Wstęp do etnologii




Pobierz 478.84 Kb.
NazwaWstęp do etnologii
strona3/5
Data konwersji05.10.2012
Rozmiar478.84 Kb.
TypDokumentacja
1   2   3   4   5

J. Steward:

teoria multilinearnej ewolucji:

  1. regularności należy szukać w podobnych środowiskach

  2. zmienne są: środowisko i technologia

  3. zmienne zależne: organizacja społeczna i ideologia

  4. od środowiska zależy min: podział pracy, wielkość grup, prawa


neomarksizm (materializm historyczny?):

  1. nie w zmiany w środowisku a w społecznej stronie produkcji (robotnicy).

  2. (M. Harris) Rozwój technologiczny zmienia kulturę, ale niezależnie od zmian warstw społecznych.

  • Są czynnikiem przemian historycznych

  • pomagają przełamać problemy ekologiczne (zagęszczenie ludności)


słabości:

  1. determinizm (ekologiczny i techniczny)

  2. wymyślać na bieżąco odnosząc się do ewolucjonizmu i innych... (np. Tylko generalne traktowanie kultur, pomijanie wątków psychologicznych itp – z drugiej strony czy to źle, może po prostu zostawili te dziedziny dla innych, lalalalalaniemaaallaaa halitoscihahdlahah ahawychowaniahawh blabtrzezwoscilablabla ooojbędziepadać)


Dyfuzjonizm:

Szkoła niemieckoaustriacka (Ratzel)

w mniejszym stopniu angielska (Perry, Smith)

potem szkoła kulturowohistoryczna (Schmidt, Boas)


Założenia:

  1. ludzka psychika jest tak specyficzna że poszczególne wynalazki nie mogły zostać wynalezione więcej niż raz (odwrotnie niż ewo.)

  1. ludzkość ma jedno źródło pochodzenia z którego rozprzestrzeniła się na cały świat (E. Smith)

  2. rozwój następował poprzez rozprzestrzenianie się wynalazków

  3. rozwój jest warunkowany przez częstotliwość kontaktów z innymi kulturami


Zadaniem dyfuzjonistów było odkrycie tras transmisji międzykulturowej. Robiono to poprzez analizę drugorzędowych cech przedmiotów, bądź zjawisk. Wyróżniano kryterium formy i ilości i ciągłości.

Szkoła historyczna.


Dyfuzja: rozprzestrzenianie się elementów kulturowych, przenikanie elementów z jednej kultury do drugiej


E. Smith, Perry (UK) (autor:Dzieci Słońca): początek ludzkości w jednym miejscuEgipcie. Impulsem do rozwoju miała być religia (piramidy, balsamowanie itp)


Ratzel: prekursor szkoły niemiecko – austriackiej. Podobieństwa między elementami różnych kultur muszą być wynikiem dawnych kontaktów i migracji. Mówiła się o rozprzestrzenianiu się elementów kulturowych, następcy całych kompleksów kulturowych.

Powstanie kultur afrykańskich


W. Schmidt:

  1. ludzkość miała początek w kilku różnych miejscach

  2. Teoria kręgów kulturowych (rozprzestrzenianie się)

  3. ustalanie wieku kultur na podstawie transmisji przedmiotów

  4. kultury świata podzielone na:

  • prymalne

  • sekundarne

  • tercjalne

Podział oparty na organizacji społecznej, wierzeniach, wyrobach materialnych (atomistycznie)


Graebner (1904):

kręgi kulturowe: wydzielił 6 kręgów na Oceanii. Rozwój kultur odbywa się na zasadzie mieszania się ludów reprezentujących kręgi. Jego teorie rozwijał i opracował Schmidt


słabości (można wymyślać):

  1. zdeterminowanie rozwoju przez jeden tylko czynnik (dyfuzje) – pominięcie wszystkich innych czynników które mogą mieć wpływ na kulturę

  2. kierunek historyczny. Nie zajmował się obecnym stanem

  3. wątpliwość tez (np. wynalazki mogą się tylko rozprzestrzeniać)

  4. badacze gabinetowi/muzealni. Informacje zyskiwali od kupców i misjonarzy.


Polska: A. Fisher (metoda kartograficzna?)


Franz Boas (18981942, USA):

Zbudował antropologię od podstaw. Włączył się w politykę, walczył o autonomię uniwersytetów, o czystość nauki. Uniwersytety mają same ustalić programy badawcze, niezależne od układów politycznych.


  1. Prowadził intensywne badania terenowe

  2. koncentrował się na pracy opisowej i porównawczej

  3. relatywizm kulturowy

  4. starał się nie wyciągać wniosków/tworzyć teorii. Twierdził że najpierw trzeba zebrać odpowiednio dużo materiałów empirycznych

  5. zmiany w kulturze mogą przychodzić z zewnątrz (dyfuzja) i pod wpływem impulsów wewnętrznych.

  6. szukał odpowiedzi na pytanie czy kultury rozwijają się tak samo (ewolucjonizm), czy należy traktować każdą z nich indywidualnie (zaprzeczenie bądź potwierdzenie tez ewolucjonizmu)


Wywarł duży wpływ na późniejsze trendy w etnologii.

Uczniowie: Ruth Benedict, E. Sapir. Margareth Mead

Wissler: Zastanawiał się czemu różne plemiona zamieszkujące ten sam teren posiadają podobne wytwory kulturowe.

  • zmiana organizacji muzeum z plemiennego na areałowy (podział ze względu na sposób zdobywania żywności)

  • areały kulturowe: (teoria też Sapira) tereny na których występuje największe zagęszczenie elementów charakterystycznych dla danego rejonu. Rozchodzenie się elementów kulturynajstarsze miały mieć największy zasięg (słabość: nie musiały się rozchodzić symetrycznie i w takim samym tempie)


Kroeber:

  • szukał regularności w kulturach (inaczej niż Boas)

  • kultura jako byt rządzący się swoimi prawami.

  • nie może być traktowana redukcjonistycznie (biologizm, psychologizm)


Funkcjonalizm:


Powstał w latach 20-stych XX wieku w Wielkiej Brytanii za sprawą B. Malinowskiego i A. Radcliffe-Brown.

Początek funkcjonalizmu wiąże się z książką Malinowskiego „Argonauci zachodniego Pacyfiku”.


założenia:

  1. kultura jest narzędziem do zaspokajania ludzkich potrzeb (biologizm)

  2. jest niepodzielną całością, nie może być badana atomistycznie

  3. wszystkie elementy kultury są współzależne od siebie

  4. zmiana któregoś z elementów pociąga za sobą zmianę innych elementów (wynika to z punktu 2. - jak w funkcji matematycznej)

  5. gruntowne badania terenowe

  6. sprzeciw wobec poprzednich teorii (ewolucjonizm)


zadaniem było odkrycie mechanizmów rządzących kulturami.

Nie analizowano (inaczej niż w ewolucjonizmie i dyfuzjonizmie) historii i okresów wcześniejszych.


Korzenie:

socjologiczne E. Durkhaim:

Do zrozumienia faktu społecznego (normy, reguły zachowania które istniały wcześniej od jednostek i wywierają na nią przymus podporządkowania się nim) konieczne jest zestawienie go z innymi. Ważny jest system tworzony przez fakty społeczne, a nie pojedyncze, oderwane od siebie.

Fakty społeczne są dane z zewnątrz i odbierane są jako pewien nacisk na ludzi.


Funkcja:

  1. odpowiedź na ludzkie potrzeby

  2. współzależność między elementami kultury


Instytucja:

  1. zorganizowany system działań ludzkich

  2. ludzie realizujący te działania


(Malinowski) “zespół ludzi zjednoczonych określanymi zadaniami, związanych z określonym wycinkiem środowiska, rozporządzających określonym sprzętem i związanych systemem reguł”


składniki instytucji:

  1. Zasada naczelna: zespół wartości – jakim celom instytucja ma służyć

  2. personel: grupa ludzi wraz z podziałem obowiązków i autorytetów;

  3. normy: wymagane umiejętności od tych ludzi, zwyczaje, normy prawne obowiązujące członków instytucji; substrat materialny

  4. substytut materialny: narzędzia i urządzenia jakimi dysponuje grupa ludzi którzy wykonują zadania

  5. działalność: konkretne i rzeczywiste objawy działalności instytucji. Nie cała działalność jest zgodna z normami.

  6. funkcja instytucji: wynik działania instytucji, także wszystkie niezamierzone i nieuświadomione efekty


Potrzeby:

3 rzędy, kultura pomaga w ich zaspokajaniu. Każdej potrzebie odpowiada jakaś regulacja kulturowa:

  1. podstawowe: biologiczne, jedzenie, spanie, picie itp.

  2. Pochodne: ułatwiające spełnienie potrzeb podstawowych, produkcja, system gospodarczy

  3. integratywne: trzymające jedność grupy, religia, wiedza, wartości itp


Malinowski (1884-1942):

  • 1922 r.„Argonauci zachodniego Pacyfiku”

  • 1929 r. – „Życie seksualne dzikich w N-W Malanezji”

  • 1935 r. – „Ogrody koralowe i ich magia”

  • 1944 r. – „Szkice z teorii kultury” (podsumowanie jego teorii kultury).


prowadził gruntowne badania terenowe:

  1. osobiste

  2. ze znajomością języka do nieskrępowanej komunikacji z ludem miejscowym

  3. teren tworzy teorie – aby uniknąć arbitralnego dostosowywania faktów do wypracowanej wcześniej teorii naukowej


rodzina:

jest podstawową instytucją która służy do prokreacji i wychowania dzieci. Inne instytucje (klan) nigdy jej nie zastąpi przez brak związków emocjonalnych.


Ekonomia:

człowiek pierwotny nie myśli wyłącznie w sposób ekonomiczny i logiczny. Wiele tradycji związanych z handlem ma także inne role (np. Integratywną - obrzęd “Kula”).


Zmiany:

podyktowane zmianami środowiska. Zmiana którejś z instytucji pociągała za sobą zmiany całej kultury (w odróżnieniu od R. Browna którego teorie w łatwy sposób nie tłumaczyły zmian – musiałaby się zmienić cała struktura społeczna)


R. Brown:

Wyspiarze Adamańscy- suche badania terenowe prowadzone do sprawdzenia wcześniej wypracowanych teorii.

funkcjonalizm strukturalny: pojęcie instytucji zastąpił strukturą społeczną: stosunki interpersonalne będące konsekwencją zróżnicowania społecznego.

Forma strukturalna: zestaw wartości charakterystycznych dla społeczeństwa.


badania:

  1. klasyfikacja (morfologia) społeczna

  2. fizjologia społeczna

  3. dynamika społeczna (impuls z zewnątrz, albo wewnętrzne zmiany)


krytyka:

  1. biologizm: kultura zdeterminowana przez biologiczne potrzeby

  2. trudność w zastosowaniu teorii do dużych kultur

  3. brak wyjaśnienia czynników które motywują człowieka do uczestniczenia w kulturze (utrzymaniu jej w całości)


Etnologia francuska:


Marcel Maus: Szkic o darze (1929), ukazał działanie zasady wzajemności (jak Malinowski). Widoczna nie tylko w wymianie darów, ale i w życiu społecznym, moralnym, religijnym, i prawnym badanych ludów. (Kula, potlacz)

1   2   3   4   5

Powiązany:

Wstęp do etnologii iconWstęp do Etnologii I Antropologii Kulturowej Praca semestralna wytyczne

Wstęp do etnologii iconMagdalena Bogacka II rok etnologii Katedra Etnologii I Antropologii Kulturowej us

Wstęp do etnologii iconUniwersytet Śląski, Wydział Etnologii I Nauk o Edukacji Instytut Etnologii I Antropologii Kulturowej

Wstęp do etnologii iconKatedra Etnologii I Antropologii Kulturowej

Wstęp do etnologii iconInstytut etnologii I antropologii kulturowej uam

Wstęp do etnologii iconBiblioteka Katedry Etnologii I Antropologii Kulturowej

Wstęp do etnologii iconPrace licencjackie z etnologii obronione w 2009 roku

Wstęp do etnologii iconUniwersytet Śląski w Katowicach Wydział Etnologii I Nauk o Edukacji w Cieszynie

Wstęp do etnologii iconUniwersytet śLĄski – filia w cieszynie wydział Etnologii I Nauk o Edukacji

Wstęp do etnologii iconUniwersytet Śląski w Katowicach Wydział Etnologii I Nauk o Edukacji w Cieszynie

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom