Podstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka




Pobierz 24.37 Kb.
NazwaPodstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka
Data konwersji03.09.2012
Rozmiar24.37 Kb.
TypDokumentacja
Podstawowe informacje o elementach muzyki

Muzyka (świat dźwięków) – drganie instrumentu (np. struny) powoduje drganie otaczającego powietrza, ono z kolei - drganie błony bębenkowej ucha, które mózg analizuje jako dźwięki odpowiedniej wysokości (im szybsze drgania – tym wyższy dźwięk).


Elementy muzyki charakteryzują poszczególne cechy dźwięku.

  1. RYTM – długość dźwięków (zapis - metrum i wartości rytmiczne w taktach)

  2. MELODIA – wysokość dźwięków (zapis - nuty na pięciolinii z kluczem)

  3. HARMONIA – współbrzmienie lub następstwo dźwięków (dur - wesołe, moll - smutne)

  4. DYNAMIKA – głośność dźwięków (piano p – cicho, forte f – głośno, crescendo coraz głośniej, decrescendo – coraz ciszej.)

  5. AGOGIKA – tempo utworu i jego zmiany (allegro – prędko, lento – powoli, moderato – umiarkowanie, accelerando – przyspieszając, ritenuto – zwalniając, a tempo – powrót do tempa poprzedniego)

  6. BARWA – cecha zależna od rodzaju instrumentu (np. trąbka – dźwięk ostry i wysoki)

  7. ARTYKULACJA – sposób wydobywania dźwięku (legato – płynne wykonanie kolejnych dźwięków, staccato – oddzielając-skracając, pizzicato – szarpanie strun palcem zamiast smyczka, col legno – poprzez uderzanie strun drzewcem smyczka)

  8. FORMA MUZYCZNA – kształt utworu, np. forma AB, ABA, ronda, sonata symfonia itp.


Wartości rytmiczne:


Cała nuta - licz na 4 (symbol w metrum - 1)

Sylaba rytmiczna (tataizacja): ta – a –a - a

Półnuta – licz na 2 (powstaje z podziału całej nuty na 2 części) (symbol - 2)

Sylaba rytmiczna: ta – a, sza - a

Ćwierćnuta – licz na 1 (powstaje z podziału całej nuty na 4 części) (symbol - 4)

Sylaba rytmiczna: ta ta sza sza

Ósemka – licz dwie ósemki na 1 (powstaje z podziału całej nuty na 8 części - symbol)

Sylaba rytmiczna: ti ti ti ti es es ...

Szesnastka

Sylaba rytmiczna: to to ...


Budowanie i zapis rytmu:

Metrum to dwie cyfry na początku rytmu – górna określa ile wartości ma być w każdym takcie, dolna – jakie to mają być wartości (symbol). Np. metrum oznacza, że w każdym takcie muszą być trzy ćwierćnuty – w tym również pauzy. Poniżej widać przykład rytmu o czterech ćwierćnutach w takcie.



Zapis melodii.

Klucz na pięciolinii określa, jak nazywa się dana nuta.





Klucz z rodziny g (tu - wiolinowy). Nuta znajdująca się na opasywanej nim pozycji – to g (sol).

Klucz z rodziny f (tu - basowy). Nuta przez niego wskazywana – to f (fa).

Klucz z rodziny c (tu - altowy). Nuta przez niego wskazywana – to c (do).


Nazwy nut w kluczu wiolinowym:





Gama C-dur to układ 8 kolejnych nut (dźwięków) na pięciolinii od c do c1.




Większość odległości między nutami zapisanymi na pięciolinii to tzw. całe tony (2 półtony). Wyjątek stanowią półtony między e-f, oraz h-c.

W rzeczywistości między c - c1 istnieje 13 dźwięków. Do zapisania pozostałych wykorzystuje się znaki chromatyczne – krzyżyk, bemol.


Znaki chromatyczne

Gdy występują przy kluczu (przykluczowe), dotyczą wszystkich odpowiednich nut w całym utworze. Gdy występują sporadycznie (przygodne) dotyczą odpowiednich nut w całym takcie.

Bemol wstawiony przed nutę obniża dźwięk o pół tonu dodając literowej nazwie nuty końcówkę –es, np. des (wyjątek – obniżone h nazywa się b).

Krzyżyk wstawiony przed nutę podwyższa dźwięk o pół tonu dodając literowej nazwie nuty końcówkę –is, np. fis.

Gdy chcemy zlikwidować działanie bemola lub krzyżyka należy przed nutą postawić kasownik (jak widać poniżej)




Ten sam dźwięk (ais = b) ma dwie różne nazwy. Wynika to z użycia różnych znaków chromatycznych.


Forma muzyczna - to kształt nadany utworowi muzycznemu przez kompozytora. Najmniejszą cząstką utworu złożoną z kilku dźwięków i tworzących całość jest motyw. Z motywów powstaje fraza muzyczna, dwie frazy tworzą zdanie muzyczne, a dwa zdania (poprzednik i następnik) tworzą okres muzyczny. Okres złożony z dwóch zdań tworzy najmniejsza formę zwaną pieśnią jednoczęściową. Z dwu okresów powstaje dwuczęściowa mała forma pieśni (A+B). Z trzech okresów, z których środkowy jest kontrastujący powstaje trzyczęściowa mała forma pieśni (A+B+C, A+B+A, A+B+A1).

Formy taneczne to stylizowane tańce (utwory poprzez rytmikę podobne do tańców towarzyskich, jednak komponowane z myślą o słuchaniu). Najpopularniejsze to: polonez, mazur, kujawiak, oberek, krakowiak, i obce-kozak, polka, czardasz, walc, bolero. Dawne tańce stylizowane łączy się w tzw. Suity taneczne

Formy liryczno - instrumentalne(wybrane): preludium, nokturn, ballada, rapsodia, fantazja, etiuda.

Wariacja jest formą instrumentalną i polega na kolejnym przekształcaniu tematu cechującego się pod każdym względem prostotą i przejrzystością. Przekształcenia polegać mogą na figuracji (ozdabianiu) linii melodycznej, zmian harmonicznych ( tonacji lub jej trybu), zmiany taktu i rytmiki, zmiany w dynamice, agogice lub kolorystyce dźwięku.

Rondo - powtarzający się refren przeplatany jest kontrastującymi epizodami (kupletami): A-B-A-C-A

Sonata klasyczna - utwór instrumentalny na instrument solo lub zespół kameralny. Składa się z 4 części: I-Allegro (sonatowe), II-Adagio (Largo lub Andante), III-Menuet lub Scherzo, IV-Finał - Allegro(Presto) często w formie ronda. W I części sonaty - Allegro sonatowym występują 3 części: Ekspozycja-prezentacja dwóch kontrastujących tematów,

Przetworzenie-przeróbki, ścieranie się podanych tematów,

Repryza-jakby powtórna ekspozycja, w której tematy nie konkurują już ze sobą, lecz dochodzą do porozumienia. Repryzę często kończy coda - zakończenie o charakterze improwizacyjnym. Samodzielne Allegro sonatowe w muzyce symfonicznej nosi nazwę uwertury koncertowej.

Symfonia to sonata na orkiestrę symfoniczną.

Koncert - to właściwie sonata o charakterze wirtuozowskim na instrument(y) z towarzyszeniem orkiestry, lub tylko na orkiestrę. Składa się z 3 części: Allegro(w formie sonatowej), Adagio, Allegro presto (zwykle w formie ronda).

Poemat symfoniczny - muzyka programowa przeznaczona na orkiestrę symfoniczną (często zaopatrzona w komentarz literacki).

Formy wokalne - pieśń, romans, ballada, serenada, aria, arietta, aria koncertowa.

Wielogłosowe i wielkie formy wokalne i wokalno-instrumentalne: Motet, Madrygał, Kantata, Msza, Oratorium, Opera, Operetka, Balet.

Rodzaje głosów ludzkich: sopran koloraturowy, sopran, mezzosopran, alt, kontralt, tenor, baryton, bas.

Rodzaje chórów: chłopięce, męskie, żeńskie, mieszane.


INSTRUMENTY

Strunowe (chordofony):

smyczkowe - skrzypce, altówka, wiolonczela, kontrabas

szarpane - harfa, mandolina, gitara, cytra, lutnia, klawesyn

młoteczkowe - fortepian. cymbały

Dęte (aerofony):

drewniane - flet, klarnet, obój, fagot i ich odmiany

blaszane - trąbka, róg (waltornia), puzon, tuba

klawiszowe - organy, fisharmonia, akordeon

Perkusyjne:

błonowe (membranofony) - kotły(określona wysokość dźwięku), bębny(wielki, mały, tamburyn)

samobrzmiące (idiofony) - dzwony i dzwonki, wibrafon, ksylofon, talerze, triangel, gong.

Instrumenty tworzą zespoły:

kameralne: duet; trio; kwartet smyczkowy (dwoje skrzypiec, altówka, wiolonczela), dęty (flet, obój, klarnet, fagot)lub fortepianowy; kwintet smyczkowy(dodatkowo kontrabas), dęty (plus waltornia); septet; sekstet; septet; oktet; nonet

b) orkiestrowe: mała orkiestra symfoniczna, wielka orkiestra symfoniczna

Orkiestra symfoniczna składa się przede wszystkim:

- z grupy instrumentów smyczkowych

- z grupy instrumentów dętych

- z grupy instrumentów perkusyjnych


Pieśni obowiązkowe:


1. Hymn państwowy;




2. Hymn harcerski;




3. F. Chopin - Życzenie;




4. S. Moniuszko - Prząśniczka;




5. Z. Noskowski - Rzeka;




6. L. Van Beethoven - Oda do radości z IX Symfonii,




7. K. Kurpiński -Warszawianka 1831,




8. Witaj majowa jutrzenko,




9. F. Nowowiejski - Rota,




10. Marsz Pierwszej Brygady

















































Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Podstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka iconStyle I gatunki muzyki rozrywkowej XIX i XX wieku muzyka rozrywkowa

Podstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka iconGdzie mieszka muzyka? Scenariusze zajęĆ muzyki w zespole klasowym IV-VI

Podstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka iconDialog starej muzyki europejskiej z muzyką perską Dorota Gonet Polskie Radio Lublin

Podstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka iconV festiwal muzyki dawnej – leżajsk 2012 z muzyką poprzez wieki – od renesansu do klasycyzmu regulamin konkursu

Podstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka iconMuzyka w internecie informacje I fakty

Podstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka iconInformacje o psychologii muzyki w różnych krajach

Podstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka iconHistoria – Muzyka Informacje o przedmiotach kształcenia ogólnego, podstawowego I kierunkowego

Podstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka iconInformacje podstawowe

Podstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka iconPodstawowe informacje

Podstawowe informacje o elementach muzyki Muzyka iconPodstawowe informacje

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom