojrzewania uzasadnia stwierdzenie, że na pełną dojrzałość człowieka składają się: dojrzałość biologiczna, fizyczna, psychiczna i społeczna; charakteryzuje zmiany zachodzące podczas starzenia się człowieka.


Genetyka – nauka o dziedziczności i zmienności.

Uczeń: wymienia cechy gatunkowe i indywidualne podanych organizmów; klasyfikuje swoje podobieństwo do rodziców, jako cechę dziedziczną;

definiuje pojęcie „genetyka”; rozpoznaje cechy dziedziczne i niedziedziczne; określa materiał genetyczny, jako element zawierający informacje na temat cech dziedzicznych organizmu; omawia różnice między cechami gatunkowymi a indywidualnymi oraz podaje ich przykłady; wyjaśnia, z czego wynika podobieństwo organizmów potomnych do rodzicielskich w wypadku rozmnażania płciowego i bezpłciowego; wymienia źródła cech dziedzicznych i niedziedzicznych oraz podaje przykłady tych cech; dowodzi, że cechy organizmów kształtują się dzięki materiałowi genetycznemu oraz są wynikiem wpływu środowiska; wykonuje portfolio wykazujące podobieństwo cech dziadków i rodziców do swoich cech

zewnętrznych.


Budowa DNA i RNA.

Uczeń: wskazuje miejsca występowania DNA w komórce; wymienia nazwy zasad azotowych; wylicza elementy budujące DNA i RNA; określa rolę DNA; porównuje budowę DNA i RNA; rozpoznaje na modelu lub ilustracji DNA i RNA; omawia budowę nukleotydu wyjaśnia, na czym polega komplementarność zasad; wykazuje konieczność związania DNA przez białka i powstania chromatyny w jądrze komórkowym; ilustruje regułę komplementarności zasad azotowych; planuje i wykonuje model DNA i RNA.


Kod genetyczny i jego znaczenie.

Uczeń: wskazuje kodon na modelu lub ilustracji DNA; wyjaśnia pojęcia: „kod genetyczny”, „gen”, „kodon”; omawia znaczenie kodu genetycznego; omawia budowę kodonu i genu; wykazuje uniwersalność kodu genetycznego; omawia biosyntezę białek, korzystając z ilustracji; odczytuje z zapisu nici RNA informację o kolejności aminokwasów budujących białko, korzystając z tabeli kodu genetycznego; interpretuje schemat literowego zapisu kodonu i budowy nici kwasu nukleinowego.


Podziały komórkowe.

Uczeń: podaje nazwy poszczególnych podziałów komórkowych; podaje liczbę chromosomów w komórkach somatycznej i płciowej człowieka; wskazuje miejsce zachodzenia mitozy i mejozy w organizmie człowieka; wyjaśnia pojęcie „chromosomy homologiczne”; szacuje liczbę chromosomów w komórce haploidalnej, znając liczbę chromosomów w diploidalnej komórce danego organizmu; wyjaśnia znaczenie mitozy i mejozy; wykazuje różnice między mitozą a mejozą; omawia przebieg mitozy i mejozy; uzasadnia konieczność procesu replikacji DNA przed podziałem komórki wyjaśnia znaczenie rekombinacji genetycznej; planuje i wykonuje dowolną techniką model podziału komórki.


Dziedziczenie cech.

Uczeń: wskazuje przykłady dziedziczenia cech w najbliższym otoczeniu; wskazuje na schemacie krzyżówki genetycznej geny rodziców i pokolenia potomnego; wyjaśnia pojęcie „czysta linia”; zapisuje za pomocą liter homozygotę i heterozygotę pod względem jednego genu; ocenia znaczenie prac Mendla dla rozwoju genetyki; interpretuje krzyżówki genetyczne, używając określeń „homozygota”, „heterozygota”, „cecha dominująca”, „cecha recesywna”; omawia prawo czystości gamet; przewiduje cechy osobników potomnych na podstawie prawa czystości gamet; planuje krzyżówki genetyczne dotyczące dziedziczenia określonej cechy i przewiduje genotypy oraz fenotypy potomstwa.


Zmiany w materiale genetycznym.

Uczeń: wyjaśnia, co to jest mutacja; wylicza czynniki mutagenne; wymienia rodzaje mutacji; wymienia zastosowania inżynierii genetycznej; wylicza metody modyfikacji genetycznych; wyjaśnia, co to jest klonowanie organizmów; wymienia zastosowania klonowania; omawia skutki wybranych mutacji genowych; charakteryzuje wybrane choroby genetyczne; wyjaśnia, co to są organizmy transgeniczne; charakteryzuje wybrane metody modyfikacji genetycznych; wyjaśnia, na czym polega terapia genowa; identyfikuje klonowanie, jako rozmnażanie bezpłciowe; podaje przykłady naturalnego klonowania się organizmów roślinnych i zwierzęcych; uzasadnia, że mutacje są podstawowym czynnikiem zmienności organizmów; charakteryzuje mutację genową powodującą anemię sierpowatą; wskazuje przyczyny wybranych chorób genetycznych; omawia sposoby tworzenia organizmów o nowych cechach; wyjaśnia zastosowanie terapii genowej w leczeniu chorób genetycznych; wyjaśnia, na czym polega terapia komórkowa; prezentuje i podaje przykłady wykorzystania klonowania w uprawie roślin; dowodzi znaczenia mutacji w przystosowaniu organizmów do zmieniającego się środowiska; ocenia znaczenie badań prenatalnych dla człowieka; ocenia wpływ organizmów modyfikowanych genetycznie na otoczenie; przewiduje skutki klonowania organizmów dla środowiska i człowieka; ocenia etyczny aspekt klonowania komórek macierzystych.


Zdrowie i choroba.

Uczeń: definiuje pojęcia zdrowia i choroby; dokonuje podziału czynników chorobotwórczych i podaje ich przykłady; wskazuje drogi wnikania do organizmu czynników chorobotwórczych; wyjaśnia różnicę między osobnikiem chorym a nosicielem; proponuje działania mające na celu zapobieganie zakażeniom czynnikami chorobotwórczymi; przestrzega zaleceń lekarza podczas leczenia infekcji.


Choroby cywilizacyjne.

Uczeń: odróżnia choroby cywilizacyjne od społecznych; konstruuje i uzupełnia tabelę przedstawiającą wybrane choroby cywilizacyjne, ich przyczyny oraz sposoby zapobiegania; wykazuje związek między trybem życia a zachorowalnością na choroby nowotworowe; uzasadnia koniczność poddawania się badaniom kontrolnym w profilaktyce chorób nowotworowych; opracowuje zasady postępowania dotyczące unikania potencjalnych czynników rakotwórczych.


Przyczyny i skutki uzależnienia.

Uczeń: charakteryzuje etapy uzależnienia; odróżnia psychiczne konsekwencje uzależnień od fizycznych; rozpoznaje objawy uzależnień; uzasadnia stwierdzenie, że każda forma uzależnienia jest szkodliwa; określa moment, kiedy młodzi ludzie sięgają po środki uzależniające; wykonuje plakat lub ulotkę na temat przyczyn i skutków uzależnień od substancji chemicznych lub nowych technologii; opracowuje zasady postępowania w sytuacjach sprzyjających powstawaniu uzależnień (postawa asertywna).

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza iconPostawa ciała, to cecha charakterystyczna każdego człowieka. To sposób trzymania ciała w pozycji stojącej. Z pojęciem postawy ciała nierozłącznie związana jest

Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza iconDorosłego człowieka zajmuje powierzchnie od 5 do 0 metrów kwadratowych, wagowo natomiast stanowi około 15% masy ciała grubość zaś zależnie od okolicy ciała

Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza iconRzut poziomy rzut poziomy jest złożeniem dwóch ruchów

Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza iconCo to jest homeostaza?

Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza iconHomeostaza społeczna

Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza iconOrganizacja, jej treść I istota, świat organizacji, powstanie I funkcjonowanie organizacji w społeczeństwie. Powstanie nauki „Teorii organizacji I zarządzania”, powszechność organizacji I -(nieczytelne) trudności badanie zjawiska organizacji

Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza iconPowolny, kierunkowi I nieodwracalny proces dążący do zmienności, złożoności, wzrostu organizacji ciała organizmów. Dotyczy całej populacji a nie pojedynczego

Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza iconZnajomość budowy I czynności układów anatomicznych ciała człowieka pozwala lepiej zrozumieć procesy zachodzące w organizmie pod wpływem działania środowiska

Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza iconJednym z warunków normalnego rozwoju człowieka jest jego prawidłowa postawa ciała. W związku z tym niezmiernie ważna jest dbałość o poprawną postawę dziecka

Poziomy organizacji ciała człowieka. Homeostaza iconPęd ciała jest to iloczyn masy ciała I jego prędkości

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom