Temat pracy "procedura oraz klasyfikacja hospitacji"




Pobierz 151.61 Kb.
NazwaTemat pracy "procedura oraz klasyfikacja hospitacji"
strona8/9
Data konwersji21.10.2012
Rozmiar151.61 Kb.
TypDokumentacja
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Rozmowa pohospitacyjna


Rozmowa pohospitacyjna – przed jej przeprowadzeniem należy się do niej przygotować, ponieważ jest to bardzo odpowiedzialny etap pracy nadzorczej, inspirującej, szkoleniowej itp. dyrektora. Stanowi jej uwieńczenie równocześnie będąc sprawdzianem jego wiedzy pedagogicznej, kwalifikacji i umiejętności kierowniczych. Kończąc swoje czynności rozpoznawczo – diagnostyczne hospitacji, zgromadzony materiał obserwacyjny musi uporządkować, poddać gruntownej analizie, ocenić hospitowane zajęcia i pracę nauczyciela, dokonać uogólnień i sformułować wnioski oraz wytyczne do dalszej pracy dydaktyczno – wychowawczej nauczyciela mając na celu, gdy zachodzi taka potrzeba jej usprawnienie i podniesienie efektywności. Dyrektor od momentu zakończenia obserwacji hospitowanej lekcji staje się jej aktywnym współuczestnikiem.

Rozmowę pohospitacyjną należy odbyć w okresie do trzech dni po hospitacji. Panuje powszechne przekonanie, że najbardziej optymalnym terminem jej przeprowadzenia jest następny dzień po odbyciu hospitacji dający wystarczającą ilość czasu obu stronom do przygotowania się by ją odbyć. Zachowana przy tym upływie czasu jest świeżość spostrzeżeń, pamięć dokładnego przebiegu lekcji i wiele szczegółów mogących mieć znaczenie przy jej omawianiu. Rozmowa przygotowana powinna być pod względem rzeczowym, organizacyjnym i psychologiczno – socjologicznym.

Najważniejszą jest strona rzeczowa rozmowy. Aby nadać jej właściwy tok i ukierunkowanie zebrany materiał należy uporządkować i przeanalizować według pewnych zagadnień, których dobór i kolejność jest sprawą umowną. Zawsze jednak w jej trakcie poruszane są pewne problemy o podstawowym dla każdego procesu dydaktyczno – wychowawczego znaczeniu jak np.[22]:

  • rzeczowe i metodyczne przygotowanie nauczyciela do lekcji,

  • prawidłowy dobór lekcji i jej realizacja,

  • dobór treści do założonych celów lekcji, sposób opracowania materiału i jego znaczenie w rozwoju funkcji poznawczych ucznia,

  • celowość doboru metod nauczania i przestrzegania podstawowych zasad dydaktycznych,

  • analiza przebiegu lekcji i czynności nauczyciela z punktu widzenia intensyfikowania procesu lekcyjnego, kształtowania aktywnej postawy, samodzielnego i krytycznego myślenia, a także wyzwalania twórczej inicjatywy uczniów,

  • stosunek pracy nauczyciela czyli nauczania, do pracy ucznia czyli uczenia się,

  • wykorzystanie treści programowych do oddziaływania wychowawczego.

Posługując się wyżej przedstawioną problematyką jako kryterium uporządkowania posiadanego materiału rzeczowego należy go również opracować wybierając jeden z niżej podanych sposobów[23]:

  • sposób tradycyjny – uwaga dyrektora skupia się na organizacyjno – metodycznych aspektach lekcji,

  • według pewnych ogólniejszych działów tematycznych w wersji polegającej na skupieniu się na takich sprawach jak merytoryczna strona lekcji, wychowawcza, organizacyjno-metodyczna, wynikach nauczania i wychowania, postawie nauczyciela, uczniów. w innej wersji punkt wyjścia stanowią przesłanki prakseologiczne – uwaga skierowana jest na organizację pracy nauczyciela i uczniów, precyzyjność, dokładność i ład w działaniu, celowość i racjonalność wszystkich zabiegów nauczyciela oraz ekonomiczne wykorzystanie czasu,

  • sposób polegający na analizowaniu pozytywnych i negatywnych stron hospitalizowanej lekcji.

Od strony organizacyjnej należy jednoznacznie ustalić właściwy podział ról w trakcie rozmowy między hospitującym, a hospitowanym, kolejność omawianych problemów, dostosować formę i metodę rozmowy do osobowości nauczyciela i omawianej problematyki, przestrzegać zasad partnerstwa oraz określić miejsce, termin i czas. Rozmowa pohospitacyjna nie powinna trwać krócej niż 20, a dłużej niż 30 minut i czas ten należy bardzo racjonalnie wykorzystać wyłącznie na omówienie hospitowanej lekcji. Miejsce odbycia rozmowy powinno być tak ustalone by podnosiło jej rangę i nadawało jej atmosferę powagi.

Dyrektor prowadząc rozmowę hospitacyjną powinien przygotować się do niej również pod względem psychologiczno – socjologicznym i przestrzegać w trakcie jej trwania pewnych zasad[24]:

  • dobrze znać swoich podwładnych i indywidualizować formy i metody postępowania z nimi i oddziaływania wychowawczego,

  • rozmowę prowadzić na równej płaszczyźnie, tworzyć atmosferę szczerości i możliwości otwartego wypowiadania swych racji przez nauczyciela,

  • pozytywnie usposabiać do siebie nauczyciela, pozyskiwać jego zaufanie,

  • starać się zaspokoić potrzeby i aspiracje nauczyciela, wywoływać w nim pożądane postawy i zachowania,

  • pomagać nauczycielowi w rozwoju osobistej kariery.

Do rozmowy pohospitacyjnej powinien również przygotować się nauczyciel – pozwala to mu spojrzeć na swą lekcję z dystansu, stwarza możliwość jej powtórnego przeanalizowania. Wówczas samoocena jest bardziej rzeczowa, krytyczna pozwalająca uwypuklić dobre i słabe strony hospitowanej lekcji oraz kierunki jego rozwoju, samokształcenia.

Właściwa rozmowa z reguły w punkcie pierwszym jej przebiegu polega na samoocenie hospitowanego nauczyciela. Spełnia ona dwa podstawowe zadania[25]:

  • służy pełniejszemu poznaniu przez dyrektora możliwości pedagogicznych nauczyciela i ocenie jego pracy,

  • spełnia funkcję samokształceniową, inspirującą i doskonalącą warsztat pracy nauczyciela.

Zadaniem dyrektora jest tak ją pokierować, aby wyzwolić u nauczyciela jak największą aktywność, samodzielność i samokrytycyzm. Bardzo szczegółowa, samokrytyczna analiza własnej lekcji sprzyja uświadomieniu sobie przez nauczyciela dobrych stron jego pracy, wzbudza poczucie zadowolenia i satysfakcji. Równocześnie jednak odkrywa przed nim istniejące braki, popełnione błędy i doznane niepowodzenia zmuszając do zastanowienia się nad ich przyczynami i sposobami zapobiegania następuje konfrontacja własnej praktyki z teorią pedagogiczną.

Sposoby analizowania lekcji przez nauczyciela są różne i uzależnione przede wszystkim od dyrektora, który nadaje jej odpowiedni styl i kierunek. K. Borzęcki w oparciu o publikacje K. Wygasia podaje następujące[26]:

  • „sposób polegający na analizowaniu lekcji z punktu widzenia zaplanowanych celów, metod, stosowanych środków dydaktycznych, walorów wychowawczych lekcji, aktywności uczniów, stopnia opanowania przez nich materiału nauczania itp.;

  • analizowania lekcji pod kątem pewnych, ustalonych z góry problemów,

  • sposób zwany analizą wyrywkową, a polegający na tym, że nauczyciel omawia niektóre tylko fragmenty lekcji, koncentrując uwagę przede wszystkim na pozytywnych i negatywnych jej aspektach”.

W odniesieniu do nauczycieli rozpoczynających pracę w zawodzie powinno się żądać szczegółowej relacji z przebiegu całej lekcji. Takie działanie zmusza i przyzwyczaja młodego nauczyciela do krytycznej oceny wszystkich szczegółów związanych z jej przebiegiem, pomaga w dostrzeżeniu najdrobniejszych nawet błędów i niedociągnięć. Dyrektor ma wówczas możliwość dokładnego poznania nauczyciela, jego wiedzy pedagogicznej oraz umiejętności dydaktycznych.

W przypadku nauczycieli o dużym doświadczeniu zawodowym, wysokich kwalifikacjach i umiejętnościach pedagogicznych należy wymagać analizowania hospitowanych lekcji w sposób problemowy.

Kolejnym elementem w procesie hospitacyjnym jest dyskusja, która powoduje utrzymanie umysłów stron ją prowadzących w stałym pogotowiu, umożliwia konfrontację poglądów, uczy samokontroli i samooceny, rozwija krytycyzm i samokrytycyzm, służy sprawdzeniu własnego rozumowania i powstawaniu nowych poglądów.

Prowadzenie dyskusji wymaga zachowania w jej trakcie pewnych warunków. Należy do nich zasada równego partnerstwa polegająca na tym, iż obie strony powinny się wykazywać względnie dobrą znajomością tematu stanowiącego przedmiot dyskusji, czyli zagadnień związanych z metodyczną, wychowawczą i organizacyjną stroną hospitowanej lekcji.

Kolejna zasada dotyczy zachowania właściwego zakresu rzeczowego przedmiotu dyskusji, czyli nie stwarzanie sytuacji, w której hospitowana lekcja przestaje być treścią rozmowy, albo stanowi jej część marginalną. Jednocześnie powinna ją cechować konkretność, rzeczowość i oszczędność w słowach.

Dyrektor powinien być przekonany, że tylko wówczas rozmowa pohospitacyjna może stanowić impuls dla nauczyciela do doskonalenia jego pracy, jeżeli będzie oparta o zasadę równych stron, prowadzona w przychylnej i życzliwej, a równocześnie pobudzającej do myślenia atmosferze, stwarzając możliwość wymiany zdań oraz konfrontacji poglądów i opinii ją prowadzących.

Rozmowę pohospitacyjną należy zakończyć instruktażem i zaleceniami pohospitacyjnymi. Jest to najbardziej istotna dla nauczyciela oraz najbardziej esencjonalna pod względem treści i znaczenia część rozmowy stanowiąca jednocześnie zamknięcie czynności hospitacyjnych dyrektora dotyczących określonej lekcji. Instrukcje i zalecenia pohospitacyjne muszą być trafne, merytorycznie słuszne, konkretne, rzeczowe i sformułowane w sposób jednoznaczny i zrozumiały. Bardzo ważne jest by były one wykonalne.

Zarówno instruktaż jak i zalecenia pohospitacyjne w odniesieniu do ich poziomu, formy, stopnia uszczegółowienia winny być dostosowane do osoby konkretnego nauczyciela. Zatem po hospitacji zajęć u nauczyciela o wysokich kwalifikacjach instruktaż i zalecenia powinny dotyczyć poważniejszych problemów, inspirujących go w kierunku podejmowania działań innowacyjnych. w odniesieniu do nauczycieli o mniejszym doświadczeniu względnie napotykających na poważniejsze trudności w pracy, instruktaż ze strony dyrektora powinien mieć formę bardziej konkretnych rad i wskazówek, spełniać przede wszystkim funkcję dydaktyczno – doradczą.

W wyżej wymienionym przypadku treść instrukcji i zaleceń przekazywanych nauczycielowi powinna być jednoznaczna i konkretna, gdyż głównym ich celem jest przede wszystkim pomoc w likwidowaniu stwierdzonych i najczęściej występujących braków i niedociągnięć w jego pracy, a dopiero w dalszej kolejności jej doskonalenie. Jednakże wraz ze wzrostem umiejętności i doświadczenia nauczyciela należy ograniczać stopień szczegółowości zarówno instruktażu, jak i zaleceń pohospitacyjnych. Wynika to z tego, że nadmiar bardzo szczegółowych instrukcji może zmniejszyć poczucie odpowiedzialności, pozbawiać samodzielności, osłabiać samokrytycyzm ograniczając równocześnie inicjatywę nauczyciela. Wzrasta wówczas funkcja inspirująca i kreatywna instruktażu i zaleceń – powinny one mobilizować nauczyciela do samodzielnego rozwiązywania problemów związanych z wykonywaną pracą.

Ważnym warunkiem skuteczności instruktażu i zaleceń pohospitacyjnych jest zastosowanie odpowiedniej formy komunikowania i sposobu jej podania nauczycielowi. Instruktaż, uwagi i zalecenia pohospitacyjne dotyczą z reguły słabszych stron hospitowanej lekcji, a zatem przed ich przekazaniem należy przeanalizować całość hospitalizowanej lekcji podkreślając bardzo wyraźnie jej pozytywne strony. Wypowiadane uwagi w żadnym przypadku nie mogą dotyczyć osobowości nauczyciela – mogą dotyczyć wyłącznie jego postępowania. Instruktaż i zalecenia pohospitacyjne muszą być możliwe do wykonania oraz istnieć możliwość sprawdzenia ich realizacji. Nie może, zatem cechować ich ogólnikowość, niekonkretność, jak również nadmierna ilość.

Reasumując należy stwierdzić, że czynności instruktażowo – zaleceniowe dyrektora stanowią proces składający się z następujących etapów[27]:

  • etap diagnozy, czyli stwierdzenia pewnych faktów i zjawisk w pracy nauczyciela na podstawie spostrzeżeń z obserwacji lekcji w trakcie jej hospitowania,

  • etap korekty i profilaktyki, czyli omówienie sposobów likwidacji niepożądanych zjawisk, poprawy aktualnego stanu w zakresie omawianego zagadnienia oraz ustalenie środków realizacji poprzez instruktaż i zalecenia,

  • etap kontroli i realizacji wydanych nauczycielowi zaleceń.

Wykaz przeprowadzonych w trakcie roku szkolnego hospitacji w szkole jest odnotowywany w zbiorczym arkuszu hospitacji mającym z reguły formę przedstawioną w tabeli nr 4.

Tabela nr 4


 ZBIORCZY ARKUSZ HOSPITACJI

 Lp

Tematyka hospitacyjna

Imię i nazwisko nauczyciela

Data

Klasa

Przedmiot

Mocne strony

Słabe strony (problemy do rozwiązania)

Uwagi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



1   2   3   4   5   6   7   8   9

Powiązany:

Temat pracy \"procedura oraz klasyfikacja hospitacji\" iconStruktura I zakres pracy ustalane są z promotorem. W miarę możliwości temat pracy powinien odzwierciedlać zainteresowania studenta określonym zagadnieniem oraz możliwością uzyskania materiału źródłowego

Temat pracy \"procedura oraz klasyfikacja hospitacji\" icon4. ŚRodki techniczne w pracy biurowej klasyfikacja środków technicznych pracy biurowej

Temat pracy \"procedura oraz klasyfikacja hospitacji\" iconTemat: Klasyfikacja trójkątów

Temat pracy \"procedura oraz klasyfikacja hospitacji\" iconKlasyfikacja tematyczna Tytuł pracy w języku angielskim

Temat pracy \"procedura oraz klasyfikacja hospitacji\" iconTemat: Klasyfikacja zadań matematycznych

Temat pracy \"procedura oraz klasyfikacja hospitacji\" iconProcedura bezpiecznej pracy z materiałem biologicznym

Temat pracy \"procedura oraz klasyfikacja hospitacji\" iconKlasyfikacja czynników szkodliwych I niebezpiecznych występujących w procesie pracy

Temat pracy \"procedura oraz klasyfikacja hospitacji\" iconTemat: klasyfikacja I normalizacja części maszyn

Temat pracy \"procedura oraz klasyfikacja hospitacji\" iconTemat lekcji: Klasyfikacja czworokątów. Cele

Temat pracy \"procedura oraz klasyfikacja hospitacji\" iconProcedura złożenia pracy magisterskiej dla studentów

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom