SŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A




Pobierz 52.37 Kb.
NazwaSŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A
Data konwersji09.10.2012
Rozmiar52.37 Kb.
TypDokumentacja
SŁOWNIK PODSTAWOWYCH POJĘĆ EKONOMICZNYCH





A


Akcja- jest to papier wartościowy, który stanowi część kapitału akcyjnego spółki. Akcja jest dokumentem stwierdzającym uczestnictwo jej właściciela w kapitale spółki akcyjnej. Właściciel akcji, czyli akcjonariusz, jest uprawniony do : udziału w zyskach- dywidendy, głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, poboru akcji w nowej emisji, majątku spółki w razie jej likwidacji.


Akcyza- podatek pośredni nadany na specyficzne grupy towarów, np: papierosy, alkohol, benzyna. Ogranicza ich spożycie oraz przysparza dochodów skarbowi państwa.

Aport- majątek wniesiony do przedsiębiorstwa w postaci rzeczowej np. maszyny

Asertywność - umiejętność, dzięki której ludzie otwarcie wyrażają swoje myśli, preferencje, uczucia, przekonania, poglądy, wartości, bez odczuwania wewnętrznego dyskomfortu i nie lekceważąc rozmówców. W sytuacjach konfliktowych, umiejętności asertywne pozwalają osiągnąć kompromis, bez poświęcania własnej godności i rezygnacji z uznanych wartości. Ludzie asertywni potrafią powiedzieć „nie”, bez wyrzutów sumienia, złości czy lęku. .


B

Bank – instytucja finansowa pośrednicząca między oszczędzającymi a inwestującymi , która udziela kredytów z pieniędzy pozyskanych z wkładów pieniężnych ludności i przedsiębiorstw.

Bank emisyjny –bank posiadający wyłączność na emisję pieniądza na terenie danego kraju; w Polsce jest to Narodowy Bank Polski.

Bessa- spadek kursów papierów wartościowych lub cen towarów notowanych na giełdzie.

Bezrobocie- jest to zjawisko polegające na tym, że część ludności w wieku produkcyjnym, zdolna do pracy i gotowa do jej podjęcia na typowych warunkach występujących w gospodarce, pozostaje bez pracy. Poziom bezrobocia w danym kraju wyraża stopa bezrobocia, którą oblicza się , dzieląc liczbę bezrobotnych przez liczbę ludzi zawodowo czynnych.

Bilans przedsiębiorstwa- nazywamy usystematyzowane zestawienie wszystkich elementów majątku przedsiębiorstwa i źródeł ich pochodzenia, sporządzone na określony dzień i w określonej formie.

Biznesplan- to inaczej koncepcja planowanej przez nas działalności gospodarczej. Są to szczegółowe wskazania, jak należy postępować, aby osiągnąć sukces.

Budżet państwa – jest to plan finansowy zawierający przewidywane dochody i wydatki państwa na określony rok, uchwalony przez Sejm w formie ustawy, w celu realizacji polityki społecznej, gospodarczej i obronnej.


C

Cena – wartość pieniężna wyrobów lub usług.

Cena równowagi – cena wyrobu lub usługi, przy której jej ilość pożądana (popyt) i ilość oferowana (podaż) są sobie równe.

Cena rynkowa – cena po której dokonuje się transakcji na rynku.

Czek –pisemna dyspozycja dla banku, by wypłacił danej osobie lub firmie określoną sumę pieniędzy.

Cło- jest to opłata, którą importer lub eksporter musi uiścić na rzecz budżetu państwa podczas dokonywania transakcji zagranicznych.. Cło wyrażone jest w postaci kwoty pieniężnej należnej budżetowi od jednostki towaru.


D.

Deficyt –nadwyżka wydatków nad dochodami.

Deflacja – spadek ogólnego poziomu cen w wyniku redukcji zasobów pieniądza, przeciwstawność inflacji.

Deprecjacja - spadek ceny towaru lub dobra. Termin używany w szczególności w odniesieniu do spadku wartości waluty krajowej względem waluty zagranicznej w systemie płynnych kursów walut. W systemie stałego kursu walutowego obniżanie wartości waluty krajowej nazywamy dewaluacją. Deprecjacja (dewaluacja) oznacza obniżenie siły nabywczej danego pieniądza w rozliczeniach międzynarodowych.

Dochód netto- dochód pozostały po opłaceniu podatku dochodowego

Dotacja- nie podlegająca zwrotowi pomoc finansowa udzielona przedsiębiorstwu, organowi administracji publicznej lub organizacji pozarządowej na realizację jakiegoś zadania.

Dumping- sprzedaż tego samego towaru po niższej cenie za granicą niż na rynku krajowym, często poniżej kosztów produkcji.

Działalność gospodarcza-wszelka aktywność człowieka mająca charakter zarobkowy, realizowana w sposób zorganizowany i ciągły.

Dywidenda- określona uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki część zysku netto tej spółki przypadająca do wypłaty dla akcjonariuszy.


E

Eksport-sprzedaż dóbr i usług do innych krajów.

Embargo- całkowity zakaz przywozu lub wywozu towarów.

Emerytura- oblicz się po osiągnięciu wieku emerytalnego według ustawodawstwa kraju, w którym pracownik był ubezpieczony i gdzie odprowadzane były składki.


F

Federacja Konsumentów- organizacja pozarządowa chroniąca interesy konsumentów

Finanse publiczne- nazywamy zasoby pieniężne gromadzone przez państwo w celu zaspokojenia potrzeb ogólnospołecznych.

Franchising- metoda prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwo polegająca na korzystaniu przez nie z prawa do odpłatnego stosowania nazwy, znaków towarowych i praktyk innego, znanego przedsiębiorstwa.

Fuzja- połączenie się kilku uprzednio niezależnych firm.

G

Giełda – rynek na którym w oznaczonym miejscu i czasie transakcje kupna-sprzedaży dóbr dokonywane są za pośrednictwem maklerów przy zachowaniu ściśle określonych procedur.

Giełda papierów wartościowych- zorganizowany rynek, na którym dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży papierów wartościowych.

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie- Spółka Akcyjna została powołana w 1991 r. na mocy ustawy z 22 marca 1991 r. – prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszami powierniczymi (znowelizowane w 2003 r .wg wymogów UE.)

Globalizacja – powstawanie gospodarki o zasięgu światowym, w której możliwy jest przepływ dóbr , usług, kapitału, siły roboczej, a także informacji i technologii.


H

Holding- związek spółek, gdzie spółka-matka jest właścicielem pakietów kontrolnych akcji w spółkach-córkach.


I

Import- zakup towarów i usług za granicą i sprowadzenie ich do kraju.

Inflacja wzrost ogólnego poziomu cen w gospodarce danego kraju. Inflację oblicza się zwykle w skali roku i wyraża za pomocą wskaźnika procentowego zwanego stopą inflacji. Bezpośrednim skutkiem inflacji jest spadek realnej wartości ( siły nabywczej) pieniądza.

Integracja gospodarcza -tworzenie struktur gospodarczych, wykraczających poza granice poszczególnych państw i ułatwiających swobodny przepływ czynników produkcji.

Inwestycje- nakłady ponoszone obecnie w oczekiwaniu , że w przyszłości przyniosą korzyści.. Wg GUS inwestycje to nakłady gospodarcze na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego. Istnieją nakłady inwestycyjne rzeczowe( zakup urządzeń budynków , gruntów), oraz finansowe( lokaty bankowe, papiery wartościowe).


K

Know-how- ( ang. wiedzieć jak ) – w ekonomii to pojęcie używane jest na oznaczenie umów zawieranych między przedsiębiorstwem na przekazanie informacji na temat sposobu wytwarzania danego dobra lub usługi, organizacji pracy, marketingu i innych objętych zwykle tajemnicą procedur produkcji i dystrybucji.

Koncern- zespół przedsiębiorstw należących do jednego właściciela, działających w sposób odrębny, ale powiązanych ze sobą technologicznie.

Koniunktura- ogólna sytuacja gospodarki danego rynku, kraju, regionu lub świata, określana na podstawie najważniejszych wskaźników ekonomicznych, takich jak poziom wzrostu( lub spadku) produkcji, zatrudnienia, wzrostu cen

Konsumpcja- zużywanie dóbr i usług dla zaspokojenia swoich potrzeb

Korupcja – wykorzystywanie władzy lub funkcji publicznej do uzyskania korzyści majątkowych lub osobistych.. Korupcją jest zatem nie tylko przyjęcie lub żądanie łapówki ( prezentu) w zamian za pozytywną decyzję w jakiejś sprawie ale także kradzież lub defraudacja środków publicznych i obsadzanie stanowisk znajomymi lub krewnymi.

Kurs walutowy- cena danej waluty wyrażona w innej walucie ( np. 0,25 USD za 1 zł); wynika z gry podaży i popytu na rynku walutowym, podlega jednak także interwencji rządu i banku centralnego.

Koszty – wydatki, które ponosi producent na zakup czynników produkcji- pracy, maszyn i urządzeń, odsetki od spłaty zaciągniętego kredytu, wynajmu lokalu, uregulowania podatków itp.


L


Leasing – umowa, na mocy której przedmiot transakcji zostaje oddany w użytkowanie osobie, która wnosi rozłożoną na raty opłatę. Przedmiot leasingu ( np. maszyna, samochód) może następnie zostać przekazany użytkownikowi lub wrócić do leasingodawcy.


Licencja- umowa zgodnie z którą właściciel patentu, znaku towarowego, praw autorskich upoważnia licencjobiorcę do korzystania z nich za ustalonym wynagrodzeniem przez określony czas.

Lobbing- próby nieformalnego oddziaływania przez grupy interesu na decyzje władz różnych szczebli. ( prywatne spotkania z parlamentarzystami, wysyłania do nich listów i zbiorowych petycji.


M


Marka-znak handlowy podlegający ochronie prawnej, zawierający zwykle logo ( czyli znak graficzny) oraz nazwę producenta, a także związane z tym znakiem wyobrażenia konsumentów na temat firmy i jej produktów.

Marketing- wszelkie działania podejmowane przez przedsiębiorstwo, których celem jest skłonienie konsumentów do zakupu danego produktu ( usługi). Na strategię marketingową składają się cztery elementy: produkt, cena, miejsce sprzedaży i promocja.

Monopol- sytuacja , gdy na rynku działa tylko jeden producent i sprzedawca danego produktu, który może dowolnie dyktować ceny i warunki sprzedaży.


N


Negocjacje-sposób osiągania porozumienia przez strony o sprzecznych interesach. W negocjacjach dąży się do znalezienia takiego rozwiązania konfliktu , które byłoby najbardziej zadawalające dla wszystkich uczestników sporu.\

NIP- numer identyfikacji podatkowej nadawany przez urząd skarbowy


O

Obligacje- papiery wartościowe ,stwierdzające że instytucja, która je wydała zobowiązuje się do zwrotu oznaczonej na obligacji kwoty w określonym czasie oraz wypłacenia ustalonych odsetek .Obligacje są dla emitenta dogodnym sposobem zaciągania kredytu, a dla nabywcy bezpieczną inwestycja zwykle lepiej oprocentowaną niż lokaty bankowe.

Oszczędności- ta część dochodów gospodarstwa domowego, która nie jest przeznaczona na konsumpcję.

P


Papier wartościowy- dokument reprezentujący prawa majątkowe jego posiadacza.

Podatek- to przymusowe, bezzwrotne, nieodpłatne świadczenie pieniężne pobierane przez państwo na podstawie przepisów prawa. Podatki są podstawowym źródłem dochodów budżetu państwa . Rozróżniamy podatki pośrednie (gdy opodatkowana jest sprzedaż towarów) i bezpośrednie ( gdy opodatkowany jest dochód). W Polsce najważniejszymi podatkami pośrednimi są podatek od wartości dodanej Vat i akcyzy (podatek od sprzedaży towarów luksusowych – alkoholu, paliw czy papierosów). Najważniejszym podatkiem bezpośrednim jest podatek dochodowy od osób fizycznych – podstawą opodatkowania jest suma zarobionych przez daną osobę pieniędzy, pomniejszona o poniesione przez nią koszty uzyskania tego dochodu.

Podaż - ilość towarów oferowanych przez producentów na rynku, która maleje, gdy maleją ceny i rośnie, gdy one idą w górę.

Popyt – jest to ilość towarów, które kupujący chcą i są w stanie nabyć na rynku; maleje, gdy rosną ceny, a rośnie, gdy one spadają.

Promocja – prezentacja własnej firmy, marki lub produktu; obejmuje reklamę, promocję sprzedaży (obniżki ceny, próbki, kupony), marketing bezpośredni (np. telemarketing, sprzedaż drogą pocztową), sprzedaż osobistą (np. przez akwizytora) oraz public relations.

Produkt Krajowy Brutto (PKB) – wartość rynkowa produkcji ( dóbr i usług) wytworzonej w danym kraju w ciągu roku.

Public relations – działania mające na celu stworzenie pozytywnego obrazu firmy i jej produktów w oczach opinii publiczne poprzez kontakty ze środkami masowego przekazu, sponsoring, działalność charytatywną itp.

R


Recesja – słabnięcie gospodarki; ta faza cyklu koniunkturalnego, w czasie której spada produkcja, zatrudnienie, dochodzi do upadku wielu przedsiębiorstw, recesja prowadzi do depresji, czyli fazy, gdy produkcja i zatrudnienie są najniższe.

Rentowność- opłacalność produkcji danego przedsiębiorstwa lub konkretnego produktu; często oblicza się wskaźnik rentowności poszczególnych czynników wytwórczych- majątku, zatrudnienia, i ziemi.


S


Skarb Państwa – majątek państwa, który współtworzą sektor publiczny oraz dochody gromadzone przez budżet

Spółka- porozumienie dwóch lub więcej osób zawarte w celu zrealizowania wspólnego ekonomicznego zamierzenia. Z punktu widzenia prawa spółki dzielą się na : osobowe ( jawna. komandytowa,) i kapitałowe ( z ograniczoną odpowiedzialnością , akcyjna)

Stagnacja- sytuacja, gdy gospodarka przestaje się rozwijać, a produkcja nie rośnie.

Stopa procentowa- wyrażona w procentach wielkość , jaką trzeba płacić za użytkowanie kapitału( np. zaciągniętego kredytu), najczęściej określony na okres jednego roku.

Substydia- środki finansowe wypłacane przez rząd producentom towarów przeznaczonych na eksport; mogą być bezpośrednie( np. ulgi), międzynarodowe porozumienia dopuszczają jedynie substydia na dofinansowanie prac badawczych, regionów zacofanych oraz ochronę środowiska.

System Ubezpieczeń Społecznych system instytucji i aktów prawnych zapewniających ubezpieczonym dostęp do świadczeń finansowych ( emerytur, rent, zasiłków) oraz rzeczowych( lekarstwa, opieka zdrowotna).


U


Usługa – wszelkie czynności, które zaspokajają potrzeby klientów, nie są jednak bezpośrednio związane z wytwarzaniem dóbr materialnych. Usługi dzieli się zwykle na osobiste ( edukacyjne, medyczne, fryzjerskie) oraz produkcyjne ( transport, handel, magazynowanie)


W

Wydajność- ilość ( wartość) dóbr lub usług wytworzonych w określonej jednostce czasu ( godzinie, miesiącu, roku); można mówić o wydajności pracownika, maszyny, całego przedsiębiorstwa czy nawet gospodarki.

Wzrost gospodarczy- zwiększanie się produkcji w danym kraju; stopa wzrostu gospodarczego to wyrażony w procentach przyrost PKB lub PNB w ciągu roku( lub miesiąca) uważana za dobry wskaźnik stanu i rozwoju gospodarki.


Z

Związek Zawodowy-organizacja zrzeszająca pracowników w celu ochrony ich interesów .W negocjacjach z pracownikami związki zawodowe starają się zapewnić swoim członkom jak najlepsze warunki pracy i jak najwyższe płace. Ostatecznym środkiem nacisku, jaki mogą zastosować, aby wymusić spełnienie swych postulatów, jest strajk, to znaczy przerwanie pracy i wstrzymanie produkcji.

Zysk- to inaczej dodatni wynik finansowy przedsiębiorstwa. Wysokość zysku pozwala określić, na ile opłacalna jest działalność gospodarcza.


Bibliografia

1. Merta Tomasz i inni. Z ekonomią na ty; Podstawy przedsiębiorczości dla liceów ogólnokształcących , liceów profilowanych i techników. COE, Warszawa 2004

2. Bielecka Maria. Podstawy przedsiębiorczości :Podręcznik dla uczniów liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum., Wydawnictwo Edukacyjne Zofii Dobkowskiej, Warszawa 2005

3. Ekonomia stosowana. Podręcznik do podstaw przedsiębiorczości. wyd. 4, uaktualnione , Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości, Warszawa 2005.

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

SŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A iconPodstawowe terminy, zasady I ustalenia organizacji ćwiczeń. Słownik podstawowych pojęć

SŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A iconA. Słownik pojęć

SŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A iconSŁownik pojęĆ pedagogicznych

SŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A icon1. wstęp I słownik pojęĆ

SŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A iconSŁownik pojęĆ ubezpieczeniowych

SŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A iconSłownik pojęć 7 Programu Ramowego

SŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A iconSŁownik pojęĆ meteorologicznych absorpcja

SŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A iconSłownik wybranych pojęć komputerowych

SŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A iconSłownik pojęć Instytucja Otoczenia Biznesu

SŁownik podstawowych pojęĆ ekonomicznych  A iconBt-plan aneks nr 2 wersja 1 2007 Słownik użytych pojęć

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom