Gospodarka otwarta




Pobierz 283.17 Kb.
NazwaGospodarka otwarta
strona1/9
Data konwersji12.10.2012
Rozmiar283.17 Kb.
TypDokumentacja
  1   2   3   4   5   6   7   8   9
ROZDZIAŁ 16

GOSPODARKA OTWARTA



Chiński jedwab za węgiel; czipy za „Żubrówkę”: narody handlują ze sobą. Załatw mi pracę w Hamburgu; „Opel” zbudował fabrykę na Śląsku: zasoby płyną z kraju do kraju. Gospodarki stają się coraz bardziej otwarte.

16.1. MIĘDZYNARODOWA WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA


W XX w. wywołany rozwojem technologii kilkudziesięciokrotny spadek kosztów transportu (np. postęp w budowie statków) i łączności (np. internet) spowodował szybki wzrost obrotów handlu zagranicznego i przepływów kapitału. Gwałtowny rozwój międzynarodowej współpracy gospodarczej sprawił, że w drugiej połowie


Ramka 16.1.

Integracja gospodarcza


Integracja gospodarcza to scalanie gospodarek np. grupy krajów (efektem jest np. swoboda przepływu gotowych dóbr i zasobów miedzy tymi krajami) i przenosze-nie uprawnień władz krajowych na szczebel ugrupowania (np. do emisji pienią-dza). Przykładem jest integracja europejska.

Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) utworzyło w 1957 r. 6 krajów (RFN, Francja, Włochy, Benelux) (tzw. Traktat Rzymski). Stworzono unię celną (brak ceł wewnętrznych, wspólne cło zewnętrzne), a także finansowane ze składek programy (np. Wspólna Polityka Rolna, dbająca o wysokie ceny artykułów rol-nych; Fundusz Zmian Strukturalnych, wspierający rozwój najbiedniejszych regio-nów Wspólnoty). Do EWG dołączyły kolejno: Dania, Irlandia, Wielka Brytania, Grecja, Hiszpania, Portugalia, Austria, Finlandia i Szwecja. W 1995 r. Wspólnota zmieniła nazwę na Unię Europejską (UE). Celem UE była unia walutowa, gospo-darcza i polityczna (np. wspólne europejskie obywatelstwo). Najważniejsze organy UE to: Komisja Europejska, Parlament Europejski, Trybunał Sprawiedliwości. 1 maja 2004 r. do UE przystąpiły Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Pol-ska, Słowacja, Słowenia, Węgry.

Budowę unii walutowej (wspólny pieniądz i system finansowy) przyśpie-szono w 1979 r., tworząc Europejski System Walutowy. Powstał Europejski Me-chanizm Kursowy (ang. Exchange Rate Mechanism, ERM); należące doń kraje zo-bowiązały się nie dopuścić do wahań kursu swoich walut o więcej niż ± 2,25% (korekty kursów musieli zaakceptować wszyscy). Stopniowo zaprzestano dewalu-acji; wyrównały się tempa krajowej inflacji; spadło ryzyko kursowe w handlu.

W 1987 r. członkowie Wspólnoty ratyfikowali Jednolity Akt Europejski. Harmonizacja podatków, usunięcie pozataryfowych barier w handlu (np. uciążli-wych kontroli granicznych) oraz ograniczeń przepływów czynników produkcji i kapitału finansowego doprowadziły do powstania od grudnia 1992 r. europejskiego rynku wewnętrznego. Skutkiem były bardziej efektywna alokacja zasobów, ko-rzyści skali, intensyfikacja konkurencji.

W 1991 r. zawarto Traktat z Maastricht. Zgodnie z nim w 1999 r., speł-niwszy wiele kryteriów (m. in. niska inflacja i stopy procentowe, dwa lata „stażu” w ERM bez dewaluacji waluty, deficyt budżetu nie większy niz 3% PKB, stosunek długu publicznego do PKB nie większy niż 60%), 11 krajów europejskich utwo-rzyło Unię Gospodarczą i Walutową (ang. Economic and Monetary Union, EMU) ze stałymi kursami walutowymi, zintegrowanym rynkiem finansowym i Europej-skim Bankiem Centralnym we Frankfurcie, wyznaczającym stopę procentową dla wprowadzonej do obiegu w 2002 r. wspólnej waluty euro.

* * *

Inne, poza Unią Europejską, wielkie ugrupowania integracyjne to m. in. NAFTA (ang. North American Free Trade Agreement), ASEAN (ang. Association of South East Asian Nations), MERCOSUR (hiszp. Mercado Común del Cono Sur).


XX w. ekonomiści zaczęli mówić o integracji, a potem o globalizacji gospodarek.


Ramka 16.2. Globalizacja


„Globalizacja” jest nazwą wieloznaczną. Dla jednych oznacza ona tylko szybki rozwój technologii i związane z nim powstawanie jednolitej gospodarki świato-wej. Inni nazywają tak wszystkie skutki powstawania gospodarki globalnej, np. wykształcanie się ponadpaństwowych ośrodków władzy, ujednolicenie kultury w skali światowej.

Oto typowa definicja globalizacji: „Globalizacja gospodarki światowej jest procesem poszerzenia i pogłębienia się współzależności między krajami i regiona-mi wskutek rosnących przepływów międzynarodowych oraz działalności korpora-cji transnarodowych, co prowadzi do jakościowo nowych powiązań między firma-mi, rynkami i gospodarkami.”A Jako przyczynę globalizacji wskazuje się kilka wspierających się czynników. Chodzi o: 1) liberalizację handlu światowego i zno-szenie barier utrudniających przepływ towarów; 2) deregulację rynków finanso-wych i liberalizację międzynarodowych przepływów kapitału; 3) reformy rynko-we, które u schyłku XX w. dokonały się w wielu krajach (liberalizacja, deregula-cja, prywatyzacja); 4) rozpowszechnienie się nowych technologii informatycz-nych i telekomunikacyjnych.

Entuzjaści globalizacji („globaliści”) twierdzą, że globalizacja potężnie i korzystnie wpływa na współczesne stosunki międzynarodowe; np. ich zdaniem globalizacja sprzyja wzrostowi gospodarczemu na całym świecie. Przeciwnicy globalizacji („antyglobaliści”) krytykują globalizację (np. sądzą oni, że powoduje ona zwiększenie się nierówności w poszczególnych krajach i między krajami).

Są jeszcze sceptycy, którzy twierdzą, że globalizacja nie jest nieuchronna. Ich zdaniem gospodarowanie na świecie ma charakter regionalny, nie globalny (triada regionów: Unia Europejska, Stany Zjednoczone, Japonia). Sugeruje się, że mówienie o globalizacji jest przejawem mody intelektualnej i świadectwem tra-piącego nauki społeczne braku precyzji, a nawet, że cała ta koncepcja maskuje je-dynie dążenie do amerykanizacji („macdonaldyzacji”, „westernizacji”) świata.

---------------------------------------------------------------------------------------------------

A Zob. Globalizacja. Mechanizmy i wyzwania (praca zbiorowa pod red. B. Liberskiej), PWE, Warszawa 2002, s. 20. Oczywiście integrację gospodarczą można uznać za część tak rozumianej globalizacji.

  1   2   3   4   5   6   7   8   9

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Gospodarka otwarta iconPlan ćwiczeń nr 2 z Makroekonomii 1 Gospodarka otwarta: podstawowe pojęcia

Gospodarka otwarta iconStenogram z konwersatorium „Czwartki u Ekonomistów” nt. ”Otwarta nauka” I „otwarta edukacja”

Gospodarka otwarta iconRynek I gospodarka rynkowa jaka jest zasadnicza różnica między gospodarką naturalną a gospodarką rynkową?

Gospodarka otwarta iconLekcja 36 Dział: Gospodarka Temat: Gospodarka średniowiecznej Europy I Polski

Gospodarka otwarta iconLekcja 37 Dział: Gospodarka Temat: Gospodarka europejska w epoce nowożytnej

Gospodarka otwarta iconPolska gospodarka jest w pełni gospodarką rynkowa

Gospodarka otwarta iconZ otwartą przyłbicą

Gospodarka otwarta iconLekcja otwarta z języka polskiego

Gospodarka otwarta iconPolitechnika Otwarta III międzynarodowa

Gospodarka otwarta iconPolitechnika Otwarta III międzynarodowa

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom