Onz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania




Pobierz 40.88 Kb.
NazwaOnz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania
Data konwersji26.09.2012
Rozmiar40.88 Kb.
TypDokumentacja
Adam Daniel Rotfeld




ONZ – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania




Wprowadzenie



Przyszłość Narodów Zjednoczonych – to jeden najistotniejszych problemów stojących dziś przed społecznością międzynarodową.

Wydarzenia z 11 września ujawniły w całej rozciągłości słabości istniejącego porządku międzynarodowego. Wywołana tymi wydarzeniami dynamika zmian w systemie międzynarodowym skłoniła społeczność międzynarodową do poszukiwania nowych sposobów i dróg skutecznego zwalczania terroryzmu i innych globalnych zagrożeń.

Na porządku dziennym stanęła sprawa wypracowania nowej koncepcji instytucji wielostronnych, w tym zwłaszcza Narodów Zjednoczonych. Wspólny system wartości i współzależność w świecie globalnym, w którym nowe technologie, zwłaszcza informatyczne znoszą rozróżnienie między bezpieczeństwem wewnętrznym a zewnętrznym narzucają potrzebę działania ponad jurysdykcjami państw oraz międzynarodowej mobilizacji woli politycznej w celu dostosowania Narodów Zjednoczonych do nowych realiów. Podjęte działania zmierzają do eliminacji słabych punktów funkcjonowania organizacji i jej systemu decyzyjnego oraz zwiększenia jej potencjału, by wzmocnić NZ jako forum koordynowania współdziałania państw dla skutecznego przeciwstawiania się zagrożeniom i wyzwaniom stojącym przed społecznością międzynarodową oraz wypracowywania wspólnych rozwiązań w kwestiach najistotniejszych dla współczesnego świata.

Nowe zagrożenia



Kluczowy wpływ na współczesne środowisko międzynarodowego bezpieczeństwa ma nowy charakter zagrożeń. Co prawda, zagrożenia te znane są ludzkości od wielu lat. Jednak kwestią zasadniczą jest ich wzajemne wzmacnianie się i nowy wymiar w dobie globalizacji. Lokalne problemy i kryzysy mają coraz częściej implikacje o zasięgu światowym. Powstała sytuacja, w której świat potrzebuje organizacji o zasięgu globalnym. ONZ, która powstała niespełna sześćdziesiąt lat temu, może i powinna nadal odgrywać centralną rolę jako instytucja powołana do rozwiązywania problemów globalnych oraz gwarant międzynarodowego porządku prawnego.

Do najpoważniejszych źródeł niestabilności należą konflikty regionalne. Wymagają one stałej kontroli i wysiłków społeczności międzynarodowej zmierzającej do ich regulowania i zapobiegania ich eskalacji. Innym nowym zjawiskiem jest międzynarodowy terroryzm, motywowany fundamentalizmem religijnym lub ekstremistyczną ideologią, która uzasadnia zbrodnie i dokonywanie aktów destrukcji na niespotykaną dotychczas skalę.

Kolejnym zagrożeniem jest proliferacja broni masowego rażenia i niekontrolowany transfer innych typów broni, zwłaszcza rakiet i broni lekkiej – strzeleckiej.

Wreszcie, poważnym zagrożeniem jest rozwój międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, często towarzyszący upadkowi struktur państwowych. Wyzwania te są potęgowane przez zapóźnienia w rozwoju państw w różnych regionach świata. W efekcie ubóstwo, głód, niedożywienie, choroby zakaźne i postępująca degradacja środowiska naturalnego nękają miliony ludzi wegetujących w krajach biednych. Występują one często w regionach, w których rozwój ekonomiczny jest hamowany bądź uniemożliwiany przez brak zasad lub łamania reguł dobrego rządzenia (good governance) oraz konflikty wewnętrzne, często na tle etnicznym i religijnym. Zjawiska te nakładają się wzajemnie, zasilają i tworzą nową, niebezpieczną jakość. W konsekwencji prowadzą one do kryzysów i katastrof humanitarnych na wielką skalę, do masowego naruszania praw człowieka, do rozpadu struktur społecznych, a w ostateczności do dezintegracji struktur administracyjnych.

W rezultacie, zagrożeniem w skali światowej stał się fenomen tzw. „państw upadłych” i słabych, które nie są zdolne do kontroli sytuacji na obszarach podlegających ich zwierzchnictwu terytorialnemu. Te i inne wyzwania wymagają pilnego rozwinięcia nowej koncepcji skutecznych działań wielostronnych.

Powszechna jest świadomość, że wiele postanowień Karty NZ – to dziś martwe zapisy. Mamy w Karcie takie postanowienia i organy, które spełniły swoje zadanie i utraciły swoją aktualność (np. Rada Powiernicza, czy klauzule o „państwach nieprzyjacielskich”). Z kolei zarysowany w Karcie system bezpieczeństwa zbiorowego odzwierciedlał określony moment historyczny, tj. sojusz mocarstw zjednoczonych przeciwko Państwom Osi. Ten konsolidujący w przeszłości element – dziś nie spełnia żadnej roli; jest to przepis anachroniczny. Postanowienia dotyczące np. Wojskowego Komitetu Sztabowego i sił zbrojnych stawianych do dyspozycji RB przez państwa członkowskie, nigdy nie zostały zrealizowane.

Z kolei, wiele ważnych obecnie problemów międzynarodowych nie znajduje w Karcie żadnego odzwierciedlenia. Operacje pokojowe, które stanowią jeden z podstawowych instrumentów działania Narodów Zjednoczonych na rzecz utrzymywania pokoju i bezpieczeństwa na świecie, pochłaniając 70% budżetu Organizacji, nie są nawet wymienione w Karcie NZ. Brak odniesień do współczesnego terroryzmu w Karcie NZ - przy jednoczesnym funkcjonowaniu 12 konwencji dotyczących zwalczania tego zjawiska. Przykładów nieadekwatności Karty NZ do wymogów współczesności jest więcej. Sprawa rozbrojenia zajmuje w Karcie miejsce podrzędne. W efekcie, większość istotnych decyzji w tej materii podejmowano poza ramami Organizacji, która odegrała kluczową rolę głównie w sferze nieproliferacji broni nuklearnej i zawarcia konwencji oo zakazie i eliminacji broni chemicznej.

Brak też zasad i adekwatnych mechanizmów umożliwiających podejmowanie przez Narody Zjednoczone interwencji humanitarnych. Z kolei prawa człowieka, które ze względu na wagę zagadnienia powinny znajdować się w głównym nurcie działalności NZ i być traktowane jako podstawowy punkt odniesienia we współczesnych stosunkach międzynarodowych, są zaledwie wzmiankowane w kilku rozproszonych zapisach. Karta nie daje też odpowiedzi na szereg wyzwań globalizacji, w tym towarzyszące jej pojawienie się na scenie międzynarodowej „aktorów niepaństwowych”. W wyniku rozwoju technologii ta kategoria pozapaństwowych struktur uzyskała możliwości działania zbliżone do państw, a często struktury te oddziaływują skuteczniej niż państwa i podporządkowują sobie rządy w poszczególnych państwach. Dotyczy to zarówno korporacji ponadnarodowych, które obracają miliardami dolarów, jak i struktur kryminalnych, typu Al-Kaidy. Dzięki swym ogromnym wpływom struktury te w coraz większym stopniu oddziaływują na sytuacje we współczesnym świecie.

Wreszcie, Karta nie odpowiada adekwatnie na nowy charakter zagrożeń wewnętrznych, które destabilizują międzynarodowe bezpieczeństwo. Większość konfliktów ma dziś swoje źródła przede wszystkim wewnątrz państw, głównie w państwach słabych, bądź upadłych, niezdolnych do sprawowania efektywnej kontroli nad swoim terytorium, a nie w stosunkach między państwami. Na ponad 20 wielkich konfliktów zbrojnych w 2002 roku tylko jeden (między Indiami a Pakistanem w sprawie Kaszmiru) miał charakter międzypaństwowy. Pozostałe konflikty miały charakter wewnętrzny – wojen domowych, etnicznych i religijnych.

W efekcie, dokonujące się zmiany w środowisku międzynarodowym prowadzą do odejścia od zasad ukształtowanych w wyniku Pokoju Westfalskiego w 1648 r., opartych wyłącznie na suwerennej równości i dotyczących dyskrecjonalnej władzy państwa w sprawach wewnętrznych. System ten działający od ponad 350 lat, w którym uczestniczyły tylko i wyłącznie państwa, załamał się. Przed społecznością międzynarodową stoi zadanie zdefiniowania nowych zagrożeń, problemów i wyzwań, a także określenia nowej strategii zapewnienia bezpieczeństwa międzynarodowego z udziałem i w ramach Narodów Zjednoczonych.

Polska inicjatywa



Warunkiem koniecznym wzmocnienia pozycji NZ jest takie przekształcenie tej instytucji, aby stała się ona adekwatnym i efektywnym instrumentem, zdolnym do podjęcia tych wyzwań. Podejmowane od wielu lat próby rewizji Karty NZ nie powiodły się, ponieważ nie było politycznej woli ulepszenia systemu, który znalazłby poparcie wszystkich państw członkowskich. Wieloletnie prace zmierzające do rewizji Karty NZ z reguły dotyczyły spraw cząstkowych, a zwłaszcza reformy Rady Bezpieczeństwa, jako jednego z głównych organów NZ. Organ ten ponosi główną odpowiedzialność za utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Prace dotyczące reformy Rady Bezpieczeństwa mogą i powinny być kontynuowane z uwzględnieniem nowej sytuacji i nowych doświadczeń. Z uwagi jednak na ograniczenia podejścia prawno-strukturalnego, a także niekonwencjonalny charakter wyzwań i zagrożeń, również poszukiwana odpowiedź powinna mieć niekonwencjonalny charakter. Wymaga to bowiem nowego myślenia i nowej wizji NZ. Odpowiedź powinna być uzgodniona najpierw w formie politycznej, a później – w konsekwencji długofalowego procesu politycznego – ewentualnie może być wyrażona w dokumentach prawnych.

Takie – w największym uproszczeniu - były motywy przedstawionej przez Ministra Spraw Zagranicznych RP na 57 sesji Zgromadzenia Ogólnego NZ propozycji opracowania Nowego Aktu Politycznego (NAP) na XXI wiek. Minister Włodzimierz Cimoszewicz nie proponował zmian w Karcie NZ, ani jej uzupełnienia, lecz próbę adaptacji mandatu organizacji do nowych potrzeb - bez rewizji jej traktatu założycielskiego.

Celem postulowanego nowego Aktu powinno być przywrócenie znaczenia i rangi oraz modyfikacja nadal aktualnych wartości, celów i zasad Narodów Zjednoczonych, zawartych w Preambule oraz art. 1. i 2. Karty, a także lepsze ukierunkowanie organów i mechanizmów działania NZ i dostosowanie ich do nowych potrzeb i wyzwań, które zdominowały życie międzynarodowe. Rzecz w tym, że w rozdziale Cele i Zasady Karty NZ znajduje się postanowienie, zgodnie z którym nic w niniejszej Karcie „nie upoważnia Narodów Zjednoczonych do ingerencji w sprawy, które z istoty swej należą do kompetencji wewnętrznej państw” (art. 2 pkt 7). W ciągu minionego półwiecza wiele praw uważanych za wewnętrzne przestało mieć taki charakter. Czas dojrzał, aby sprawy te wyjaśnić i ująć w systematycznym nowym dokumencie.

Inicjatywa Nowego Aktu Politycznego NZ wynika z przekonania o konieczności wprowadzenia zmian w celu zapobieżenia marginalizacji roli ONZ. Oznacza to potrzebę takiego uregulowania mechanizmów działania NZ, aby nie dochodziło do przypadków, kiedy państwa - te które posiadają wolę i środki do odpowiedniej reakcji na pojawiające się nowe wyzwania i zagrożenia - były zmuszone do podejmowania działań poza ramami instytucjonalnymi NZ. Temu celowi służyłoby opracowanie katalogu zasad adekwatnych do nowych warunków bezpieczeństwa, którymi powinna się kierować w swoich działaniach społeczność międzynarodowa.

Polska propozycja nie przewiduje rewizji Karty NZ. Nie postuluje też naruszania prerogatyw pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa. Jest to propozycja przygotowania dokumentu politycznego, który umieściłby Kartę w nowym kontekście, uwzględniającym zmiany zachodzące w środowisku międzynarodowym. Nowy Akt Polityczny zawierałby polityczną interpretację Karty, dostosowującą Narody Zjednoczone do dzisiejszych realiów i wyzwań oraz zakładającą regulacje działań Organizacji w obszarach, których Karta nie obejmuje; istotą dokumentu byłaby redefinicja celów NZ i określenie nowych zadań oraz sposobów działania Organizacji.

Inicjatywa nie była pomyślana jako alternatywa dla trwających obecnie w ONZ prac w zakresie funkcjonalnej reformy sekretariatu oraz procesów dot. wzmocnienia systemu NZ, reformy Rady Bezpieczeństwa i rewitalizacji Zgromadzenia Ogólnego. Uważamy jednak, że dominujące od lat podejście pragmatyczne do kwestii reformy NZ ma swoje ograniczenia, które mogą być przezwyciężone jedynie w wyniku wypracowania politycznej wizji działania Organizacji w nowych warunkach.

W przygotowaniu polskiej inicjatywy braliśmy pod uwagę dotychczasowe osiągnięcia w zakresie reformy NZ. Postrzegamy ją jako kontynuację wysiłków na rzecz implementacji przyjętej w 2000 r. Deklaracji Milenijnej. Jednak w odróżnieniu od tej Deklaracji - Nowy Akt Polityczny miałby charakter całościowy i bardziej normatywny, jakkolwiek byłyby to normy polityczne, a nie prawne. Postulowany dokument powinien koncentrować się na koncepcjach, wartościach, standardach i regułach postępowania oraz na roli ONZ w ich wdrażaniu; powinien odzwierciedlać nowe relacje między wieloma zasadami a potrzebami życia, wynikającymi ze zmian w środowisku międzynarodowym.

Brak uzgodnionego znaczenia i interpretacji wielu istotnych dla nowych realiów międzynarodowej polityki terminów potęguje poczucie chaosu i niepewności w stosunkach międzynarodowych. Nowej wykładni wymagają takie pojęcia, jak suwerenność państw, legitymizacja sankcji i interwencji międzynarodowych, użycie siły w procesie rozwiązywania kryzysów, bezpieczeństwo w wymiarze jednostkowym (human security), odpowiedzialność za ochronę, interwencja humanitarna, prawo do samostanowienia, w kontekście zasady integralności terytorialnej, itd.

Sposób i metoda opracowania NAP



Nowa koncepcja i nowe ramy wymagają nowatorskiego podejścia. Oznacza to konieczność stworzenia dla autorów dokumentu swobody działania i niezależności od państw, rządów i struktur ONZ. Dlatego Polska proponuje, aby na początkowym etapie prace były prowadzone poza ONZ, ale pod auspicjami tej Organizacji - w sposób odbiegający od biurokratycznej rutyny panującej w formalnych strukturach Organizacji. Równie ważnym czynnikiem przemawiającym przeciwko wczesnemu wprowadzeniu inicjatywy na szczebel negocjacji między państwami członkowskimi na forum ONZ, jest delikatność polityczna i szeroki zakres propozycji. Obejmuje ona szereg zagadnień wzbudzających polityczne kontrowersje. Należy sobie zdawać sprawę, iż nawet zagadnienia niezwiązane bezpośrednio ze sferą bezpieczeństwa międzynarodowego wywołują wiele sporów politycznych w ONZ. Wśród nich wymienić można np. takie kwestie jak rola sektora prywatnego w pracach ONZ, demokratyzacja procesów zarządzania globalizacją, finansowanie rozwoju, czy zasada subsydiarności. Z myślą o przygotowaniu wstępnego projektu dla proponowanej przez Polskę „Grupy Mędrców” (panelu wybitnych osobistości) minister Włodzimierz Cimoszewicz zwrócił się latem 2003 r. do ponad 60 wybitnych znawców przedmiotu w świecie, aby przedstawili swoje stanowisko w sprawie reformy systemu Narodów Zjednoczonych. Obecnie trwa wstępna analiza nadesłanych odpowiedzi. Wśród najważniejszych problemów, które wymagają ponownego przemyślenia autorzy wymieniają:

  • określenie zasad legitymizacji rządów (demokratyczna legitymacja do sprawowania władzy) w kontekście zasady nowoczesnego pojmowania suwerenności;

  • określenie pojęcia „państw upadłych” czy też „państw zbójeckich” (rogue states), a także mechanizmu postępowania wobec państw słabych;

  • określenie granic wewnętrznej kompetencji państwa oraz roli praw człowieka w kształtowaniu nowych zasad regulujących funkcjonowanie środowiska międzynarodowego;

  • opracowanie mechanizmów skutecznej egzekucji prawa międzynarodowego oraz określenie zasad odpowiedzialności za jego łamanie;

  • zdefiniowanie zasady uprawniającej do interwencji w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa ludzkiego oraz działań militarnych mających położyć kres niebezpieczeństwom wynikającym z „nowych zagrożeń”, w tym także kwestia interwencji humanitarnej;

  • wypracowanie zasad postępowania wspólnoty międzynarodowej wobec zagrożeń powstałych wewnątrz państw o negatywnym, destabilizującym wpływie na stan bezpieczeństwa międzynarodowego;

  • określenie granic stosowania „prawa do samoobrony”;

  • zdefiniowanie na nowo zasad przeciwdziałania proliferacji broni masowego rażenia;

  • określenie granic między soft security a hard security;

  • pojęcie problemów natury społeczno-ekonomicznej: migracje, rosnący podział na bogatych i biednych, przepaść edukacyjna, implikacje różnorodności form organizacji społeczeństw - od społeczeństwa informatycznego po wspólnoty pasterskie, jako element szeroko pojmowanej problematyki bezpieczeństwa;

  • określenie roli ONZ w procesie regulowania mechanizmów ekonomicznych m.in. w celu przeciwdziałania kryzysom gospodarczym oraz ich wpływom na stan środowiska międzynarodowego;

  • wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem „wspólnoty międzynarodowej” oraz określenie sposobów odnowienia zasad wzajemnego zaufania oraz partnerstwa w relacjach międzypaństwowych (międzyrządowych);

  • określenie miejsca organizacji pozarządowych w kształtowaniu porządku międzynarodowego.

Zebrane i opracowane odpowiedzi wraz z innymi dokumentami będą punktem wyjścia w pracach zespołu, którego powstanie zapowiedział Kofi Annan 23 września 2003 roku.

Polski Minister Spraw Zagranicznych promując inicjatywę zmierzającą do przemyślenia na nowo założeń funkcjonowania Organizacji, jako instytucji tworzącej podstawy międzynarodowego systemu bezpieczeństwa, nie chciał, aby była ona odczytywana w sposób doraźny, np. w kontekście politycznym zdominowanym przez sytuację wokół Iraku. Jest jednak prawdopodobne, że dalszy sposób rozwiązywania obecnego kryzysu będzie miał większy wpływ na określenie miejsca i roli Narodów Zjednoczonych w systemie relacji międzynarodowych niż jakikolwiek wysiłek koncepcyjny. Niemniej intencją polskiej dyplomacji było rozważenie kwestii reformy Organizacji w szerokim kontekście i podjęcie całego spektrum problemów, zagrożeń i wyzwań związanych z procesem wyłaniania się nowego porządku globalnego.

Wydarzenia na arenie międzynarodowej, które miały miejsce na przełomie 2002-2003 roku utwierdziły nas w trafności naszej diagnozy. Kryzys iracki uwidocznił w o wiele większym stopniu niż można było oczekiwać, przywiązanie państw do roli ONZ, jako jedynej instytucji uprawnionej do użycia siły w relacjach międzynarodowych. Przebieg debaty na 58 sesji Zgromadzenia Ogólnego NZ potwierdził, że wojna w Iraku została powszechnie zinterpretowana jako test dla Organizacji. Wojna ta ukazała kryzys, w jakim znajdują się Narody Zjednoczone i odsłoniła dylematy dotyczące zasad i miejsca multilateralizmu w stosunkach międzynarodowych. Polska inicjatywa stanowi wkład polityczny i intelektualny do trwającej debaty; zarysowany przez nas mandat dla prac nad reformą zyskał uznanie wielu państw i Sekretarza Generalnego NZ, Kofi Annana. Polski projekt stał się niewątpliwą inspiracją dla Sekretarza Generalnego. Podczas 58 sesji Zgromadzenia Ogólnego zarysował on propozycję, która uwzględnia dorobek myślowy polskiego projektu. Kofi Annan postuluje, aby powołać panel Wybitnych Osobistości Wysokiego Szczebla, do którego zadań będzie należało:

  • dokonanie analizy współczesnych zagrożeń dla pokoju i bezpieczeństwa;

  • rozważenie roli multilateralizmu;

  • przegląd funkcjonowania głównych organów NZ i relacji między nimi;

  • wypracowanie rekomendacji w celu wzmocnienia NZ poprzez zreformowanie ich instytucji i metod działania.



Uwagi końcowe



Dobiegł końca pierwszy etap prac nad rozwijaniem polskiej inicjatywy. Polska angażuje się na rzecz uwieńczenia prac panelu sukcesem. Minister Włodzimierz Cimoszewicz w swoim liście do Sekretarza Generalnego ONZ zapowiedział, że Polska zamierza przekazać dorobek koncepcyjny do dyspozycji uczestników panelu. Czynimy to w przekonaniu, że będzie on stanowił zarówno dogodny punkt wyjścia do debaty, jak i przydatny wkład do prac panelu Sekretarza Generalnego. Mylą się ci, którzy sądzą, że wyłącznie jedna decyzja, np. - powiększenie grupy państw-stałych członków Rady Bezpieczeństwa NZ, może nadać Narodom Zjednoczonym większą skuteczność. Gdyby reforma miała sprowadzić się do tego zabiegu, to w istocie proces podejmowania decyzji Narodów Zjednoczonych byłby jeszcze trudniejszy. Instytucje i struktury muszą być dostosowane do mandatu i powierzonej tym strukturom misji, a nie – odwrotnie. Czas dojrzał do głębokich zmian, które muszą dotyczyć istoty, a nie tylko formy, procedur i mechanizmów. Istotą jest zrozumienie ducha czasów, w których żyjemy i problemów, do których rozwiązania powołana jest uniwersalna Organizacja Narodów Zjednoczonych.



 Na podstawie wykładu wygłoszonego przez Sekretarza Stanu w MSZ, prof. Adama Daniela Rotfelda podczas konferencji „ONZ – wczoraj, dziś, jutro” zorganizowaną przez Biuro Badań Strategicznych Prywatnej Wyższej Szkoły Biznesu i Administracji w Warszawie 14 października 2003.

 Warto przypomnieć, że zgodnie z art. 53 i art. 107 Karty NZ kategoria „państw nieprzyjacielskich” obejmuje takie kraje, jak: Niemcy, Japonia, Włochy, Finlandia, Bułgaria, Rumunia i Węgry.

 Sprawa ta jest zaledwie wzmiankowana w art. 11 pkt 1 Karty NZ, zgodnie z którym Zgromadzenie Ogólne może....”rozważać ogólne zasady współdziałania dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, łącznie z zasadami dotyczącymi rozbrojenia i redukcji zbrojeń...”.

 Kolekcja materiałów będzie obejmować m.in. – obok nadesłanych odpowiedzi – wystąpienia polskiego Ministra Spraw Zagranicznych w tej sprawie, nieformalny zarys propozycji określany jako non-paper oraz polskie memorandum i projekt Sekretarza Generalnego ONZ.



Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Onz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania iconCzy era postglobalizacyjna? Nowe wizje, nowe wyzwania”

Onz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania iconNowe pokolenie I nowe substancje psychoaktywne – leki, design drugs, nowe narkotyki, popersy I Inne

Onz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania iconTradycja – współczesność – nowe wyzwania w pedagogice chrześcijańskiej

Onz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania iconNiebezpieczeństwo uzależnień od środków odurzających nowe wyzwania

Onz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania iconMIĘdzynarodowa konferencja naukowa nt.: „edukacja dorosłych na wsi: nowe – stare wyzwania”

Onz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania iconRozdział 2 nowe rozwiązania I wyzwania w chromatografii I technikach pokrewnych u progu XXI.*

Onz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania iconTemat: Nowe metody produkcji, nowe społeczeństwo. Cele dydaktyczno-wychowawcze

Onz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania iconBoom na komunikację wewnętrzną Nowe stanowiska, nowe wyspecjalizowane działy w polskich firmach

Onz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania icon1. Rok 1989: dekompozycja dotychczasowego obozu władzy. Nowe partie, nowe sojusze. 2

Onz – Nowe Wyzwania, Nowe Zadania iconAbstrakty nadesłane na konferencje kształcenie dziennikarzy w polsce. Nowe potzreby – nowe standardy

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom