Cała prawda o północy




Pobierz 57.09 Kb.
NazwaCała prawda o północy
Data konwersji20.09.2012
Rozmiar57.09 Kb.
TypDokumentacja

Cała prawda o północy

Rozróżniamy trzy "kierunki" północne
Północ geograficzna
Północ geograficzna jest kierunkiem prowadzącym na biegun północny.
Północ magnetyczna
We wnętrzu ziemi, spoczywają metale ciężkie. Pod wpływem ruchu ziemi przesuwają się ku biegunom. Pole magnetyczne spowodowane przez ziemię wpływa na igłę kompasu. Igła "układa" sie wzdłuż linii pola. To one powodują, że igła kompasu wychyla się wskazując nam północ magnetyczną. Północ geograficzna i magnetyczna nie pokrywają się. Ale błąd jest niewielki. Tak więc spokojnie używajcie kompasów
Północ astronomiczna
Jest to kierunek wyznaczany przez Gwiazdę Polarną. Różnica do północy geograficznej jest niewielka, wynosi mniej niż 1 stopień

Wyznaczanie północy za pomocą busoli
Pod wpływem magnetyzmu ziemskiego, igła busoli ustawia się w kierunku północy magnetycznej. Igła kierująca się na północ jest z reguły w kolorze czerwonym i jest oznaczona jako N lub Pn. Przy używaniu kompasu lub busoli należy pamiętać, aby nie stosować jej zbyt blisko metalowych przedmiotów: guzików, noży, szyn, zbrojeń budynków. Należy także wystrzegać się sztucznych pól magnetycznych (przewody elektryczne, telefony radiowe, itp)


Położenie Słońca i zegarek
Zegarek wskazówkowy układa się poziomo małą wskazówką skierowaną w stronę Słońca. Dwusieczna kąta utworzonego między tą wskazówką, a liczbą 12, stanowi kierunek południowy. Uwaga: aby zwiększyć dokładność, podczas kierowania małej wskazówki na słońce możemy się posłużyć zapałką lub szpilką. Stawiamy ją na środku zegarka (powinien on leżeć na płaskim nieruchomym miejscu), jego cień winien być przedłużeniem małej wskazówki.

Gwiazda Polarna
Gwiazda Polarna jest najjaśniejszą gwiazdą należącą do gwiazdozbioru Małego Wozu (Małej Niedźwiedzicy). Aby ją odnaleźć, należy najpierw odnaleźć gwiazdozbiór Wielki Wóz (Wielka Niedźwiedzica), a potem odległość pomiędzy dwoma skrajnymi prawymi gwiazdami odłożyć pięciokrotnie. Na końcu znajduje się Gwiazda Polarna.

Przedmioty i obiekty terenowe
Określanie stron świata za pomocą przedmiotów terenowych nie jest zbyt dokładne, dlatego powinniśmy sprawdzić wyniki poprzez porównanie rezultatów, uzyskanych na podstawie kilku sposobów:
- Duże kamienie, skały, drzewa, pokryte są mchem przeważnie od strony północnej (mech lubi cień, a kierunek północny jest najmniej nasłoneczniony.
- Mrowiska niemal zawsze znajdują się z południowej strony drzewa i w tym też kierunku mają rozbudowany łagodnie stok
- Korony samotnie rosnących drzew są bardziej rozwinięte od strony południowej. Należy jednak pamiętać, że drzewa samotnie rosnące na wzgórzach i zboczach mają koronę ukształtowaną przez wiatr.
- Słoje pnia ściętego drzewa od strony północnej są gęstsze (bliżej siebie położone). Słoje po stronie południowej są rzadsze.
- Śnieg szybciej topnieje na zboczach od strony południowej w wyniku silniejszego nasłonecznienia.
- Słoneczniki, zawsze kierują się ku słońcu. Co ciekawe, są tak skierowane nawet wtedy, gdy słońce jest przykryte chmurami i mało widoczne. Słoneczniki nigdy nie są zwrócone ku północy.
- Stare kościoły do niedawna były budowane tak, aby prezbiterium było skierowane na wschód - pierwsze promienie wschodzącego słońca przechodząc przez kolorowe witraże wspaniale oświetlały świątynię. Nawet w dzisiejszych czasach, jeżeli tylko można, lokalizuje się kościoły w taki sam sposób jak dawniej, czyli prezbiterium na wschód.






      Azymuty, mapy i takie tam...

Definicja azymutu
Azymut jest to kąt zawarty między północą a kierunkiem marszu

Orientacja mapy z terenem
Aby zorientować mapę z terenem należy ją ułożyć ku północy. Prawie wszystkie mapy maja północ na "górze". Jeżeli jest inaczej, wskazuje to róża wiatrów.

Wyznaczanie azymutu na mapie
1.Zorientować mapę
2. Odnaleźć miejsce w którym przebywamy
3. Odnaleźć na mapie miejsce, do którego zechcemy dojść lub na które odmierzamy azymut
4. Przyłożyć środek busoli do miejsca z którego wyznaczamy azymuty i wycelować przy użyciu przyrządów celowniczych do miejsca docelowego.
5. Obrócić tarczę z podziałką na busoli tak, aby północ wskazywana przez igłę magnetyczną pokrywała się z różą wiatrów, lub podziałka mapy
6. Odczytać azymut

Wyznaczanie azymutu na dany punkt w terenie
Aby wyznaczyć azymut na dany punkt w terenie należy:
1. Wybrać miejsce lub przedmiot, na które mierzony będzie azymut (kierunek naszego marszu). Im dalszy przedmiot, tym lepiej.
2. Wycelować busolę przy użyciu przyrządów celowniczych na obrany przedmiot, pamiętając, aby była poziomo.
3. Obrócić tarczę z podziałką tak, aby róża wiatrów zsynchronizowała się z igłą magnetyczną
5. Odczytać azymut


Wyznaczanie azymutu marszu
Aby wyznaczyć azymut marszu, należy:
1. Ustawić na busoli żądany azymut
2. Patrząc przez przyrządy celownicze obracać busolą tak długo, aż północ na igle magnetycznej pokryje się z różą wiatrów
3. Patrząc przez przyrządy celownicze odnaleźć odpowiedni punkt

Mapa
- odwzorowanie terenu, najczęściej na płaszczyźnie, w żądanej skali, z znaczeniem ważnych obiektów za pomocą umownych znaków. Mapy dzielimy na: mapy topograficzne w skali od 1:5000 do 1:200000, przedstawiające szczegółowo np. rzeźbę terenu lub sieć dróg
mapy przeglądowo-topograficzne w skali od 1:200000 do 1:1000000, zawierające zgeneralizowane elementy bardziej szczegółowych map topograficznych. Przedstawiają np. pokrycie i rzeźbę terenu, sieć komunikacyjną lub wodną
mapy przeglądowe w skali mniejszej niż 1:1000000, mocno zgeneralizowane, przedstawiają ogólny obraz kontynentów lub ich większych części.

Szkic
jest to odręczne przedstawienie określonego terenu. Na szkicu można zaznaczyć ważniejsze obiekty, parokroki, azymuty






      Techniki pomocne

Wysokość drzewa
Jak obliczyć wysokość drzewa? To łatwe.
Sposób 1
Jedna osoba kładzie się na ziemi i rzuca wzrokiem na wierzchołek drzewa. Druga osoba ustawia przed leżącym kij i tak długo nim manewruje, aż wierzchołek mierzonego drzewa i wierzchołek kija znajdą się w jednej linii wzrokowej. Wówczas mierzymy: odcinek pomiędzy oczyma leżącego harcerza, a kijem. Załóżmy że odległość wynosi 2 metry. Mierzymy następnie ile razy te dwa metry mieszczą się w odległości między kijem a pniem drzewa. Załóżmy, że odległość ta pomieściła się 3 razy wymierzone 2 metry. Te trzy mnożymy następnie przez wysokość kija. Jeżeli kij ma wysokość 1,5 metra - to mnożymy te 1,5 razy 3. Uzyskamy wynik 4,5 metra - wysokość drzewa.

Sposób 2
Do tego sposobu potrzebne jest słońce.
Koło drzewa, którego wysokość chcemy zmierzyć ustawiamy kij (musimy znać jego wysokość). Następnie mierzymy długość cienia kija i drzewa. Sprawdzamy ile razy cień kija "mieści się" w cieniu drzewa i mnożymy tą wartość przez wielkość kija. Otrzymujemy wysokość drzewa

Szerokość rzeki
Aby obliczyć szerokość rzeki wykonujemy następujące czynności: obieramy na przeciwległym brzegu punkt (a)(może to być kamień, drzewo, krzak, itp, byle był widoczny), następnie na wprost tamtego przedmiotu na naszym brzegu zaznaczanym punkt (b). następnie od punktu (b) odmierzamy np 20 pk wzdłuż brzegu w linii prostej, zaznaczamy to miejsce (c), następnie z tego punktu, znów odmierzamy 20 pk wzdłuż brzegu. Zaznaczamy punkt (d). następnie oddalamy sie od rzeki, wyznaczając prostopadłą linię od punktu (d) dopóty, dopóki nie pokryją sie nam punkty (b) (c) (e). Odległość zawarta miedzy punktami (d) (e), jest szerokością rzeki



ORIENTACJA JEST UMIEJĘTNOŚCIĄ PRAKTYCZNĄ
Trzeba ją ćwiczyć, bo sama teoria niewiele daje.


Więc kiedy już nauczysz się trochę z tej dziedziny - ćwicz. Staraj się chodzić według mapy a nie według szlaków. Albo kilka razy w roku weź udział w imprezie na orientację - to bardzo dobre ćwiczenie!

Wyznaczanie stron świata


"W kompasie Trolli są tylko 2 kierunki: Północ i Niepółnoc. Dlatego mają problemy z orientacją."

z cyklu "Tamuli" Davida Eddingsa

Do wyznaczania stron świata używa się kompasów (zwanych czasem busolami) albo GPS. O ich rodzajach możecie sobie przeczytać w dziale sprzęt.
Ponieważ jednak survival ma nas przygotować do działania w warunkach ekstremalnych, omówię również sposoby samodzielnego wykonania prowizorycznych kompasów oraz wyznaczania stron świata innymi metodami.

Kompasy fabryczne


Wszystkie kompasy magnetyczne pokazują magnetyczny kierunek północ-południe, przy czym koniec igły wskazującej północ powinien być zaznaczony, np. plamką fluorescencyjną. Jeśli kompas nie ma igły, tylko tarczę - wtedy opisane są wszystkie kierunki. Problem może się pojawić przy starych kompasach radzieckich, gdzie pół igły było czerwone a drugie pół niebieskie. Nigdy nie mogłem zapamiętać który kolor wskazuje północ. Każdorazowo musiałem pytać albo porównywać wskazania kompasu np. ze Słońcem.

Nie mam wielkiego doświadczenia w posługiwaniu się GPS-em, ale wiem, że funkcja wskazywania kierunku północnego działa nawet w prymitywnych modelach. Może jestem tradycjonalistą, ale w trudnych warunkach od GPS-u wolę kompas - nie potrzebuje baterii, nie przeszkadzają mu drzewa ani chmury...

Kompasy prowizoryczne


Możesz je zrobić samodzielnie, o ile masz kilka narzędzi. Większość z nich znajduje się w proponowanym składzie mojego zestawu podręcznego.

Najprostszym kompasem będzie namagnesowana igła lub szpilka. Najszybciej namagnesujemy igłę pocierając ja magnesem (w jedną stronę) albo owijając izolowanym drutem i podłączając drut do baterii. Nie wypróbowałem pocierania igły jedwabiem (nie noszę jedwabnych koszul). Namagnesowałem kiedyś rozprostowaną agrafkę - około 20 zwojów izolowanego kabelka i bateria "paluszek" 1,5 V. Kółeczko sprężyny posłużyło mi do zawieszenia agrafki na nitce. Tak wykonany kompas działał bardzo dobrze przez 2 tygodnie. W ten sposób można namagnesować wsystkie igły w zestawie przetrwania - na wszelki wypadek.
Zamiast agrafki, można użyć stalowego spinacza, rozginając go tak, żeby koniec krótszego końca opierał się na opuszku palca a główna (dłuższa) część wisiała poziomo poniżej.
Pocieranie jedwabiem magnesuje słabiej i taki kompas trzeba będzie położyć na wodzie dla zmniejszenia oporów. Żeby igła nie zatonęła, można użyć korka, patyczka lub liścia.

Jako ciekawostkę podam przepis na:

Chiński kompas:
Był to kawałek żelaznej blaszki w kształcie ryby. Rozgrzewano ją do czerwoności, układano wzdłuż linii północ-południe i gwałtownie oziębiano (chyba wodą?). Taka rybka była potem delikatnie kładziona na powierzchni wody w glinianym garnku, gdzie mogła się dowolnie obracać. Na powierzchni unosiła się wykorzystując napięcie powierzchniowe wody.
Cesarska instrukcja dla chińskich kapitanów brzmiała: "Jeśli statkowi grozi zajęcie przez wroga, przede wszystkim należy wyrzucić za burtę garnek z rybką."
Chińczycy wynaleźli kompas 2000 lat temu. Dopiero w XIII wieku Marco Polo przywiózł do Europy pierwszy kompas z Chin. I tu historia się powtarza: obecnie spora część kompasów w naszych sklepach nosi napis "MADE IN CHINA".

Podobnie Ty możesz zrobić ze swoją namagnesowaną igłą: Położyć ją ostrożnie na powierzchni wody - utrzyma ją napięcie powierzchniowe. Można położyć ją na liściu pływającym na wodzie albo zawiesić ją na nitce. Próbowałem też natłuszczania igły kompasowej przed położeniem jej na wodzie tłuszczem spożywczym lub z włosów. Jako naczynia kompasowego nie należy używać stalowego kubka, bo igła "przyklei się" do stali.
Taką namagnesowaną igłę lub szpilkę można nosić wpiętą w koszulę lub ładownicę. Również igłę do szycia z naszego zestawu przetrwania warto namagnesować - na wszelki wypadek.

Inne metody wyznaczania stron świata i słoneczny kompas Wikingów opisałem w innym miejscu, żeby nie zabierać tutaj miejsca.

Posługiwanie się mapami


Mówiąc po ludzku: Mapa jest to pomniejszony (w skali) obraz terenu naniesiony na powierzchnię (papieru) przy pomocy znaków umownych.
Co to są znaki umowne? - To te wszystkie kreski i znaczki które widzimy, patrząc na mapę. Na mapach topograficznych kolory znaków sa odpowiednio przyporządkowane:

  • NIEBIESKI = wody (rzeki, jeziora, ale również bagna i studnie)

  • ZIELONY = lasy

  • BRĄZOWY = ukształtowanie powierzchni (poziomice, skarpy, dołki)

  • CZARNY = działalność ludzka (drogi, budowle, przesieki w lesie) i opisy (rodzaj lasu, wysokość góry)

Taki np. znaczek skarpy zmienia znaczenie w zależności czy jest w kolorze czarnym, brązowym czy niebieskim.
Obecnie mapy są drukowane przez wiele firm, które mogą nie zachowywać tych zasad (np. zaznaczają budynki i drogi na brązowo) ale ogólne zasady się nie zmieniają.

Inną ważną rzeczą na mapie jest skala.
Podam prosty sposób przeliczania centymetrów z mapy na kilometry w terenie:
Wystarczy obciąć ostatnie 5 zer ze skali żeby dowiedzieć się ile kilometrów [z terenu] wchodzi na centymetr [na mapie]

np. skala 1:500 000 oznacza że 1 cm na mapie to 5 km w terenie

albo obciąć ostatnie 2 zera ze skali żeby dowiedzieć się ile metrów [z terenu] wchodzi na centymetr [na mapie]

np. skala 1:25 000 oznacza że 1 cm na mapie to 250 m w terenie.

Dla łatwiejszego obliczania odległości warto zauważyć, że mapy topograficzne mają naniesioną siatkę kilometrową - każdy kwadrat ma tam jednakową długość boku (np. 2 km). Ostatnio pojawiły się mapy z naniesioną siatką południków i równoleżników - tam już nie jest tak miło.

Orientowanie mapy


Mapa ma to do siebie, że można ją czytać z każdej strony. Nawet do góry nogami. Ważniejsze jest, żebyście skręcili na skrzyżowaniu we właściwą stronę niż prawidłowe odczytywanie nazw miejscowości.
Mapa zorientowana to taka, na której północ na mapie zgadza się z północą rzeczywistą. A drogi na mapie biegną w tą samą stronę co w terenie - prawo to prawo, lewo to lewo. Nie bójcie się podczas marszu trzymać mapę "do góry nogami" bo akurat idziecie na południe. Tak postępują fachowcy.

Orientować mapę można według stron świata (kompasu) lub przedmiotów terenowych.
Według kompasu: Położyć kompas na mapie tak, żeby igła swobodnie się obracała a przez przezroczyste dno widoczna była na mapie linia północ-południe. Potem tak długo kręcić mapą (razem z położonym na niej kompasem), aż igła kompasu będzie równoległa do linii na mapie, a północny koniec igły będzie wskazywał górną krawędź mapy. Warto zauważyć, że czasem linie siatki rysowane na niektórych mapach (wojskowych) mogą mieć odchylenie od rzeczywistych stron świata. Za to krawędź mapy nie ma odchylenia. Z kolei na starych mapach GUGiK to właśnie krawędzie mapy miały odchylenie (choć niewielkie)
Według przedmiotów terenowych: dróg(!), miejscowości, rzek, lasów, linii energetycznych itp. Naprawdę mam ci tłumaczyć? Wystarczy pomyśleć a, nie trzeba będzie wyciągać kompasu...

Różne rodzaje północy


Do przybliżonej orientacji można przyjąć, że kompas wskazuje północ rzeczywistą. Jednak dla precyzyjnej nawigacji z pomocą mapy trzeba wiedzieć, że zasadniczo istnieją trzy rodzaje północy:

  • Północ geograficzna lub rzeczywista - to kierunek wyznaczony przez południki, które zbiegają się na biegunach.

  • Północ magnetyczna lub kompasowa wyznaczona jest przez linie pola magnetycznego, które zbiegaja na na biegunach magnetycznych. Bieguny magnetyczne niestety nie pokrywają się z biegunami Ziemi - obecnie północny biegun magnetyczny znajduje się w Kanadzie.

  • Północ topograficzna - wyznaczona przez pionowe linie siatki kilometrowej, które nie zbiegają się nigdzie (są równoległe) i rzadko kiedy są zgodne z liniami południków.

Na dobrych mapach (np. topograficznych) na dolnym marginesie można odczytać wartości, jakie trzeba dodać (lub odjąć) do północy magnetycznej lub topograficznej aby otrzymać północ rzeczywistą (geograficzną). Oznaczenia te wyglądają różnie na różnych mapach:



nazwa polska

skrót polski

znak polski

nazwa angielska

znak amerykański

znak kanadyjski

znak australijski






















północ geograficzna

PnG



True North



TN

TN

północ topograficzna

PnT



Grid North

GN

GN

GN

północ magnetyczna

PnM



Magnetic North

MN

MN

MN



Jeśli żadnego oznaczenia na mapie nie ma, trzeba sobie radzić inaczej:

  • Dla przeliczenia północy magnetycznej na geograficzną wystarczy znać dla danego terenu wartość deklinacji magnetycznej (w Polsce 3°-6°).

  • Różnicę między północą topograficzną a rzeczywistą (tzw. zbieżność południków) można zauważyć na krawędzi mapy - tam widać, że siatka kilometrowa nie jest równoległa do krawędzi, którą zwykle wyznaczają południki (różnica ±2°). Więc do orientowania mapy należy używać raczej krawędzi mapy niż siatki kilometrowej.

  • Znaleźć na mapie dwa punkty wzajemnie widoczne i zmierzyć azymut między tymi punktami na dwa sposoby:

    • W terenie kompasem oraz

    • Na mapie kątomierzem lub kompasem

Porównując te dwa pomiary można ustalić wartość uchylenia magnetycznego (różnicy między PnT a PnM) i dewiacji busoli niejako "na skróty".

W lepszych kompasach istnieje możliwość ustawienia deklinacji tak, żeby azymuty były liczone od północy rzeczywistej a nie od magnetycznej. Przy wyjazdach za granicę warto chociaż obejrzeć poniższą mapkę, ściągniętą przeze mnie ze strony www.solarpathfinder.com.



Dokładniejsze dane można znaleźć na stronie kanadyjskiego urzędu geodezyjnego. Na podstawie wyliczeń tamtejszego kalkulatora narysowałem poniższą mapę Polski:



Dla porządku trzeba powiedzieć, że deklinacja nie jest stała. W przypadku Warszawy zwiększa się się o 0° 7' na rok (czyli 1° na około 14 lat).

Marsz na azymut


Należy go stosować dopiero wtedy, kiedy nie możemy iść w pożądanym kierunku po drogach. A to dlatego, że ten jest dużo wolniejszy i bardziej męczący. Jeśli tylko możemy - należy wybierać przejście drogami biegnącymi mniej-więcej w odpowiednim kierunku. Możliwe że nie trafimy prosto w cel ale przy marszu na azymut po bezdrożach raczej też nam się to nie uda.

Przy marszu na azymut obowiązuje kilka zasad:

  • Długi przelot między punktami wyznaczony z mapy jednym azymutem warto jest podzielić na kilka mniejszych odcinków.

  • Jeśli idziemy np. do obozu nad rzeką nie celujmy dokładnie w punkt, bo kiedy już dojdziemy do rzeki nie będziemy wiedzieli w którą stronę jest obóz - w prawo czy w lewo. Lepiej już celować trochę w bok, bo kiedy dojdziemy do rzeki będziemy wiedzieli w którą stronę należy skręcić.
    Można też celować azymutem we wzgórze - jest większe od pojedynczego domu czy polany. Po dojściu w pobliże zbocza łatwo się zorientujesz, czy do szczytu trzeba wziąć poprawkę w prawo, czy w lewo.

  • Nie chodzimy z oczami wlepionymi w kompas. Kompas służy nam do wyznaczania najdalszego punktu (np. drzewa) położonego na danym azymucie. Następnie możemy dojść do tego punktu omijając przeszkody i z niego wyznaczyć następny obiekt na kierunku naszego marszu. Jak z tego wynika - w lesie marsz na azymut jest bardzo mozolny ze względu na ograniczoną widoczność, jednak sami tego chcieliście.

  • Nie licz, że w czasie marszu przełajowego dokładnie zmierzysz odległość krokami. To już łatwiej będzie mierzyć odległość zegarkiem (jako czas przejścia).

Orientacja na szosie

To metoda grzybiarzy, której nauczyłem się od swojego ojca. Chodzi o to, żeby po zostawieniu samochodu przy szosie lub na parkingu, z powrotem do niego trafić. Problem w tym, że po wyjściu z lasu na szosę nie będzie wiadomo, w którą stronę jest parking - w prawo, czy w lewo? Jeśli źle wybierzesz - możesz nadrobić nawet kilkanaście kilometrów.
Ratunkiem są słupy - telefoniczne lub energetyczne stojące wzdłuż szosy. Słupy są numerowane - wystarczy zapamiętać numer słupa koło parkingu. Po wyjściu na szosę sprawdź numery dwóch sąsiednich słupów, chwilę pomyśl - i już będziesz wiedział dokąd iść.

Postępowanie w razie zabłądzenia


Zabłądzić to nie znaczy jeszcze zgubić się.
Zbłądzić to znaczy zmylić drogę. Zgubić się - całkiem nie wiedzieć dokąd iść.

  • Przed wyjściem w teren zapoznaj się z okolicą - spójrz na mapę, zapamiętaj jak biegną drogi, koleje, rzeki, jak jest ukształtowany teren - może ma spadek w jedną stronę? Ważniejsze są przy tym obiekty liniowe (może cała okolica jest ograniczona z jednej strony np. rzeką lub torem kolejowym?), niż punktowe - miejscowości, stacje.

  • Wychodząc na wycieczkę (zwłaszcza w góry) - powiedz komuś, gdzie idziesz i kiedy wrócisz. Jeśli coś ci się stanie i nie wrócisz na czas, będzie wiadomo, gdzie zacząć poszukiwania. I zabierz ze sobą kilka drobiazgów a najlepiej cały pakiet przetrwania.

  • W czasie marszu rozglądaj się, zapamiętuj teren, charakterystyczne punkty. Oglądaj się czasem do tyłu (zwłaszcza na skrzyżowaniach), żeby wiedzieć jak droga wygląda "od drugiej strony".

  • Kiedy już zabłądzisz, zastanów się, czy może warto wrócić po swoich śladach? Do ostatniego pewnego miejsca na mapie? Do ostatniego widzianego znaku szlaku turystycznego?

  • Jeśli nie możesz wrócić - spokojnie przypomnij sobie, co wiesz o okolicy? Jeśli masz mapę - wyciągnij ją. Jeśli nie - spróbuj ją sobie narysować, choćby w myślach.

  • Spróbuj określić miejsce swojego pobytu względem miejscowości, dróg, torów, rzek. Może słychać odgłosy szosy, miejscowości, pociągów, szum morza? W niektóre noce można zaobserwować odblask świateł miast, a nawet większych wsi, na niskich chmurach.

  • Wybierz dokąd chcesz dojść - stacja kolejowa, miejscowość.

  • Wybierz kierunek marszu. Najlepiej sprawdza się metoda "pijacka" (Kieliszkiem po krawacie i do gardła), czyli najpierw do linii (torów, szosy, rzeki), a potem po linii do celu.

  • Jeśli wiesz tylko, że: jesteś w górach, na południu masz granicę a na północy dolinę - zejdź w dolinę a potem jej dnem ciągle w dół. Uwaga! Ta zasada nie obowiązuje w Tatrach i innych górach wysokich, gdzie doliny mogą kończyć się urwiskami.

  • Nie chodź po nocy! Łatwiej przeczekać noc np. przy ognisku, niż dotrzeć do ludzi ze złamaną nogą. A w nocy możesz przeoczyć drogę do ludzi.

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Cała prawda o północy iconCAŁa prawda: Wygląd Ma Znaczenie

Cała prawda o północy iconJanusz A. Zajdel Cała prawda o Planecie Ksi

Cała prawda o północy iconWywiadu: " Cała prawda o Mnie Justyna Ziarko"

Cała prawda o północy iconNikt ci tego nie powie Cała prawda o in vitro!

Cała prawda o północy iconAzymut biegu – kąt zawarty między kierunkiem północy a linią biegu, mierzony od północy na prawo. Anizotropowość

Cała prawda o północy icon1. Świat był gigantyczny. Co prawda dwuletnia Karolinka nie znała tego słowa, ale gdyby ktoś ją zapytał rozłożyłaby łapki na całą szerokość. Taaaki duży. Stół

Cała prawda o północy iconJan T. Sobczyk prawda nauki I prawda teologii

Cała prawda o północy iconCztery lata pontyfikatu Benedykta XVI: popularność wbrew mediom
«by nie zamilkł Duch Prawdy». Nie możemy ulec pokusie relatywizmu czy subiektywnego I selektywnego interpretowania Pisma Świętego....

Cała prawda o północy iconZałącznik 21 Prawda I pseudo-prawda

Cała prawda o północy iconP ałac Północy

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom