Nauka o funkcjonowaniu przyrody




Pobierz 301.46 Kb.
NazwaNauka o funkcjonowaniu przyrody
strona2/3
Data konwersji30.09.2012
Rozmiar301.46 Kb.
TypWymagania
1   2   3

Nieantagonistyczne zależności między gatunkami

• rodzaje nieantagonistycznych zależności międzygatunkowych

• charakterystyka poszczególnych zależności: komensalizm, protokooperacja, mutualizm

6

• omawia zakres badań ekologii

• wskazuje w terenie siedlisko przykładowego gatunku

• wyjaśnia pojęcie „nisza ekologiczna”


• definiuje pojęcia „populacja”
i „gatunek”

• wskazuje osobniki należące do jednego gatunku

• wymienia czynniki ograniczające występowanie gatunków w różnych środowiskach

• podaje przykłady zwierząt żyjących
w stadzie

• wylicza zależności wewnątrzgatunkowe

• odczytuje z wykresu dane dotyczące zakresu tolerancji


• wymienia cechy populacji

• wymienia typy rozmieszczenia osobników
w populacji

• ilustruje różne typy rozmieszczenia osobników w populacji i podaje przykłady gatunków rozmieszczonych w dany sposób

• charakteryzuje grupy wiekowe
w populacjach

• odczytuje dane z piramid wieku

• podaje przykłady migracji


• omawia przyczyny i skutki konkurencji międzygatunkowej

• wylicza antagonistyczne zależności międzygatunkowe

• wymienia charakterystyczne cechy drapieżnika i jego ofiary

• podaje przykłady pasożytów zewnętrznych
i wewnętrznych

• wymienia przykłady drapieżników
i ich ofiar

• wymienia przykłady pasożytnictwa
u roślin


• określa warunki współpracy między gatunkami

• wylicza nieantagonistyczne zależności międzygatunkowe

• podaje przykłady wybranej zależności nieantagonistycznej

• omawia budowę brodawek korzeniowych roślin motylkowatych

C

C


A


A


C


A


B


A

C


A

A


C


C


B

A


C


A


A


A


A


A


B


A


A


C


II

II


I


I


II


II


II


I

II


I

I


II


II


II

I


III


I


I


I


I


II


III


I


II


II

• omawia różnice między ekologią a ochroną środowiska i ochroną przyrody

• rozróżnia niszę ekologiczną i siedlisko

• wykazuje zależność między cechami środowiska a występującymi w nim organizmami

• omawia na przykładzie wpływ środowiska na wygląd organizmu


• porównuje zasięgi geograficzne endemitów i gatunków kosmopolitycznych

• interpretuje wykres zakresu tolerancji danego gatunku

• odnajduje w terenie populacje różnych gatunków

• charakteryzuje zależności wewnątrzgatunkowe

• uzasadnia, że konkurencja jest czynnikiem doboru naturalnego

• ocenia wpływ życia w stadzie na życie osobników danego gatunku

• ocenia wpływ hierarchii na życie w stadzie


• oblicza zagęszczenie populacji, mając dane dotyczące liczebności populacji i zajmowanej przez nią powierzchni

• określa wpływ migracji na zagęszczenie i liczebność populacji

• wyjaśnia związek wędrówek z porami roku

• przewiduje losy populacji na podstawie jej struktury wiekowej


• analizuje przyczyny i skutki występowania poszczególnych antagonistycznych zależności międzygatunkowych

• podaje różnice między konkurencją międzygatunkową a wewnątrzgatunkową

• wykazuje zależności między liczebnością populacji drapieżnika a liczebnością populacji jego ofiary

• wyjaśnia znaczenie pasożytnictwa i drapieżnictwa w regulacji zagęszczenia populacji ofiar

• charakteryzuje przystosowania organizmów do pasożytniczego trybu życia


• analizuje warunki występowania dodatnich relacji między organizmami różnych gatunków

• omawia różnice między komensalizmem, protokooperacją a mutualizmem

• ocenia znaczenie bakterii azotowych występujących w glebie

• charakteryzuje role grzyba i glonu w plesze porostu

• charakteryzuje relację międzygatunkową między rośliną motylkową a bakteriami brodawkowymi

• wyjaśnia znaczenie wiedzy o mikoryzie dla grzybiarzy

C


B

D


C


C


C


B


C


D


D


D


A


B


B


D


D


B


D


B


C


D


C


D


C


C


B


II


II

III


III


II


II


II


II


III


III


III


I


III


III


III


III


II


III


III


III


III


II


III


II


III


II

IV. Ekosystemy

Struktura
i funkcjonowanie ekosystemu


• biotop i biocenoza jako składniki ekosystemu

• ekosystemy sztuczne i naturalne

• sukcesja ekologiczna

• piętrowa struktura lasu

• równowaga
w przyrodzie


Zależności pokarmowe

• łańcuchy pokarmowe

• poziomy pokarmowe

• sieci pokarmowe


Krążenie materii
i przepływ energii


• piramida ekologiczna

• zależności pokarmowe
a krążenie materii
i przepływ energii

• rola nekrofagów
w krążeniu materii

• produkcja pierwotna i wtórna

• obiegi pierwiastków biogennych


Biomy

• definicja biomu

• czynniki warunkujące zróżnicowanie biomów

• rodzaje biomów

• charakterystyka biomów lądowych
i wodnych

5

• wskazuje w terenie biotop i biocenozę wybranego ekosystemu

• rozróżnia ekosystemy sztuczne i naturalne

• wskazuje w terenie miejsce zachodzenia sukcesji wtórnej

• wymienia piętra lasu

• podaje przykłady gatunków żyjących w poszczególnych piętrach lasu


• wyjaśnia przyczyny istnienia łańcuchów pokarmowych

• podaje nazwy ogniw łańcucha pokarmowego

• rysuje schemat prostej sieci pokarmowej

• przyporządkowuje znane organizmy

do poszczególnych ogniw łańcucha pokarmowego

• rysuje schematy prostych łańcuchów pokarmowych w wybranych ekosystemach

• wskazuje różnice między producentami
a konsumentami


• wyjaśnia, co przedstawia piramida ekologiczna, korzystając z ilustracji

• wykazuje, że materia krąży
w ekosystemie

• wykazuje, że energia przepływa przez ekosystem

• wskazuje nekrofagi jako organizmy przyczyniające się do krążenia materii

• podaje przykłady pierwiastków krążących
w ekosystemie


• wymienia biomy Ziemi

• podaje nazwę biomu, do którego należą ekosystemy w Polsce

• wskazuje na mapie świata podany biom

• wymienia po 3 gatunki charakterystyczne dla każdego biomu

• podaje nazwy pięter roślinności
w górach

C


B

C


A

A


C


A


C

C


C


C


B


D


D


A


A


A

A


B

A


A


II


II

II


I

II


III


I


III

III


III


II


II


III


III


I


II


I

I


II

I


I

• analizuje zależności między biotopem a biocenozą

• omawia różnice między ekosystemami sztucznymi i naturalnymi

• charakteryzuje przebieg sukcesji pierwotnej i wtórnej

• wykazuje zależność między piętrami lasu a panującym tam mikroklimatem

• wyjaśnia, na czym polega równowaga biologiczna


• analizuje przykłady powiązań pokarmowych we wskazanym ekosystemie

• charakteryzuje rolę poszczególnych ogniw łańcucha pokarmowego

• planuje i wykonuje model łańcucha lub sieci pokarmowej

• przewiduje skutki wyginięcia określonego ogniwa we wskazanym łańcuchu pokarmowym dla ekosystemu

• porównuje liczbę

organizmów w sieci zależności pokarmowych,  ekosystemie naturalnym i sztucznym


• interpretuje zależności między poziomem pokarmowym a biomasą i liczebnością populacji

• analizuje informacje przedstawione w formie piramidy ekologicznej

• omawia schematy obiegów pierwiastków w ekosystemie

• wyjaśnia, na czym polegają produkcja pierwotna i wtórna w ekosystemie


• wykazuje związek między czynnikami geograficznymi a występowaniem określonych biomów

• charakteryzuje biocenozę wskazanego biomu

• charakteryzuje piętra roślinności w górach



D


C


C


D


B


D


C


D


D


C


C


D


C


B


D


C


C

III


II


II


III


II


III


III


IV


III


II


III


II


II


I


III


II


II

V. Ochrona przyrody

Zagrożenia różnorodności biologicznej

• pośrednie i bezpośrednie przyczyny wymierania gatunków

• skutki zmniejszania się różnorodności biologicznej

• czynniki wpływające
na zagrożenia ekosystemów


W obronie różnorodności biologicznej

• globalna strategia zrównoważonego rozwoju

• sposoby zachowania różnorodności biologicznej

• historia ochrony przyrody w Polsce

• czynne i bierne sposoby ochrony przyrody


Ochrona przyrody w Polsce

• charakterystyka poszczególnych form ochrony przyrody: parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu, użytków ekologicznych, stanowisk dokumentacyjnych, zespołów przyrodniczo-

-krajobrazowych

• ścisła i częściowa ochrona gatunkowa


Ochrona gatunkowa w Polsce

• ocena różnorodności biologicznej w Polsce

• gatunki mające granice zasięgów
w Polsce

• rośliny i zwierzęta chronione w Polsce


Ochrona przyrody na świecie

• historia ochrony przyrody na świecie

• międzynarodowa współpraca
w dziedzinie ochrony różnorodności biologicznej

• przykłady wartościowych przyrodniczo miejsc
na świecie

• organizacje międzynarodowe działające na rzecz ochrony przyrody

6

• wymienia przykłady gatunków zagrożonych wyginięciem

• wyjaśnia termin „różnorodność biologiczna”

• wylicza czynniki wpływające na stan ekosystemów

• podaje przykłady działalności człowieka, przyczyniające się do spadku różnorodności biologicznej


• uzasadnia konieczność zachowania różnorodności biologicznej

• wymienia sposoby ochrony przyrody

• definiuje pojęcie „zrównoważony rozwój”


• wymienia formy ochrony przyrody
w Polsce

• wylicza parki narodowe w Polsce uznane za rezerwaty biosfery UNESCO

• podaje informacje na temat zadanego parku narodowego

• wskazuje na mapie lokalizację zadanego parku narodowego

• podaje nazwy najbliżej położonych parków narodowych i krajobrazowych


• wymienia 5 nazw zwierząt podlegających ochronie gatunkowej w Polsce

• wylicza 5 nazw roślin chronionych
w Polsce

• rozpoznaje na ilustracji lub fotografii wcześniej omawiane rośliny i zwierzęta podlegające ochronie gatunkowej

• wymienia gatunki zagrożone wyginięciem


• wymienia miejsca najbardziej narażone na zanik różnorodności biologicznej

• omawia działalność organizacji zajmujących się ochroną przyrody

• wskazuje 3 miejsca na Ziemi szczególnie cenne pod względem różnorodności biologicznej



A


A


A


A


D


A

A


A


A


A


B


A


A


A


B


A


A


C


A

II


I


I


II


III


I

I


I


II


II


II


II


I


I


II


I


II


II


II



• uzasadnia zmiany składu biocenoz wraz ze wzrostem wysokości w górach

• omawia przyczyny wymierania gatunków

• wskazuje działalność człowieka jako przyczynę spadku różnorodności biologicznej

• przewiduje skutki osuszania obszarów podmokłych

• analizuje wpływ łowiectwa na zachowanie różnorodności biologicznej


• wyjaśnia, na czym polega zrównoważony rozwój

• charakteryzuje bierną i czynną ochronę przyrody

• ocenia znaczenie ogrodów zoologicznych i botanicznych


• określa funkcje niższych rangą obiektów ochrony przyrody, takich jak: park krajobrazowy, obszary chronionego krajobrazu i inne

• wyjaśnia znaczenie otulin wokół parków narodowych

• charakteryzuje najbliżej położony park narodowy

• klasyfikuje parki narodowe według wieku lub wielkości


• podaje przykłady roślin i zwierząt mających w Polsce granice zasięgu

• uzasadnia konieczność ochrony gatunkowej

• wskazuje przykłady chronionych gatunków roślin i zwierząt w najbliższej okolicy

• wskazuje na mapie granice zasięgu wybranego gatunku omawianego na lekcji


• wyjaśnia przyczyny zanikania różnorodności biologicznej na świecie

• omawia rozwój ochrony przyrody na świecie

• uzasadnia konieczność globalnej ochrony przyrody

• ocenia znaczenie projektu Natura 2000


D


C


B


D


D


B


C


D


B


B


C


C


A


D


B


B


B


C


D


D

III


III


II


III


III


I


II


II


II


II


II


II


II


III


II


II


III


II


III


III

VI. Wpływ człowieka na środowisko
1   2   3

Powiązany:

Nauka o funkcjonowaniu przyrody iconPierwsi filozofowie zajmowali się głównie zagadnieniami przyrody dlatego nazywano ich filozofami przyrody. Słynnymi filozofami przyrody byli międzyt innymi

Nauka o funkcjonowaniu przyrody iconJolanta Golanko „Tajemnice przyrody” Program nauczania przyrody

Nauka o funkcjonowaniu przyrody iconWymagania edukacyjne z przyrody "tajemnice przyrody" klasa IV

Nauka o funkcjonowaniu przyrody iconPsyche- tchnienie, dusza; logos- nauka, slowo; nauka o psychice ludzkiej

Nauka o funkcjonowaniu przyrody icon1. psychologia ogólna powinna być nauką przyrodniczą. Psycho-dusza;logos nauka

Nauka o funkcjonowaniu przyrody iconAuksologia nauka o rozwoju dzieci I młodzieży, nauka o ontogenezie czlowieka I odchyleniu środowiska zewnętrznego I wewnętrznego na organizm

Nauka o funkcjonowaniu przyrody iconZnaczenia pszczół w funkcjonowaniu środowiska naturalnego

Nauka o funkcjonowaniu przyrody iconPlan wynikowy do nauczania przyrody w klasie V opracowany na podstawie programu nauczania przyrody dkw – 4014-241/99

Nauka o funkcjonowaniu przyrody iconPlan ochrony rezerwatu przyrody 2002 Szablon proponowany przez Klub Przyrodników, uzgodniony z Departamentem Ochrony Przyrody MŚ

Nauka o funkcjonowaniu przyrody iconDanuta Matuszczak bariery społeczne w funkcjonowaniu dziecka

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom