Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow




Pobierz 56.73 Kb.
NazwaCzynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow
Data konwersji09.10.2012
Rozmiar56.73 Kb.
TypDokumentacja
ZMIANOWANIE- jest to nastepstwo roslin które uwzglednia ich wlasciowsci i wymagania przyrodnicze, warunki siedliska oraz jest gospodarczo uzaleznione

NASTEPSTWO- nazywamy wystepowanie na polu w danym roku czy tez w kolejnych latach okreslonego gatunku lub gatonkow roslin uprawnych

PLODOZMIAN- jest to zmianowanie roslin ustalone na okreslona liczbe lat i pol gospodarstwa czyli jest to zmianowanie w czasie i przestrzeni zaplanowane w oparciu o kryteria ekologiczne, ekonomiczne,techniczne i kulturowe. Celem plodozmianu jest tworzenie optymalnych warunków do wysokiej efektywnosci prodykcyjnej roslin przy zachowaniu pelnej rownowagi agroekosystemu.


Historyczny rozwój sposobów uzytkowania ziemi i systemow gospodarowania:

1formy wspolnego uzytkowania ziemi

2ekstensywne systemy gospodarowania

- gospodarka wypaleniskowa i wypaleniskowo-orna

-system darniowy

-pierwotna gospodarka panstwowa i przemienna

1.intesywne systemy gospodarowania

– trojpolowka ulepszona

-formy przejsciowe prowadzace do plodozmianow

-gospodarka plodozmianowa

*plodozmian norfolski

*plodozmiany proste(o czlonach pojedynczych)

*plodozmiany o czlonach podwojnych

2.dalszy rozwoj systemow produkcji rodzinnej az do drugiej wojny swiatowej


REJONIZACJA -proces celowego rozmieszczenia produkcji rolniczej na danym terenie lub przestrzenne zroznicowanie struktury i poziomu produkcji rolniczej

Etapy:

1.opis a analiza warunkow przyrodniczych , ekonomiczno- spolecznych,produkcyjnych na danym terenie (regiony.

2.generalne zalozenie rejonizacji

3.szczegolowe projekty bedace programami celowymi

4.plan wykonania projektu ze wskazaniem sposobow srodkow

Kryteria rejonizacji


1.przyrodnicze – skladowe elementy srodowiska rolnieczego(gleba,klimat, rzezba terenu, stosunki wodne )

2.ekonomiczno spoleczne struktura agralna, stounki ludnosciowe ,wyksztalcenie, lokalizacja przemysłu,tradycje rolnicze, rynki zbytu, przetworstwo

Rejony ekoligiczno-ekonomiczne

1.polnocno- zachodni (zboza,ziemniaki, rzepak,ozimy)

2.polnocno-wchchodni(ziemniak,rzepak,straczkowe poplonow prawie nie ma bo krotki okres wegetacyjny 180 dni)

3.poludniowo- zachodni(kukurydza,poplony,dobre zboza,buraki, rzepak, motylkowe wieloletnie, ziemniak,

4.poludniowy(gory)- duze opady,niska temp, motylkwoe, trawy,

Miedzyplony


-wsiewka miedzyplonowa

-miedzyplon scierniskowy (funkcja nawozowa, paszowa)

-miedzyplon ozimy (po plonie glownym we wrzesniu oziminy na pasze po nich plon wtory)

Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow


1.gatunek rosliny nastepczej(zboza wrazliwe na miedzyplon przedplon)

2.jakosc przyrodniczej masy miedzyplonu

-stosunek C/N

-zawartosc wody(niestraczkowe

-zawartosc substancji aktywnych

-zawartosc weglowodanow

- zaw. Azotu

- zaw. Wlokna

3.ilosc masy nadziemnej miedzyplonu

4.ilosc masy korzeniowej

5.dlugosc wegetacji miedzyplonu

6.oddzialywanie na nicienie (matwik zbozowy, buraczany, ziemniaczany)

7.oddzialywanie na choroby podstawy zdźblo

8.zuzycie wody

9.sposób uprawy roli po miedzyplonie

10.sposób zagospodarowania miedzy plonu (technika czas)

11.poziom nawozenia min. Plonu glownego

MIEDZYPLONY


- odkwaszczaja glebe

- mogą być na przeoranie (na nawoz)

- niestraczkowe (drogie,duzo wody pobeiraja)

- nie przed zbozami ozimymi bo zubozeja glebe w wode

- dobra gorczyca, rzotkiew oleista, facelia (ale wrazlwia ba brak wody) duzo masy nadziemnnej

- duzo korzeni rzodkiew oleista

- im wiekszy okres wegetacji tym wiecej masy objetosciowej, mniej chwastow

- rosliny fitosanitarne (eleminuja matwika) rozdkeiw oleista

- gorczyca roslina dnia krotkiego siejemy w sierpniu by przybrala na masie a nie kwitla

WARUNKI UDANEJ UPRAWY MIEDZYPLONOW


1.scierniskowych

-wczesny temin siewu

-opady ponad 140mm

- optimum temp. 13-14 stopni celsjusza

-odpowiednia gleba

-nawozenie min (N)

2.ozimy

-znaczny zapas wody w glebie (opady)

-optymalny termin siewu

-odpowiednia gleba

-nawozeniu min (N)

Czynniki ograniczajace uprawe plonow


-zmniejszenie zasobow wody w glebie (ryzyko zmniejszenia wydajnosci roslin w plonie glownym)

-dodatkowe naklady materialowe i energetyczne przy niskich i zawodnych plonach roslin miedzyplonowych

-sprawnosc organizacyjna gospodarstw (szczególnie przy duzej powierzchni uprawy miedzyplonu)

CHOROBY PLODOZMIANOWE


Choroba- stan nienaturalny dla danego org. Wywolany wynikami wplywajacymi niekorzystnie na organizm

Chorobe wywoluja patogeny

-wirusy

-bakterie

-grzyby

-szkodniki

POWODY WYSTEPOWANIA CHOROB PLODOZMIANOWYCH


-zle zmianowanie (monokultura )

-zla ochrona przy ochronie przed chwastami (Zmianowanie herbicydow)

-alleopatia (sub, wydzielane przez rosliny)

ZMECZENIE GLEBY I CHOROBY PLODOZMIANOWE


1.Niedobor skladnikow pokarmowych

-jednostronne pobieranie mikro i makroelementow (bor, miedz,azot,fosfor,potas,siarka)

2.nadmiernie rozmnozenie się nicieni lub innych patogenow – choroby

3.wydzielanie przez rosliny sub. Specyficznych

NICIENIE


Heterodena shahtii – wyburaczenie (polega na masowym wystepowaniu mantwika burakowego niszczacego wlosniki korzeniowe

-slabe rosliny zolkniecie lisci wystepuje placami 1,2 buraki

-na korzeniach „broda”

-zapobieganie

*buraki na tym samym polu co 4 lata

*nie po kapustnych uprawa buraka, ale można je uprawiac po (przed powoduje namnozenie matfika

w glebie)

* niszczenie chwastow i nie uprawianie roslin zywicielskich matwika

*prog szkodliwosci 40-50

*uprawa MS (gorczyca, matlikobojcza

facelia, rzotkiew oleista,zyto)

Heterodena rostohiensis- wyziemniaczenie (polega na masowym wysepowaniu matwika zeimniaczanego zerujacego w tkankach korzeni ziemniaka od poczatku ich rozwoju)

-zapobieganie przerwa 2-4 lata w uprawie ziemniaka na tym samym polu; wprowadzenei co pewien okres czasu do plodozmianow odmian odpornych na montwika które sprzyjaja jego niszczeniu; rosliny sprzyjajace niszczeniu montwika to koniczyna czerwona, owies i zyto

-roslina slaba

-chudy ped

-na bulwach i korzeniach bardzo duzo malych korzonkow

-mniej szkodliwych niż u buraka

-prog szkodliwosci 10-15

Heterodena tiffoli – wyłubinienie ,

-zalamanie plonow bardzo wrazliwe

-przerwa w uprawie co 4-6 lat


Heterodena avenae – matwik zbozowy

-odporna kukurydza

-najbardziej podatny jest owies

-zapobieganie

*nie siejemy zbozowych

*okres karencji 3-4 lata

*wprowadzenie do struktury zasiewow zboz jarych

*niszczenie chwastow

*stosowanie wlasciwej uprawy

Fisarium Oxysporum F.Lini – wylnienie

-wrazliwosc na monokulture len

-odpowiednie nastepstwo roslin

-przyczyna choroby jest fuzarjoza (zespol grzybow z rodzajow fusarium rozwijajacych się na korzeniach i dolnej czesci lodyg lnu, czopuja wiazki naczyniowe utrudniaja pobieranie wody)

-zapobieganie przerwa 5-6 lat w uprawie, wprowadzenie odmian odpornych na chorobe

CHOROBY GRZYBOWE


-choroby podsuszkowe

*choroby podstawy zdzbla

*lamliwosc zdzbla

*zarazaja trawy(zboza)

*bardziej wrazliwe ozime bo dlugi okres wegetacji (jeczmien ozimy, jary, zyto pszenica, o

owies)

*15-20 % plonu nizsza

-fuzarjozy (rosliny dwuliscienne, warunki klimatyczne)

-kila kapusciana (choroba bakteryjna, gnicie od wewnatrz, rzepak, chwasty kapustne przenosza)

-rak koniczynowy

UPROSZCZONE ZMIENOWANIE


-obnizka kosztow

-wzrost wydajnosci pracy

*plytka orka (1 cm plycej = 1 L paliwa) zbozowe plytki system korzeniowy

*wyeliminowanie orki

*uprawy bez pluzne (kukultywator podorywkowy, brona telezowa)

*brona talezowa + siewnik (agregat)

*uprawa zerowa

CELE UPRAWY ROLI


-rozluznienie gleby

-eliminacja chwastow

PLODOZMIANY SPECJALISTYCZNE


-przy zminimalizowanej uprawie

-przy malym udziale maszyn

-plodozmiany zbozowe 80-90%

Zmianowanie specjalistyczne

Rzepak

Pszenica oz.

Psz. Oz.

Groch siewny

Psz. Oz

Zbieramy kombajnem zbozowym tylko, ten sam siewnik, te same narzedzia uprawowe

Bur cuk

Psz jara

Psz oz

Bobik

Psz jara

Zbieramy roznym sprzetem, rozne siewniki, rozne narzedzia uprawowe

PLUSY


-zmniejszony park maszyn

-ekonomika

-terminy siewu / zboru zblizone do siebie

-cykliczne powtarzanie tych samych czynnosci prowadzi do uprawy specjaliste i wzrasta wydajnosc

(wzrost wiedzy)

-zwieksza się plon

-wiecej wolnego czasu

-zwiekszenie towarowosci gospodarstwa

MINUSY


-okresowe spietrzanie pracy

-spietrzanie prac w jednym okresie (wada)

-duza wrazliwosc na czynniki klimatyczne

-wzrost zachwaszczenia (kompensacje chwastow)

-wzrost chorob

-wzrost szkodnikow

-jednostronne wyczerpanie skladnikow min (nawozimy)

Ratowanie sytuacji

-miedzyplony niejednoliscienne

-zmianowanie odmian

-przyoranie slomy (azot 2,5 –3 kg/q)

ZMIANOWANIE SPECJALNE


1.przeciwerozyjne

-duzo roslin

-wieloletnie

-oziminy

-zadarniajace glebe

-rosliny wieloletnie

-nie w szerokich miedzyrzedach

-uprawa bezorkowa lub podpowierzchniowa

2.nasienne

-waskie ukierunkowanie

-izolacja przestrzenna (zboza, kukurydza)

-rosliny w idealnej kondycji (bez chorob,chwastow,szkodnikow, odpowiednia gleba, rozklad opadow,

temp.)

NEGATYWNE SKUTKI ROSNACEGO UDZIALU ZBOZ W ZMIANOWANIU I SPOSOBY ICH OGHRANICZENIA

W gosp. Uprawiajacych ponad 70 % zboz w strukturze zasiewow nieuchronnie nastapi spadek plonow spowodowanych przez

-wzrost zachwaszczenia

-porazenie zboz przez choroby (np. zgorzel siewek)

-niedobor skladnikow pokarmowych lub zubożanie gleby w jakis jeden mikroelement

-namnazanie w glebie nicieni lub patogenow

-pows. W glebie czynnych sub. Hamujacych wzrost zboz

SPOSOBY OGRANICZENIA UJEMNYCH NASTEPSTW DUZEGO UDZIALU ZBOZ W ZMIANOWANIACH

-dobor gatunkow i odmian uprawianych zboz

-chemiczna ochrona zboz

-nawozenie mineralne (glownie N)

-nawozenie organiczne

-uprawa miedzyplonow

-uprawa roli 8-10 % niewielki wplyw

W GOSPODARSTWACH O DUZYM NASYCENIU ZBOZ W ZMIANOWANIU NALEŻY PRZESTTRZEGAC NASTEPUJACYCH ZASAD

-nie przekraczac 70% udzaialu zboz w strukturze upraw

-wprowadzac do uprawy mozliwie jak najwiecej gatunkow zboz w tym owies, aby uniknac wysiewania

tych samych gatunkow po sobie

-udzial pszenicy w strukturze zasiewow należy dostosowac do arealu uprawianych roslin uzyskuje się

znacznie nizsze i gorsze jakosci plony pszenicy aby osiagnac w miare wysoki plon trzeba będzie

wydatnie zwiekszyc naklady na uprawe pszenicy

-w stanowisku poklosowych można uprawiac zboze przeznaczone na pasze

-podzboza jare należy uprawiac przed plony na przyoranie i glownie rosliny krzyzowe

PLODOZMIANY SPECJALNE


1.przeciwerozyjne

-wypelnianie roslin w calym okresie wegetacyjnym w max ilosci dni

-siejemy oziminy (jarych unikamy)

-system korzeniowy gesty i gesta obsada (motylkowe, zbozowe(nieglebokie))

-nieuprawiamy okopowych (szerokie rzedy)

-nachylenie zbocza 10% (jeśli wyzsze to nie siejemy bo maszyny nie wjada)

-rownolegle z warstwicami jeśli okopowe

-ograniczyc orke (splycic,wyeliminowac płóg na recz kultywatora, orka na wiosne mimo ze

przesuszamy warstwe wierzchnia, plugi obracalne bo odkladanie w jedna strone, odkladamy pod gore

siew bezposredni)

2.nasienne

-jakosc gleby i kondycja rosliny (dobra gleba, nawozenie, ochrona roslin, uprawa – nie skracamy

uprawy)

-bardzo dobre warunki zycia

-zysk ze sprzedazy materialu siewnego

-pasy ochronne 200-300m (pszenica) > 300m (kukurydza) by nie nastapilo przekzyzowanie roslin

wiatropylnych

MONOKULTURA


-spadek plonu

-wzrost zachwaszczenia

-wzrost zachorowan i szkodnikow (matliki zobzowe , choroby podsuszkowe)

-nagromadzenie sub niekorzystnych dla samej rosliny

-najlepsze zyto

-najgorszy jeczmien

-owies wrazliwy na matwika a mimo to dobre plony w monokulturze

-jeśli już uprawiamy to w najlepszej glebie rosliny, nawozy mineralne nieweluja niedobory, precyzyjna

ochrona rosli, odmiany odporne i przystosowane do uprawy w monokulturze

POSREDNIE I BEZPOSREDNIE WARUNKI PRZEDPLONOWE


bezposrednie

-siedlisko (gleba , klimat)

-dlugosc okresu wegetacji roslin

-stopnie wykorzystania zapsow wody

-nawozenie organiczne i mineralne

-wplyw na stan fitosanitarny gleby

-wysokosc plonow roslin przed plonowych

-techniki zabiegow uprawowych (gleba ciezka, intensywna uprawa bo gleby zbite i zlepne; gleba lekka-

slaba uprawa gleby bo przepuszczalne)

-pozostawianie w glebie resztek pozniwnych, korkowiacych

-zachwaszczenie

posrednie

-czestosc uprawy okreslionych roslin

-stosunek powierzchni roslin lisciowych/ klosowych

-struktura zasiewu

Im zbyt czesta uprawa roslin po sobie powoduje namnazanie chorob i szkodnikow . Im wiecej bialka w danej roslinie tym gorszej jest jakosci.

OCENA PLODOZMIANOW


Wycena plodozmianow

1.badania eksperymentalne

-wycena (przedplonowa stanowisk ,zachwaszczenie, porazenie chorobami, porazenie szkodnikami)

-kryteria oceny (plony przelicza się na jednostki zbozowe, energetyczne, plon skrobi plon suchej masy)

2.badania teoretyczne

a)metoda Wawelskiego – punktowa

b)metoda Mościchowskiego – oparta na wycenie wartosci stanowisk dla zboz

c)m. Niewiadomskiego –

d)m. Pytkowskiego – oparta na ekonomicznych (dochód, nakłady)

e)m. Krzymulskiego – produkcyjnosc roznych ukladow nastepstwa roslin laczy czynniki ekonomiczne z

przyrodniczymi

f)m. Filipiaka-

-ocena stanowisk w zmianowaniu obejmuje rolniczo gospodarcza gleby i warunki klimatycznej

uprawy poszczegolnych roslin

-ocena wartosci produkcji wyliczanej na podstawie plonu teoretycznego. Kazdej z

uprawianych roslin moliwie w danych warunkach

OCENA PLODOZMIANOW


Kryteria produkcyjne- plony roslin rzeczywiste lub przeliczeniowe

Kryt. Przyrodnicze- wartosc stanowisk w zmianowaniu oparta o stan zachwaszczenia, porazenia roslin chorobami, zawartosc sub organiczych w glebie, bilans skladnikow pokarmowych, właściwości fizyczne i chemiczne

Kryt ekonomiczne- podstawa rachunkow sa naklady , koszty i produkcja w znaczeniu efektywnosci,

Kryt energetyczne- ustala się wart energetyczne plonow, naklady energi, wskazniki efektywnosci.

W nakladach energetycznych uwzglednia sia 4 strumienie enegrii:

-bezposrednie nosniki energii (paliwo i energia elektryczna)

-surowce i materialy (nasiona, nawozy, srodki ochrony roslin)

-srodki inwestycyjne (zuzycie maszyn i narzedzi)

-naklady pracy ludzkiej

Kryt organizacyjne- obejmuje organizacje procesu wytwarzania procesu wytwarzani i produkcji (wykorzystania okresu wegetacyjnego i jego pracochlonnosci)

METODA PUNKTOWA WAWELSKIEGO


Podstawa oceny jest wartosc przedplonow

Wartosc stanowisk:

1.bardzo zle

2.zle

3.dostateczne

4.dobre

5.bardzo dobre

np.

okopowe ++ po zbozach 4-5

okopowe po zbozach 3-4

okopowe zachwaszczone 2-3

zboza jare po okopowych ++ 4-5

zboza jare zachwaszczone 3

koniczyna czerwona (udana + woda) 5

koniczyna czerwona (nieudana + woda) 2

okopowe ++ zboza po zbozach 3

okopowe zboza po zbozach 2

zboza po sobie 3-4 lat 1


Wartosc zmianowania wyliczamy wedlug wzoru W=  n*k/100

n- procent udzialu w strukturze zasiewow

k- punktowa wartosc stanowiska


np.

ziemniaki ++ 5 5*25=125

owies 4 4*25=100

łubin 4 4*25=100

żyto 4 4*25=100

suma 425/100=4,25

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow icon2. Czynniki wplywajace na skutecznosc polityki makroekonomicznej

Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow iconEfektywnośĆ GOSPODAROWANIA I JEJ MIERNIKI efektywnośĆ

Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow iconCzynniki ryzyka oraz czynniki chroniące zdrowie dzieci I młodzieży

Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow iconEfektywnośĆ oczyszczalni

Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow iconEfektywność inwestycji

Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow iconEfektywność polityki rynku pracy

Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow iconSkuteczność I efektywność zewnętrznych, internetowych biur prasowych

Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow iconI. Cele państwa w gospodarce (efektywność I sprawiedliwość). Literatura

Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow iconProjektowanie I zarządzanie drogami. Zasady, dobre praktyki, efektywnośĆ

Czynniki wplywajace na efektywnosc miedzyplonow iconW. Adamczak Możliwości I efektywność przetwarzania energii Praca mgr, 06. 04 Pp wbmiZ

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom