W1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305)




Pobierz 79.19 Kb.
NazwaW1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305)
Data konwersji06.10.2012
Rozmiar79.19 Kb.
TypDokumentacja
w1 – ewolucja gatunku ludzkiego (030305)


antropologia – nauka o człowieku:

  • fizyczna – o człowieku jako zwierzęciu;

  • kulturowa – o człowieku jako twórcy kultury;


przedmiot antropologii:

  • początkowo – kultury pierwotne;

  • obecnie – wszystkie kultury;


podstawowe pytanie antropologii: dlaczego świat jest taki a nie inny?


rodzaje antropologii:

  • społeczna,

  • kulturowa,

  • pedagogiczna,

  • postmodernistyczna;




    1. od sahelonthropusa po homo sapiens



- 7 mln – Sahelanthropus – odkryty w 2002 r., Czad;

- 6 mln – Orrorin – odkryty w 2000 r., Kenia;

- 4 mln – Australopitecus – odkryty w latach 70-tych, Tanzania;

- 2,5 mln – Homo habilis – „człowiek zręczny” (wytwarzający narzędzia, przekazujący wiedzę o narzędziach z pokolenia na pokolenie;

- 1 mln – Homo erectus – „człowiek wyprostowany” (wyższy, żyjący w Azji, przenoszący i postrzymujący ogień);

- 350 tys. – Homo neanderthalensis (żyjący w Europie);

- 150 tys. – Homo sapiens – „człowiek rozumny” (żyjący w Afryce; w Afryce – 40 tys.)

- Modern homo sapiens, Homo sapiens sapiens – „człowiek współczesny”;


    1. teorie ewolucji gatunku ludzkiego

      • teoria liniowa:

- Australopitecus;

- Homo erectus;

- Homo sapiens

      • teoria 2:

- obok siebie żyły różne gatunki hominidów;

- rywalizowały i wygrał, przetrwał homo sapiens;

      • dlaczego Homo neanderthalensis wymarł, choć żył równolegle z Homo sapiens przez 40 tys. lat:

- homo sapiens łatwiej mógł się przemieszczać;

- homo sapiens mogły przywlec choroby z Afryki;

- mogły wyginąć zwierzęta, na które polował Homo neanderthalensis;

    1. ewolucje koloru skóry

      • rasy:

- europeidzi;

- mongoloidzi;

- negroidzi;

      • przyczyny ewolucji:

- natężenie UV – różne w zależności od szerokości geograficznej;

- skóra ciemna chroni lepiej przed UV – przed rozkładem kwasu foliowego;

- adaptacja do UV na danej szerokości geograficznej;


epoki prehistorii w ujęciu czasowym:




młodszy paleolit:

      • kultura kromaniońska – Francja, Włochy, Niemcy, Ukraina, Austria, Czechy, Syberia;

      • brak pisma;

      • różnorodność form sztuki;

      • tematy sztuki: zwierzęta, postaci kobiet, symbole rozrodczości;

      • rzeźby jako amulety, znaki symboliczne;

      • interpretacje rzeźb kobiet:

- płodność;

- kanony piękna;

- obiekty erotyczne;

- sylwetki ówczesnych kobiet;

- Maria König, Maria Gimbutas – symbole wierzeń, wyobrażeń (kulistość kosmosu), symbole płodności w sensie płodności przyrody;

      • cechy rzeźb „Wenus”:

- wrzecionowaty kształt;

- symetria w osi pionowej i poziomej;

      • grzebanie zmarłych nieprzypadkowe (twarze na wschód lub zachód, barwienie na czerwono, nagrobki kamienne);

      • kalendarz księżycowy – korelacja kalendarza księżycowego i cyklu menstruacyjnego;

      • malowidła naskalne – Lascaux – ok. 15 tys. l. p.n.e.;

      • domostwa – ok. 20 tys. l. p.n.e. – z kości mamuta;

      • narzędzia – wynalazki:

- rylec kościany do preparowania skóry - 20 tys. l. p.n.e.;

- igła z kości;

ozdoby: perły z kamienia, guziki z kamienia;

      • jama do gotowania – garnek – 16 15 tys. l. p.n.e.;

      • udomowienie zwierząt;



w2 – neolit (170305)


  1. pojęcia: neolit i matriarchat;

    • neolit (9-2 tys. l. p.n.e.) – epoka rozwijania techniki uprawy ziemi, dominacji matriarchalnego ładu społecznego i najwcześniejszych kultur miejskich narożnych kontynentach;

    • fazy neolitu:

- właściwy – homogeniczność (jednolitość) życia i kultury, matriarchat, przewaga bóstw żeńskich, egalitaryzm społeczny, pokojowy charakter życia;

- młodszy – heterogeniczność (różnorodność) życia i kultury, patriarchat, elitaryzm społeczny, wojenne nastawienie społeczeństw, wyższy poziom ekonomii w porównaniu z neolitem właściwym;

    • matriarchat – system społeczny stworzony i kierowany przez kobiety, pozbawiony wyraźnej hierarchii społecznej, władzy rozkazodawczej i własności prywatnej;

    • matrylinearność – przynależność do rodu matki, dziedziczenie w linii żeńskiej;

    • matrylokalność – zamieszkanie w domu matki, głowy rodziny;

    • badacze:

- Bachofen J. J. – poł. XIX w. – matriarchat jako system pierwotny;

- Morgan L. H.;

- Malinowski B.;

- Evans A.;

- König M.;

- Gimbutas M.


  1. rewolucja neolityczna i osiągnięcia epoki neolitu;

  • Verte Gordon Childe – 1963;

  • rewolucja neolityczna – 9 tys. l. p.n.e. – przełomowa faza w rozwoju ludzkości, nowy sposób życia, prowadzenie systematycznej produkcji żywności, uprawy roślin;

  • osiągnięcia okresu neolitu:

- rozwój rolnictwa i hodowli zwierząt;

- możliwość prowadzenia przez ludzi osiadłego trybu życia;

- pojawienie się nowych technik leczenie ludzi;

- rozwój garncarstwa i tkactwa;

- rozwijanie umiejętności konserwowania żywności;

- pojawienie się pierwszych osad miejskich;


  1. pierwsze osady miejskie

  • kryterium:

- tradycyjnie – wielkość osady (ilość ludzi) -> Starożytny Egipt, Mezopotamia, 4 tys. l. p.n.e.;

- obecnie – różnorodność wykorzystania wynalazków i ich funkcji oraz nowy ład społeczny;

  • najstarsze miasta wg nowego kryterium:

- Jerycho (Palestyna):

    • 9 tys. l. p.n.e.;

    • okrągłe domy połączone ze sobą (kształt plastra miodu);

    • z wysuszonych cegieł (glinianych);

    • dachy – liście bambusa;

    • ściany wewnętrzne – zabarwione czerwoną gliną;

- Çatal Hüyük (Turcja):

  • 6 tys. l. p.n.e.;

  • domy przylegają do siebie, ale za podstawę mają prostokąt;

  • wejście do domu przez dach;

  • powierzchnia domu 25 m2;

  • 2 części mieszkalne w domu;

  • wyposażenie domu: ognisko lub piec; podesty wzdłuż ścian; ławy, główna platforma dla gospodyni;

  • 1 dom = 1 rodzina;

  • ok. 5-6 tys. mieszkańców miasta;

  • od poł. 7 tys. l. p.n.e. do poł. 5 tys. l. p.n.e. – rozwój miasta;

  • kilka poziomów miasta (nadbudowa) w związku z różnymi wydarzeniami (pożar, trzęsienie ziemi);

  • dominowanie matriarchatu: głowy klanów to matki, dziedziczenie w linii żeńskiej, bogini – Matka;

  • „przewaga socjalna kobiet” – J. Melleart – groby kobiet w pobliżu uświęconych miejsc, dominacja żeńskiej symboliki;

  • operacje lekarskie: trepanacje czaszki, oddzielanie tkanek miękkich od kości po śmierci a przed pogrzebem;

  • tkactwo – wzór Kelim;

  • rzeźby Bogini – Matki, gliniane, siedzące;

  • rzeźby par, rzeźby mężczyzn – pojawienie się symboliki męskiej związane z wierzeniami;




  1. wyobrażenia religijne i symbolika w okresie neolitu;

  • symbole byka (Çatal Hüyük) – bukranion (czaszka byka z rogami); Cameron D. – macica z jajowodami -> regeneracja i powtórne narodziny;

  • kult Wielkiej Bogini:

- świątynia w Sabatinowie (Mołdawia);

- podwójna świątynia Ggantija (wyspa Gozo);

- świątynia Mnajdra (Malta);

  • megality – wielkie kamienie (megas – lithos);

  • megazlityzm (5 tys. l. p.n.e. – 2,5 tys. l. p.n.e.) – międzykulturowy styl architektoniczny, będący wyrazem geohelijcznej (ziemia, słońce) religii, kultu przodków i Wielkiej Matki – monumentalne i proste budowle, głównie grobowe oraz światynie;

  • Stonehenge:

- 3 tys. l. p.n.e.;

- sarsen;

- 30 bloków pionowych i 30 bloków poziomych tworzących krąg;

- w środku kamienie w kształcie podkowy;

- funkcja religijna i astronomiczna;

- zderzenie kultów: lunarnego (matriarchat, zbieractwo, łowiectwo) i solarnego (patriarchat, rolnictwo);

  • spirale:

- kosmiczna, kobieca siła;

- odzwierciedlenie ciał niebieskich;


  1. przyczyny upadku kultur matriarchalnych:

  • początek tworzenia się kultur patriarchalnych ok. 4 tys. l. p.n.e.:

- Eufrat;

- nad Nilem;

- zachodnie Indie;

- wschodnie Chiny;

  • przyczyny:

- wynalezienie pługa – rolnictwo przechodzi w ręce mężczyzn (Krzak);

- znaczenia nabiera produkcja broni i podboje;

- odkrycie ojcostwa (Milet);

- słabnięcie kultu Bogini i zastępowanie bóstw żeńskich, męskimi (Mead);


w3 – postmodernizm (310305)


  1. terminy: modernizm i postmodernizm:

  • określenia postmodernizmu:

- postmodernism – F. Jameson – 1964;

- ponowoczesność – Z. Bauman;

- era późnej nowoczesności – late modern age – A. Giddens;

  • modernizm = nowoczesność;

  • postmodernizm = ponowoczesność;

  • modernizm - formacja społeczna;

  • postmodernizm – nie tylko prąd w sztuce, czy refleksja humanistyczna i filozoficzna, lecz paradygmat nowej kultury;

  • Świerkocki M. – postmodernizm można łączyć:

- w aspekcie technologicznym z postindustrializmem;

- w aspekcie socjologicznym z kulturą masową;

- w aspekcie filozoficznym z dekonstrukcją, podważaniem fundamentów tradycji filozoficznej (J. Derrida);

  • Marks:

- Baza – sfera ekonomii: działalność wytwórcza i jej produkty;

- Nadbudowa – sfera ideologii: religia, sztuka, prawo, polityka, postawy;


  1. mapa przestrzenno-czasowa modernizmu i postmodernizmu:

  • czas:

- modernizm – pojawienie się pod koniec XVIII w.(rewolucja przemysłowa i francuska); ostateczny kształt w XIX w.; koniec w poł. XX w.;

- postmodernizm – od II. połowy XX w. (koniec II wojny światowej);

  • miejsce:

- postmodernizm – Europa Zachodnia i USA;


  1. zestawienie cech modernizmu u postmodernizmu:

modernizm

postmodernizm

racjonalizm (rozum w prawie, sztuce, estetyce) i obiektywizm (obiektywne = prawdziwe) poznania;

ponowoczesna utrata poczucia bezpieczeństwa;

rezygnacja z myślenia „mitycznego” (pomniejszona rola religii);

transgresja w nauce (nowe drogi poznania);

ład – skłonność do powtarzania i odtwarzania norm (hierarchia wartości, prymat prawdy – trwała zwierzchność pewnego poglądu);

kwestionowanie prymatu prawdy (pluralizm, wątpienie);

przyjemność podporządkowana pracy;

gloryfikacja przyjemności i konsumpcji;

upowszechnienie edukacji;

ekspansja mediów elektronicznych;

destrukcyjna eksploatacja zasobów naturalnych;

ekologia i holizm;

kolonializm;

globalizacja (amerykanizacja i westernizacja – kultury);

rozwój totalitaryzmów;

ruchy kontrkulturowe;

spychanie na margines ludzi zdefiniowanych jako „inni”;

przywracanie godności „Innym”;

nierówność płci, asymetria ról kobiecych i męskich;

dążenie do równości płci;




pełen sprzeczności np. homogenizacja kontra heterogeniczność;




  1. postmodernistyczna nauka jako transgresja i wątpienie:

  • Jean François Lyotand – kryzys „wielkich opowieści”(metanarracji):

- droga do pluralizmu;

- kryzys prymatu prawdy,

- „wygrywa ten, który skutecznie przekonuje do swojej racji, a nie ten, kto MA rację”;

  • Jacques Derrida – twórca dekonstrukcji:

- strategia krytyczna, polegająca na rozbiorze konstrukcji tekstowych zwłaszcza filozoficznych;

- wielość interpretacji jednego tekstu kultury;

- pewność rozumu to tyrania;

- nie ma nic pewnego;

- nauka to wątpienie;

  • transgresja – przekraczanie granic;

  • nauka jako transgresja – nauka alternatywna, niekonwencjonalna – włączenie w poczet nauk parapsychologii, medycyny naturalnej;

  • racjonalność nie jest jedyną drogą do prawdy;

  • wyśnione, przypadkowe teorie: Mendelejew, Kartezjusz;

  • F. Capra – holizm (całościowe postrzeganie świata jako zintegrowanej całości); krytyka logocentryzmu; New age; „Punkt zwrotny” – kultura na zakręcie;

  • R. Rorty – funkcje edukacji: socjalizacja i wyzwolenie od dominacji (rodziny, środowiska) by zwrócić się ku nowym formom życia; w miejsce dążenia do prawdy – ideały tolerancji i wyobraźni;




  1. ponowoczesne społeczeństwo konsumpcyjne:

  • modernizm – członkowie społeczeństwa jako robotnicy i żołnierze;

  • postmodernizm - członkowie społeczeństwa jako konsumenci (zbieracze wrażeń wspierani przez reklamodawców);

  • sprzeczność postmodernizmu:

- praca – środek do celu;

- praca – najważniejszy element tożsamości;


  1. ponowoczesna utrata bezpieczeństwa:

  • Z. Freud :

- Kultura jako źródło cierpień – 1930;

- nowoczesność – częściowa rezygnacja ze szczęścia (wolności) w imię powiększania bezpieczeństwa – sublimacja;

- 3 groźby: kruchość (medycyna), nieokiełznana przyroda, napastliwi sąsiedzi (prawo);

  • Z. Bauman:

- Ponowoczesność jako źródło cierpień – 1997;

- ponowoczesność – kurczenie się zakresu bezpieczeństwa w imię przyrostu szansy szczęśliwości (wolności);


  1. globalizacja:

  • swobodny przypływ wzorców kulturowych;

  • erozja państwa narodowego;

  • przejęcie władzy z rąk polityków przez przedsiębiorstwa;



w4 – Marshall McLuhan (140405)


  • 1911 – 1980;

  • 1942 – tytuł doktorski na Cambridge University;

  • ważniejsze publikacje:

- 1951 – The Mechanical Bride – apel o odrzucenie dotychczasowej niechęci do środków masowej komunikacji; aby dać się wciągnąć, ale nie dać się zmiażdżyć; aby nie bać się mediów;

- 1962 – The Gutenberg Galaxy – podstawy teorii przyspieszenia obiegu informacji; umieszczenie środków masowego przekazu w szerszym kontekście;

- 1967 – The Medium is a Message, Hot and cool – rozszerzenie tez teorii;

- 1968 – War and Peace in the Global Village – pierwsze użycie zwrotu “globalna wioska”;

  • 1973 – nominacja na stanowisko doradcy Watykanu do spraw komunikacji społecznej;


PRZYSPIESZENIE OBIEGU INFORMACJI



Rozwinięcie:

  • mowa – plemienna wioska;

  • pismo – gliniana tabliczka, papirus, pergamin, papier;

  • druk – wcześniej u Chińczyków nie przyjął się w związku z dużą ilością znaków w alfabecie chińskim;




  • kultura ucha:

- wioska plemienna;

- dominacja przekazu ustnego;

- oparta na bezpośrednim kontakcie;

- najdoskonalsza forma przekazu;

- wielość efektów, gestów, mimiki;

- przekaz całości doświadczenia;

- obecność faktów oraz mitów, magii;

- symbolika;

- nie ma jednostki, oddzielnego bytu;

- ograniczona przestrzeń, ale niejednorodna;

- wioska zapewnia zaspokajanie potrzeb;

  • kultura oka:

- pojawia się wraz z przejściem do większych struktur organizacyjnych, przyspieszeniem przepływu informacji, pojawieniem się pisma;

- zmiana postrzegania jednostki od uczestnika grupy do indywidualisty i humanisty;

- dalsze przyspieszenie przepływu informacji;

- umniejszenie roli poznania intuicyjnego;

- myślenie linearne – skłonność do jednotorowości, wnioskowania przyczynowo-skutkowego, analityczność;

  • globalna wioska:

- media jako przedłużenie zmysłów;

- media potęgują odbiór;

- media mają wzbogacać a nie zubażać;


środki komunikacji związane z elektrycznością:

  • telegraf – 1837- Ch. Wheatstone, W. Cooke (Anglia); 1840 – S. Morse (USA);

  • telefon – 1876 – A. Bell; udoskonalenie – Edison;

  • kino – 1895 – A. i L. Lumier (pierwszy pokaz filmu);

  • radio – 189? – G. Marconi;

  • fax – 1902 – A. Korn;

  • telewizja czarno-biała – 1936 – BBC (pierwsza transmisja telewizyjna, Anglia);

  • telewizja kolorowa – 1953 – BBC;

  • komputer – lata 40-te XX w. – pierwsze komputery; 1981 – IBM (pierwszy PC);

  • łączność satelitarna – połowa lat 60-tych XX w.;

  • Internet – 1969 – pierwsze połączenie przez sieć (USA); 1991 – powstaje system WWW;

  • telefon bezprzewodowy – 1978 – M. Cooper (pierwsza rozmowa w NY); 1992 – pierwszy SMS;


przekaźniki gorące i zimne:

gorące

zimne

np. druk, prasa, radio;

np. mowa, telefon, telewizja;

przedłużenie jednego konkretnego zmysłu, który zapewnia ostrą percepcję tzn. nasyconą, szczegółową, wyrazistą informację;

wymagają od odbiorcy współudziału w procesie przekazu;

powoduje stosunkowo niewielki udział odbiorcy w procesie przekazu;

np. dialog wymaga większego udziału odbiorcy niż książka;


główne tezy mcluhanizmu:

  1. społeczeństwa różnią się pod względem szybkości z jaką w ich granicach odbywa się przepływ informacji;

  2. każdy nowy przekaźnik (przedłużenie człowieka) wpływa na życie jednostki i społeczeństwa, ponieważ zmienia skalę, tempo czy wzorce życia ludzkiego;

  3. w kulturze zachodu dokonało się przejście od przekaźników zimnych do gorących i powrót do zimnych, lecz innych niż te które poprzedzały gorące;

  4. media zmieniają kulturę (z zimnej na gorącą lub odwrotnie);

  5. skutki oddziaływań przekaźnika zależą od tego w jakiej kulturze się go użyje (stopień podgrzania kultury);

  6. postulowanie analizy oddziaływania mediów niezależnie od przekazywanych przez nie treści (zainteresowanie skutkiem, a nie znaczeniem);

  7. treścią danego przekaźnika jest inny przekaźnik;

  8. przekaźniki są przedłużeniem zmysłów ludzkich;

w5 – ciało w kulturze (280405)


płeć biologiczna – sex – zestaw cech biologicznych decydujących o tym, ze ktoś jest kobietą, a ktoś inny mężczyzną;


płeć kulturowa – gender – zestaw ról, zachowań, cech osobowości przypisywanych przedstawicielom poszczególnych płci w danej kulturze;


natura -> płeć biologiczna – stała;

kultura -> płeć kulturowa – zmienna;


ciało wytworem kultury:

- różne kultury – różne kanony;

- jedna kultura – różne kanony na przestrzeni wieków;

w6 – męskość w kulturze współczesnej (120505)


paradygmat – sposób myślenia i postrzegania oraz idei i wartości, które w sumie tworzą pewna wizje rzeczywistości (Fritjof Capra);


dwa paradygmaty męskości:

- tradycyjny – podkreśla różnice między płciami oraz dominację mężczyzn w sferze publicznej i rodzinnej; oznacza przymus tłumienia uczuć i emocji; broni mężczyźnie dostępu do pełni ludzkich doświadczeń;

- nowy – zaciera różnice między płciami; podkreśla równość i partnerstwo płci; zawiera koncepcje androgyniczności i samorealizacji rozumiane jako dążenie do pełni człowieczeństwa;


czynniki kształtujące i wspierające ww. paradygmaty:

tradycyjny

nowy

teologia judeochrześcijańska (Biblia, wywyższenie mężczyzn);

ruch emancypacji kobiet;

filozofia grecka (Arystoteles, Platon, androcentryzm, mizoginizm);

badania nad płcią kulturową (women’s studies, men’s studies, gender studies);

nauka nowożytna (Kartezjusz, Bacon – antropocentryzm, patriarchalne spojrzenie na przyrodę)

myśl postmodernistyczna (Derribla – dekonstrukcja, Lyotard – kryzys wielkich opowieści);

psychoanaliza (Freud, J. Lacan – fallocentryzm);

psychologia humanistyczna (Rogers, Maslow, koncepcja samorealizacji);

socjobiologia (E. Wilson);

koncepcja androgynii (Jung – anima, animus, S. Bem - BSRI);

psychologia ewolucyjna (D. Buss);

New age (krytyka patriarchatu, holizm, odrzucenie androcentryzmu, F. Capra);

backflash – odbieranie praw kobietom uzyskanych przez feminizm

liberalizm;

konserwatyzm





E. Goffman – Gender Advertisements – reklamy odwołują się do rytuałów życia społecznego; reklama tworzy hiperrytualizację (przez powielanie stereotypów);


Lucy Komisar – The image of woman in advertising


wizerunki kobiet w reklamach:

  1. hedonistka

  2. gospodyni domowa

  3. opiekunka dziecka

  4. kobieta pracująca zawodowo

  5. obiekt seksualny


wizerunki mężczyzn w rekalmach:

  1. profesjonalista

  2. mąż

  3. głowa rodziny

  4. kochanek

  5. mężczyzna metroseksualny

  6. mężczyzna i wyglądzie androgynicznym

  7. opiekun dziecka

  8. mężczyzna w pracach domowych

  9. mężczyzna o nietypowej orientacji seksualnej


Simpson – 1994 – pierwsze użycie słowa “metroseksualność” jako stylu bycia charakterystycznego dla singli w dużym mieście;




http://members.lycos.co.uk/nonameuwb

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

W1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305) iconPoczątki historii gatunku ludzkiego – kiedy człowiek stał się człowiekiem

W1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305) iconObiektywnych możliwości ludzkiego poznania, obiektywnych norm moralnych ludzkiego działania oraz obiektywnych podstaw ludzkiej

W1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305) iconCierpienia I starości stawały się coraz bardziej osobiste. Jego długoletnie zmagania z chorobą I ze starością były osobistym przykładem głoszonych na ten temat poglądów, w których podkreślał godność ludzkiego cierpienia I odnosił je do męki Chrystusa. Papieskie cierpienie I śmierć na oczach świata m
...

W1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305) iconPsalmy definicja gatunku

W1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305) iconPsalmy definicja gatunku

W1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305) iconNowela pozytywistyczna geneza gatunku

W1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305) icon1. Podaj definicję ekologii, populacji, gatunku

W1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305) iconOpis stanowiska cennego gatunku rośliny

W1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305) iconKrzyżacy ” Powieść historyczna- cechy gatunku

W1 ewolucja gatunku ludzkiego (030305) iconPrzekaz 62 zaranie gatunku człowieka pierwotnego

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom