Własność I kontrola w teorii I praktyce




Pobierz 127.32 Kb.
NazwaWłasność I kontrola w teorii I praktyce
Data konwersji27.10.2012
Rozmiar127.32 Kb.
TypDokumentacja
Barbara Polszakiewicz


ŁAD INSTUTUCJONALNY W GOSPODARCE

(Prezentacja na posiedzeniu Rady Naukowej PTE 18.01.2007 r.)


Dwa tomy Ładu instytucjonalnego w gospodarce otwierają serię publikacji, której nazwa brzmi: EKONOMIA i PRAWO. Każda kolejna pozycja z tej serii będzie miała swój własny tytuł i towarzyszyć jej będzie dyskusja w ramach konferencji organizowanej przez Katedrę Teorii Ekonomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Do współpracy przy określaniu programu pierwszej konferencji udało się nam pozyskać między innymi przedstawicieli Rady Polityki Pieniężnej a także innych znamienitych ekonomistów oraz prawników – zarówno teoretyków, jak i praktyków życia społeczno-gospodarczego. Konferencja odbyła się pod patronatem Prezesa NBP, Rady Naukowej PTE oraz Business Center Club.

Kolejna konferencja zaplanowana została na 25-26 września 2007 r. Jej tematem jest Własność i kontrola w teorii i praktyce. W styczniu upływa termin zgłaszania artykułów do pierwszego tomu książki pod tym samym tytułem (a trzeciego w ramach serii Ekonomia i Prawo). We wrześniu 2007 upływa termin zgłaszania artykułów do tomu drugiego (czwartego w ramach serii).

Pomysł serii jest konsekwencją narastającej świadomości niedoceniania, a nawet lekceważenia, znaczenia wprowadzanych rozwiązań instytucjonalnych dla dynamiki i jakości życia społeczno-gospodarczego. Między innymi z przyjętych rozwiązań instytucjonalnych wynikają takie cechy aktualnego systemu społeczno-gospodarczego Polski jak:

- dalece nie satysfakcjonujące postępy w zakresie budowy państwa prawa,

- postępujący spadek prestiżu polskiego parlamentaryzmu,

- ograniczona skuteczność mechanizmów demokracji i społecznej kontroli,

- kapitalizm polityczny oparty na klienteliźmie i korupcji,

- rynki regulowane w reakcji na zapotrzebowanie zgłaszane przez poszczególne grupy interesów, z nieprzejrzystym mechanizmem dochodzenia do regulacji,

- wadliwa struktura finansów publicznych i brak kontroli nad znaczną częścią publicznych środków,

- biurokracja i silny nacisk w kierunku jej wzrostu,

- brak wyraźnie określonej strategii rozwojowej,

- silna segregacja ekonomiczna społeczeństwa,

- brak instytucjonalnych metod rozwiązywania ex ante konfliktów,

- ograniczona skuteczność egzekwowania przepisów prawa.

W polskich realiach społeczno-gospodarczych urzeczywistniła się obawa, że państwo staje się organem realizującym przede wszystkim interesy decydentów politycznych, urzędników państwowych oraz grup interesów, w jakiś sposób z nimi powiązanych, jeśli nie działają skuteczne procedury (mechanizmy) wymuszające służebność państwa wobec społeczeństwa. Powstaje w tym kontekście pytanie, czy jest jakakolwiek szansa na to, aby tego rodzaju mechanizmy uaktywnić.

Wysiłek inicjatorów serii zmierza w kierunku stopniowego urzeczywistniania tej szansy, poprzez stwarzanie trwałej płaszczyzny porozumiewania przede wszystkim między ekonomistami i prawnikami w procesie wywierania wpływu na kształt ładu instytucjonalnego kraju. Ład instytucjonalny jest bowiem przede wszystkim ładem konstruowanym, którego egzekwowanie następuje poprzez obwarowanie sankcjami prawnymi.

Przykład Polski dowodzi, że stworzenie gospodarki rynkowej z wadliwą infrastrukturą instytucjonalną pociąga za sobą wiele bardzo niekorzystnych skutków, których z pewnością dalece niekompletny zestaw wymieniono. W ich efekcie powstają niczym nie uzasadnione koszty zawierania transakcji, które redukują dynamikę wzrostu społecznego dobrobytu. Podjęta w takich warunkach interwencja państwa w reakcji na nieefektywność rynku, może tę nieefektywność jedynie powiększyć.

Ekonomiczne rozumienie instytucji ulegało ewolucji i nie wydaje się, aby osiągnięto w tym zakresie ostateczne porozumienie. Definicja sformułowana przez D.C. Northa w ramach nowej ekonomii instytucjonalnej określa instytucje jako zestawy:

  • ograniczeń zachowań w postaci zasad i regulacji,

  • procedur służących wykrywaniu odchyleń od zasad i regulacji,

  • moralnych i etycznych norm zachowań.

Takie rozumienie instytucji obejmuje zarówno instytucje o charakterze formalnym jak i nieformalnym. Instytucje decydują o występowaniu określonej struktury bodźców. Są więc tym, co umożliwia, ogranicza i kieruje zachowaniem.

W potocznym rozumieniu instytucję utożsamia się najczęściej z organizacją. W nowej ekonomii instytucjonalnej organizacje taktowane są jako osoby w powiązaniu z instytucjami, z których korzystają.

Do istotnych cech nowej ekonomii instytucjonalnej należą:

  1. odrzucenie uproszczonej wizji homo economicus, w czym istotną rolę odgrywają pojęcia ograniczonej racjonalności i oportunizmu.

  2. Węzłowe znaczenie jako jednostka analizy posiada pojęcie transakcja i odpowiednio korzyści i koszty zawierania transakcji.

  3. Przedstawiciele tego nurtu traktują swoje analizy jako uzupełnienie raczej, a nie jako substytut ekonomii głównego nurtu.

Od strony metodologicznej oznacza to syntezę dwóch podejść: analizy teoretyczno-formalnej z postulatem badań historycznych. Istotne jest tu przykładowo przekonanie, że jedynie poprzez badania empiryczne można dokonać rzeczywistego rachunku kosztów i korzyści określonych rozwiązań i państwowych regulacji. Potrzebna jest zatem współpraca w zakresie analizy formalnej, instytucjonalnej i eksperymentalnej.

Tom pierwszy książki Ład instytucjonalny w gospodarce, składa się z dwóch części. Pierwsza z nich zawiera omówienie miejsca instytucji w teorii ekonomii i ich konsekwencji dla polityki gospodarczej. Druga natomiast zajmuje się tak istotną dla sprawnego funkcjonowania gospodarki kwestią, jaką jest bezpieczeństwo obrotu pieniężnego.

Szczegółowy zestaw zagadnień analizowanych w ramach tomu pierwszego jest następujący:

Część I.

Instytucje w teorii ekonomii i ich konsekwencje dla polityki gospodarczej

  1. Fundamentalne problemy aksjologiczne ładu instytucjonalnego współczesnej gospodarki

  2. Charakterystyka nurtu prawo i ekonomia we współczesnej myśli ekonomicznej

  3. Instytucjonalizm – wzbogacenie czy alternatywa ekonomii głównego nurtu?

  4. Pojęcie instytucji w prawie i ekonomii

  5. Odrodzenie liberalizmu. Koncepcja rządów prawa a zmiana w podejściu do polityki pieniężnej w ekonomii końca XX wieku

  6. System instytucjonalny jako determinant wykorzystania potencjału „nowej gospodarki”. Przypadek Europy i Stanów Zjednoczonych

  7. Ordoliberalna koncepcja ładu gospodarczego

  8. Ordoliberalna koncepcja ładu instytucjonalnego w gospodarce

  9. Instytucjonalny wymiar polityki pieniężnej

  10. Oddziaływanie dyskrecjonalnych instrumentów polityki pieniężnej i fiskalnej na zmiany aktywności gospodarczej w modelu IS-LM

  11. Periodyzacja współczesnego cyklu koniunkturalnego jako przesłanka efektywnej polityki stabilizacji


Część II.

Bezpieczeństwo obrotu pieniężnego

  1. Bezpieczeństwo obrotu pieniężnego jako przesłanka dla wprowadzenia uniwersalnego nadzoru finansowego

  2. Nadzór jako instytucjonalna gwarancja prawidłowego funkcjonowania rynku kapitałowego

  3. Bank centralny a bezpieczeństwo i stabilność systemu finansowego

  4. Kształtowanie się struktury konkurencyjnej rynku usług bankowych w Polsce (w latach 1989 – 2004)

  5. Polski sektor bankowy w ocenie instytucji międzynarodowych a realia praktyki w kredytowaniu mikro i małych przedsiębiorstw

  6. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny jako gwarant stabilizacji systemu ubezpieczeń gospodarczych


Jakkolwiek ekonomia instytucjonalna na wszystkich jej etapach rozwoju była realną alternatywą dla ekonomii głównego nurtu, to jednak zawsze pozostawała w jego cieniu, w szczególności gdy rozważa się jej wpływ na praktykę polityki gospodarczej. Inicjatorom serii trafnym wydało się w związku z tym przyjęcie, jako motta dla drugiego tomu książki, wypowiedzi wybitnego socjologa Szmuela Eisenstadta, uhonorowanego w październiku 2005 roku doktoratem honoris causa przez Uniwersytet Warszawski:

Jedna z teorii dotyczących pochodzenia demokracji mówi, że Europejczycy stali się demokratami, gdy kupcy doszli do wniosku, że wojna się nie opłaca. Co się opłaca? Mozolne budowanie instytucji i demokratyczna edukacja. To nieefektowne, ale się opłaca”.

Nie zmienimy ludzi, ale możemy stopniowo ulepszać instytucje – w długim procesie konsultacji i dyskusji”.

Drugi tom składa się z czterech części. Pierwsza z nich zawiera artykuły poświęcone teoretyczno-filozoficznej analizie szeroko rozumianych instytucji i ich wzajemnych relacjach. Część druga koncentruje się na praktycznych aspektach funkcjonowania instytucji w skali makro, natomiast część trzecia w skali mikro. Książkę zamyka, zawarta w części IV, analiza przypadków dwóch dużych toruńskich przedsiębiorstw pod kątem bezpieczeństwa obrotu gospodarczego.

Tom II

Część I

Instytucje w teorii

  1. Ekonomiczna rola państwa w ujęciu nowej ekonomii politycznej

  2. Ochrona inwestorów a struktura systemu finansowego

  3. Efektywność gospodarcza w ujęciu ekonomicznej teorii praw własności – wybrane zagadnienia

  4. Społeczna gospodarka rynkowa – pleonazm czy użyteczna w praktyce koncepcja?

  5. Konsument w teorii i praktyce gospodarczej: ekonomia – psychologia – prawo

  6. Wpływ koordynacji na rynku pracy na efektywność modelu gospodarczego

  7. Instytucjonalne uwarunkowania zmian na rynku pracy

  8. Korupcja a instytucje w gospodarce

  9. Moralna ocena procentów, odsetek i lichwy w działalności finansowej



Część II

Instytucje w praktyce społeczno-gospodarczej – skala makroekonomiczna


  1. Czy nadal aktualne jest prawo Wagnera?

  2. Ustawowe ograniczenia wolności gospodarowania w Polsce w latach 1989-2003

  3. Tendencje w polityce pieniężnej na przełomie XX i XXI wieku

  4. Ocena realizacji polityki pieniężnej Narodowego Banku Polskiego

  5. Wpływ instrumentów polityki pieniężnej NBP na poziom i zmienność krótkoterminowych stóp procentowych

  6. Niezależność banków centralnych państw kandydujących do członkostwa w Unii Europejskiej

  7. Lichwa w świetle współczesnych uregulowań prawnych w Polsce i wybranych krajach o orientacji rynkowej

  8. Prawne oraz instytucjonalne uwarunkowania rozwoju sekurytyzacji wierzytelności w Polsce

  9. Instytucjonalne uwarunkowania rozwoju rynku kapitałowego w Polsce

  10. Znaczenie funduszy ekologicznych dla bezpieczeństwa inwestycji w ochronę środowiska

  11. Klimat inwestycyjny – konieczne i wystarczające czynniki determinujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Polski

  12. Wpływ kursu walutowego na dynamikę polskiej wymiany towarowej z głównymi partnerami handlowymi

  13. Zmiany w działalności sektora energetycznego w Polsce

  14. Instytucje a efektywność gospodarowania w rolnictwie

  15. Model ustroju społeczno-gospodarczego w świetle Konstytucji RP oraz wybranych krajów europejskich


Część III

Instytucje w praktyce społeczno-gospodarczej – skala mikroekonomiczna


  1. Regulacja monopolu naturalnego w świetle teorii kosztów transakcyjnych

  2. Praca tymczasowa w świetle teorii kosztów transakcyjnych

  3. Przeobrażenia instytucjonalne w sferze informacyjnej rynku kapitałowego a efektywność wynagradzania menedżerów w spółkach giełdowych

  4. Rola Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych w rozwiązywaniu konfliktów w spółkach publicznych

  5. Spółka Europejska jako etap w harmonizacji wybranych rozwiązań instytucjonalnych w działalności przedsiębiorstw międzynarodowych w Unii Europejskiej

  6. Dostosowania instytucjonalne do członkostwa w Unii Europejskiej


Część IV

Bezpieczeństwo obrotu gospodarczego – analiza przypadków

  1. Wprowadzenie do analizy przypadków

  2. Bezpieczeństwo transakcji handlowych na przykładzie Cereal Partners Poland Toruń-Pacific Sp. z o.o.

  3. Apator S.A. – bezpieczeństwo obrotu gospodarczego


Do najbardziej spornych zjawisk jako przedmiotu polityki stabilizacyjnej należy z pewnością cykl koniunkturalny. Przed przystąpieniem do tworzenia właściwych ram instytucjonalno-prawnych dla polityki stabilizacyjnej należałoby zatem odpowiedzieć na pytanie dotyczące obecności regularnego cyklu koniunkturalnego we współczesnej gospodarce.


Roczne tempa wzrostu wolumenu produktu krajowego brutto, produkcji przemysłowej, nakładów inwestycyjnych w urządzenia oraz dochodów brutto z działalności eksploatacyjnej i majątku w Republice Federalnej Niemiec w latach 1950-2004

(w %%)*

Rok

Produkt krajowy brutto

Produkcja przemysłowa

Inwestycje w urządzenia

Dochody brutto z działalności eksploatacyjnej i majątku**

1950

.

24,0

28,0

.

1951

10,5

18,0

10,0

21,6

1952

8,3

6,8

7,2

16,2

1953

7,6

10,0

10,5

5,2

1954

7,4

11,8

17,9

6,9

1955

11,5

14,9

22,9

17,3

1956

6,9

8,1

4,4

7,9

1957

5,4

6,0

-1,4

7,6
















1958

3,3

2,8

5,4

4,6

1959

6,7

6,8

10,3

8,7

1960

8,0

12,8

15,7

13,2

1961

5,4

6,2

11,5

5,0

1962

4,0

4,5

4,8

2,5

1963

3,4

3,5

1,9

5,4

1964

6,6

7,7

11,0

10,0

1965

5,4

6,3

10,5

8,1

1966

2,4

0,3

-2,4

3,4

1967

-0,1

-2,6

-8,2

-1,8
















1968

7,2

7,7

10,5

17,5

1969

8,0

13,2

22,6

5,6

1970

5,0

5,9

16,7

6,9

1971

3,1

1,5

4,8

4,6

1972

4,3

4,3

-0,1

7,6

1973

4,8

6,8

2,0

7,8

1974

0,2

-1,4

-7,9

2,3

1975

-1,3

-5,7

0,4

2,9
















1976

5,3

6,9

6,5

14,8

1977

2,8

2,6

7,7

3,3

1978

3,0

2,8

8,2

11,0

1979

4,2

5,3

9,5

6,2

1980

1,0

0,0

2,9

4,7

1981

0,1

-1,5

-3,4

-0,7

1982

-0,9

-2,9

-7,2

2,3
















1983

1,8

0,5

6,0

15,8

1984

2,8

3,4

0,4

10,5

1985

2,0

4,5

9,0

6,0

1986

2,3

2,3

4,2

9,9

1987

1,5

0,3

4,9

1,7

1988

3,7

3,7

3,1

9,6

1989

3,6

5,0

4,8

10,7

1990

5,7

5,3

5,3

11,4

1991

5,0

2,8

4,1

7,9

1992

2,2

-2,4

-4,2

1,6

1993

-1,1

-8,2

-15,1

-2,6
















1994

2,3

3,9

-1,9

7,4

1995

1,7

1,1

1,1

6,1

1996

0,8

0,4

1,7

3,9

1997

1,4

4,0

3,7

5,0

1998

2,0

5,4

9,2

4,1

1999

2,0

2,0

7,2

-0,1

2000

2,9

6,3

9,5

-0,2

2001

0,8

0,3

-5,8

0,2

2002

0,1

-1,6

-9,4

5,1

2003

-0,2

0,2

-0,1

3,9
















2004

1,2

3,8

4,2

10,4

2005

0,9

-0,2

6,1

6,2

2006 I kw.

3,1

.

9,5

5,5

* Do 1991 roku obszar Republiki Federalnej przed zjednoczeniem, od 1992 obszar Niemiec po zjednoczeniu.

** W cenach bieżących.

Źródło: Statistisches Jahrbuch für die Bundesrepublik Deutschland – różne roczniki; Wirtschaft und Statistik – różne numery; Statistisches Bundesamt Deutschland; Bundesministerium für Arbeit und Sozialordnung.






Dodaj dokument na swoim blogu lub stronie

Powiązany:

Własność I kontrola w teorii I praktyce iconArteterapia w teorii I praktyce

Własność I kontrola w teorii I praktyce iconKontakty międzypokoleniowe w teorii I praktyce

Własność I kontrola w teorii I praktyce iconRachunek kosztów w teorii I w praktyce

Własność I kontrola w teorii I praktyce iconProseminarium magisterskie: Społeczeństwo obywatelskie w teorii I praktyce

Własność I kontrola w teorii I praktyce iconStudia Podyplomowe Zarządzanie jakością w teorii I praktyce

Własność I kontrola w teorii I praktyce iconK onferencja Naukowa Zarządzanie zasobami ludzkimi w teorii I praktyce

Własność I kontrola w teorii I praktyce iconSamorząd terytorialny I gospodarka przestrzenna w teorii I praktyce krajów ue

Własność I kontrola w teorii I praktyce iconCło I polityka celna w teorii I praktyce handlu zagranicznego

Własność I kontrola w teorii I praktyce iconI I konferencja Naukowa Zarządzanie zasobami ludzkimi w teorii I praktyce

Własność I kontrola w teorii I praktyce iconOŚwiadczenia zdrowotne w teorii I praktyce instytut Europejski w Łodzi

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom