© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu




Pobierz 0.59 Mb.
Nazwa© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
strona1/6
Data konwersji28.09.2012
Rozmiar0.59 Mb.
TypDokumentacja
  1   2   3   4   5   6
© Dr inż. Roman Andrzej Śniady

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

e-mail: sniady@ozi.ar.wroc.pl


Wykorzystanie artykułu jest możliwe, jednak tylko z zachowaniem wymogów Prawa autorskiego.


MATERIAŁY SZKOLENIOWE


PRODUKCJA ROŚLINNA W EKOLOGICZNYM GOSPODARSTWIE ROLNYM


Produkcja rolna w ekologicznym gospodarstwie rolnym jest prowadzona zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, aktywizuje przyrodnicze mechanizmy produkcji rolnej poprzez stosowanie naturalnych środków produkcji oraz zapewnia trwałą żyzność gleby, zdrowotność roślin i zwierząt.

Ekologiczne gospodarstwo rolne jest to gospodarstwo rolne, w którym produkcja rolna prowadzona jest metodami ekologicznymi, a produkcja taka, to jest sposób uzyskania produktu rolnictwa ekologicznego, w którym zastosowano w możliwie największym stopniu naturalne metody produkcji, nienaruszające równowagi przyrodniczej. System gospodarowania w rolnictwie jakim jest rolnictwo ekologiczne - po bliższym przyjrzeniu się – jest lub może być bardzo nowoczesny i racjonalny.

Prowadzenie gospodarstwa ekologicznego wymaga bowiem posiadania najnowocześniejszej wiedzy w zakresie stosowania metod przyjaznych środowisku w prowadzonej produkcji roślinnej i zwierzęcej; wymaga nowych umiejętności posługiwania się innymi schematami myślenia ekonomiczno-organizacyjnego, zarządzania, marketingu i logistyki.

W gospodarstwie ekologicznym mogą pracować najnowocześniejsze maszyny i narzędzia rolnicze; może być ono w pełni skomputeryzowane oraz połączone ze światem za pośrednictwem telefonu, faxu i Internetu; można stosować najnowocześniejsze rozwiązania technologiczne w zakresie produkcji i przetwórstwa produktów rolnictwa ekologicznego (roślinnych i zwierzęcych), przechowywania i transportu - pod jednym warunkiem-, że wszystkie te rozwiązania będą zgodne z przepisami obowiązującymi w rolnictwie ekologicznym, a wybór tej metody produkcji rolniczej przez eko-gospodarza będzie wynikał przede wszystkim z szacunku do siebie, drugiego człowieka i otaczającej natury.


Zgodnie z Rozporządzeniem Rady nr 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 198, 22.07.1991 r., z późn. zm.)

wiemy, że: zasady określone w Rozporządzeniu Rady nr 2092/91/EWG należy stosować na gruntach podlegających okresowi przestawiania zazwyczaj przez co najmniej dwa lata przed siewem lub, w przypadku łąki, przez co najmniej dwa lata przed wykorzystywaniem ich do produkcji pasz ekologicznych lub, w przypadku upraw wieloletnich innych niż rośliny łąkowe, co najmniej trzy lata przed pierwszym zbiorem produktów (Załącznik I Zasady produkcji ekologicznej na poziomie gospodarstwa A. Rośliny i produkty roślinne).


Okres przestawiania rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu zgłoszenia przez producenta działalności zgodnie z Artykułem 8 i udostępnienia przez niego swego gospodarstwa do kontroli zgodnie z Artykułem 9.


Zgodnie z ust. 2.1 części A załącznika I. żyzność i biologiczna aktywność gleby musi być utrzymywana lub podwyższana w ekologicznym gospodarstwie rolnym, w pierwszej kolejności, przez:


a) uprawę roślin strączkowych, zielonek lub roślin głęboko korzeniących się, w odpowiednim wieloletnim płodozmianie;


b) włączenie nawozu pochodzącego od zwierząt gospodarskich z ekologicznej produkcji zwierzęcej zgodnie z przepisami i ograniczeniami części B ust. 7.1. załącznika I;


7.1. W łącznej ilości obornika, określonego w dyrektywie 91/676/EWG, zastosowanego w gospodarstwie w ciągu roku, ilość azotu przypadającego na 1 hektar użytków rolnych nie może przekroczyć 170 kg, tj. ilości określonej w załączniku III wspomnianej wyżej dyrektywy. W przypadkach koniecznych, łączną obsadę zwierząt w gospodarstwie należy zmniejszyć tak, by uniknąć przekroczenia wyznaczonego powyżej limitu.


c) włączenie innych materiałów organicznych, kompostowanych lub nie-kompostowanych, z gospodarstw produkujących zgodnie z zasadami niniejszego Rozporządzenia.


Zgodnie z ust. 2. ppkt. 2. inne nawozy organiczne lub mineralne, wymienione w załączniku II, mogą, wyjątkowo, być stosowane jako uzupełnienie w zakresie w jakim:


- odpowiednie odżywianie roślin objętych płodozmianem, lub użyźnianie gleby nie jest możliwe wykorzystując metody ustalone na podstawie, lit. a), b) i c) z ust.2.1.


- w odniesieniu do produktów w załączniku II dotyczących obornika i/lub odchodów zwierzęcych: produkty te mogą być używane jedynie w zakresie w jakim, w połączeniu z obornikiem pochodzącym od zwierząt gospodarskich określonym w ust. 2.1 lit. b) powyżej, spełnione są ograniczenia określone w części B ust. 7.1. tego Załącznika.


W odniesieniu do aktywacji kompostu mogą być używane odpowiednie preparaty na bazie roślin lub preparaty mikroorganizmów, niezmodyfikowanych genetycznie w rozumieniu art. 4. ust. 12. Tak zwane „preparaty biodynamiczne” pochodzące z mączek skalnych, obornika gospodarskiego lub roślin mogą być również używane do celów objętych niniejszym ustępem i ust. 2.1.


Odpowiednie preparaty mikroorganizmów genetycznie niezmodyfikowanych w rozumieniu art. 4 ust. 12 i dopuszczonych ogólnie do używania w rolnictwie w zainteresowanym państwie członkowskim, mogą być używane do poprawy ogólnego stanu gleby lub dostępności składników odżywczych w glebie lub uprawach, w przypadku, gdy potrzeba takiego użycia środków została uznana przez jednostkę kontrolującą lub organ kontrolujący.


Zgodnie z ust. 3 Załącznika I. część A. szkodniki, choroby i chwasty ograniczane będą przy użyciu następującej kombinacji środków:


  1. Dobór odpowiednich gatunków i odmian,

  2. Właściwy płodozmian,

  3. Uprawa roli,

  4. Ochrona naturalnych wrogów szkodników poprzez zapewnienie im dogodnych

warunków (żywopłoty, tereny gniazdowania, wpuszczenie drapieżników),

  1. Odchwaszczanie płomieniem.


Po produkty, o których mowa w Załączniku II można sięgać jedynie w przypadkach bezpośredniego zagrożenia uprawy.


1.Dobór odmian oraz materiał siewny roślin uprawnych


Podstawową zasadą w ekologicznym gospodarstwie rolnym jest stosowanie odmian przystosowanych do lokalnych warunków glebowo-klimatycznych, odznaczających się dużą odpornością na choroby grzybowe, bakteryjne i szkodniki oraz konkurencyjnych wobec chwastów. Powinny to być odmiany ustalone genetycznie, które ukształtowały się w ciągu wielu lat uprawy w danym gospodarstwie lub regionie. W ekologicznym gospodarstwie rolnym zabrania się uprawiać odmiany roślin zmodyfikowanych genetycznie (GMO).

Materiał siewny powinien być wytwarzany w danym regionie i musi pochodzić z gospodarstwa ekologicznego.

Materiał siewny powinien być zaprawiany poprzez zastosowanie środków (np. preparaty biodynamiczne, nadmanganian potasu, wyciągi ze skrzypu, rumianku, czosnku, chrzanu) dopuszczonych przez Rozporządzenie 2092/91/EWG.


Tabela 1 Wykaz nasion, materiału siewnego i wegetatywnego materiału rozmnożeniowego dla ekorolnictwa –www.piorin.gov.pl

















2. Płodozmian w ekologicznym gospodarstwie rolnym


Zmianowanie roślin w gospodarstwie wielokierunkowym, jest najważniejszym elementem funkcjonowania gospodarstwa ekologicznego, wpływa na: wzrost żyzności gleby przez dobór roślin zwiększających zasób próchnicy i poprawiających strukturę oraz bilans azotu; że powinny się w nim znaleźć rośliny dostarczające dostateczną ilość resztek pożniwnych oraz odpowiednią masę do produkcji kompostu; że powinno zabezpieczyć paszę letnia i zimową dla takiej liczby inwentarza żywego, by dostarczył on dostatecznej ilości obornika.

Płodozmian w ekologicznym gospodarstwie rolnym jest zatem podstawowym, jak nie głównym elementem agrotechniki wpływającym bardzo znacznie na wzrost, rozwój i plonowanie roślin. Płodozmian jest to zmianowanie zaplanowane na szereg lat i pól w danym gospodarstwie.

Zmianowanie jest to następstwo roślin po sobie, które uwzględnia czynniki zmianowania: przyrodnicze (np. klimat, gleba, wymagania wodne i pokarmowe roślin, resztki pożniwne, wpływ roślin na zachwaszczenie oraz zacienienie powierzchni roli); agrotechniczne (np. posiadane maszyny i narzędzia rolnicze, nawozy mineralne i organiczne) i ekonomiczno-organizacyjne .




Biologiczna aktywność gleby




Płodozmian =>

Zawartość substancji organicznej

i składników pokarmowych

w glebie

=> Plonowanie roślin rolniczych




Właściwości fizyczne gleby





Ogólne podstawy układania płodozmianu

  1. Na skutek zużywającej się szybko pod roślinami jednorocznymi próchnicy, należy co 3-4 lata stosować nawożenie obornikiem, a także uzupełnić jego działanie nawozami zielonymi oraz kompostem.

  2. Włączyć uprawę wieloletnich mieszanek motylkowo-trawiastych w płodozmian polowy.

  3. Po roślinach wymagających intensywnego nawożenia organicznego i mineralnego (ziemniaki, marchew, kukurydza) należy uprawiać rośliny o mniejszych wymaganiach pokarmowych, dobrze wykorzystujące pozostałe w glebie składniki nawozowe.

  4. Po roślinach przesuszających silnie warstwę orną, korzeniących się płytko i słabo zacieniających glebę w lecie (zboża) należy uprawiać rośliny o głęboko sięgającym systemie korzeniowym, które pobierają wodę i rozpuszczone w niej składniki pokarmowe także z warstw głębszych (lucerna, koniczyna, łubin, marchew) i odwrotnie.

  5. Po roślinach wzbogacających glebę azot należy uprawiać rośliny o dużym zapotrzebowaniu na N i wykorzystujące dobrze jego pozostałość w glebie (zboża, słonecznik, gryka).

  6. Po roślinach niszczących strukturę roli w związku z niedostatecznym ocienieniem (zboża) należy uprawiać rośliny obficie ulistnione (wieloletnie motylkowe, mieszanki pastewne) i odwrotnie.

  7. Po roślinach względnie silnie zachwaszczających pole należy uprawiać rośliny odchwaszczające (zabiegi pielęgnacyjne, silne zwarcie i zacienienie - wieloletnie motylkowe z trawami, mieszanki pastewne) i odwrotnie.

  8. Po roślinach motylkowych i strączkowych nie należy wysiewać innych gatunków należących do tego samego elementu zmianowania.

  9. Po roślinach zbożowych nie uprawiamy innych zbóż (jednostronne wyczerpanie składników pokarmowych, choroby, chwasty, szkodniki).

  10. Po roślinach zakażających glebę towarzyszącymi ich uprawie chorobami lub szkodnikami należy uprawiać rośliny należące do innych grup botanicznych, które nie mogą być ich żywicielami.



Planowanie płodozmianu


1.Ustalenie powierzchni pól płodozmianowych,

2.Określenie powierzchni roślin pastewnych,

3.Zaniechanie uprawy roślin, których nie można sprzedać na rynku produktów rolnictwa ekologicznego,

4.Dobór roślin – procentowy udział poszczególnych grup roślin uprawnych

5.Wprowadzenie nowych (po raz pierwszy) roślin mieszanka koniczyny czerwonej z trawami, lucerna i inne motylkowate, orkisz, jęczmień i owies nagi, gryka warzywa gruntowe.


Freyer (1991) stwierdził, że można wydzielić cztery typy ekologicznych gospodarstw rolnych: z chowem krów mlecznych, z produkcją roślinną (wielokierunkowy chów zwierząt), produkcją roślinną (chów trzody chlewnej) oraz z produkcją roślinną ( bez chowu zwierząt) (tab.2). Płodozmian powinien zawierać od 25 do 50% roślin motylkowatych, w przypadku chowu krów mlecznych udział roślin motylkowatych w płodozmianie może wynosić prawie 50%. W przypadku produkcji roślinnej bez chowu zwierząt rośnie udział zbożowych, okopowych i międzyplonów w płodozmianie, a maleje udział roślin motylkowatych.

W ekologicznym gospodarstwie rolnym, gdzie prowadzona jest produkcja roślinna z chowem trzody chlewnej, udział zbóż (50-60%) i międzyplonów (40-60%) jest wysoki.


Tabela 2. Struktura zasiewów w różnych typach gospodarstw w [%]

Typ gospodarstwa

Motylkowate

Zboża

Okopowe

Międzyplony

Chów

krów mlecznych



30-50a


30-50


5-15


20-50

Produkcja roślinna (wielokierunkowy chów zwierząt)


20-40b


40-60


10-20


20-50

Produkcja roślinna (chów trzody chlewnej)


20-35c


50-60


15-25


40-60

Produkcja roślinna

(bez chowu zwierząt)


25-30d


40-60


20-30


40-60

a - przeważnie jednoroczne pastewne, b- jednoroczne pastewne i strączkowe


c, d - strączkowe lub jednoroczne pastewne, koniczyna nasienna, strączkowe na sprzedaż lub zielony nawóz
  1   2   3   4   5   6

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu icon©Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu icon© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu icon©Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu iconDr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu icon© Dr. Roman andrzej śniady uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu icon© Dr. Roman andrzej śniady uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu icon©Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy

© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu icon© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Akademia Rolnicza we Wrocławiu

© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu iconUniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

© Dr inż. Roman Andrzej Śniady Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu iconUniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom