Informacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym




Pobierz 141.03 Kb.
NazwaInformacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym
Data konwersji12.10.2012
Rozmiar141.03 Kb.
TypDokumentacja



Warszawa, 18 listopada 2004 r.


Pan Poseł

Zbigniew Nowak


Informacja na temat

prawa do petycji, skarg i wniosków w polskim systemie prawnym.


Prawo do petycji i jego gwarancje w Konstytucji z 1997 r.




Obecnie konstytucyjną podstawą prawa do składania wniosków, petycji i skarg jest art. 63 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483). Stanowi on, iż każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Prawo petycji nie podlega ograniczeniom wolności i praw człowieka i obywatela wprowadzanym w czasie stanu wojennego i wyjątkowego (art. 233 ust 1 i 3).


Z przepisu Konstytucji wynika, iż adresatem wskazanych środków są władze publiczne np. Sejm, Prezydent RP, minister, rada gminy, organ administracji. Na równi z petycjami, wnioskami, i skargami kierowanymi do władz publicznych, traktowane są wystąpienia do organizacji i instytucji społecznych, o ile organizacje i instytucje te wykonują zadania zlecone z zakresu administracji publicznej. Środki te powinny wówczas dotyczyć realizacji przez nie zadań zleconych.

Prawo petycji może być wykorzystywane indywidualnie przez daną osobę w jej sprawie, przez daną osobę w sprawie innej osoby za jej zgodą albo przez zbiorowość w jej interesie albo interesie innych zbiorowości albo osób. Z prawa petycji mogą też korzystać podmioty organizacyjne – np. stowarzyszenia, fundacje itp. Petycje, wnioski lub skargi mogą przyjmować formę wystąpienia publicznego np. listu otwartego, artykułu prasowego, przemówienia itp.1 Osobom korzystającym z prawa petycji służy ochrona, jaką Konstytucja deklaruje w związku z przynależną każdemu wolnością wyrażania poglądów i rozpowszechniania informacji (art. 54 ust. 1 Konstytucji).

Naturalnym uzupełnieniem prawa do wniosków, skarg i petycji jest uprawnienie do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to, przyznaje obywatelom Rzeczpospolitej art. 61 Konstytucji. Obejmuje ono również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne lecz odnoszące się do tych podmiotów.

Art. 63 Konstytucji in fine zakreślił obowiązek uregulowania szczegółowego trybu rozpatrywania petycji, wniosków i skarg w ustawie. Nakaz ten realizowany jest przez przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej KPA (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071) regulującym tą problematykę w dziale VIII tej ustawy noszącym tytuł Skargi i wnioski2. Przepisy tego działu, na mocy art. 2 KPA stosuje się do postępowania w sprawie skarg i wniosków przed wszystkimi organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych, więc również do postępowania przed Sejmem. Taką opinię wyraził również w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego J. Borkowski3, twierdząc iż zakresem stosowania przepisów działu VIII KPA powinny być objęte wszystkie organy władzy publicznej, a wiec zaliczane do władzy ustawodawczej, jak i wykonawczej oraz sądowniczej. Pogląd ten znalazł odzwierciedlenie w praktyce funkcjonowania systemu obsługi pism napływających do Sejmu, do których stosuje się odpowiednio przepisy KPA. Do obsługi nadesłanej do parlamentu korespondencji powołane zostało Biuro Listów i Skarg Kancelarii Sejmu.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż nie można zgodzić się z tezą, jakoby brak było w odniesieniu do Sejmu, ustawy regulującej zasady realizacji prawa obywateli do składania petycji, skarg i wniosków. Inną sprawą jest ocena właściwości (adekwatności i spójności) obecnego sposobu realizacji tych praw, w kontekście stosowania przepisów KPA do procedury skargowej i wnioskowej w Sejmie (o czym niżej).

Prawo do petycji na gruncie KPA



Zgodnie z art. 221 § 2 § 3 KPA petycje, skargi i wnioski można składać w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą. Petycje, skargi i wnioski mogą być składane do: organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych, organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Ponadto, dotyczyć one mogą również działalności organów przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych.

Organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy organizacji społecznych - rozpatrują oraz załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej właściwości.

Z konstrukcji omawianych przepisów wynika, iż KPA traktuje petycję jako szczególną formę wniosków. Zdaniem W. Orłowskiego, za petycję należy uznać wniosek złożony przez grupę osób w interesie publicznych lub indywidualnym, podczas gdy wniosek składa jeden podmiot. Autor uznaje zatem, że obecne prawo występowania z wnioskami jest indywidualnym prawem jednostki, składane zaś wnioski zbiorowe należy określić jako petycje i nie istnieje natomiast różnica, jeżeli chodzi o przedmiot petycji i wniosku. Natomiast P. Winczorek rozróżnienie między petycją a wnioskiem, widzi raczej w przedmiocie obu środków. Celem petycji jest skłonienie władz do zajęcia określonego stanowiska w jakiejś sprawie lub podjęcia oczekiwanej przez zainteresowanego decyzji. Wniosek jest natomiast propozycją rozwiązania jakiegoś problemu we wskazany przez wnioskodawcę sposób, podjęcia decyzji, której treść wnioskodawca sugeruje itp.

Niezależnie od przyjętej koncepcji, należy uznać, że do rozpatrywania petycji stosować należy posiłkowo procedurę zawartą w Kodeksie postępowania administracyjnego4. Bardzo często wystąpienia do władz łączą elementy petycji, wniosku i skargi5.


Przedmiotem petycji (wniosku) mogą być wszelkie czynności prawne, a zatem ogólne i indywidualne akty prawne, jak również akty faktyczne lub brak czynności właściwych organów lub pracowników (bezczynność, zaniechanie). Zgodnie z postanowieniami art. 241 KPA, przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności.

Wnioski składa się do organów właściwych ze względu na przedmiot wniosku. Organ właściwy do załatwienia wniosku powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. O sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi (art. 246. § 1 KPA). Wnioskodawcy służy też prawo wniesienia skargi w przypadku niezałatwienia wniosku w terminie.

Według art. 227 KPA przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego.

Zgodnie z poglądami doktryny różnica między wnioskiem a skargą polega na tym, że skargę wnosi się przeciw czynnościom będącym w toku lub już dokonanym albo też przeciw istniejącym sytuacjom, np. bezczynności. W skardze zwraca się uwagę na nieprawidłowości czyjegoś działania i żąda się ich usunięcia, naprawienia powstałej szkody, ukarania winnych itp. Wskazuje się ponadto, że w przeciwieństwie do skargi wniosek zawsze dotyczy przyszłości. Elementem charakterystyki wniosku czy petycji jest ich ofensywność w ochronie praw i interesów jednostki wynikająca z tego, że wniosek (petycja) zmierza do zmian w organizacji lub w stanie prawnym.

Jedną z gwarancji realizacji omawianych praw, jest odpowiedzialność porządkowa lub dyscyplinarna pracownika organu państwowego, pracownika samorządowego oraz organu organizacji społecznej, winnego niewłaściwego i nieterminowego załatwiania skarg i wniosków. Nikt nie może być narażony na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu złożenia skargi lub wniosku albo z powodu dostarczenia materiału do publikacji o znamionach skargi lub wniosku, jeżeli działał w granicach prawem dozwolonych (art. 225 § 1 KPA).

Organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy organizacji społecznych obowiązane są przyjmować obywateli w sprawach skarg i wniosków w ustalonych przez siebie dniach i godzinach (art. 253 § 1 KPA). Natomiast kierownicy tych organów lub wyznaczeni przez nich zastępcy obowiązani są przyjmować obywateli w sprawach skarg i wniosków co najmniej raz w tygodniu. Informacja o dniach i godzinach przyjęć powinna być wywieszona na widocznym miejscu w siedzibie danej jednostki organizacyjnej oraz w podporządkowanych jej jednostkach organizacyjnych.

Skargi i wnioski składane i przekazywane do organów państwowych, organów samorządu terytorialnego i innych organów samorządowych i organów organizacji społecznych oraz związane z nimi pisma i inne dokumenty rejestruje się i przechowuje w sposób ułatwiający kontrolę przebiegu i terminów załatwiania poszczególnych skarg i wniosków (art. 254 KPA).

Zwierzchni nadzór nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków składanych do sądów sprawuje Krajowa Rada Sądownictwa, a do innych organów i jednostek organizacyjnych - Prezes Rady Ministrów (art. 257 KPA). Nadzór i kontrolę nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków sprawują w odpowiednim, wskazanym w ustawie zakresie ministrowie, właściwi rzeczowo ministrowie we współdziałaniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, terenowe organy administracji rządowej, organy wyższego stopnia oraz właściwe organy naczelne, Prezes Rady Ministrów i wojewodowie, statutowe organy nadzorcze organizacji społecznych oraz organy wyższego stopnia, zaś w organach naczelnych tych organizacji - organ administracji rządowej sprawujący nadzór nad działalnością danej organizacji. Organy sprawujące nadzór dokonują okresowo ocen przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków przez organy i jednostki organizacyjne poddane ich nadzorowi.

Realizacja prawa petycji w Sejmie



Aktualnie, do rozpatrywania petycji, skarg i wniosków kierowanych do Sejmu właściwa jest wyodrębniona organizacyjnie jednostka organizacyjna Kancelarii Sejmu – Biuro Listów i Skarg. Zgodnie z załącznikiem do zarządzenia Nr 10 Szefa Kancelarii Sejmu z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Kancelarii Sejmu do zadań Biura Listów i Skarg należy:

  1. rozpatrywanie korespondencji odnoszącej się do Sejmu i Kancelarii Sejmu oraz udzielanie nadawcom odpowiedzi,

  2. udzielanie odpowiedzi na listy adresowane do Marszałka i Wicemarszałków Sejmu, przewodniczących komisji sejmowych oraz kierownictwa Kancelarii Sejmu, pozostające poza bezpośrednim zainteresowaniem tych osób,

  3. rozpatrywanie korespondencji (listów, skarg i wniosków) nie należącej do właściwości Sejmu i Kancelarii Sejmu według odrębnie określonych zasad,

  4. analizowanie treści korespondencji z punktu widzenia wykorzystania w informacjach zbiorczych oraz formułowanie wniosków do realizacji funkcji kontrolnych i legislacyjnych Sejmu,

  5. analizowanie treści korespondencji wpływającej do Sejmu i komisji sejmowych,
    ze szczególnym uwzględnieniem wniosków co do treści obowiązujących
    i projektowanych regulacji ustawowych,

  6. analizowanie treści korespondencji z punktu widzenia opinii społecznej o stosowaniu prawa,

  7. opracowywanie, na podstawie korespondencji, informacji na rzecz Prezydium Sejmu, komisji sejmowych oraz kierownictwa Kancelarii Sejmu o istotnych problemach, szczególnie mających związek z pracami legislacyjnymi Sejmu
    i komisji sejmowych,

  8. opracowywanie sygnalnych informacji o istotnych problemach wynikających
    z korespondencji nadsyłanej do Marszałka i Wicemarszałków Sejmu oraz kierownictwa Kancelarii Sejmu, według zasad określonych przez adresatów,

  9. gromadzenie danych, ich przetwarzanie, analizowanie i opracowywanie informacji statystycznych z bazy danych o korespondencji.

Z Biurem Listów i Skarg w sprawach związanych z obiegiem, analizą i udzielaniem odpowiedzi na wnioski, skargi, petycje i protesty kierowane do Sejmu i jego organów, a dotyczące zakresu działania danej komisji sejmowej, współpracują sekretariaty tych komisji (§ 3 Regulaminu prowadzenia sekretariatów komisji sejmowych wydanym na podstawie § 25 ust. 1 pkt 2 załącznika do zarządzenia Nr 10 Szefa Kancelarii Sejmu z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Kancelarii Sejmu).

Biuro Listów i Skarg przy rozpatrywaniu napływającej do Sejmu korespondencji na mocy art. 2 KPA opiera się na przepisach tego kodeksu. Wobec istotnej odmienności tak zadań jak i trybu funkcjonowania Sejmu, stosowanie niektórych przepisów procedury administracyjnej nastręczać może w praktyce znaczne problemy. Wskazać tu można następujące kwestie:


  1. art. 223 § 1 KPA i problematykę określania właściwości rzeczowej w zakresie skarg i wniosków, która związana jest z zakresem działalności Sejmu (czy zakres ten wyznacza wyłącznie problematyka działalności legislacyjnej sensu stricte, czy ogólnie obszar merytorycznych prac Sejmu; czy taki obszar prac Sejmu obejmuje wyłącznie zagadnienia będące aktualnie przedmiotem prac, czy również inne, np. wnioski de lege ferenda)).

  2. art. 229 KPA, regulujący zasady wyznaczania organu właściwego do rozpatrywania skarg dotyczących zadań lub działalności organu, którego skarga dotyczy (np. w odniesieniu do rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa jest to wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa)

  3. art. 242 § 1 KPA wskazujący organ właściwy do rozpatrywania składanych wniosków (wnioski składa się do organów właściwych ze względu na przedmiot wniosku – rodzi się pytanie czy Biuro Studiów i Skarg, jako jednostka organizacyjna Kancelarii Sejmu, może wykonywać w tym względzie zadania Sejmu)

  4. Art. 253 § 2 KPA nakładający na m.in. kierowników organów państwowych (lub wyznaczonych przez nich zastępców) obowiązek przyjmowania obywateli w sprawach skarg i wniosków co najmniej raz w tygodniu.

  5. Art. 257 KPA, ustalający, iż zwierzchni nadzór nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków składanych do sądów sprawuje Krajowa Rada Sądownictwa, a do innych organów i jednostek organizacyjnych - Prezes Rady Ministrów (sprawowanie nadzoru nad załatwianiem skarg i wniosków składanych do Sejmu przez Prezesa RM byłoby sprzeczne z zasadą trójpodziału władzy i wydaje się w świetle Konstytucji niedopuszczalne).


Wskazany stan realizacji prawa do petycji do Sejmu (Senatu) uznać można wobec powyższego za niewystarczający, a rozważenie ewentualnego uzupełnienia regulacji w tym zakresie za uzasadnione. Analizując wskazaną problematykę należy mieć na uwadze, iż zasadniczo pisma kierowane do Sejmu, z racji przedmiotu jego działalności (stanowienie norm o charakterze generalnym i powszechnie obowiązującym), formułowane być powinny w interesie publicznym, a nie jednostkowym. Ich zakres przedmiotowy, jak wskazano powyżej w pkt. a), może być bardzo różnorodny.


Możliwość utworzenia Komisji ds. Petycji w oparciu o aktualny stan prawny (bez zmiany Konstytucji)



Zgodnie z art. 110 Konstytucji, komisje sejmowe powołuje Sejm (komisje stałe oraz komisje nadzwyczajne). Zasadniczo organizację wewnętrzną i porządek prac Sejmu oraz tryb powoływania i działalności jego organów, jak też sposób wykonywania konstytucyjnych i ustawowych obowiązków organów państwowych wobec Sejmu określa regulamin Sejmu uchwalony przez Sejm (art. 112 Konstytucji). Wyjątkowo jedynie, materii tej dotyczy regulacja ustawowa – na takiej podstawie, na skutek wyraźnego wskazania Konstytucji (art. 111) działają komisje śledcze do zbadania określonej sprawy.


Ponieważ jak wskazuje art. 63 Konstytucji w zdaniu drugim: tryb rozpatrywania petycji, wniosków i skarg określa ustawa, wykluczone jest by materia ta6 uregulowana była w Regulaminie Sejmu. Możliwe jest zarówno pozostawienie jej w dalszym ciągu w KPA – jednak z wyraźnym zaznaczeniem w ustawie odrębności odnoszących się do Sejmu, bądź przeniesienie do nowej odrębnej ustawy.

Stwierdzić należy jednak, iż w kwestiach organizacji i funkcjonowania organów Sejmu (np. komisji ds. petycji) przy rozpatrywaniu petycji, skarg czy wniosków, ustawa mogłaby (powinna) odsyłać do Regulaminu Sejmu. Nawiązując bowiem do niedawnego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie K 38/03 oraz do wcześniejszego orzeczenia z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie K8/99konstytucyjny nakaz regulacji ustawowej danej materii, w odniesieniu do Sejmu należy rozpatrywać łącznie z zasadą autonomii regulaminowej parlamentu określonej w art. 112 Konstytucji. Zasada autonomii parlamentu uzasadnia wprowadzanie wyjątków od zasady nieograniczonego zakresu przedmiotowego ustawy, w szczególności w przypadku gdy dana regulacja nie dotyczy bezpośrednio praw podmiotowych obywateli lub nie jest kwestią o takim znaczeniu, które uzasadniałoby potrzebę uregulowania jej w ustawie. Regulamin nie może wkraczać w materie zastrzeżone dla ustawy (do których należy w szczególności sfera praw i obowiązków jednostki), co oznacza, że przepisy regulaminu sejmowego nie mogą samoistnie nakładać obowiązków na jednostkę i inne podmioty prywatne występujące w obrocie prawnym ani konkretyzować obowiązków nałożonych przez ustawę na te podmioty.

Jak stwierdził Trybunał, w przypadku kompetencji należących do organów kolegialnych, np. komisji sejmowych, należy rozróżnić:

  1. określenie przedmiotu i zakresu kompetencji oraz podstawowych zasad procedury niezbędnej do ich realizacji,

  2. oraz szczegółowe, wewnętrzne zasady obradowania danego organu kolegialnego, do których należą m.in. zasady dotyczące zwoływania posiedzeń, prowadzenia obrad i porządku głosowania oraz szczegółowe prawa i obowiązki członków organu kolegialnego związane z udziałem w obradach.

Pierwsza grupa spraw wymaga zawsze uregulowania w konstytucji lub w ustawie. Natomiast druga grupa zagadnień może zostać przekazana do unormowania w regulaminie danego organu, w ramach przyznanej mu przez prawo autonomii regulaminowej. Bez znaczenia jest przy tym fakt, że wymienione szczegółowe zasady obradowania danego organu znajdują zastosowanie również przy realizacji kompetencji dotyczących statusu jednostki. Ten wniosek znajduje również zastosowanie do nakazu ustawowej regulacji trybu rozpatrywania petycji, wniosków i skarg.

W świetle przepisów Konstytucji oraz powyższych wywodów, powołanie ewentualnej Komisji ds. Petycji, nie wymaga zmiany Konstytucji i może być dokonane poprzez zmianę Regulaminu Sejmu (komisja stała). Do jej trybu działania znajdować mogą zastosowanie te wszystkie przepisy i reguły ogólne, które odnoszą się do wszystkich komisji sejmowych (które z natury rzeczy zawarte są (i muszą być) w regulaminie Sejmu). Natomiast odesłanie do ustawy z art. 63 Konstytucji odnosiłoby się do tych elementów trybu działania, które są odrębnie ujmowane wobec trybu działania pozostałych komisji sejmowych i dotyczyłoby realizacji uprawnień obywateli do składania petycji, wniosków i skarg.


Zwrócić należy jednak uwagę na to co może być aktualnie przedmiotem prac komisji. Zgodnie z art. 17 Regulaminu Sejmu, komisje sejmowe są organami powołanymi do:

    1. rozpatrywania i przygotowywania spraw stanowiących przedmiot prac Sejmu,

    2. wyrażania opinii w sprawach przekazanych pod ich obrady przez Sejm, Marszałka Sejmu lub Prezydium Sejmu,

    3. a ponadto są one organami kontroli sejmowej w zakresie określonym Konstytucją i ustawami.

Przedmiotem prac Sejmu, o którym mowa w powyższym punkcie 1, jest zgodnie z Art. 95 Konstytucji:

  1. sprawowanie władzy ustawodawczej w Rzeczypospolitej Polskiej,

  2. oraz sprawowanie kontroli nad działalnością Rady Ministrów w zakresie określonym przepisami Konstytucji i ustaw.

Jak widać, w zakresie tym nie mieści się rozpatrywanie petycji, skarg i wniosków składanych przez obywateli. Wynika z tego, iż w razie wyrażenia przez Sejm woli powołania Komisji ds. Petycji, konieczne byłoby uzupełnienie art. 17 Regulaminu Sejmu, o punkt, który obejmowałby rozpatrywanie i udzielanie odpowiedzi na petycje, skargi i wnioski w sprawach stanowiących przedmiot prac Sejmu.

Warto zwrócić uwagę, iż obecnie w Sejmie trwają prace nad zmianą Regulaminu, która realizować będzie w pełni inne prawo obywateli, jakim jest prawo do dostępu do informacji. W tym przypadku jednak, art. 61 ust 4 stanowi wprost, iż tryb udzielania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne określają w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy.


Uzupełnienie niniejszej opinii o część dotyczącą rozwiązań prawnych w zakresie systemów rozpatrywania petycji przez parlamenty Niemiec i Czech nastąpi (zgodnie z przeprowadzona rozmową telefoniczną) po deklarowanym dostarczeniu przez Pana Posła niemieckiej ustawy regulującej prace Komisji Petycyjnej w Bundestagu.

Sporządził: Jan Lipski – ekspert ds. legislacji



Akceptował: Dyrektor Biura Studiów i Ekspertyz


Wiesław Staśkiewicz


Deskryptory bazy REX:

Konstytucja, Skargi i wnioski, Petycje, Postępowanie administracyjne. Komisje sejmowe


1 P. Winczorek: Komentarz do Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, Warszawa 2000 r., s. 86.

2 Pierwszy artykuł tego działu - art. 221 w § 1 wprost statuuje, iż dyspozycje zawartych w nim przepisów wypełniają obowiązek ustawowego uregulowania trybu rozpoznawania petycji, skarg i wniosków: „Zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami niniejszego działu”.

3 B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz, Warszawa 2003, s. 24.

4 Tak: W. Orłowski: Prawo składania petycji, wniosków i skarg [w:] Wolności i prawa polityczne Tom III, Zakamycze 2002 r., s. 158-159.

5 P. Winczorek: Komentarz do Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, Warszawa 2000 r., s. 85.

6 Termin "tryb" oznacza "ustalony porządek, zwyczaj załatwiania określonych spraw; metodę postępowania, sposób, system" (Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, Warszawa 1989, t. 3, s. 540).



Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Informacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym iconO wielkości wpływu I treści skarg, wniosków, petycji I listów rozpatrzonych

Informacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym iconO wielkości wpływu I treści skarg, wniosków, petycji I listów rozpatrzonych

Informacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym iconMinisterstwo sprawiedliwości informacja o sposobie przyjmowania I załatwiania skarg I wniosków

Informacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym iconInformacja w sprawie zasad rozpatrywania skarg I wniosków w Głównym Inspektoracie Weterynarii

Informacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym iconKara w polskim systemie prawa karnego

Informacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym iconCharakterystyka ilościowa załatwionych skarg I wniosków

Informacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym iconBiuro Infrastruktury ewidencje I rejestry Rejestr skarg I wniosków

Informacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym iconRodzina w systemie prawnym – U. Nowicka 2009/1010

Informacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym iconPropozycje pilnych zmian w systemie prawnym szkolnictwa wyższego warunkujące wprowadzenie zasad rzetelnej konkurencji

Informacja na temat prawa do petycji, skarg I wniosków w polskim systemie prawnym iconMiejsce prawa cywilnego w porządku prawnym- zasady wyodrębniania

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom