Legalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego




Pobierz 77.24 Kb.
NazwaLegalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego
strona3/6
Data konwersji11.10.2012
Rozmiar77.24 Kb.
TypDokumentacja
1   2   3   4   5   6

Zasada demokracji przedstawicielskiej



Jeśli chodzi o tę zasadę, podkreślającą obywatelski charakter samorządu, niezwykle istotnym fragmentem Karty jest jej preambuła. Stwierdzono w niej, że „społeczności lokalne stanowią jedną z zasadniczych podstaw ustroju demokratycznego”, „prawo obywateli do uczestniczenia w zarządzaniu sprawami publicznymi wchodzi w zakres demokratycznych zasad, wspólnych dla wszystkich pastw członkowskich Rady Europy”, zaś „obrona i ugruntowanie samorządu terytorialnego w poszczególnych krajach Europy przyczyniają się w poważnym stopniu do budowy Europy w oparciu o zasady demokracji”.

Choć nikt nie neguje, że samorząd terytorialny, przywrócony w Polsce w 1990 r. jest wyrazem demokratyzacji ustroju, to jednak Konstytucja z 1997 r. milczy na ten temat. Nigdzie w naszej ustawie zasadniczej nie jest explicite zapisane, że samorząd terytorialny ma służyć budowaniu demokracji. Tak więc według Karty jedno z podstawowych zadań samorządu terytorialnego nie znalazło wyrazu w Konstytucji; żaden przepis nie wyjaśnia, jaką rolę ma spełniać samorząd terytorialny w procesie demokratyzacji władztwa administracyjnego11.

W preambule Karty skonstatowano, że organy decyzyjne samorządu terytorialnego powinny być „ukonstytuowane w sposób najbardziej demokratyczny”. W artykule 3 jest wyraźnie powiedziane, że do rad i zgromadzeń, reprezentujących społeczności lokalne, wchodzą „członkowie wybierani w wyborach wolnych, tajnych, równych, bezpośrednich i powszechnych (…). Przepis ten nie wyklucza możliwości odwołania się do zgromadzeń obywateli, referendum lub każdej innej formy bezpośredniego uczestnictwa obywateli…”.

Konstytucja bardzo mocno podkreśla demokratyczny charakter samorządu terytorialnego wskazując, że istota samorządu leży w wyborze. Wybieralność organów samorządu pozwala rozpatrywać samorząd jako kategorię nie tylko prawną ale i społeczną. Zgodnie z ustępem 2 artykułu 169 wybory do organów stanowiących samorządu terytorialnego są powszechne, równe, bezpośrednie i odbywają się w głosowaniu tajnym. To, że wybory są wolne, rozumie się samo przez się. Wybory dokonane przez członków wspólnoty, zgodnie z ich prawem obywatelskim, są istotne z tego względu, że gdyby organy te pochodziły z mianowania, nie można by mówić o ich samodzielności (o której poniżej). Jednak ich mianowanie nie jest możliwe – byłoby bowiem sprzeczne z Konstytucją.

Skoro rozpatrujemy samorząd także jako kategorię społeczną, nie możemy nie zauważyć, że pod pojęciem samorządu terytorialnego dają się subsumować korporacje, stanowiące przymusowe związki mieszkańców poszczególnych jednostek tego samorządu. Sformułowanie, że samorząd jest korporacją (wspólnotą mieszkańców), każe poszukiwać jej podmiotu. Podmiotem tej wspólnoty jest społeczność zamieszkała na określonym obszarze, zorganizowana w terytorialny związek samorządowy, zarządzająca „swoimi” sprawami. Ponieważ społeczność ta nie jest w stanie realizować zadań in pleno, dlatego powołuje w drodze demokratycznych wyborów kolegialne organy wspólnoty i to one – a nie cała społeczność lokalna – wykonują zadania administracyjne.

Faktyczna realizacja istoty samorządu – i w prawnym i w socjologicznym jego sensie – wymaga znacznie szerszego bezpośredniego udziału członków grupy tworzącej samorząd w realizacji ich uprawnień władczych, niż tylko poprzez udział w wyborach. Dlatego – jak głosi artykuł 170 – członkowie wspólnoty mogą decydować, w drodze referendum, o sprawach dotyczących tej wspólnoty. Przedmiotem takiego referendum mogą być kwestie o charakterze merytorycznym dotyczące danej wspólnoty, a także sprawa odwołania pochodzącego z wyborów bezpośrednich organu samorządu terytorialnego.

Kadencyjność organów stanowiących samorządu powoduje periodyczność wyborów do tych ciał, co społeczności lokalnej (osobom uprawnionym do głosowania) daje możliwość merytorycznej oceny podejmowanych przez nie działań (społeczna kontrola) i politycznej weryfikacji osób odpowiedzialnych za te działania. Polityczna odpowiedzialność tych osób, nie posiadająca prawnego charakteru, realizowana jest przez organ stanowiący samorządu (radę) w stosunku do jego organu wykonawczego (zarządu), ale odpowiedzialność polityczną może również ponieść rada (sejmik) przed mieszkańcami. O odwołaniu rady (sejmiku) przed upływem kadencji mieszkańcy rozstrzygają właśnie w drodze referendum lokalnego. Tak rozumiany samorząd jest władzą uspołecznioną12, a to uspołecznienie gwarantuje właśnie zasada demokracji przedstawicielskiej.

1   2   3   4   5   6

Powiązany:

Legalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego iconPojęcie I istota samorządu terytorialnego

Legalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego iconGeneza I istota samorządu terytorialnego

Legalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego iconTerminy przeprowadzenia wyborów do organów jednostek samorządu terytorialnego oraz terminy referendów lokalnych w sprawie odwołania organów jednostek samorządu terytorialnego w trakcie kadencji

Legalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego iconFinanse samorządowe Istota I cechy samorządu terytorialnego

Legalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego iconAkty Prawa Miejscowego Samorządu Terytorialnego

Legalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego iconPrawa samorządowego w działaniu, zwłaszcza w zakresie zaspakajania lokalnych potrzeb zbiorowych, realizacji programów pomocowych oraz funkcjonowania organów samorządu terytorialnego

Legalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego iconZasady organizacji oraz rekrutacji członków Samorządowych Kolegiów Odwoławczych na Studia Podyplomowe „Kontrola jakości stosowania prawa przez organy samorządu terytorialnego” prowadzone przez Wydział Prawa I Administracji Uniwersytetu Łódzkiego

Legalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego iconFunkcjonowanie samorządu terytorialnego

Legalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego iconZarządzanie finansami samorządu terytorialnego

Legalna definicja samorządu terytorialnego. Istota samorządu terytorialnego w Konstytucji rp na tle europejskiego prawa konstytucyjnego iconDepartament Finansów Samorządu Terytorialnego

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom