Wanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału




Pobierz 96.07 Kb.
NazwaWanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału
strona2/7
Data konwersji03.09.2012
Rozmiar96.07 Kb.
TypDokumentacja
1   2   3   4   5   6   7

Konopnicka Maria




Maria Stanisława Konopnicka z domu Wasiłowska, ps. Jan Sawa, Marko, Jan Waręż (ur. 23 maja 1842 w Suwałkach, zm. 8 października 1910 we Lwowie) – polska poetka i nowelistka okresu realizmu, krytyk literacki, publicystka, tłumaczka i działaczka na rzecz praw człowieka.

Dzieciństwo


Była córką Józefa Wasiłowskiego i Scholastyki z Turskich. Wasiłowscy przybyli do Suwałk w 1841 z pierworodną córką Wandą Zenobią, urodzoną rok wcześniej w Warszawie i zamieszkali w domu rejenta Jana Zapiórkiewicza przy dzisiejszej ul. Kościuszki 31 (wówczas Petersburskiej). W czasie pobytu w Suwałkach Wasiłowskim urodziło się jeszcze czworo dzieci: Jan Jarosław, Laura Celina, Zofia, Jadwiga Julia. Zofia zmarła nazajutrz po urodzeniu i została pochowana na suwalskim cmentarzu.

W 1849, kiedy Maria miała siedem lat, rodzina Wasiłowskich przeniosła się do Kalisza i zamieszkała na Warszawskim Przedmieściu, w mieszkaniu na parterze pałacu Puchalskich[1] przy dzisiejszym pl. Jana Kilińskiego 4 (wówczas Stawiszyńskim Przedmieściu), naprzeciw fabryki Beniamina Repphana. Matka Marii Konopnickiej zmarła w 1854 i została pochowana na Cmentarzu Miejskim w Kaliszu. Ojciec Marii był prawnikiem, obrońcą Prokuratorii Generalnej i Patronem Trybunału cywilnego, znawcą i miłośnikiem literatury. Wychowywał córki w tradycji chrześcijańskiej, bez kobiecego wpływu. Atmosfera powagi, żarliwego patriotyzmu i surowych nauk moralnych miała duży wpływ na Marię. W latach 1855–1856 uczyła się z siostrą na pensji u sióstr sakramentek w Warszawie i tam zetknęła się z Elizą Pawłowską, późniejszą Orzeszkową. Przyjaźń ich, scementowana wspólnymi zainteresowaniami literackimi, przetrwała całe życie Marii.

Jej jedyny brat Jan[2], student politechniki w Liege, poległ 19 lutego 1863 w powstaniu styczniowym pod Krzywosądzem, w pierwszej bitwie oddziału, w którym służył.

Młodość i początki twórczości


Konopnicka wyszła za mąż we wrześniu 1862 roku. Zaraz po ślubie wyjechała z Kalisza, zamieszkując w Bronowie k. Poddębic, a potem w Gusinie na terenie ówczesnej guberni kaliskiej (dziś województwo łódzkie). Małżeństwo pod koniec 1863 roku i na początku 1864 roku spędzało czas z pierworodnym synem Tadeuszem za granicą, w Wiedniu i Dreźnie. W czasie dziesięciu lat małżeństwa Maria urodziła ośmioro dzieci, dwoje z nich zmarło zaraz po urodzeniu. W 1876 roku poetka rozstała się z mężem. Po kilku latach, w 1878 roku nagle zmarł jej ojciec. W tym też roku zaczęła uczestniczyć w konspiracyjnych i jawnych akcjach społecznych. W 1877 roku przeniosła się z dziećmi do Warszawy, gdzie mieszkała do roku 1890. Pracowała w stolicy jako korepetytorka. W 1882 roku wyjeżdżała do Austrii i Włoch, w 1884 roku w Czechach poznała J. Vrchlickiego, z którym nawiązała korespondencję. W latach 1884-1886 redagowała pismo dla kobiet "Świt", próbując zradykalizować jego program, wywołała sprzeciw opinii zachowawczej i cenzury. Na 25-lecie pracy pisarskiej (1903) Konopnicka otrzymała w darze narodowym dworek w Żarnowcu koło Krosna na Pogórzu Karpackim. Stąd odbywała podróże głównie do Włoch, ale także do Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Od 1900 roku pozostawała w głębokiej przyjaźni z artystką i literatką Marią Dulębianką[3], której udostępniła pracownię w swoim dworku.

Konopnicka współpracowała z wydawnictwami, prasą krajową, organizacjami społecznymi trzech zaborów, a także uczestniczyła w międzynarodowym proteście przeciwko prześladowaniu dzieci polskich we Wrześni (1901–1902). Brała udział w walce o prawa kobiet, akcji potępiającej represje władz pruskich, w pomocy na rzecz więźniów politycznych i kryminalnych.

Życie literackie


Maria Konopnicka debiutowała w 1870 w „Kaliszaninie” wierszem Zimowy poranek. Utwór ten został dobrze przyjęty. Miastu Kalisz poświęciła trzy utwory poetyckie: dwa zatytułowane Kaliszowi (1888 i 1907) i Memu miastu (1897).

Cykl lirycznych wierszy "W górach" zamieścił w rok później "Tygodnik Ilustrowany". Bardzo szybko jej twórczość poetycka przepełniona patriotyzmem i szczerym liryzmem, stylizowana "na swojską nutę" zdobyła powszechne uznanie. W latach 1881, 1883 i 1886 ukazały się trzy kolejne serie jej poezji.

W latach 1884–1887 redagowała pismo dla kobiet "Świt". Współpracowała z tygodnikiem emancypantek Bluszcz. Pierwszy tomik Poezji wydała w roku 1881, następne ukazywały się w latach: 1883, 1887, 1896.

Nowele pisała od początku lat osiemdziesiątych XIX wieku aż do śmierci. Zaczęło się od dziennikarskich doświadczeń Konopnickiej, w czasie redagowania przez nią "Świtu". Początkowo czerpała inspiracje z doświadczeń Prusa, Orzeszkowej, a następnie rozwinęła własne pomysły w dziedzinie małych form. Nowela Dym opublikowana została w roku 1893.

Maria Konopnicka zajmowała się także krytyką literacką, którą uprawiała od roku 1881, początkowo na łamach Kłosów, Świtu, "Gazety Polskiej", "Kuriera Warszawskiego", następnie w wielu innych pismach. Do 1890 roku przeważały artykuły recenzyjne o tekstach współczesnych autorów polskich i zagranicznych. Konopnicka jest znana z części swojego dorobku obejmującego prozę i tworzonego dla dzieci. Utwory Konopnickiej dla dzieci ogłaszane od roku 1884, eliminujące natrętny dydaktyzm, rozbudzające wrażliwość odbiorców były nowością w tej dziedzinie pisarstwa.

Już jako znana pisarka Konopnicka powróciła do wspomnień z lat dzieciństwa spędzonych w Suwałkach. Poświęciła im dwa utwory: Z cmentarzy i Anusia.

Około roku 1890 pojawiły się w poezji Konopnickiej nowe zainteresowania tematyczne, zwłaszcza dziełami kultury europejskiej oraz nowe sposoby nawiązań do tradycji.

W 1908 w „Przodownicy” Konopnicka opublikowała "Rotę", jedną z najważniejszych polskich pieśni patriotycznych.

Utwory Konopnickiej zawierają protest przeciwko niesprawiedliwości społecznej oraz ustrojowi niosącemu ucisk i krzywdę. Nacechowane są patriotyzmem, liryzmem i sentymentalizmem.

Śmierć pisarki






Grób Marii Konopnickiej

Maria Konopnicka zmarła na zapalenie płuc 8 października 1910 we Lwowie. Została pochowana 11 października 1910 na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie, w Panteonie Wielkich Lwowian (II rondo, 5 aleja). Pogrzeb, zorganizowany przez Marię Dulębiankę, stał się wielką manifestacją patriotyczną, w której udział wzięło blisko 50 000 osób. Popiersie nagrobne wykonała Luna Drexlerówna, na cokole wyryto fragment wiersza Konopnickiej Na cmentarzu:

...Proście wy Boga o takie mogiły,
Które łez nie chcą, ni skarg, ni żałości,
Lecz dają sercom moc czynu, zdrój siły
Na dzień przyszłości...
[4]

Zniszczone podczas II wojny światowej popiersie Konopnickiej zostało odtworzone w okresie powojennym.

Społeczność Suwałk zorganizowała wieczór poświęcony jej twórczości i zapoczątkowano zbiórkę pieniędzy na tablicę pamiątkową. Władze carskie sprzeciwiały się tej inicjatywie. Dopiero w 25-lecie śmierci, 8 października 1935 roku, na ścianie domu, w którym urodziła się poetka, umieszczono pamiątkową tablicę. W lutym 1957 roku powołano Muzeum Marii Konopnickiej, a otwarcie ekspozycji nastąpiło 15 września 1960 roku, po przeprowadzeniu prac remontowych i konserwatorskich. W centrum Suwałk postawiono poetce pomnik. Postawiono również pomnik we Wrześni i Kaliszu (w 1969 roku).
1   2   3   4   5   6   7

Powiązany:

Wanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału iconWanda Chotomska : „Dzieci pana Astronoma” Podkreślaj właściwe odpowiedzi

Wanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału iconAutorka lubianych książek dla dzieci, związana z takimi programami telewizyjnymi jak: „Tik-tak”, „Budzik”, „Jedyneczka”

Wanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału iconDr Barbara Wolnik z Wydziału Matematyki, Fizyki I Informatyki ug, dr Adam Barembruch z Wydziału Zarządzania ug I dr Wojciech Glac z Wydziału Biologii ug zostali

Wanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału iconLektury wywiadu z Marią Molicką autorką książek terapeutycznych dla dzieci. Będzie on wspaniałym wprowadzeniem Państwa do tematu terapii bajką

Wanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału iconWywiad z Wandą Chotomską

Wanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału iconWywiad z Wandą Chotomską

Wanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału iconWanda Chotomska "Gdynia"

Wanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału iconOrganizacja wydziału struktura organizacyjna wydziałU

Wanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału iconDla dzieci I młodzieżY "korczak 2005" Warszawa, 26 września – 1 października 2005 r

Wanda Chotomska (ur. 26 października 1929 w Warszawie) autorka książek dla dzieci I młodzieży. Absolwentka Wydziału Społeczno-Politycznego I Wydziału iconOpinia o publikacji „Kompas" wydanej w Warszawie w 2005 roku przez Stowarzyszenie dla Dzieci I Młodzieży „Szansa" I Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom