Polityka kulturalna




Pobierz 167.32 Kb.
NazwaPolityka kulturalna
strona1/4
Data konwersji17.10.2012
Rozmiar167.32 Kb.
TypDokumentacja
  1   2   3   4
Polityka kulturalna


Opracowali:

Tomasz Saulewicz 17593

Małgorzata Brulińska 17543

Wojciech Zdziennicki 17611

Tomasz Macewicz 17573

Natalia Wojtasiak 17607

Marek Wysłocki 17609


Na początku warto odpowiedzieć sobie na pytanie czym właściwie jest kultura? Termin ten wywodzi się się od łacińskiego słowa cultura i odnosiło się do uprawy roli, jednak jednoznaczne określenie znaczenia słowa kultura w nowoczesnym sensie nie istnieje. Różne dyscypliny naukowe, szkoły naukowe i autorzy starali się formułować definicję tego słowa, jednak każdy z nich skupiał uwagę na jednych aspektach, jednocześnie pomniejszając rolę innych. Tak więc, żeby dać w miarę przejrzysty obraz złożoności pojęcia, przygotowałem kilka definicji(z około 170, które istnieją), które w lepszym czy gorszym stopniu opisują kulturę.

"Kultura, czyli cywilizacja, jest to złożona całość, która obejmuje wiedzę, wierzenia, sztukę, moralność, prawa, obyczaje oraz inne zdolności i nawyki nabyte przez ludzi jako członków społeczeństwa." Edward Burnett Tylor

"Kultura jest integralną całością składającą się z narzędzi i dóbr konsumpcyjnych, twórczych zasad różnych grup społecznych, ludzkich idei i umiejętności, wierzeń i obyczajów." Bronisław Malinowski

"Kultura to przekazane i wytworzone treści i wzory wartości, idei i innych symbolicznie znaczących systemów, będące czynnikami kształtującymi ludzkie zachowania oraz wytwory stanowiące produkt zachowania." Alferd Kroeber , Talcott Parsons

W znaczeniu najszerszym kultura obejmuje to wszystko, co w zachowaniu się i wyposażeniu członków społeczeństw ludzkich stanowi rezultat zbiorowej działalności” encyklopedia PWN

Którejkolwiek z tych definicji byśmy nie wybrali – nie będzie ona w stu procentach opisywała wszystkich aspektów pojęcia kultury.

Korzenie kultury europejskiej

Tradycyjnie za korzenie kultury europejskiej uważany jest Antyk i Biblia, jednak istnieją również głosy (prof.Lech Leciejewicz) mówiące o korzeniach Europy w okresie wczesnego średniowiecza, kiedy to granica pomiędzy cywilizowanym południem a barbarzyńską północą zaczęła się zacierać. W tym samym kontakście możemy mówić o tworzeniu się tożsamości europejskiej, która umownie zaczęła się kształtować w VIII wieku,po bitwie pod Poiters, kiedy to po raz pierwszy użyto pojecia europejczyk. Można powiedzieć, że tożsamość europjeska rozwijała się pod wpływem antagonizmu w stosunku do świata arabskiego, który zagrażał Europie. Tak więc swoją rolę odegrały wyprawy krzyżowe, najazdy mongolskie czy wkroczenie arabów do Europy pod postacią państwa ottomańskiego.

Przechodząc do bardziej współczesnych czasów, należy poruszyć definicję sektora kultury (nazywanego też sektorem kreatywnym) oraz jego dziedziny . I tak zgodnie z podziałem dokonanym przez Eurostat możemy wyróżnić: (czyt.slajd).

Reklama, produkcja masowa, poświącanie jakości na rzecz ilości i czasu, pragnienie coraz większych i lepszych przedmiotów – to problemy komercjonizmu, który nie ominął kultury. Przemysł kulturowy to w dzisiejszych czasach ogromny biznes zatrudniający 3,1% (5mln osób)ogółu pracujących w UE(UE-25 2004 rok) i osiągający obroty na poziomie 654mld Euro(dane na rok 2003).Oczywiście Unia Europejska wystosowała odpowiedź na to zjawisko poprzez liczne programy, o których będzie mowa w dalszej części prezentacji.

Kolejnym etapem naszej prezentacji jest polityka audiowizualna i medialna . Jest to istotny element

i niewątpliwie wymaga omówienia. Polityka ta wdrażana jest na kilka sposobów:

  1. Poprzez regulacje prawne : Dyrektywę o audiowizualnych usługach medialnych oraz dyrektywę o telewizji bez granic . Poprzez zalecenia dotyczące ochrony dzieci/nieletnich w internecie oraz zalecenie dotyczące Europejskiego dziedzictwa filmowego.

  2. Programy finansujące – np. MEDIA , które mają na celu uzupełnianie systemów państwowych

  3. Inne środki – promowanie rozpowszechniania dzieł kultury przez internet – content online

Zwiększanie świadomości obywateli Unii o mnogości form przekazu medialnego, czy to reklam, filmów czy treści online – media literacy

  1. Działania poza UE – Działania te obejmują głównie reprezentowanie i ochronę europejskich interesów kulturalnych na forum WTO.

Dyrektywia o telewizji bez granic:

Uwzględnia ona ciekawy aspekt reklamy w telewizji i filmach. I tak kilka ciekawych informacji:

  1. Od końca 2009 zdefiniowany prawnie będzie tzw.”product placement” – czyli umieszczanie znanych produktów i marek w filmach.

  2. Reklamy nie mogą trwać dłużej niż 12 minut w ciągu godziny

  3. Programy informacyjne, programy dla dzieci, filmy(z wyłączeniem seriali) można przeywać co 30 minut. Inne programy nie mają ograniczeń – a więc program rozrywkowy może być przerywany co 5minut( byleby zachować limit 12 minut na godzinę)

  4. Transmisje religijne nie mogą być przerywane blokami reklamowymi.



Z inspiracji europejskiej Unii Federalistów, w dniach 7-10 maja 1948 roku w Hadze, odbył się zjazd zwolenników federacji Europy. Uczestniczyło w nim 750 deputowanych z 19 krajów Europy. Kongresowi przewodniczył Winston Churchill. Kongres obradował w trzech Komisjach: Politycznej, Ekonomicznej i Społecznej oraz Komisji do Spraw Kultury, której przewodniczył hiszpański pisarz Salvador Madariaga, w asyście Denisa de Rougemonta. Zebrani jednomyślnie opowiedzieli się za budową zjednoczonej Europy. Rezultatem bezpośrednim Kongresu było między innymi:

powstanie Ruchu Europejskiego (1948)

utworzenie Rady Europy (1949)

utworzenie Europejskiego Centrum Kultury (l950), którego dyrektorem został Denis de Rougemont. Utworzenie specjalnej Komisji do Spraw Kultury, na równi z Komisją Polityczną oraz i Społeczną, było świadectwem tego, iż wizjonerzy przyszłej zjednoczonej Europy znaczenie kultury dla procesu integracji i kontynentu europejskiego traktowali na równi z gospodarką i polityką. Pierwszym organem, który zainteresował się obszarem kultury w państwach członkowskich była Rada Europy. Działania organizacji ukierunkowane na tworzenie tożsamości wspólnotowej, nawiązywanie współpracy tran granicznej doprowadziły do podpisania w 1954r Europejskiej Konwencji Kulturalnej. Dokument określa postawy współpracy międzynarodowej i wyznacza fundamentalne kierunki rozważań nad polityką kulturalną UE. Efektem działalności Rady Europy jest też Konwencja o Ochronie Architektonicznego Dziedzictwa Kulturowego Europy (1985r) oraz Konwencja o Telewizji Ponadgranicznej (1989r) regulująca prawnie przepływ przez granicę usług w dziedzinie programów telewizyjnych.

Polityka kulturalna UE ma podwójny cel: ochronę różnorodności i bogactw oraz troskę o ich wzajemne poznawanie, rozwój i akceptację. UE traktuje kwestie kulturowe jako sferę narodowej suwerenności i dlatego nie dąży do ich ujednolicania ani wprowadzenia wspólnego prawa regulującego politykę kulturalną. Włącza się jedynie do tych projektów kulturalnych, które przekraczają możliwości i kompetencje poszczególnych krajów. Po raz pierwszy kulturowy wymiar integracji europejskiej uznano poprzez zapis w Traktacie z Maastricht (1992r) potwierdzony w art. 151 Traktatu Amsterdamskiego (1997r).

UE wspiera następujące przedsięwzięcia w obszarze polityki kulturalnej:

- podnoszenie poziomu wiedzy i szerzenie kultury i historii narodów europejskich

- zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego o znaczeniu europejskim

- niekomercyjną wymianę kulturalną

- wzajemne poznawanie dzieł

- wspieranie współpracy kulturalnej europejczyków

- twórczość artystyczną i literacką, w tym audiowizualną

Podkreślając ważność kultury w procesie integracji europejskiej UE powołała Dyrekcję Generalną – Edukacja i Kultura (1999r). Obszarem tym zajmuje się również Rada UE , wyznaczając ogólne kierunki polityki kulturalnej, wydając zalecenia i rezolucje. Już w latach 70 podjęto wiele rezolucji wzywając w nich do podejmowania inicjatyw w dziedzinie kultury europejskiej. W 1974r Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której po raz pierwszy wyrażono potrzebę działania Wspólnoty w obszarze kultury, w szczególności w celu ochrony dziedzictwa kulturowego. Od 1993r Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską stanowi podstawę prawną działań dotyczących ochrony i rozwoju dziedzictwa kulturowego. Zgodnie z art. 151 Traktatu UE Wspólnota „ przyczynia się do rozkwitu kultur Państw Członkowskich, w poszanowaniu ich różnorodności narodowej i regionalnej, równocześnie podkreślając znaczenie wspólnego dziedzictwa kulturowego”. Działalność UE „zmierza do zachęcenia do współpracy między Państwami Członkowskimi, oraz, jeśli to niezbędne, do wspierania i uzupełniania ich działań. Celem jest pomoc w ukształtowaniu utworzenia „europejskiego obszaru kultury”, jak podkreślił to Parlament Europejski w swej rezolucji z 5 września 2001r w sprawie współpracy kulturalnej w Europie. Z prawnego punktu widzenia, polityka kulturalna WE posiada charakterystyczne cechy:

- ma charakter subsydiarny w stosunku do polityki państw członkowskich

- jest wykonywana we współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi

- jest wdrażana za pomocną zaleceń i środków wspierających działania państw członkowskich, nie za pomocną regulacji prawnych (dyrektywy rozporządzania)

Traktat ustanawiający konstytucję dla Europy z 2004r nie wnosi zasadniczych zmian ani do kompetencji UE w zakresie kultury, ani do redakcji odpowiednika przepisu art. 151 TWE.

UE stawia sobie trzy ważne zadania w dziedzinie kultury:

- umiejscowienie kultury w centrum procesu integracji, uświadamiając jednocześnie, że więcej jest w naszych kulturach elementów wspólnych, aniżeli tych, które nas dzielą

- promowanie na arenie międzynarodowej wszelkiej formy współpracy w dziedzinie kultury oraz wspólnie wypracowanego dorobku

-rozszerzenie kontaktów kulturalnych Europy i innych stron świata

Jednym z punktów zwrotnych w dyskusji nad różnorodnością kulturową była konferencja UNESCO w Sztokholmie w 1998 roku. Do stolicy Szwecji zjechały wówczas delegacje 145 państw w tym Polski aby zastanowić się nad miejscem polityki kulturalnej we współczesnym uniformizującym się świecie. Konferencja w Sztokholmie zaowocowała przyjęciem założeń mających prowadzić do następujących celów:

  • Uczynienie z polityki kulturalnej jednego z kluczowych elementów strategii rozwoju

  • Sprzyjanie twórczości i uczestnictwo w życiu kulturalnym

  • Umocnienie polityki i działań praktycznych na rzecz ochrony i rewaloryzacji dziedzictwa materialnego i niematerialnego oraz promowanie przemysłu kulturalnego

  • Promowanie różnorodności kulturowej i językowej

10 maja 2007r w Brukseli odbyła się PIERWSZA EUROPEJSKA STRATEGIA DLA KULTURY. Komunikat podkreśla kluczową rolę kultury w procesie integracji europejskiej i przedstawia program w dziedzinie kultury dla Europy, obejmujący także stosunki z krajami trzecimi.

Nowe stanowisko w sprawie polityki kulturalnej, zatytułowane „Europejski program działań na rzecz kultury w globalizującym się świecie”, przyjęło formę komunikatu Komisji, uzupełnionego o towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji opisujący różnorakie metody wspierania kultury przez Unię Europejską. Dokumenty te opracowano po przeprowadzeniu szeroko zakrojonych konsultacji publicznych z zainteresowanymi stronami. Deklaracja polityki przedstawia trzy główne cele składające się na strategię kulturalną instytucji europejskich, państw członkowskich oraz sektora kultury i twórczości:

1. Promowanie różnorodności kulturowej i dialogu międzykulturowego,

2. Promowanie kultury jako katalizatora kreatywności w ramach strategii lizbońskiej, i

3. Promowanie kultury jako istotnego elementu stosunków międzynarodowych Unii.

W momencie, w którym UE oczekuje wdrożenia Konwencji UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego komunikat porusza także problematykę zewnętrznego wymiaru kultury europejskiej. Dostrzega się w nim potrzebę otwarcia europejskiej strategii kulturalnej zarówno na różnorodność w obrębie Europy, jak i na świat. W komunikacie zaproponowano środki nadające kulturze jeszcze bardziej istotne miejsce w dialogu politycznym z krajami partnerskimi i regionami na całym świecie, promujące wymiany międzykulturowe i systematycznie włączające kulturę do programów i projektów rozwojowych. Komisja w swoim komunikacie zaproponowała także wprowadzenie otwartej metody koordynacji, czyli bardziej usystematyzowanej współpracy w dziedzinie kultury między państwami członkowskimi a instytucjami UE. Otwarta metoda koordynacji jest tzw. miękkim instrumentem osiągania wspólnych celów przez państwa UE. Zazwyczaj metodę tę stosuje się w przypadku obszarów wrażliwych, w odniesieniu do których państwa członkowskie nie wyrażają zgody politycznej na pełną harmonizację stosowanych procedur ani na zwiększenie roli instytucji wspólnotowych. Ma to miejsce także w tym przypadku, ponieważ obszar kultury należy do wyłącznych kompetencji państw członkowskich


Polityka audiowizualna

W dzisiejszych czasach, przy tak dynamicznym rozwoju przekazu, tworzenia i przechowywania informacji, przy nowych technologiach powstających niemalże w każdym momencie, usprawniających wszelkie procesy informacyjne, w sposób najbardziej dynamiczny rośnie zapotrzebowanie na obraz, obraz ruchomy, dostępny dla każdego. Normą, która najpełniej pozwala na wykorzystanie i wdrożenie nowych technologii związanych z rozprzestrzenianiem informacji, jednocześnie formą pozwalającą praktycznie każdemu w Europie korzystać z tych dobrodziejstw jest telewizja.

Problematyka audiowizualna obejmuje, poza elementami tradycyjnie pozostającymi w jej zakresie, takie zagadnienia jak kwestie konkurencji, pomoc publiczna, zasady rządzące prawem własności intelektualnej oraz usługi. Z tego powodu bardzo trudno jest Wspólnocie Europejskiej jednoznacznie określić granicę, a co za tym idzie i definicję tego sektora, a w konsekwencji także samej polityki audiowizualnej.

Polityka audiowizualna jest elementem polityki kulturalnej. Określenie audiowizualna sugeruje, że odnosi się do tego co łączy dźwięk i obraz. Przy takim jej rozumieniu, w zakres jej zainteresowań wchodzi również Internet, w którym istnieje możliwość przesyłania zarówno dźwięku, jak i obrazu. Jednak jednoznaczne przypisanie pewnych zjawisk do poszczególnych polityk nie jest tak proste. Internet nie należy bowiem bezpośrednio do polityki audiowizualnej, choć jest z nią powiązany, podobnie jak nie podlega jej cała sfera związana z telekomunikacją. Również kwestie dotyczące oprogramowania komputerowego wykraczają poza zakres audiowizualności. Jednakże nie w całości. Łączą je bowiem przepisy prawa autorskiego.

Komisja Europejska, już w 1991 r. wyróżniła trzy podstawowe dziedziny aktywności audiowizualnej:

— hardware, czyli wszelkiego typu systemy i standardy przekazu;

— software, czyli sprawy produkcji i dystrybucji filmów i programów;

— restrukturyzacja i harmonizacja rynku (mediów) Unii Europejskiej.


Najważniejsze Dyrekcje Generalne Komisji UE.

Najwyższe organy opracowujące poszczególne polityki i nadzorujące ich realizację, funkcjonujące do reformy Komisji to Dyrekcje Generalne Komisji Europejskiej.

Pierwszą, związaną z polityką audiowizualną, zarówno jeśli chodzi o przypisany jej numerację, jak i historyczną chronologię działań w interesującej nas dziedzinie, była Dyrekcja Generalna III. — Rynek Wewnętrzny i Sprawy Gospodarcze. To dzięki niej powstał w 1984 r. pierwszy oficjalny dokument audiowizualny Television without Frontiers. Green Paper (,,Telewizja bez granic”), poprzedzający dyrektywę o tej samej nazwie. Z tej Dyrekcji wychodziło wiele cennych inicjatyw związanych ze sferą mediów.

Drugą istotną, była Dyrekcja Generalna X. — Informacja, Komunikacja, Kultura i Media Audiowizualne. Była odpowiedzialna głównie za realizację i koordynację medialnych programów wspólnotowych, takich jak seria programów MEDIA. Wreszcie ostatnia, najbardziej prężna, to Dyrekcja Generalna XIII — Telekomunikacja, Informatyka, Innowacje. Ona właśnie była odpowiedzialna za wprowadzanie, realizację i nadzór nad wszelkimi unowocześnieniami, tak w dziedzinie telekomunikacji, jak i telewizji. To ona doprowadziła do powstania Zielonej Księgi Komisji Satelite Communications z 1990, to za jej sprawą została opublikowana w 1992 r. dyrektywa Rady dotycząca standardów satelitarnych transmisji telewizyjnych i to ona opracowywała wszelkie zasady i normy odnośnie telewizji wysokiej rozdzielczości — HDTV.

Na drodze realizacji zasad wypracowanych przez Dyrekcje Generalne w stosunku do europejskiego systemu audiowizualnego stały przede wszystkim następujące problemy:

— językowe bariery, uniemożliwiające swobodny przepływ programów i audycji;

— niedoskonałość procesu decyzyjnego w ramach Komisji i Rady, wymagającego jednomyślności;

— potrzeba szczególnych inwestycji, wspierających rozwój technologiczny, konieczny do rozwoju i sprawnego funkcjonowania europejskiego systemu audiowizualnego (inwestycje te mogły być realizowane tylko przy ścisłej międzynarodowej współpracy).

Pierwsza Dyrektywa.

Dyrektywa Rady 89/552/EEC z 3 października 1989 r., zmieniona Dyrektywą Rady i Parlamentu Europejskiego 97/36/EC z 30 czerwca 1997 r. w sprawie koordynacji określonych przepisów prawa, ustawodawstwa lub działań administracyjnych w państwach członkowskich w zakresie emisji programów telewizyjnych – zwana Dyrektywą "O telewizji bez granic" – jest podstawą prawną polityki Unii Europejskiej w dziedzinie sektora audiowizualnego.

Ten akt prawny ukierunkowany jest na realizację podstawowych celów wspólnotowych, a przede wszystkim na zapewnienie swobodnego przepływu usług między państwami członkowskimi. W ten sposób urzeczywistniana jest fundamentalna zasada wolności wypowiedzi w mediach. Wśród głównych celów polityki audiowizualnej UE (którym ma służyć Dyrektywa 89/552/EEC) można wymienić: wsparcie rozwoju europejskiej twórczości audiowizualnej, poszanowanie wolności słowa, ochronę konsumenta i widza, ograniczenie czasu nadawania reklam, określenie zasad ochrony widzów nieletnich.

Ważnym elementem unijnych regulacji jest gwarancja prawna dotycząca transmisji wydarzeń publicznych. Wymóg nadawania programów wyprodukowanych w krajach członkowskich (art. 4 i 5 Dyrektywy) zmusza nadawców do inwestycji w produkcję programów i filmów. Natomiast konieczność nadawania określonej liczby najnowszych produkcji (art.5) sprzyja urozmaiceniu oferty programowej.

Należy pamiętać, że Europa dysponuje rzeszą reżyserów, aktorów, realizatorów filmowych i wielkimi zasobami ich talentów i pomysłów. Dzięki nim europejski potencjał w dziedzinie produkcji kinowej i telewizyjnej jest ogromny. Mimo to film europejski na własnym europejskim rynku kinematograficznym zajmuje pozycję marginalną. Bez wsparcia rynku europejskiego istnienie kilku narodowych kinematografii zostałoby zagrożone.

Przyjmując w 1989 r. dyrektywę "Telewizja bez granic", UE zobowiązała państwa członkowskie do rezerwowania „w miarę możliwości" większej części czasu antenowego dla programów europejskich. na przykład we Francji co najmniej 60% czasu antenowego muszą zajmować programy europejskie, w tym 40% - francuskie.

Rewizja dyrektywy 89/552/EWG ma też na celu zapewnienie rozwoju nowych technologii i nowych usług w celu zagwarantowania wzrostu w gospodarce europejskiej, zgodnie ze Strategią Lizbońską. Posłowie podkreślają, że pojawiły się nowe formy telewizji, takie jak telewizja przez internet i telewizja dostępna przez telefony komórkowe i uważają, że powinno zostać wyjaśnione zastosowanie dyrektywy do tych nowych form telewizji w celu uniknięcia wszelkich zakłóceń konkurencji pomiędzy różnymi formami telewizji obecnie dostępnymi na rynku.

Posłowie wyrażają też zaniepokojenie tendencją do koncentracji – horyzontalnej i wertykalnej – mediów w Europie, która stanowi zagrożenie dla demokracji oraz dla różnorodności kulturowej. Zdaniem posłów koncentracja na rynku mediów mogłaby prowadzić do komercjalizacji rynku audiowizualnego oraz do przewagi niektórych produkcji w stosunku do produkcji krajów z mniej rozwiniętego obszaru językowego.


Druga Dyrektywa.

Zmieniająca się sytuacja rynkowa oraz rozwój nowych technologii sprawiły, że dyrektywa 89/552/EWG nie opisywała już w pełni i nie regulowała podstawowych zasad rządzących usługami medialnymi w Europie. W większym stopniu czyniły to orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości.

Pojawiła się więc konieczność ustanowienia nowej dyrektywy, sankcjonującej w sposób jednoznaczny zasady funkcjonowania usług audiowizualnych wobec faktycznej sytuacji, jaka utrwaliła się na tym polu na terenie Unii Europejskiej. Istotnym czynnikiem opisującym ową realną sytuację były orzeczenia w poszczególnych sprawach, które w wyniku działania czynników, przeważnie natury ekonomicznej pojawiły się przed Trybunałem Sprawiedliwości.

Mając za materiał wyjściowy dyrektywę Rady 89/552/EWG, Parlament Europejski i Rada,

w oparciu o orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości oraz biorąc pod uwagę zmieniającą się sytuację na światowym rynku mediów, tak w dziedzinach gospodarczych, jak i technologicznych, co zostało potwierdzone przez Opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, dnia 30 czerwca 1997 r. uchwaliły dyrektywę 97/36/WE, będącą nowelizacją dyrektywy ,,Telewizja bez granic”

Między innymi, zmiany zaszły w rozdziale 4 i 5 :


Rozdział czwarty, poświęcony reklamie i telezakupom został rozbudowany o dodatkowe artykuły i uzupelniające wyjaśnienia. Polegają one głównie na rozszerzeniu i dopasowaniu dotychczasowych przepisów tego rozdziału do nowych pojęć: telezakupy oraz witryna telezakupów, będącymi odpowiednio bezpośrednią ofertą sprzedaży oraz rozbudowanym blokiem programowym tego typu ofert.

W przypadku rozdziału piątego dotyczącego ochrony nieletnich, techniczne możliwości pozwoliły na propozycję udogodnień technicznych ograniczających dostęp nieletnich do określonych audycji . Oczywiście powtarzają się w nim dotychczasowe wskazania, ale uzupełnione o zapis nakazujący w czasie trwania całego ,,szkodliwego” programu emitować symbol wizualny lub poprzedzić taki program sygnałem dźwiękowym. Dodatkowo zwraca się uwagę na konieczność wyposażania odbiorników telewizyjnych w urządzenia pozwalające limitować nieletnim dostęp do pewnych programów, ustalenia odpowiednich kryteriów oceny oraz wspierania programów rodzinnych.

Obie dyrektywy stanowią kamień węgielny europejskiej architektury audiowizualnej, i to nie tylko rozumianej jako obszar obejmowany przez Wspólnotę. Państwa kandydujące do Unii powoli wprowadzają do swoich porządków prawnych zasady zawarte w obu dyrektywach. Ponadto od 1995 r. niemalże wszystkie ich przepisy stosują się do państw EFTA, czyli do Norwegii, Islandii i Lichtensteinu. W epoce dynamicznego rozwoju mediów audiowizualnych i rynku związanego ze wszystkimi etapami produkcji, przekazu i odbioru tych mediów stanowią one wyraźnie wytyczoną drogę jaką należy podążać.

Niemalże jednocześnie z zatwierdzeniem dyrektywy — 2 października 1989 r., Wspólnoty Europejskie wzięły udział w powołaniu, na wzór Eureki dotyczącej innowacji, programu Eureka Audiovisual, pilotowanego przez Radę Europy. Program ten nie posiada własnych funduszy, ale patronując wielu audiowizualnym działaniom wspomaga zdobywanie środków oraz organizowanie partnerów w sieci.

Jeszcze przed opracowaniem nowej dyrektywy telewizyjnej, a już po faktycznym rozpoczęciu funkcjonowania pierwszej dyrektywy medialnej, pojawił się dokument, który choć w dużym stopniu dotykał najbardziej istotnych kwestii związanych z problematyką audiowizualną, w niewielkiej mierze znalazł swoje odzwierciedlenie w dyrektywie 97/36/WE. Mowa o Zielonej Księdze opublikowanej w przeddzień wigilii Bożego Narodzenia 1992 r. ,,Pluralizm i koncentracja mediów na rynku wewnętrznym. Ocena potrzeby dzialań na szczeblu Wspólnot”. Dotyczyła ona przede wszystkim pilnej potrzeby zmian mogących utrzymać i rozwinąć pluralizm mediów. Proponowała trojakie rozwiązania mające zapobiec zbytniej koncentracji w dziedzinie własności mediów i tworzenia ponadnarodowych grup kapitałowych kontrolujących różnorodne środki przekazu medialnego. Najbardziej skrajną propozycją było nawet zawieszenie wspólnej polityki w tej dziedzinie i wyłączenie kwestii medialnych spod wspólnotowych działań. Dokument ten, będący wyrazem obaw powstających w łonie Parlamentu Europejskiego, jest obecnie bardzo istotny dla Polski, obawiającej się wejścia wielkiego obcego kapitału do sektora audiowizualnego. Na poziomie Wspólnoty był on jedynie wskazaniem na pewne trendy pojawiające się w związku z działalnością telewizyjną i nie znalazł szerszego wyrazu w działaniach na poziomie wspólnotowym.

Media audiowizualne i szerzej - informacja, są obecnie wielką siłą, prężnie rozwijającą się na całym świecie. Bardzo trudno jest nad tymi dziedzinami zapanować i umieścić je w ograniczonych ramach prawnych. Trudno jest je także ograniczyć wymogami ekonomiki i podporządkować założeniom polityki kulturalnej. Jednak jest to konieczne.

Unia Europejska w sposób nad wyraz sprawny radzi sobie z tym zagadnieniem. Przy tak wielkiej ilości nadawców, jaka obecnie istnieje w Europie trudno zaspokoić ich wszystkie wymagania, nie zapominając przy tym o odbiorcy. Jednak zainteresowanie mediami, jakie w ostatnich latach rozwinęło się w Unii Europejskiej, jest zjawiskiem pozytywnym, gdyż pozwala sądzić, że twórcy aktów normatywnych będą szybko reagować na zmieniającą się rzeczywistość. Z pewnością szybkie działania ze strony legislatywy poprawi sytuację zarówno nadawców, jak i odbiorców.


Prawo autorskie

Prawo autorskie jest to pojęcie prawnicze oznaczające:

  1. ogół praw przysługujących autorowi utworu,

(2) przepisy upoważniające autora do decydowania o użytkowaniu dzieła i czerpaniu z niego korzyści.

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.) wyróżnia:

  • autorskie prawa osobiste

  • autorskie prawa majątkowe

Autorskie prawa osobiste

Są prawami "ojcostwa utworu" i obejmują przede wszystkim prawo autora do wiązania z dziełem jego nazwiska. Prawo to nigdy nie wygasa i jest, z natury rzeczy, niezbywalne, nie można się go zrzec ani przenieść na inną osobę. W ramach ochrony dóbr osobistych autor ma prawo do przedstawiania utworu pod pseudonimem lub anonimowo. Do osobistych praw autorskich należy także prawo do zachowania niezmienionej treści i formy utworu, zakazujące wprowadzania zmian, zniekształceń, przeinaczeń. Warto jednak nadmienić, że prawnie dopuszczalne jest zobowiązanie się twórcy w umowie do niewykonywania autorskiego prawa osobistego (tu: prawa do oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem).

Ochrona autorskich praw osobistych

Twórca, którego autorskie prawa osobiste zostały zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania. W razie dokonanego naruszenia może także żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, aby złożyła publiczne oświadczenie o odpowiedniej treści i formie. Jeżeli naruszenie było zawinione, sąd może przyznać twórcy odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo - na żądanie twórcy - zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez twórcę cel społeczny.

Autorskie prawa majątkowe

Autorskie prawa majątkowe (ang. copyright) to monopol praw majątkowych na rzecz autora utworu (albo w określonych przypadkach wydawcy lub producenta).
Zasadą w prawie autorskim jest, iż z utworu może korzystać lub nim rozporządzać tylko osoba uprawniona. Najczęściej będzie to sam twórca lub osoba, która nabyła określone prawa majątkowe, lub na rzecz której ustanowiona została licencja.

Czas trwania autorskich praw majątkowych


  • trwają w zasadzie przez cały czas życia twórcy i 70 lat po jego śmierci,

  • jeżeli twórca nie jest znany - 70 lat od daty pierwszego rozpowszechnienia utworu.

Jeżeli z mocy ustawy autorskie prawa majątkowe przysługują innej osobie niż twórca:

  • 70 lat liczy się od daty rozpowszechnienia utworu,

  • gdy utwór nie został rozpowszechniony - 70 lat od daty ustalenia utworu;

  • 50 lat w odniesieniu do nadań programów RTV (licząc od roku pierwszego nadania);

  • 50 lat w odniesieniu do sporządzania i korzystania z fonogramów i wideogramów (licząc od roku sporządzenia)
  1   2   3   4

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Polityka kulturalna iconPolityka kulturalna

Polityka kulturalna iconPolityka kulturalna: Drogi do zjednoczonej Europy

Polityka kulturalna iconCele polityki kulturalnej. W większości państw europejskich polityka kulturalna – tj celowa, systematyczna ingerencja w sferę kultury

Polityka kulturalna iconPolityka rolna – ćwiczenia 1, Ekonomia V rok Ćwiczenie 1 Polityka ekologiczna. Polityka bezpieczeństwa żywnościowego

Polityka kulturalna icon6. polityka informacjnizmu I kryzys demokracji tytuł rzędu Wprowadzenie: polityka społeczeństwa

Polityka kulturalna iconPolska polityka architektoniczna polityka jakości krajobrazu, przestrzeni publicznej, architektury

Polityka kulturalna iconPolityka nr 33 (2667) z dnia 2008-08-16; Polityka. Pomocnik Historyczny. Nr 2 (11); s. 14-19

Polityka kulturalna iconAfryka Zachodnia – społeczeństwo, gospodarka, polityka Wykład uzupełniający (30 godz.) Konspekt zajęć
«Nowa polityka gospodarcza w krajach przechodzących proces liberalizacji gospodarczej» Warszawa 1998

Polityka kulturalna iconZamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Wałczu Podstawowe informacje o przedmiocie polityka przemysłowa dr Arkadiusz Świadek polityka przemysłowa

Polityka kulturalna iconPolityka definicje I podziały Polityka

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom