Budowa geologiczna




Pobierz 7.73 Kb.
NazwaBudowa geologiczna
Data konwersji03.10.2012
Rozmiar7.73 Kb.
TypDokumentacja
Budowa geologiczna.

Wielkopolska leży na styku głównych jednostek tektonicznych Europy. W paleozoiku obszar ten był zalany przez morze w warunkach suchego i gorącego klimatu, a śladem tego
w budowie geologicznej są wapienie, dolomity i sól kamienna. Przewagą zalewów morskich nad okresami lądowymi oraz ciepłym klimatem zaznaczył się mezozoik. Efektem tego jest znaczny udział skał pochodzenia morskiego, zawierających resztki organiczne.
W trzeciorzędzie panował tu gorący i wilgotny klimat, który sprzyjał rozwojowi roślinności, czego obrazem są teraz złoża węgla brunatnego. Natomiast dla czwartorzędu charakterystyczne były zlodowacenia. W budowie geologicznej przy powierzchni dominują gliny zwałowe oraz piaski i żwiry osadzone przez lądolód i wody pochodzące z jego topnienia. Niżej znajdują się starsze pokłady trzeciorzędowe (plioceńskie), o układzie zakłóconym wskutek oddziaływania lodowca. Wśród nich są iły wytworzone w końcu tego okresu. Występujące tu osady i formy terenu ukształtowały się po epoce lodowcowej (w ciągu ostatnich 10 tys. lat). Budowa geologiczna nie wykazuje dużego zróżnicowania.

[W. ŁĘCKI, A. MIZGAJSKI 2004], [P. ANDERS 2007].


Rzeźba terenu i krajobraz.

Województwo wielkopolskie obejmuje nizinne obszary Polski. W całości położone jest bowiem poniżej 300 m n.p.m. Zasadniczy wpływ na rzeźbę tego terenu wywarła działalność lądolodu i jego wód dwóch ostatnich zlodowaceń, a także procesy denudacyjne
i erozyjne, które nastąpiły po jego ustąpieniu. Ukształtowanie powierzchni jest przede wszystkim efektem zlodowaceń plejstoceńskich, które na teren Polski nasuwały się trzykrotnie. Najważniejszy wpływ na rzeźbę tereny wywarło zlodowacenie środkowopolskie
i bałtyckie. Dzięki temu obecny teren Wielkopolski jest głównie równinny, a także pagórkowato-falisty, a dominująca część znajduje się na wysokości 60-120 m n.p.m. (najwyższe wzniesienie to Kobyla Góra – 283,8 m n.p.m.). Północna i środkowa część Wielkopolski charakteryzuje się większym urozmaiceniem rzeźby oraz występowaniem rynien polodowcowych (liczne jeziora). W południowo-wschodnim fragmencie ukształtowanie powierzchni jest znacznie mniej zróżnicowane i brak tu naturalnych zbiorników wodnych. Zanikanie lądolodu wpłynęło na powstanie m. in. malowniczych zagłębień rynnowych, piaskowo-żwirowych wałów ozowych i głazów narzutowych.

[W. ŁĘCKI, A. MIZGAJSKI 2004].

Krajobraz okolic Jarocina to płaska lub lekko falista, dość monotonna równina moreny dennej, powstała około 120 tys. lat temu, w okresie tzn. zlodowacenia środkowopolskiego. Ten obszar należy do Niziny Wielkopolsko-Kujawskiej (jest to jednostka geograficzna zajmująca niemal centralne miejsce w Europie) i północnej części mezoregionu zwanego Wysoczyzną Kaliską, w obrębie której wydzielono mniejszą jednostkę fizjograficzną – Równinę Jarocińską. Krajobraz tej równiny został ukształtowany w okresie zlodowacenia środkowopolskiego, które było przedostatnim zlodowaceniem skandynawskim. Teren ten bezpośrednio graniczy od północy z linią maksymalnego zasięgu ostatniego zlodowacenia, którego przebieg wyznaczają Równina Mieszkowska i Wzgórza Żerkowskie. Równina Jarocińska leży zatem na obszarze staroglacjalnym, charakteryzującym się występowaniem rozległych równin zdenudowanej moreny dennej. [CZ. ŁUCZAK, R. GRYGIEL 1998].

Najniżej położony punkt opisywanego terenu znajduje się w dolinie Obry w okolicach Jaraczewa i leży 91 m n.p.m. Najwyżej położone punkty nie wyróżniają się w krajobrazie
i stanowią kulminacje 140 m n.p.m. (leżą na płd. od Potarzycy i przy drodze między Kotlinem a Wilczą). Na północ od Jarocina teren wykazuje większe zróżnicowanie, a występujące tam wzniesienia tworzące Wał Żerkowski wchodzą w skład Pojezierza Leszczyńskiego. Pomiędzy tymi wzniesieniami a moreną denną przebiega Pradolina Żerkowsko-Rydzyńska, jako szerokie obniżenie terenowe. [P. ANDERS 2007].



Mapa krajobrazów morfologicznych w rejonie Jarocina. (1-terasa denna zalewowa (dna dolin), 2-terasy: środkowa i wysokie, 3-wydmy, 4-równina morenowa płaska z różnicami terenowymi 3-5m, 5-równina morenowa falista z różnicami terenowymi 3-10m, 6-pagórki moreny czołowej o drobnym rytmie (wysokość pagórków 5-20m), 7-pagórki moreny czołowej o większym rytmie (10-50), 8-równiny zandrowe, 9-południowa granica ostatniego zlodowacenia, wyznaczająca również zasięg występowania jezior rynnowych).

[CZ. ŁUCZAK, R. GRYGIEL 1998].

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Budowa geologiczna iconBudowa geologiczna

Budowa geologiczna icon3 Budowa geologiczna. Rzeźba terenu. 7

Budowa geologiczna iconBudowa geologiczna I surowce mineralne

Budowa geologiczna iconBudowa geologiczna Pasma Gubałowsko Spiskiego

Budowa geologiczna iconWYŻyna śLĄsko-krakowska budowa geologiczna

Budowa geologiczna iconSpis treści. Budowa geologiczna gminy

Budowa geologiczna iconOjcowski Park Narodowy położony jest wokół doliny Prądnika, który przecina skały wapienne Wyżyny Krakowsko Częstochowskiej. Budowa geologiczna I późniejsze

Budowa geologiczna iconPrzeszlosc geologiczna Polski

Budowa geologiczna iconCo to jest budowa ewolucyjna utworu? Budowa ewolucyjna utworu przypomina literacką prozę, czyli motywy I frazy następują po sobie łańcuchowo – jest to budowa rozwojowa

Budowa geologiczna iconGeologiczna działalność mórz I oceanów Marcin Barski

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom