Pedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.)




Pobierz 52.66 Kb.
NazwaPedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.)
Data konwersji23.10.2012
Rozmiar52.66 Kb.
TypDokumentacja
Pedagogika Specjalna Montessori

Jarosław Jordan (A.M.I.)


Kilka podstawowych informacji na temat Pedagogiki Specjalnej Montessori. Ograniczenie formy wystąpienia, każe zaprezentować jedynie wybrane elementy Pedagogiki, związane z edukacją dzieci w wieku od 3 lat wzwyż. Tematyka wychowania dziecka z zespołem Downa w niniejszym opracowaniu, nie jest przedstawiona szczegółowo –przedstawię jedynie ogólne tezy powiązane z koncepcją wychowania Marii Montessori.

Planem prezentacji jest:

  1. wybrane fragmenty z życiorysu Marii Montessori

  2. podstawowe pojęcia pedagogiczne,

  3. informacja o istnieniu zasad pedagogicznych,

  4. cele Pedagogiki Specjalnej Montessori,

  5. rola nauczyciela montessoriańskiego,

  6. praca i zabawa, twórcza wyobraźnia,

  7. wnioski.

1. Maria Montessori (1870-1952)

była pierwszą we Włoszech, kobietą-lekarzem - w roku 1897 podjęła pracę w Klinice Psychiatrycznej Uniwersytetu Rzymskiego. Była członkiem Narodowej Ligi Wychowania Dzieci Upośledzonych Umysłowo. Liga utworzyła w Rzymie Instytut Medyczno-Pedagogiczny Kształcenia Nauczycieli dla Opieki i Wychowania Dzieci Umysłowo Upośledzonych, połączony ze szkołą, którą prowadziła Montessori. Wkrótce okazało się, że nauczane przez nią dzieci uznawane za upośledzone umysłowo, osiągały lepsze wyniki niż dzieci w normie. Według Montessori, przyczyną tego były odmienne metody pracy dydaktycznej. M. Montessori, razem z O.Decroly i A. Adlerem, zaliczana jest do grupy wielkich reformatorów szkoły tradycyjnej, którzy mają również swój bezpośredni udział w tworzeniu podstaw pedagogiki dzieci upośledzonych. W światowej literaturze pedagogicznej wymieniana jest jako jedna z osób, które tworzyły Pedagogikę Specjalną. Case dei Bambini - Domy Dziecięce - pierwsze przedszkole pod tą nazwą zostało otwarte w 1907 roku. Idea wychowania do wolności i niezależności, zawarta w Pedagogice stała się zagrożeniem dla rządów faszystowskich. W 1933 roku zamknięto w Niemczech wszystkie szkoły prowadzone metodą Montessori, a napisane przez nią książki wraz z innymi spalono publicznie na Operplatz w Berlinie. Za wybitne osiągnięcia pedagogiczne i przesłane humanistyczne zawarte w ideach swojej metody wychowawczej, Maria Montessori została wyróżniona najwyższymi odznaczeniami, przyznawanymi przez rządy i uniwersytety wielu krajów. Była wyróżniana tytułami Doktora Honoris Causa, na Uniwersytecie w Sorbonie otrzymała Krzyż Legii Honorowej, była nominowana do Pokojowej Nagrody Nobla. Maria Montessori zmarła 6 maja 1952 roku w Noordwijk w Holandii. Ostatnim domem Marii Montessori było mieszkanie przy Koniginweg w Amsterdamie, które od czasu jej śmierci, jest siedzibą AMI i miejscem pamięci narodowej.

M. Montessori i jej myśl pedagogiczna, doczekały się zaszczytnego wyróżnienia przez Ojca Świętego Jana Pawła II, 6 sierpnia 1995r. podczas niedzielnej modlitwy " Anioł Pański". Jan Paweł II przypomniał słowa Pawła VI , wygłoszone w 1970r. z okazji 100-lecia urodzin Marii Montessori.. "...tajemnicy jej sukcesu, a w pewnym sensie samych korzeni jej zasług naukowych doszukiwać się należy w jej duszy, czyli w tej szczególnej wrażliwości duchowej i jednocześnie kobiecej, która umożliwiła jej dokonanie 'przełomowego odkrycia' dziecka i pozwoliła zbudować na tej podstawie oryginalny system wychowawczy. Maria Montessori doskonale reprezentuje liczne kobiety, które wniosły ważny wkład w postęp kultury.". [L"Osservatore Romano Nr 10[17]1995]

2. Podstawowe pojęcia w Pedagogice Montessori.

Łatwiej jest przyjąć poniższe informacje, jeśli jesteśmy w stanie rzetelnie przyznać, że w naszej codziennej pracy z dziećmi, respektujemy ich prawo do własnej aktywności a nie tylko do aktywności w naśladowaniu nauczycieli (dorosłych). Jeśli przyjmiemy, że proces uczenia się małego dziecka, przebiega odmiennie niż u dorosłego, przyjmijmy też, że do trzeciego roku życia uczenie się, a więc przyswajanie elementów cywilizacji i kultury odbywa się bez udziału świadomości, która na tym etapie rozwoju nie jest jeszcze wykształcona. Mechanizm absorbcji impulsów zewnętrznych dochodzących w tym czasie, z otoczenia do umysłu dziecka, Montessori porównała do procesów rejestracji obrazu na kliszy fotograficznej; zapis następuje szybko i dokładnie. W efekcie tego, uczenie się jest procesem łatwym, szybkim, następującym niejako mechanicznie i przypadkowo, bez wysiłku ze strony dziecka. Mechanizm umożliwiający funkcjonowanie tej formy recepcji bodźców - zdolność nieświadomej aktywizacji możliwości asocjacji impulsów

i podniet płynących ze środowiska, Montessori nazywa Absorbującym umysłem.

I. Absorbujący umysł.

Stan gotowości umysłowej dziecka do trwałej i całościowej rejestracji w podświadomości napływających z otoczenia bodźców, tworzącej jego indywidualne predyspozycje. Umówmy się, że jest on charakterystyczny jest dla dzieci w wieku od 0 do 3 lat. Mówimy o trwałej i całościowej rejestracji w podświadomości wszystkich docierających do dziecka informacji. Dziecko przyjmuje wszystko; nie osądza, nie odrzuca, nie ma żadnych norm w skali wartości, nie ma zdolności do rozstrzygania co dobre co złe, właściwe czy błędne...

II. Fazy chłonności.

Fazami chłonności nazywamy przejściowe stany gotowości receptywnej ukierunkowane na odbiór określonego rodzaju bodźców, charakteryzujące się łatwością przyswajania i opanowania konkretnych umiejętności.

inaczej :Etapy rozwojowe maksymalnej chłonności w uczeniu się i nabywaniu konkretnych kompetencji.

W takiej fazie chłonności, a więc w czasie, gdy może eksperymentować w obszarze określonym przez własny wybór, zdobywa umiejętności i wiedzę szybciej, samodzielnie i bez wysiłku. Faz tych nie można wywołać zewnętrznymi działaniami, pojawiają się i znikają, niezależnie od tego czy tego chcemy czy też nie. Znikają one bezpowrotnie - kiedy minie ten czas otwartości, zamierzone wyniki osiąga się już tylko dzięki świadomej pracy, z trudem, nakładem sił woli. Przynoszą one optymalną skuteczność tylko wówczas, gdy napotykają odpowiednią sytuację pedagogiczną.

III. Polaryzacja uwagi.

Proces będący konsekwencją głębokiej i długotrwałej koncentracji uwagi, w wyniku którego dziecko optymalizuje swój rozwój. Jak mówiła M. Montessori - to czas w którym pogłębieniu i polepszeniu ulegają relacje ze światem rzeczy i ludzi. Polaryzacja jest "fenomenem świadomości", który skutkuje poprzez związanie kompetencji rozwojowych z przedmiotem, z ruchem lub z procesem psychicznym. I tak na przykład posługując się brązowymi schodami dziecko odkrywa, że potrafi rozróżniać wielkości - w tym wypadku grubości. Odkrywa to przy pomocy własnego umysłu. Uświadamia sobie nową funkcję umysłową: potrafię rozróżnić! Od tej chwili będzie już zawsze świadomie stosowało tę zdolność przy rozróżnianiu i porządkowaniu nie tylko przedmiotów ze swego otoczenia, ale również własnych uczuć i wyobrażeń. Dzieło pedagogiczne dr Marii Montessori poświęcone jest stwarzaniu warunków do wystąpienia Polaryzacji uwagi, towarzyszącej dziecku w jego wzrastaniu. Cała organizacja pracy przedszkoli i szkół montessoriańskich sprowadza się do zaproponowania dzieciom.

  1. Przygotowane otoczenie.

Środowiska pedagogicznego, które zagwarantuje szacunek dla wyboru zainteresowań i stworzy warunki do ich rozwijania.

Jakież to warunki?

  1. Zasady pedagogiczne

  2. Zróżnicowanie wiekowe i liczebność grupy

  3. Specyficzna rola nauczyciela

  4. formy pracy, takie jak: zajęcia indywidualne, zajęcia grupowe, zajęcia tradycyjne

  5. lekcja podstawowa, lekcja trójstopniowa i lekcja ciszy

właściwe stosowanie pomocy dydaktycznych, które chcemy nazywać Materiałem Montessori i który podzielimy na: - materiał do ćwiczeń z zakresu praktycznego życia, - materiał sensoryczny, - materiał szkolny; matematyczny, językowy, przyrodniczy, muzyczny, religijny i in.,

3. Zasady pedagogiczne Montessori.

1.Zasada swobodnego wyboru materiału. 2. Zasada swobodnego wyboru miejsca pracy .3. Zasada swobodnego wyboru czasu pracy. 4. Zasada swobodnego wyboru formy pracy. 5. Zasada własnego działania i powtarzania.

6. Zasada izolowania trudności. 7. Zasada porządku. 8. Zasada transferu. 9. Zasada ograniczenia. 10. Zasada samokontroli.


ad 10. Zasada samokontroli.

Jedną z podstawowych zasad metody Montessori jest wdrażanie dziecka do samodzielności. Proponowany materiał, daje mu możliwość samodzielnego sprawdzenia poprawność wykonanej czynności i zlokalizowania popełnionych błędów. Jeśli błąd zostanie popełniony, samo go usuwa i przywraca właściwy porządek. Dzięki temu dziecko ma możliwość czerpania radości z samodzielnie wykonanego zadania, nabiera zaufania we własne siły i pragnie podejmować nowe, trudniejsze zadania.

To jedna z zasad, z którą najtrudniej pogodzić się nauczycielowi. Pozbawia go bowiem narzędzi, których możliwość użycia jest dla niektórych z nas, jednym z nielicznych powodów uzasadniających naszą obecność w szkole. Pozbawia nas możliwości korygowania, poprawiania, wyrażania opinii, chwalenia dzieci, wyrażania dezaprobaty, możliwości zastosowania łagodnego uśmiechu zachęty, srogiego grymasu niezadowolenia. Jednym słowem; zasada ta, pozbawia nauczyciela władzy nad dzieckiem. Mało tego: w roli oceniającego staje się on niepotrzebny. Dlaczego? Dlatego, że materiał montessoriański jest tak skonstruowany, że pozwala dzieciom, samodzielnie stwierdzić, czy daną pracę wykonały dobrze czy źle. W którym miejscu nastąpiła pomyłka i jak ten błąd naprawić.

Zasady pedagogiczne są konsekwencją przyjętych założeń pedagogicznych – podstawowych pojęć Pedagogiki Montessori.

Jeśli przyjmujemy,

  • że każde dziecko posiada inne umiejętności, doświadczenia, kompetencje – a więc inne możliwości,

  • że każde dziecko wykazuje inne zainteresowania (rodzaj tych zainteresowań jest uwarunkowany

indywidualnymi możliwościami /patrz wyżej. ), których nie można wywołać zewnętrznymi działaniami, które mijają bezpowrotnie a gdy trwają mają kapitalne znaczenie dla rozwoju dziecka,

  • że każde dziecko najłatwiej uczy się wtedy, gdy jest skoncentrowane – a skupienie dzieci

osiągają tylko wtedy gdy wykonują czynności, które dla nich są interesujące nie może być mowy o istnieniu wspólnych dla każdego dziecka >Programów nauczania<

4. Cele i zadania Pedagogiki Montessori.

Celem i zadaniem jest pomoc w rozwijaniu indywidualnych cech osobowości, stosownie do posiadanych przez ucznia możliwości (prawidłowości dojrzewania, uzdolnień, sprawności itp.) zgodnie z obiektywnymi regułami społecznymi. Realizuje się to poprzez pomoc dziecku w:

  • osiągnięciu spontanicznej koncentracji, - rozwijaniu samodzielności i wiary we własne siły,

  • wypracowaniu zamiłowania do porządku i do pracy,

  • wypracowaniu zamiłowania do ciszy i pracy indywidualnej ( bez moralnej izolacji w grupie),

  • wypracowaniu postaw posłuszeństwa opartego na swobodnej decyzji , a nie na zewnętrznym przymusie,

  • uniezależnieniu od nagrody,

  • osiąganiu spontanicznej samodyscypliny - wynikającej z dziecięcego posłuszeństwa,

  • formowaniu postaw wzajemnej pomocy bez egoistycznej rywalizacji,

  • - umiłowaniu do rzeczywistości i otoczenia,


W odróżnieniu od - dewiacji, którym to mianem Montessori chciała nazwać:

  • zahamowania będące skutkiem zniechęcenia, poczucia niższości, onieśmielenia, uległości, uzależnienia od nagrody

  • dążenie do władzy i posiadania,

  • marzycielstwo, fantazje o cechach urojeniowych

  • agresywność,

  • lenistwo.

  1. Rola nauczyciela


motto: Maria Montessori wskazała, że bywa tak, że gdy nauczyciel motywuje swoje

postępowanie dobrem dziecka , zazwyczaj wybiera rozwiązanie wygodniejsze dla siebie.


Przesłaniem metody Marii Montessori jest hasło: " Pomóż mi zrobić to samodzielnie " - jest to apel ucznia skierowany do nauczyciela . Sformułowanie tego hasła, dokonane przez samą Marię Montessori, należy uznać za kwintesencję jej przemyśleń pedagogicznych. Wyraża ono dążenia dziecka do samodzielnego i nieskrępowanego rozwoju, w warunkach właściwej pomocy nauczyciela, która musi opierać się na jego głębokiej i rzetelnej wiedzy o danym zjawisku. Jednak forma tej pomocy musi inspirować ucznia do pracy samodzielnej. Nauczyciel nie ocenia - nauczyciel nie zdobędzie zaufania ucznia subiektywnymi ocenami , zależnymi od samopoczucia, gustu lub od przyjętych kryteriów staranności. Zdobędzie zaufanie wykazując życzliwe zainteresowanie jego pracą. Jeśli uczeń w czasie rozwiązywania zadania popełni błąd - materiał, umożliwiający przeprowadzenie samokontroli, pozwoli mu na samodzielne skorygowanie błędu.

W Pedagogice Montessori, błędy uczniowskie są traktowane jako informacja, że nie nadszedł jeszcze czas, aby uczeń zajmował się danym tematem. Zadaniem nauczyciela jest wybranie dla konkretnego dziecka najodpowiedniejszego materiału rozwojowego, wskazanie właściwego sposobu posługiwania się nim i umiejętne wycofanie się w celu pozostawiania dziecku swobody wyboru rodzaju i zakresu aktywności oraz rytmu i tempa pracy.

Rolą nauczyciela jest umiejętnie wyważyć pomiędzy wiarą i zaufaniem w siły rozwojowe, które tkwią w każdym dziecku a wymaganiami, które przed każdym dzieckiem należy stawiać. Lekcja podstawowa jest podstawową formą pracy nauczyciela. Podczas lekcji uczeń dowiaduje się o sposobach korzystania z proponowanych zestawów pomocy dydaktycznych

Lekcja trójstopniowa.

  • Nauczyciel ustanawia relację między przedmiotem a nazwą wskazując na dany przedmiot i powoli, wyraźnie wymieniając jego nazwę. W ten sposób przedmiot, pojęcie i czynność nadania nazwy zostają mocno ze sobą skojarzone. Nazwa związana została z konkretną rzeczą.

  • Nauczyciel wymienia jakąś nazwę, a dziecko przyporządkowuje jej odpowiedni przedmiot, podaje go, kładzie

na stole lub przenosi na wskazane miejsce itd. Dzięki częstemu zmienianiu poleceń, dziecko wprawia się

w szybkim kojarzeniu rzeczy z nazwą i nie traci zainteresowania ćwiczeniem. Zajęcia te muszą być urozmaicone

i interesujące, tak by uwzględniały potrzebę ruchu u dzieci.

  • Nauczyciel pokazuje przedmiot i pyta dziecko o jego nazwę. Uruchamia w ten sposób bierny zasób słownictwa. Dziecko bierze w posiadanie i nazwę, i przedmiot. Stopień trzeci jest zarazem kontrolą st.drugiego. Służy poszerzeniu czynnego zasobu słów. Najkrócej mówiąc, ćwiczenia odbywają się wg. schematu (kolejno):

  • 1. To jest ... . 2. Podaj mi ... . 3. Co to jest?

6. Praca i zabawa - twórcza wyobraźnia

Edward Claparede stworzył teorię funkcji zastępczej, według której zabawę należy traktować w znaczeniu kompensacyjnym oraz funkcjonalnym. Kompensacyjność i funkcjonalność zabawy polega na tym, że >Dziecko nie potrafi jeszcze wykonać wielu poważnych czynności naprawdę. Czyni to więc "na niby", zaspokajając w ten sposób swoją potrzebę działania. Kompensuje w zabawie to, czego mu brak w rzeczywistości, dopomagając sobie fantazją

i wyobraźnią.< Słyszy się o „nauczaniu przez zabawę”. W szkole Montessori uczniowie nie bawią się, lecz pracują.

Terminu "praca" w ujęciu Montessori, nie należy kojarzyć z mozolnym trudem i egzekwowanym konsekwentnie systematycznym wysiłkiem, zbliżonym do czynności wykonywanych przez dorosłych. W zabawie Freoble'a i Clapareda aktywność oparta jest na fikcji i fantazji - jak twierdzi sam autor teorii funkcji zastępczej - dziecko "kompensuje w zabawie to, czego mu brak w rzeczywistości". Stwarza to doskonałą okazję dla nauczyciela do świadomej ingerencji w proces formowania się konstrukcji psychicznej dziecka, zgodnie z przekazywaną przez nauczyciela sugestią. Dla Montessori jest to ingerencja niedopuszczalna. Spełnienie postulatu zachowania fikcji w zabawie jest łatwiejsze w realizacji, ponieważ nie wymaga wyposażenia dziecka w odpowiedni zestaw pomocy dydaktycznych. Praktyka Montessori wskazuje, że gdy pozostawi się dziecku swobodę wyboru między np. modelem samochodu a kawałkiem drewna, który miałby imitować samochód, dziecko wybiera model samochodu. Montessori mówi: Jeśli dziecko chce prać - pozwól mu prać, nie sugeruj, by prało na niby. Jeśli chce budować dom albo most, pozwól mu używać materiał specjalnie do tego celu przystosowany. Tego rodzaju aktywność jest przez dzieci przedkładana nad działania fikcyjne. Harmonijny rozwój jest stymulowany przez rzeczywistość a nie przez pozory i udawanie. Jednym z mitów na temat Metody Montessori jest - jakoby - brak możliwości rozwijania dziecięcej wyobraźni, fantazji i inicjatywy, ograniczanie swobodnej twórczości. M. Montessori przypisywała wielkie znaczenie możliwości rozwoju dziecięcej wyobraźni - poprzez pracę z materiałem rozwojowym przygotowywała dziecko do dokładnej percepcji szczegółów wyróżniających jakość danego przedmiotu czy zjawiska, co uznawała za proces służący zbieraniu wrażeń służących rozwojowi twórczej wyobraźni dziecka. Uważała przy tym, że twórcza wyobraźnia nie jest błąkaniem się fikcji pomiędzy nie powiązanymi ze sobą wrażeniami, lecz jest konstruktywnie spokrewniona z rzeczywistością. Twórcza wyobraźnia nie może pracować w próżni fikcji. Najlepszym sposobem pomocy dziecku w rozwijaniu wyobraźni jest zapewnienie takich relacji zprzygotowanym otoczeniem, aby wyobraźnię budowało na podstawie obserwacji tego otoczenia. Jest prawdą, że dziecko często ucieka od realnego w świat pozorów. Lecz od jakiego realnego świata ? Ucieka od świata, który dorośli zaprojektowali dla siebie; z proporcjami, standardami, celami i pośpiechem dorosłych. Świat, w którym patrzy się na dziecko z góry, jako na to, które zakłóca porządek, wprowadza zamieszanie i narusza spokój. Świat dziecka jest usunięty, jeśli to możliwe do pokoju dziecięcego lub do klasy szkolnej. Pamiętajmy, że nawet w tych miejscach (pokój, szkoła) nadal pozostaje zdominowane przez dorosłych. Nic dziwnego, że szuka ucieczki od takiej rzeczywistości w świat pozorów, który może próbować kontrolować i zdominować.

Wychowanie religijne w Pedagogice Montessori

Odkrycie istnienia Bożej opieki jest dla dziecka radością i wzbudza w nim potrzebę modlitwy. Dzieci chcą czuć się bezpiecznie nie tylko w sferze fizycznej, chcą być także ochraniane prawem do indywidualności, chcą mieć prawo do sekretów, samodzielnych przemyśleń i spontanicznej aktywności. Montessori uważała, że dorosłym potrzebny jest swoisty trening duchowy oczyszczający ich serca, podczas którego nabraliby głębokiej wiary w potrzebę poszanowania godności dziecka. Jest to trudne dla nas dorosłych z powodu naszych defektów , które skłaniają do poszukiwania złych tendencji, także u dzieci. Skutkiem tego jest ich ciągłe poprawianie i upominanie Informując dzieci o istnieniu dobra i zła, winniśmy koncentrować się na dobru i harmonii. Nie żądajmy i nie oczekujmy od dziecka zbyt wiele, lecz pamiętajmy, że dzieci odznaczają się nie tylko wielką wrażliwością ale też zdolnością rozumienia rzeczy o wiele głębszą niż sądzimy.

Powtórzenie.

Każde dziecko jest inne. To jest dla każdego oczywiste, a przynajmniej powinno być. Dlaczego każde dziecko jest inne? Dlatego, że każde od pierwszych dni swojego życia zdobywa inne doświadczenia – różne jest otoczenie dziecka, różni rodzice, różne możliwości uczenia się nowych umiejętności. Przyjmowane w tej najważniejszym dla rozwoju dziecka fazie rozwojowej informacje, umiejętności, kompetencje są na trwale odkładane w podświadomości dziecka i tworzą jego indywidualne predyspozycje, przyszłe tzw. cechy charakteru.. Podkreślmy – są przyjmowane do podświadomości na trwałe, w sposób niezniszczalny. Innymi słowy – czym skorupka za młodu nasiąknie....

Każde dziecko się rozwija. Zaczyna się czymś interesować. Czym? Co jest i co będzie dla niego interesujące? Tego nikt nie wie. Ale wystarczy dziecko obserwować – badać, co przykuwa jego uwagę? Czym chce się zajmować? Jakie czynności wykonuje z przyjemnością ? Co robi z tak dużym zainteresowaniem, że robi to w skupieniu?

Każde dziecko potrafi się koncentrować. Ale tylko wtedy, gdy nie będziemy mu przeszkadzać i gdy będzie jasne dla wszystkich, którzy z dzieckiem pracują, w jaki sposób należy mu pomagać. Krótko mówiąc, należy zaproponować dziecku odpowiednie zajęcia, z odpowiednim materiałem edukacyjnym, we właściwym czasie i miejscu. I na koniec - należy wiedzieć jak wyważać pomiędzy zaufaniem w siły rozwojowe jakie tkwią w każdym dziecku a wymaganiami jakie mu należy stawiać.

Każde dziecko żyje dla siebie. ( a nie dla szkoły) Każde wyznacza swoje własne cele, które może osiągnąć. Są one inne dla każdego dziecka – określone są przez indywidualne możliwości: predyspozycje, uzdolnienia, kompetencje, sprawności, umiejętności i zainteresowania. Nikt nie może rosnąć za dziecko, nikt nie może za nie się rozwijać. Wspólnym celem dla wszystkich dzieciaków jest to, żeby rosły szczęśliwie bez zbędnej presji czasu, wymagań i nieuzasadnionych oczekiwań. Celem jest pomoc każdemu w rozwijaniu jego indywidualnych cech osobowościowych, przy poszanowaniu obiektywnie istniejących reguł społecznych. Jednym z warunków powodzenia tego rodzaju pracy szkolnej, jest właściwe wyposażenie w pomoce dydaktyczne, które są tak skonstruowane, że odpowiadają na każdy rodzaj zainteresowania każdego z osobna dziecka. Uczeń nie jest ani przynaglany ani oceniany. Pracuje – uczy się tak długo, jak długo sprawia mu to przyjemność. Jeśli uczeń popełnia błędy, jest to dla nauczyciela sygnałem, że po prostu nie jest to jeszcze odpowiednia czas, żeby uczeń podejmował to zadania, ponieważ jest ono jeszcze dla niego za trudne. Zrobi je jutro lub za miesiąc lub za pół roku. Nigdzie się nie spieszymy. Nauczycielu - pomagaj wtedy, gdy to absolutnie konieczne, usuń się, gdy to możliwe. Asystując uczniowi w samodzielnym działaniu, ukierunkowuje jego aktywność. Dziecko czuje się tu szczęśliwe i kochane, bo może uczyć się według swojego tempa i możliwości. Przez porządek - do wychowania i nauczania. Porządek w otoczeniu - porządek w sercu. Materiał Montessori umożliwia samodzielną kontrolę błędów. W ten sposób dzieci uczą się samodzielności w myśleniu. Poprzez własną pracę zdobywają zaufanie we własne siły.


Społeczne reguły współdziałania - nie rań, nie niszcz, nie przeszkadzaj.


DZIECI POTRZEBUJĄ PREZENTACJI PRAWIDŁOWYCH ZACHOWAŃ I JASNO OKREŚLONYCH GRANIC DLA SWOJEGO DZIAŁANIA - CO WOLNO, A CZEGO NIE.

Badanie i odkrywanie rzeczywistości i radość z poznania, umacnia w dziecku wiarę we własne siły i sprzyja budowaniu przyjaznych relacji z innymi. Dzieci, które są zainspirowane do uważnego poznawania rzeczywistości, rozwijają wiele twórczych zainteresowań. Budzi się w nich pasja do odkrywania, badania, stawiania pytań i szukania odpowiedzi na interesujące je tematy. Pedagogika Montessori daje dzieciom szansę samodzielnego, twórczego działania. Poprzez własną aktywność dzieci zdobywają wiele praktycznych i szkolnych umiejętności, co rozwija w nich poczucie własnej wartości.Pracą nazywamy tutaj, twórczą aktywność dziecka skierowaną na konkretny cel, cechuje ją głębokie zaangażowanie i skupienie. W czasie tego działania, dziecko poznaje, uczy się, zdobywa praktyczne i szkolne umiejętności . Dzieci zbierają doświadczenia: jak podejmować decyzję, jak zorganizować sobie miejsce pracy, jak rozpoczęte zadanie dokończyć. Ich działanie, na początku impulsywne, staje się coraz bardziej uważne i odpowiedzialne. W Pedagogice Montessori obowiązuje zasada - daj mi czas - każde z dzieci pracuje wg własnego tempa, uzdolnień i możliwości Pedagogika Montessori to droga doświadczeń dziecka

Każdy jest inny i w niepowtarzalny sposób przebiega droga jego rozwoju. W Pedagogice Montessori ważną rolę odgrywa cisza. Cisza pomaga dzieciom wzmocnić się wewnętrznie. Przejawami tego są: skupienie, równowaga, zainteresowanie i własna inicjatywa. Ciszy trzeba się uczyć. Ćwiczenia ciszy pozwalają dzieciom zdobyć umiejętności: panowania nad swoim ciałem, wysłuchiwania różnych odgłosów z zewnątrz i harmonijnego współdziałania w grupie. Nie jest to zabawa ani rozrywka. Csza jest doznaniem bezpośrednim i indywidualnym. W ciszy dziecko może odkryć swój świat wewnętrzny. W tym nurcie ważnym momentem jest doświadczenie religijne. Odkrycie kochającego Boga wzbudza w dziecku radość i daje poczucie bezpieczeństwa. Celem naszej pracy jest zrobić dla każdego dziecka wszystko, aby mogło osiągnąć wszystko, co jest dla niego osiągalne. To podstawowy klucz do efektywności nauczania. Nauczyciele nie stawiają przed uczniami zadań, założonych przez podstawy programowe. To uczniowie (ich gotowość, możliwości) wyznaczają zadania nauczycielom. Odpowiedzialnie stosowane montessoriańskie zasady pedagogiczne, pozwalają wykorzystywać pomoce dydaktyczne z pożytkiem dla rozwoju intelektualnego i emocjonalnego dziecka, bez względu na jego aktualny poziom możliwości. Szkoła nie jest klubem towarzyskim. Celem jej działania nie jest stworzenie uczniom warunków do nawiązywania kontaktów towarzyskich, przyjaźni. Te relacje między dziećmi będą się nawiązywały lub nie, niezależnie od naszej dobrej woli. Nieprawdą jest - że to dobrze, że życie w szkole tak jak każde życie, niewolne jest od przykrości, porażek, upokorzeń bo uczą one odwagi, hartują, przygotowują do dorosłego życia. Otóż nie – to nie dobrze. Hartu, odwagi, wiary we własne siły, nasze dzieci nie muszą zdobywać poprzez przykrości, porażki i upokorzenia. Dla dzieci w Szkole Montessori, nie ma miejsca na przykrości, upokorzenia - dlatego, że nie ma porażek.W przedszkolu czy w szkole - w grupie są razem dzieci z kilku roczników. Sprzyja to wymianie zdolności i umiejętności i współdziałaniu. Podstawą organizacji zajęć jest wspieranie spontanicznej aktywności dziecka, według zasady: Pomóż mi zrobić to samodzielnie. W szkole (lub przedszkolu) nie stosuje się określenia integracja, przyjmowane są dzieci bez względu na rodzaj niepełnosprawność (ruchowej, intelektualnej). Przyjmowane są dzieci bez skierowań z poradni. Nie muszą spełniać żądnych warunków kwalifikacji. Nie ma żadnych wymogów programowych, które dzieci muszą zrealizować. Nie ma żadnego minimum programowego do zrealizowania. Nie ma reedukatorów, ponieważ nie istnieje takie pojęcie jak reedukacja. Dziecko nie otrzymuje żadnych ocen swojej pracy. Nie ma podziału na grupy wiekowe Nie musi być lekcji tematycznej, wspólnej dla wszystkich uczniów. Nie ma obowiązku uczestniczenia w zajęciach grupowych. Nie ma możliwości nie uzyskania promocji z klasy do klasy. Nie ma założonych terminów realizacji planów pracy. Nie ma klas. Nie ma przerw w zajęciach. Nie ma rywalizacji, agresji. Nie ma niekompetentnych nauczycieli, rodziców przeciwnych integracji. W szkołach Montessori są jasne reguły postępowania i zasady pedagogiczne, zweryfikowane 90- cio letnim doświadczeniem. Jest to system sprawdzony i działający na wszystkich kontynentach Bardzo precyzyjnie określone są działania nauczyciela. Są pomoce dydaktyczne, dostosowane do każdego rodzaju potrzeb dziecka, a nauczyciele wiedzą, jak się nimi posługiwać. Jest jasno określony cel działania.

Celem tym jest zrobić dla każdego dziecka wszystko, co dla niego jest osiągalne.

Czy są granice integracji?

Są – ograniczają one dostęp do szkoły Montessori dzieciom tzw. zdrowym. Np. -

  • zażywanie narkotyków, picie alkoholu, - nieprzestrzeganie obowiązków ucznia, - gdy uczeń jest

  • całkowicie zdany na stałą opiekę nauczyciela, - gdy jest zbyt pobudzony, - gdy jest zagrożeniem dla

  • innych dzieci z powodu nasilonej i niekontrolowanej agresywności, - gdy aktualnie trudna sytuacja w

  • grupie nie pozwala na pobyt dziecka ze specjalnymi problemami, ponieważ jest to nadmiernym

  • obciążeniem dla naszych dzieci i nauczycieli. - gdy Rodzice bądź opiekunowie ucznia, nie stosują się do

  • zaleceń Rady Pedagogicznej, związanych z właściwym ( zdaniem Rady Pedagogicznej Szkoły ) sposobem

  • oddziaływania pedagogicznego na dziecko.

7. Wnioski.

Ci, którzy mogą mieć trudności przeżywając nie spełnione marzenia o dziecku, którego nigdy nie mieli, mogą być szczególnie podatni na jakąkolwiek sugestię „ulepszania” czy „unormalnienia” ich dziecka. Depresja tych rodziców może doprowadzić do programów „stymulacji” dziecka przez 8 godzin dziennie, do korzystania z nie sprawdzonych form leczenia, czy wydawania pieniędzy na wyprawy do specjalistów w nadziei na cud. Prawdziwym celem każdej terapii czy porady jest zapewnienie naszym dzieciom tego, aby rosły szczęśliwie, zadowolone i zdolne do osiągania swoich potencjalnych możliwości rozwojowych, a my - akceptujmy je i kochajmy takimi jakimi one są. Wiele czynników ma wpływ na zachowanie się dziecka z zespołem Downa i błędem jest przypuszczać, że istnieje jeden zdecydowany, wrodzony i charakterystyczny model zachowań i aktywności. Jeśli dziecko doświadcza ciągłych porażek lub nikt nie spodziewa się po nim osiągnięć jest ono na pewno inne niż dziecko zachęcane do sprostania bezpiecznym i stosownym do jego możliwości wyzwaniom, stawianym w życzliwej atmosferze i bez ryzyka ośmieszenia czy kary. Wychowanie każdego dziecka jest wyzwaniem. Czy wychowanie dziecka upośledzonego umysłowo jest wyzwaniem większym , czy też innym od wychowania dziecka zdrowego – jest kwestią opinii. Czy opóźnienie jest tym samym co upośledzenie? Czy wczesne i ciągłe nauczanie sprawia, że dziecko jest mniej opóźnione? Tak – ponieważ osiągnie ono szybciej kluczowe etapy rozwoju. Czy wczesne i ciągłe nauczanie sprawia, że dziecko jest mniej upośledzone? Tak – ponieważ zdobędzie ono więcej umiejętności oraz wzbogaci swój zasób wiedzy i będzie potrafiło więcej rzeczy w życiu robić. Czy wczesne i ciągłe nauczanie przyczyni się do tego, aby dziecko było bardziej „inteligentne” lub bardziej sprawne w rozumowaniu i tworzeniu pojęć? Odpowiedź brzmi - ”to zależy, co mamy na myśli” Jest oczywiste – póki co - że nie potrafimy im dać „normalnych” zdolności umysłowych i jest mało prawdopodobne, aby kiedykolwiek osiągnęły poziom potrzebny do wykonywania bardziej złożonych intelektualnie zadań wymagających zdolności formalnego i intelektualnego rozumowania. Ale jest pewne, że dziecko pozostawione same sobie i nie wspierane, na drodze swojego rozwoju zatrzyma się. Nie istnieją badania potwierdzające istnienie granic osiągnięć intelektualnych, poza które nie rozwinie się dziecko odpowiednio wspomagane.


Jarosław Jordan

www.montessori.pl , www.bardziejkochani.pl

Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Pedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.) iconPedagogika specjalna wykład 1 Co to jest pedagogika specjalna?

Pedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.) iconMoje spotkanie z pedagogiką Marii Montessori

Pedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.) iconPedagogika specjalna

Pedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.) iconPedagogika specjalna

Pedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.) iconPedagogika specjalna

Pedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.) iconCo to jest pedagogika specjalna?

Pedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.) iconPedagogika specjalna specjalnośĆ: Resocjalizacja

Pedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.) iconPedagogika Specjalna Wykład I 24. 02. 2005

Pedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.) iconPedagogika specjalna – II zz/pc pedagogika – II zz/PE

Pedagogika Specjalna Montessori Jarosław Jordan (A. M. I.) iconPedagogika specjalna, wykład 3 (druga część)

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom