Język polski. Gimnazjum




Pobierz 303.34 Kb.
NazwaJęzyk polski. Gimnazjum
strona3/6
Data konwersji03.09.2012
Rozmiar303.34 Kb.
TypDokumentacja
1   2   3   4   5   6




Łącznie



15–18






2. Od prawdy do legendy

  • Funkcja legendy.

  • Legenda a prawda historyczna.

  • Bohaterowie legend.





1. Wśród legend


1


Fotografie kojarzące się z legendami (miejsca legendarne)

Gra dydaktyczna: Legendarna gra mistrzów


– opowiada znane sobie legendy (zwłaszcza z własnego regionu), kojarząc je z miejscami i obiektami

– w znanych sobie legendach wskazuje elementy historyczne i fantastyczne

– podaje cechy legendy jako gatunku literackiego, odnajduje je w znanych przekazach

– odróżnia gatunki literackie: baśń, legendę, podanie; wskazuje podobieństwa i różnice gatunkowe na konkretnych przykładach

– rozpoznaje znane motywy baśniowe i legendowe

– dostrzega wieloznaczność wyrazu legenda; określa różne jego znaczenia w kontekstach

– gromadzi związki frazeologiczne z wyrazem legenda

– podaje synonimy wyrazu legenda (w różnych znaczeniach)

– zna zasady pisowni nazw zabytków, parków, budowli itp.



– określa, w jaki sposób legenda „zmienia” miejsce, z którym jest związana

– określa, jakie znaczenie miały legendy i podania dla społeczności, które je stworzyły

– gromadzi legendy i podania z własnego regionu, znajduje je w internecie i innych dostępnych źródłach

– tworzy legendę (zachowującą cechy gatunkowe) związaną ze współczesnym wydarzeniem lub postacią

– poprawnie stosuje wyraz legenda oraz związki frazeologiczne z tym wyrazem w różnych znaczeniach



2. Legendy narodowe


2


B. Jedynak Patriotyczny kostium

W. Kossak, J. Styka Panorama racławicka

Pomnik Tadeusza Kościuszki w Warszawie dłuta A. Popiela


– czyta ze zrozumieniem tekst naukowy

– znajduje w tekście potrzebne informacje

– na podstawie przeczytanego tekstu określa, jakie znaczenie ma strój portretowanej wybitnej postaci

– opisuje wskazane dzieła sztuki przedstawiające T. Kościuszkę, wskazuje znaczące elementy stroju, upozowania i rekwizytów oraz odczytuje ich wymowę

– wyjaśnia znaczenie wyrazu insurekcja

– określa, jakie wartości, idee i tradycje symbolizuje postać T. Kościuszki

– wskazuje przykłady innych postaci, które stały się legendami – wyjaśnia dlaczego (buduje krótką wypowiedź argumentacyjną)

– poprawnie posługuje się pojęciami dotyczącymi wartości (np. patriotyzm, wierność, honor)

– poprawnie odmienia przez przypadki i zapisuje rzeczownik patriotyzm

– redaguje własny życiorys (w tradycyjnej formie)

– wie, czym się różni życiorys od CV

– zna zasady pisania (i graficznego redagowania na komputerze) CV

– pisze CV wybranej postaci (np. bohatera lektury lub filmu)



– przetwarza informacje znalezione w tekście naukowym i stosuje je w wypowiedziach własnych

– odczytuje symbolikę stroju T. Kościuszki ukazanego w malarstwie i na pomniku

– wykorzystując informacje z tekstu, wyjaśnia sformułowanie „patriotyczny kostium”

– w znanych wizerunkach T. Kościuszki wskazuje elementy legendy tej postaci

– wyjaśnia, co to znaczy, że ktoś stał się legendą

– przedstawia legendy kilku znanych postaci, odwołując się do ich życiorysów i uosabianych wartości

– redaguje notę biograficzną na temat znanej postaci na podstawie samodzielnie znalezionych informacji

– poprawnie redaguje CV, wykorzystując możliwości edytora tekstu



3. Śmierć rycerza

lub

W świecie rycerzy i herosów


2–3



Pieśń o Rolandzie (fragm.)

A. W. Labuda Śmierć rycerza

Fragmenty eposów Homera (powtórzenie z pierwszej i drugiej klasy)



– streszcza, relacjonuje fragmenty utworu

– podaje podstawowe informacje o Pieśni o Rolandzie jako utworze średniowiecznym

– wskazuje w treści utworu elementy historyczne i legendarne

– określa motywację postawy i decyzji Rolanda

– w opisie śmierci Rolanda wskazuje elementy symboliczne

– w obrazie śmierci Rolanda odnajduje wartości chrześcijańskie

– wyjaśnia, na czym polega i czemu służy heroizacja Rolanda

– odnosi do Rolanda terminy: idealizacja, sakralizacja

– charakteryzuje Rolanda jako rycerza średniowiecznego

– bierze udział w klasowej dyskusji na temat postaw Rolanda i Olivera: formułuje własne sądy i opinie, uzasadnia je, tworzy wypowiedzi argumentacyjne

– rozpoznaje czytany utwór jako epikę, wskazuje cechy charakterystyczne dla tego rodzaju literackiego

– w czytanych fragmentach dostrzega charakterystyczne cechy opisu bitwy, wskazuje charakterystyczne środki składniowe i stylistyczne

– redaguje charakterystykę Rolanda jako idealnego rycerza średniowiecznego (tworzy plan własnej wypowiedzi, stosuje zasady organizacji tekstu, tworząc wypowiedź spójną pod względem logicznym i składniowym)

– określa znaczenie wyrazu ideał i jego synonimów; precyzuje ich znaczenia, korzystając ze słowników

– podaje związki frazeologiczne nawiązujące do motywów rycerskich

– w sposób syntetyczny podaje informacje o eposach Homera, wymienia ich cechy gatunkowe i wpisaną w nie wizję świata, określa cechy stylu (w tym porównanie homeryckie)




– w sposobie opowiadania o walce i śmierci Rolanda odnajduje wartości ważne dla średniowiecza

– wnioskuje, dlaczego Roland i jego śmierć w walce stały się legendą

– wskazuje środki stylistyczne i kompozycyjne służące idealizacji, heroizacji i sakralizacji Rolanda

– wyjaśnia, co to znaczy, że Roland stanowi wzorzec osobowy rycerza średniowiecznego

– porównuje hierarchię wartości człowieka średniowiecznego i współczesnego

– podaje podstawowe informacje o średniowiecznej epice rycerskiej (chanson de geste)

– w frazeologizmach nawiązujących do motywów rycerskich odnajduje elementu określonego systemu wartości

– podaje w sposób syntetyczny zasady pisania dobrej charakterystyki bohatera literackiego

– poprawnie stosuje w wypowiedziach własnych różne synonimy wyrazu ideał

– przywołuje legendę Homera

– porównuje ideał bohatera Homeryckiego z wzorcem średniowiecznego rycerza

– porównuje Rolanda i herosów z eposów Homeryckich, zestawia ich postawy oraz systemy wartości



4. Między legendą a prawdą historyczną, czyli Reduta Ordona


2


A. Mickiewicz Reduta Ordona

Prawdziwa biografia Juliusza Konstantego Ordona


– czyta głośno wiersz, z właściwą dykcją i artykulacją, oddając jego sens

– streszcza, relacjonuje utwór

– wyjaśnia jego sens, wykorzystując informacje zawarte w przypisach

– wykorzystuje znajomość kontekstu historycznego do zrozumienia wiersza i zawartego w nim przekazu

– określa, kim jest narrator i z jakiej perspektywy opowiada o wydarzeniach

– wskazuje sposób opisania walczących przeciwników; odnajduje zasadę kontrastu i wyjaśnia jego funkcję

– charakteryzuje Ordona, przytaczając właściwe cytaty

– porównuje postać Ordona ukazaną w wierszu z prawdziwą biografią bohatera

– wnioskuje, dlaczego A. Mickiewicz odszedł od prawdy historycznej

– nazywa wartości związane z czynem Ordona

– określa sposób przedstawienia cara i funkcję tego opisu

– dostrzega sakralizację postaci Ordona; wyjaśnia jej funkcję

– czyta ze zrozumieniem tekst informacyjny; znajduje w nim potrzebne wiadomości, przetwarza je i wykorzystuje we własnej wypowiedzi

– poprawnie odmienia i zapisuje czasownik wybuchnąć

– wskazuje związki składniowe w zdaniach

– rozróżnia związki zgody i rządu, rozpoznaje je w podanych przykładach

– dostosowuje formę orzeczenia do podmiotu, w razie potrzeby wykorzystuje słownik poprawnej polszczyzny

– rozpoznaje różne rodzaje podmiotów i orzeczeń



– interpretuje wiersz głosowo, oddając jego sens i wyrażone uczucia

– przedstawia okoliczności powstania Reduty Ordona (wyjaśnia podtytuł)

– przedstawia wzorzec bohaterstwa utrwalony w Reducie Ordona, odczytuje go w kontekście historycznym

– analizuje warstwę stylistyczną wiersza: wskazuje sposoby dynamizacji opowieści, wskazuje środki składniowe, animizacje i personifikacje, dźwiękonaśladownictwo, instrumentację głoskową, przerzutnie; określa ich funkcje

– w sposobie przedstawienia walczących stron odnajduje wartościowanie (wartości i ich przeciwieństwa)

– dostrzega związki wyrazów w bardziej skomplikowanych konstrukcjach składniowych

– dostosowuje formę orzeczenia do różnych, także nietypowych rodzajów podmiotu


5. Ponad wodami potopu, czyli Sienkiewiczowska wizja obrony Jasnej Góry


2


H. Sienkiewicz Potop (fragm.)

J. Suchodolski Obrona Częstochowy

Legenda o tym, jak św. Kinga z zakonnicami uratowała się na zamku w Pieninach


– podaje podstawowe informacje o Potopie H. Sienkiewicza (treść, czas akcji, bohaterowie)

– streszcza przeczytane fragmenty

– rozpoznaje utwór jako epikę: określa czas i miejsce wydarzeń, wskazuje bohaterów, sposób prowadzenia narracji

– przedstawia sytuację ukazaną we fragmentach (obrona Jasnej Góry)

– porównuje sposób ukazania obrońców Jasnej Góry i napastników, wskazuje służące temu środki stylistyczne

– przytacza opisy walki, wskazując charakterystyczne dla H. Sienkiewicza środki stylistyczne i określając ich funkcje

– rozpoznaje zabiegi artystyczne: wyolbrzymienie, heroizację, sakralizację; określa ich cel

– wskazuje środki artystyczne służące sakralizacji obrony Jasnej Góry na obrazie J. Suchodolskiego

– wykorzystując załączony tekst informacyjny, określa, w jaki sposób H. Sienkiewicz zmienił fakty historyczne

– wnioskuje, w jakim celu to zrobił

– nazywa wartości wpisane w utwór H. Sienkiewicza (na podstawie fragmentów)

– ocenia znaczenie wizji Sienkiewiczowskiej dla polskiej historii i kultury, a także własnego poczucia tożsamości narodowej

– rozpoznaje utwór jako powieść historyczną

– w sposób syntetyczny podaje informacje o powieści historycznej, wymienia jej najważniejsze cechy

– pisze rozprawkę, w której prezentuje swoje sądy i opinie na temat prawa pisarza historycznego do deformacji prawdy historycznej (stosuje zasady pisania rozprawki, tworzy twórczy plan własnej wypowiedzi, redaguje wypowiedź spójną pod względem logicznym, kompozycyjnym i składniowym)



– określa sposób wykreowania postaci przeora Kordeckiego

– interpretuje obecność motywów cudowności w utworze; określa ich funkcje

– znajduje nawiązania biblijne

– charakteryzuje ukazane we fragmentach postacie obrońców Jasnej Góry, określa ich uczucia, postawy, system wartości – przytacza właściwe cytaty

– ocenia, jaki obraz polskiego społeczeństwa wykreował H. Sienkiewicz w Potopie (na podstawie fragmentów)

– porównuje obraz oblężenia twierdzy w Potopie i w legendzie o św. Kindze

– porównuje stosunek do faktów historycznych w legendzie i w powieści H. Sienkiewicza (wskazuje różnice, np. wagę pierwiastka cudowności)

– porównuje sakralizację obrony Jasnej Góry w literaturze i malarstwie: w powieści H. Sienkiewicza i na obrazie J. Suchodolskiego

– wskazuje charakterystyczne cechy Sienkiewiczowskiej powieści historycznej („ku pokrzepieniu serc”)

– wskazuje środki stylistyczne służące archaizacji języka i określa ich funkcje

– porównuje znane powieści historyczne, oceniając sposób potraktowania w nich historii


6. Ta sama legenda…


1


K. Pruszyński Trębacz z Samarkandy (fragm.)


– streszcza, relacjonuje opowiadanie

– wykorzystuje informacje zawarte w przypisach do zrozumienia sensu opowiadania i ukazanych w nim sytuacji

– dostrzega i uzasadnia faktograficzny charakter utworu (przytacza odpowiednie fragmenty, konfrontuje z informacjami zawartymi w przypisach)

– rozpoznaje utwór jako epikę: określa czas i miejsce wydarzeń, wskazuje postacie

– określa sposób prowadzenia narracji (pierwszoosobowa)

– określa funkcję różnych form czasowników w narracji (w czytanych utworach)

– opowiada legendę o lajkoniku – wskazując na jej dwie wersje (na podstawie opowiadania)

– zna podstawowe zasady głośnego opowiadania angażującego słuchaczy

– wysłuchuje aktorskiego wykonania opowieści, odnajdując w nim sposoby angażowania słuchaczy

– charakteryzuje ukazanych w opowiadaniu mieszkańców Uzbekistanu

– ocenia, jakie znaczenie mają legendy dla społeczności, które je stworzyły

– na podstawie opowiadania i załączonych informacji pisze krótką wypowiedź argumentacyjną



– wykorzystuje znajomość kontekstu historycznego do zrozumienia opowiadania (znajduje dodatkowe informacje w dostępnych źródłach, lokalizuje miejsca geograficzne, fakty i postacie historyczne itp.)

– na podstawie opowiadania i samodzielnie znalezionych źródeł relacjonuje dramatyczne losy Polaków na Wschodzie

– wskazuje perspektywę, z jakiej narrator opowiada o wydarzeniach

– w sposobie sprowadzenia narracji dostrzega cechy gawędy

– układa twórczy plan własnego opowiadania

– wygłasza opowieść (np. wybraną legendę), stosując zasady pięknego, sugestywnego opowiadania; stosuje właściwą intonację i modulację głosu, posługuje się mimiką i gestykulacją, zwraca się do słuchaczy itp.



7. Legendy naszych czasów


2–3


K. Dowgiałło Ballada o Janku Wiśniewskim

Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł, reż. A. Krauze



– wykorzystując informacje z przypisów, określa okoliczności powstania Ballady o Janku Wiśniewskim i wyjaśnia, kim był tytułowy bohater

– nazywa uczucia i wartości przekazywane w pieśni

– określa, jaka ocena wydarzeń z grudnia 1970 roku zawarta jest w utworze

– słucha ballady w wersji śpiewanej, ocenia, w jaki sposób wpływa ona na odbiór utworu i zawartego w nim przekazu

– uzasadnia, że Ballada o Janku Wiśniewskim stanowi przykład powstawania współczesnej legendy

– poprawnie posługuje się słownictwem nazywającym postawy i wartości

– buduje spójne wypowiedzi argumentacyjne związane z problematyką utworu

– określa, jakie uczucia i refleksje wzbudził film Czarny czwartek

– wykorzystuje znajomość kontekstu historycznego do zrozumienia sytuacji ukazanych w filmie

– przedstawia własną propozycję odczytania filmu jako relacji o wydarzeniach historycznych

– przedstawia rodzinę pierwszoplanowych bohaterów i ocenia, jaką funkcję pełni skoncentrowanie narracji filmowej na jej losach

– ocenia postawy bohaterów indywidualnych i zbiorowości

– wnioskuje, dlaczego słowa Ballady o Janku Wiśniewskim znalazły się w tytule filmu



– na podstawie informacji samodzielnie znalezionych w różnych źródłach pogłębia znajomość kontekstu historycznego

– wnioskuje, co decyduje o tym, że niektóre postacie i wydarzenia autentyczne stają się legendami

– ocenia ukazane w filmie relacje między władzą (PZPR) i społeczeństwem

– nazywa wartości i antywartości ukazane w filmie

– dostrzega w filmie motywy symboliczne i je interpretuje

– wskazuje najważniejsze środki filmowe, za pomocą których ukazano dramat Polaków


Praca klasowa

wraz z omówieniem



2+1


Praca sprawdzająca umiejętność pisania poprawnej, spójnej wypowiedzi na wskazany lub wolny temat (np. w formie rozprawki, charakterystyki, wskazanego rodzaju opisu).


1   2   3   4   5   6

Powiązany:

Język polski. Gimnazjum iconJęzyk polski. Gimnazjum

Język polski. Gimnazjum iconWymagania na poszczególne oceny język polski kl. I gimnazjum

Język polski. Gimnazjum iconKonspekt lekcji do klasy II gimnazjum język polski

Język polski. Gimnazjum iconWymagania na rozmowę kwalifikacyjną do gimnazjum język polski

Język polski. Gimnazjum iconPrzedmiotowy system oceniania język polski – gimnazjum

Język polski. Gimnazjum iconPrzedmiotowy system oceniania. Język polski w gimnazjum

Język polski. Gimnazjum iconJęzyk polski Podręcznik dla gimnazjum Wydawnictwo Pedagogiczne operon

Język polski. Gimnazjum iconJęzyk Polski w Gimnazjum 2007/2008 nr 1 Spis treści najciekawsze artykuły

Język polski. Gimnazjum iconPubliczne Gimnazjum Nr 17 Integracyjne w Białymstoku Przedmiotowy system oceniania – JĘzyk polski

Język polski. Gimnazjum iconJęzyk polski na tle języka niemieckiego, w ramach przedmiotu: Język polski na tle innych języków europejskich

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom