Wymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego




Pobierz 483.44 Kb.
NazwaWymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego
strona3/7
Data konwersji04.09.2012
Rozmiar483.44 Kb.
TypWymagania
1   2   3   4   5   6   7

3. W kręgu ideałów: władca, rycerz, dama




grudzień




Średniowiecz­ne wzorce osobowe: władca chrześ­cijański

1-2*

Gall Anonim, Kronika polska (fragm.)

– na podstawie kroniki Galla Anonima charakteryzuje idealnego władcę średnio­wiecznego

– wyjaśnia pojęcia: historiografia, roczniki, kronika

– w opisie władców wskazuje elementy hiperbolizacji, idealizacji itp. oraz określa ich funkcje


– przedstawia kronikę jako gatunek średniowiecznej historiografii

– określa rolę historiografii w kulturze średniowiecza

– wymienia najwybitniejszych polskich kronikarzy średniowiecznych i określa charak­ter ich dzieł

– korzysta z tekstów źródłowych, by pogłębić wiedzę na temat wskazanego zagadnienia




Miłość rycer­ska

2

Dzieje Tristana i Izoldy (fragm. *lub całość)


G. Duby, [Rycerska miłość]

Vertadour, Tyle w sercu mam wesela...


*H. Poświatow-ska, *** [tutaj leży Izold jasno­włosa



– charakteryzuje postacie kochanków, opisuje rodzaj łączącej ich miłości

– *w postaciach Tristana i króla Marka odnajduje wzorce osobowe epoki

– w postaci Izold jasnowłosej dostrzega cechy średniowiecznego ideału kobiety (także pod względem urody)

– określa, na czym polega tragizm losów Tristana i Izoldy

– opisuje świat przedstawiony utworu,

– przy pomocy tekstu naukowego (Duby) rekonstruuje wzorzec miłości rycerskiej -pisze pracę pt. „Miłość niejedno ma imię...”

– dostrzega archetypiczność postaci Tristana i Izoldy

– określa, jaką rolę w utworze pełni magia

– na podstawie tekstu Czernego wskazuje różne źródła kulturowe opowieści o Tristanie i Izoldzie

– (A) *wskazuje niektóre cechy średniowiecz­nej poezji miłosnej (np. symbolika barw)

– *podejmuje próbę samodzielnej interpretacji wiersza Poświatowskiej




Etyka rycerska w czasach ponowoczes-nych

2

Z. Herbert, Przesłanie Pana Cogito

– wskazuje dominantę kompozycyjną wiersza Herberta

– określa adresata („ty” liryczne) oraz wnio­skuje, kim są „oni”, którzy zwyciężą

– określa funkcję powtórzeń oraz trybu roz­kazującego czasowników

– nazywa wartości i postawy, do których zachęca poeta

– interpretuje postacie Hektora i Rolanda jako znaki postaw i wartości

– rozpoznaje moralistyczny charakter wiersza, wyjaśnia jego przesłanie

– określa, czym jest postulowana w utworze etyka wierności, wskazuje jej korzenie w etosie rycerskim

– *dokonuje samodzielnej interpretacji wier­sza na podstawie jego analizy





4. Śmierć i zaświaty




Średniowiecz-

ny wizerunek

śmierci

3

Rozmowa mistrza

Polikarpa ze

Śmiercią (fragm.)


PROPONOWANE

KONTEKSTY


J. Huizinga, [Wi-

zerunek śmierci]


(A) J. Huizinga,

[Wizerunek

śmierci]


– parafrazuje tekst fragmentu Rozmowy mistrza Polikarpa ze Śmiercią (znajduje współczesne odpowiedniki form archaicznych)

– wskazuje w utworze i wyjaśnia archaizmy leksykalne, fonetyczne, słowotwórcze, fleksyjne, znaczeniowe, składniowe

– wskazuje w Rozmowie... cechy dialogu

jako gatunku średniowiecznej literatury

moralistycznej

– wyjaśnia, czym był średniowieczny motyw tańca śmierci (danse macabre); interpretuje przedstawienie tego motywu w wybranych dziełach sztuki

– odnajduje motyw tańca śmierci w Rozmowie mistrza Polikarpa ze Śmiercią

– wskazuje w Rozmowie... przejawy komi-

zmu sytuacyjnego, komiczną degradację,. obrazu śmierci, wymieszanie grozy

i śmieszności

– *odwołując się do wiedzy o epoce oraz

jej teocentrycznym charakterze, określa

genezę „sztuki umierania” (ars moriendi)

w średniowieczu

– wyjaśnia pojęcie „eschatologia” (wie, jakie zagadnienia obejmuje ta nazwa)


– w Rozmowie mistrza Polikarpa ze Śmiercią zauważa elementy dydaktyczno-moralizatorskie, ale i ludyczne oraz komiczne

– wskazuje w Rozmowie... elementy satyry społecznej oraz efekty groteskowe

– wyjaśnia, czym były średniowieczne

moralitety (określa ich tematykę, charakter i funkcję)

– na podstawie Rozmowy... oraz wybranych dzieł sztuki (np. drzeworytów Holbeina) wnioskuje, jak w średniowieczu pojmowano śmierć

– *wspólnie z kolegami przygotowuje inscenizację fragmentu Rozmowy mistrza Polikarpa ze Śmiercią (w wersji uwspółcześnionej językowo)

– komentuje żartobliwy tekst autora podręcznika pt. Sensacyjne spotkanie ze śmiercią; odnajduje w nim aluzje do informacji sensacyjnych w prasie

– odwołując się do wiedzy o światopoglądzie epoki, panującej filozofii, koncepcji człowieka itp., uzasadnia powszechność motywów eschatologicznych w literaturze i sztuce średniowiecza







Sztuka umierania

1

Pieśń o Rolandzie (fragm. ukazujący śmierć Rolanda) – przypomnienie z gimnazjum


*Gall Anonim, Kronika polska (fragm. ukazujący śmierć Bolesława Chrobrego)


A. W. Labuda, [Scena bohater­skiego umierania]

– przeprowadza szczegółową analizę sceny śmierci Rolanda

– odwołując się do tekstu Labudy, wskazuje znaczenia symboliczne szczegółowych obrazów i motywów składających się na scenę śmierci Rolanda

– na podstawie sceny śmierci Rolanda omawia symboliczny charakter sztuki średniowiecza


– interpretuje scenę śmierci Rolanda w kon­tekście etosu rycerskiego (i teocentrycznego charakteru epoki)

– porównuje śmierć Rolanda (rycerza) ze śmiercią Aleksego (świętego) *i ewentualnie Bolesława Chrobrego (władcy, na podstawie kroniki Galla Anonima)

– określa, jakie miejsce zajmuje w parenezie średniowiecznej śmierć bohatera







styczeń




François Vil-lon – łotrzyk i poeta

1

F. Villon, Wielki testament (fragm.)


J. Huizinga, [Wi­zerunek śmierci]


(A) *B. Geremek, Śmiech w cieniu szubienicy


(fragm.)

B. Okudżawa, Modlitwa

– określa charakter utworu Villona na tle dotychczas poznanej literatury średniowiecza; wyjaśnia, na czym polega jego odmienność

– w Wielkim testamencie odnajduje jeden ze średniowiecznych motywów tematycznych śmierci wskazanych przez Huizingę (ubi sunt?)

– *przedstawia topos ubi sunt? i związane z nim znaczenia

– określa funkcje pytań retorycznych, nagro­madzeń, wyliczeń i epitetów w utworze Villona

– na podstawie przekładu Żeleńskiego-Boya wyjaśnia, czym jest stylizacja językowa (archaizacja)

– *wskazuje sposoby archaizacji tekstu w przekładzie Wielkiego testamentu

– próbuje samodzielnie zinterpretować utwór Okudżawy


– wie, że w każdej epoce istniał nieoficjalny nurt kultury nazywany „kulturą karnawału”: prześmiewczy, ludowo-jarmarczny, opozycyjny wobec kultury oficjalnej

– *na podstawie podręcznika podaje informacje na temat życia i twórczości Villona

– *wnioskuje, w jaki sposób biografia Villona mogła wpłynąć na charakter jego twórczości

– *wskazuje językowe i stylistyczne wykładniki groteski w Wielkim testamencie

– *wyjaśnia, czym była jesień średniowiecza i jakie zjawiska kulturowe wiążą się z tym określeniem

– na podstawie artykułu Geremka wskazuje różne sposoby mówienia o śmierci w poezji Villona i określa cele takiego trak­towania śmierci







Summa śred­niowiecza

1 + 1*

Dante Alighieri, Boska Komedia (fragm.)


(A) *T. Zieliński,

[Architektura za-

światów Dantego]


PROPONOWANE

KONTEKSTY

malarstwo:

H. Memling,

Piekło

– określa miejsce Boskiej Komedii w kulturze średniowiecza

– określa tematykę, charakter i zamierzoną rolę dzieła (przestroga dla błądzącej ludzkości, którą trzeba zawrócić ze złej drogi)

– własnymi słowami przedstawia treść czytanych fragmentów dzieła Dantego

– sprawnie posługuje się pojęciami: eschatologia, alegoria, tercyna

– *porównuje obraz piekła w Boskiej Komedii i na obrazie Memlinga Piekło


– *wskazuje w utworze Dantego elementy średniowieczne i znamionujące nową epokę

– *wyjaśnia wybór przewodników oprowadzających poetę po zaświatach

– porównuje obrazy zaświatów i stosunek do życia ziemskiego u Homera (wyobrażenie dusz w Hadesie) i u Dantego

– w tekście Zielińskiego odnajduje informacje potrzebne do odtworzenia wędrówki Dantego po zaświatach

–na podstawie tekstu Zielińskiego

interpretuje symbolikę niektórych obrazów i postaci ukazanych w Boskiej Komedii







5. Dziś: literatura fantasy – głód fantazji




Różne oblicza

literatury

fantasy:

Tolkien, czyli

stwarzanie

magicznych

światów

2

J. R. R. Tolkien,

[Valaquenta,

czyli stworzenie

świata], [Upiór

Pierścienia

i księżniczka

Rohirrimów]

– charakteryzuje świat przedstawiony prozy Tolkiena

– charakteryzuje Tolkienowskich bohaterów

– dostrzega topos walki dobra ze złem

– określa, czym jest literatura fantasy i dlaczego została ona wyodrębniona jako gatunek


– próbuje wskazać źródła ogromnej popularności literatury fantasy

– pisze recenzję wybranej książki fantasy lub filmu nakręconego na podstawie tej literatury

– porównuje dzieło literackie z realizacją

filmową







Różne oblicza literatury fantasy: Sapkowski, czyli gra kon­wencjami

1*

A. Sapkowski, [Złoty smok]


– w fabule powieściowej odnajduje moty­wy i postacie z epiki rycerskiej, a także z innych form literackich

– określa stylistyczną funkcję wulgaryzmów i innych elementów stylu potocznego w prozie Sapkowskiego

– wyjaśnia pojęcia: pastisz, parodia i posługuje się nimi w swoich wypowiedziach

fakultatywnie

– porównuje dzieło literackie z realizacją filmową

– w języku prozy Sapkowskiego zauważa obecność różnych konwencji stylistycznych i różnych tradycji literackich









Praca klasowa nr 2 wraz z poprawą

3
















Razem na średniowiecze:

ok. 32 godz.





RENESANS luty




1. Renesansowa koncepcja godności człowieka




Mistrzowie renesansu

1

dzieła Leonarda da Vinci, Michała Anioła, Rafaela, Donatella, Dürera i innych mistrzów renesansu


PROPONOWANE KONTEKSTY malarstwo:

Sandro Botticelli, Wiosna

W.Łysiak Wyspy zaczarowane ( fragmenty)

– komentuje i interpretuje dzieła sztuki rene­sansowej (zamieszczone w podręczniku *i inne, znalezione samodzielnie – np. w tece Kultura średniowiecza i renesansu Wydawnictwa STENTOR; wykorzystuje zawarte tam interpretacje)

– w swej wypowiedzi stosuje właściwą terminologię

– poprawnie wymawia obcojęzyczne nazwy własne (imiona i nazwiska znanych postaci, tytuły dzieł, nazwy zabytków itp.)

– przedstawia człowieka jako temat sztuki renesansu, odwołując się do filozofii epoki

– w omawianych dziełach odnajduje zasady estetyki klasycznej: ład, harmonię, propor­cję, symetrię itp.

– *wykazuje, iż sztuka renesansowa dążyła do odzwierciedlenia kosmicznego

– prezentuje sylwetki wybitnych mistrzów włoskiego renesansu, podkreślając ich wszechstronność

– interpretuje dzieła sztuki renesansowej w kontekście renesansowej filozofii i huma­nizmu

– *odczytuje idee neoplatońskie przedstawio­ne na obrazie Botticellego Wiosna (alegoria neoplatońskiej koncepcji miłości)

– na podstawie omawianych dzieł sztuki określa, jaki rodzaj związków łączył sztukę i kulturę renesansu z antykiem


– wygłasza referat na temat sztuki renesansu,







Biografia re­nesansowego humanisty... i współczesne CV

1

J. Kochanowski, Do gór i lasów


(A) *K. Janicki, Elegia VII (O sobie samym do potomności)

– czyta fraszkę Kochanowskiego ze świadomością konwencji gatunkowej

– charakteryzuje fraszkę jako podstawowy gatunek renesansowy

– wyjaśnia, kim był Proteusz i z jakim toposem się wiąże

– przedstawia biografię Kochanowskiego – na podstawie fraszki wyjaśnia, czym jest renesansowe bogactwo życia

– potrafi wyjaśnić krótko pojęcia (uwzględniając ich wieloznaczność): humanista, humanistyczny, humanizm, *humaniora


– określa rolę paralelizmów i anafor w utwo­rze Kochanowskiego

– przedstawia postać Klemensa Janickiego

– w swych wypowiedziach poprawnie stosuje określenia: humanista, humanistyczny, humanizm, *humaniora

– analizuje przykładową interpretację fraszki zamieszczoną w podręczniku, ustosunkowuje się do niej

– wskazuje różnice między stylem urzędowym (pisma użytkowego) a stylem artystycznym utworu poetyckiego







Renesansowa koncepcja artysty

2

J. Kochanowski, Pieśń XXIV, ks. II

*Horacy,

Wybudowałem

pomnik

J. Kochanowski, Do fraszek

– czyta głośno, ze zrozumieniem pieśń Kochanowskiego

– na podstawie pieśni swoimi słowami
przedstawia renesansową koncepcję artysty
(wskazuje źródła jego nobilitacji społecznej)

– opisuje kreację podmiotu lirycznego
w utworze Kochanowskiego

– wyjaśnia, jaką funkcję w pieśni poety
renesansowego pełnią motywy: przemiany
w łabędzia, lotu, zbędnego pogrzebu

– porównuje przesłanie utworu Kochanowskiego z Horacjańskim Wybudowałem pomnik

– określa rolę motywów mitologicznych
(toposu labiryntu) w utworze Do fraszek\

–*porównuje renesansową koncepcję artysty
(na podstawie Pieśni XXIV) z jego statusem w starożytności

– zestawia Pieśń XXIV Kochanowskiego z odą Horacego Wybudowałem pomnik; na tej podstawie określa stosunek artystów renesansowych do wzorów antycznych

– *wnioskuje, dlaczego tak wielu poetów renesansowych naśladowało Horacego

– wyjaśnia, kim był renesansowy poeta doctus

– analizuje budowę wersyfikacyjno-składniową pieśni







Renesansowa godność człowieka

w poezji współczesnej

1-2*

*Z. Herbert, Pan Cogito a perła

A. Herman, Człowiek


E. Stachura, Czło-

wiek człowiekowi

– przy pomocy nauczyciela interpretuje czytane utwory

w poznanych przykładach współczesnej poezji dostrzega nawiązania do renesansowej koncepcji godności i wolności człowieka (idei humanizmu)

– w swoich wypowiedziach odwołuje się doróżnych znaczeń pojęcia humanizmu

– w czytanych wierszach wskazuje środki

stylistyczne (metafory, paralelizmy skład-

niowe, anafory itp.) i określa ich funkcje

– układa ranking najwybitniejszych postaci XX w.; uzasadnia swoje wybory,

– wyjaśnia znaczenia aforyzmów: Człowiek – to brzmi dumnie, *Homo homini deus, homo homini lupus, *Per aspera ad astra

– na podstawie wiersza Człowiek określa postrzeganie relacji między naturą a kulturą dawniej i dziś

– zainspirowany poezją współczesną, stawia pytania filozoficzne

– określa funkcję gry słów w utworze Stachury

– na podstawie wiersza Pan Cogito a perła

określa stosunek Herberta do natury ludzkiej

– *wskazuje kontekst filozoficzny utworu

Herberta; wyjaśnia, jakie były filozoficzne źródła zasady amorfati

F



1   2   3   4   5   6   7

Powiązany:

Wymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego iconWymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego

Wymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego iconWymagania z zakresu kształcenia literacko kulturowego I kształcenia językowego

Wymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego iconWymagania z zakresu kształcenia literacko kulturowego I kształcenia językowego

Wymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego iconWymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego

Wymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego iconWymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego

Wymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego iconWymagania z zakresu kształcenia literacko kulturowego I kształcenia językowego

Wymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego iconWymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego

Wymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego iconWymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego

Wymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego iconWymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego

Wymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego iconWymagania z zakresu kształcenia literacko-kulturowego I kształcenia językowego

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom