Materiały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji




Pobierz 121.11 Kb.
NazwaMateriały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji
strona3/4
Data konwersji30.10.2012
Rozmiar121.11 Kb.
TypDokumentacja
1   2   3   4

OBJAWY DYSLEKSJI ROZWOJOWEJ




M.Bogdanowicz szczegółowe objawy dysleksji rozwojowej podzieliła na:

  1. specyficzne trudności w czytaniu

  2. specyficzne błędy związane z dysortografią

  3. błędy związane z dysgrafią


Specyficzne trudności w czytaniu:

  • trudności z przypomnieniem sobie głoski odpowiadającej odczytywanej literze

  • mylenie liter podobnych pod względem kształtu np. p – b, d – g

  • czytanie wyrazów od końca do początku (dotyczy to szczególnie wyrazów krótkich np. do – od)

  • czytanie pierwszej sylaby i ostatniej z opuszczeniem środkowej

  • gubienie miejsca, w którym dziecko czyta

  • przeskakiwanie wyrazów

  • gubienie linijek, ponowne czytanie tej samej linijki

  • opuszczanie podczas czytania początków wyrazów lub końcówek

  • odczytywanie pierwszej litery lub sylaby i domyślanie się wyrazu, często w oparciu o kontekst treściowy

  • syntetyzowanie głosek po cichu, następnie głośne wypowiadanie całego wyrazu (tzw. podwójne czytanie)

  • „zacinanie się”

  • nieuwzględnianie znaków interpunkcyjnych

  • powolne czytanie

  • brak zrozumienia tekstu.


Specyficzne błędy związane z dysortografią:

  • uporczywe opuszczanie, dodawanie i przestawianie liter oraz sylab

  • mylenie liter podobnych pod względem kształtu (np. l – t – ł) lub, gdy odpowiadające im głoski są do siebie podobne, różni je tylko dźwięczność – bezdźwięczność (np. d – t)

  • mylenie liter o tym samym kształcie lecz innym układzie w przestrzeni (np. p – b, m – w)

  • pisanie liter zwierciadlanych, pisanie wyrazu od strony prawej do lewej: pismo lustrzane

  • pomijanie znaków diakrytycznych

  • występowanie wyrazów bezsensownych wskutek pojawienia się w jednym wyrazie kilku rodzajów błędów

  • błędy ortograficzne nie wynikające z nieznajomości zasad pisowni.


Błędy związane z dysgrafią:

  • trudności ze zmieszczeniem się w liniaturze zeszytu, z kreśleniem kształtu liter

  • litery mają różne wymiary, są niekształtne, drżące, nachylone w różnym kierunku

  • pismo jest mało czytelne

  • nieestetyczny zeszyt (podziurawione kartki, zamazany tekst)

  • wolne tempo pisania

  • łączenie dwóch liter w jedną

  • pojawienie się dodatkowych elementów w literze

  • brak łączenia liter ze sobą lub wadliwe ich łączenie



Symptomy dysleksji rozwojowej:

Informacji o objawach dysleksji dostarcza przede wszystkim badanie pedagogiczne: ocena głośnego czytania (tempa, techniki i liczby błędów) oraz stopnia zrozumienia przeczytanego tekstu. Ocena poziomu pisania obejmuje analizę zeszytów i prac pisemnych dziecka: ze słuchu (dyktando), ze wzoru (przepisywanie), z pamięci. Rozmowa z nauczycielem i rodzicami dostarcza informacji od jak dawna obserwuje się trudności dziecka, czego one dotyczą i jak zmieniały się w ciągu życia dziecka.


Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu wyróżnia się na podstawie charakterystycznych objawów. Jeżeli wnikliwie i przez wiele lat obserwujemy dziecko , możemy zauważyć, że istnieje wyraźna dynamika zmian symptomów. Znajomość tego zjawiska jest niezbędna do trafnego rozpoznawania tych trudności.

Najczęściej trudności w czytaniu i pisaniu dostrzegane są u dzieci dopiero w okresie nauczania początkowego, a powinno się je zauważać w okresie przedszkolnym i w klasie „0”, gdy dziecko zaczyna się uczyć czytania. Najlepiej, gdy symptomy zapowiadające przyszłe trudności w czytaniu i pisaniu ujawnimy jeszcze przed podjęciem nauki szkolnej. Są to objawy dysharmonii rozwoju psychoruchowego, a więc opóźnienia niektórych funkcji poznawczych oraz funkcji ruchowych, które leżą u podstaw uczenia się czynności czytania i pisania. W takim wypadku mówimy o ryzyku dysleksji”. Może ono dotyczyć dzieci pochodzących z nieprawidłowej ciąży i porodu oraz tych, u których w rodzinach występowały podobne zaburzenia. Dlatego należy bacznie obserwować ich rozwój i eliminować wszelkie opóźnienia rozwojowe.

O specyficznych trudnościach dziecka informuje nauczycieli opinia z poradni psychologiczno - pedagogicznej. Ważne jest, by wychowawcy dokonywali właściwej analizy przyczyn i objawów napotykanych trudności w zakresie mocnych i słabych stron dziecka i na tej podstawie przygotowali terapię przyczynowo – objawową. Będzie ona bazą do opracowania indywidualnego programu działań z dzieckiem.


Klasa „0” (6 – 7 lat) /według M.Bogdanowicz/:

  1. Dzieci te wykazują obniżoną sprawność ruchową: dziecko słabo biega, skacze, ma trudności z uczeniem się jazdy na nartach, rzucaniem i chwytaniem piłki.

  2. Trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów w zakresie samoobsługi np. z zawiązywaniem sznurowadeł, używaniem widelca, nożyczek.

  3. Opóźnienia rozwoju lateralizacji mimo prób ustalenia ręki dominującej, nadal jest oburęczne.

  4. Opóźnienie orientacji w schemacie ciała i przestrzeni: ma trudności ze wskazywaniem na sobie części ciała, nie umie określić kierunku na prawo i na lewo od siebie.

  5. Trudności z odtwarzaniem złożonych figur geometrycznych, rysowaniem szlaczków.

  6. Trudności z wyróżnianiem elementów z całości, a także z ich syntetyzowaniem w całość, trudności z wyodrębnianiem szczegółów różniących dwa obrazki, z odróżnianiem kształtów podobnych (figur geometrycznych, liter: m – n, l – t) lub identycznych lecz inaczej położonych w przestrzeni (np. p – g, b – d).

  7. Trudności z poprawnym używaniem wyrażeń przyimkowych wyrażających stosunki przestrzenne: nad – pod, za – przed, wewnątrz – na zewnątrz.

  8. Wadliwa wymowa, „przekręcanie” trudnych wyrazów (przestawianie głosek i sylab), błędy gramatyczne.

  9. Trudności z zapamiętywaniem wiersza, piosenki, więcej niż jednego polecenia w tym samym czasie, z zapamiętywaniem nazw (mylenie nazw zbliżonych fonetycznie), materiału uszeregowanego w serie, sekwencje (np. dni tygodnia, pory roku).




  1. Trudności w różnicowaniu głosek podobnych (np. z – s, b – p, k – g czyli zaburzenia słuchu fonemowego), trudności z wydzielaniem sylab i głosek ze słów, ich syntetyzowaniem (zaburzenia analizy i syntezy głoskowej, sylabowej) oraz manipulowaniem ze strukturą fonologiczną słów (np. odszukaj słowa ukryte w nazwie „lewkonia”, wymyśl rym do słowa „kotek”).

  2. Trudności w orientacji w czasie np. określaniu pory roku, dnia, godziny na zegarze.

  3. Trudności w nauce czytania (np. czyta bardzo wolno, najczęściej głoskuje i nie zawsze dokonuje poprawnej syntezy, przekręca wyrazy, nie rozumie przeczytanego tekstu).

  4. Pierwsze próby pisania : częste zwierciadlane pisanie liter i cyfr oraz odwzorowywanie wyrazów zapisując je od strony prawej do lewej.

Współwystępowanie wielu wymienionych objawów u jednego dziecka pozwala z większą pewnością przypuszczać, że mamy do czynienia z „ryzykiem dysleksji”.


Wiek szkolny (klasa I – III):

  1. Motoryka duża czyli mała sprawność ruchowa całego ciała, która objawia się w tym, że dziecko:

  • ma trudności z opanowaniem jazdy na dwukołowym rowerze, wrotkach, łyżwach, nartach

  • niechętnie uczestniczy w zabawach ruchowych i lekcjach w – f ponieważ ma trudności z wykonywaniem niektórych ćwiczeń.

  1. Motoryka mała czyli obniżona sprawność ruchowa rąk, zauważamy, że dziecko:

  • nie opanowało w pełni czynności samoobsługowych związanych z ubieraniem się, myciem i jedzeniem.

  1. Koordynacja wzrokowo – ruchowa: zaburzenia objawiają się:

  • trudnościami z rzucaniem do celu i chwytaniem

  • niechęcią do rysowania i pisania, odtwarzania złożonych figur geometrycznych, rysowaniem szlaczków w liniaturze zeszytu

  • poprzez sposób trzymania ołówka, długopisu - dziecko zbyt mocno go przyciska przez co ręka szybko się męczy

  • poprzez niski poziom graficzny rysunków i pisania – dziecko „brzydko” rysuje i niestarannie pisze (nie mieści się w liniaturze, zagina „ośle uszy”, pisze wolno).

  1. Funkcje wzrokowe – objawy zaburzeń to:

  • trudności z wyróżnianiem elementów z całości lub z ich syntetyzowaniem w całość

  • trudności z wyodrębnieniem szczegółów różniących dwa obrazki

  • trudności z odróżnianiem kształtów podobnych (np. liter m – n, l – t – ł) lub identycznych, lecz inaczej położonych w przestrzeni (np. liter p – g – b – d).

  1. Funkcje językowe – objawy zaburzeń to:

  • wadliwa wymowa

  • przekręcanie złożonych wyrazów (przestawianie głosek i sylab, asymilacje głosek np. sosa lub szosza)

  • używanie sformułowań niepoprawnych pod względem gramatycznym, trudności z poprawnym używaniem wyrażeń przyimkowych wyrażających stosunki przestrzenne: nad – pod, za – przed, wewnątrz – na zewnątrz.

  • trudności z pamięcią fonologiczną, sekwencyjną czyli trudności dotyczące zapamiętywania: sekwencji nazw (dni tygodnia, pory roku), sekwencji czasowej (wczoraj – dziś – jutro), sekwencji cyfr, szeregów 4 – cyfrowych: wierszy, piosenek

  • trudności z szybkim wymienieniem nazw np. wszystkich znanych owoców

  • wolne tempo nazywania szeregu prostych obrazków

  • trudności z nazywaniem i zapamiętywaniem liter alfabetu, cyfr, powtarzaniem z pamięci szeregu słów oraz szeregów cyfrowych

  • trudności z zapamiętaniem tabliczki mnożenia.




  1. Lateralizacja – utrzymywanie się oburęczności.

  2. Orientacja w schemacie ciała i przestrzeni – przejawy zaburzeń to:

  • trudność z jednoczesnym wskazywaniem na sobie części ciała i określaniem ich terminami: prawe – lewe np. odróżnieniem prawej i lewej ręki

  • trudności z określaniem położenia przedmiotów względem siebie

  • pisanie liter i cyfr zwierciadlane i/ lub zapisywanie wyrazów od prawej do lewej strony.

  1. Czytanie – nasilone trudności w nauce czytania, które można dostrzec, jeżeli dziecko:

  • bardzo wolno czyta – prymitywna technika (głoskowanie lub sylabizowanie z wtórną syntezą słowa), ale mało błędów

  • bardzo szybko czyta, ale popełnia przy tym wiele błędów (dziecko domyśla się treści na podstawie kontekstu)

  • niewłaściwie i słabo rozumie przeczytany tekst.

  1. Pisanie – trudności z opanowaniem poprawnej pisowni związane z opóźnieniem rozwoju spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej to:

  • trudność z zapamiętaniem kształtu rzadziej występujących liter o skomplikowanej strukturze (np. wielkie litery pisane F, H, Ł, G)

  • mylenie liter podobnych pod względem kształtu np. l – t – ł, m – n

  • mylenie liter identycznych, lecz inaczej położonych w przestrzeni np. p – b – d – g

  • popełnianie błędów podczas przepisywania tekstów.

Pisanie – trudności z opanowaniem poprawnej pisowni związane z opóźnieniem rozwoju fonologicznego aspektu funkcji językowych i pamięci fonologicznej objawiają się:

  • myleniem liter odpowiadających głoskom podobnym fonetycznie np. z – s, w – f, d – t, k – g

  • trudnościami z zapisywaniem zmiękczeń, myleniem głosek i – j, głosek nosowych: ą – om, ę – en

  • nagminnym opuszczaniem, dodawaniem, przestawianiem, podwajaniem liter i sylab

  • pisaniem wyrazów bezsensownych

  • nasilonymi trudnościami podczas pisania ze słuchu.

  1. Orientacja w czasie – przejawy zaburzeń to:

  • trudności z określaniem pory roku, dnia, czasu na zegarze.



Zasady prowadzenia zajęć korekcyjno – kompensacyjnych:


  1. Zasada pełnej opieki wychowawczej, współpracy z dorosłymi zajmującymi się dzieckiem na co dzień oparta na systematyczności i ciągłości.

  2. Zasada akceptacji dziecka i dobrego z nim kontaktu, oddziaływania terapeutycznego: ustanowienie porozumienia terapeuta – dziecko, rozpoznawanie i odzwierciedlanie uczuć, szanowanie dziecka, a zwłaszcza jego zdolności do rozwiązywania problemów, dziecko kieruje swoim zachowaniem i ponosi za nie odpowiedzialność, terapia nie może być przyspieszona.

  3. Zasada indywidualizacji: stawianie zadań dostosowanych do możliwości dziecka i zapewnienie warunków do poprawnego wykonywania ćwiczeń, dostosowywanie czasu trwania poszczególnych ćwiczeń do wydolności dziecka.

  4. Zasada stopniowania trudności: powolne systematyczne przechodzenie od zadań łatwiejszych do trudniejszych, od prostszych do bardziej skomplikowanych.

  5. Zasada zaangażowania polisensorycznego, korekcji i kompensacji.




  1. Zasada wczesnego podejmowania pracy wyrównawczej.

  2. Zapewnienie warunków do utrwalania prawidłowych umiejętności i likwidowania niekorzystnych nawyków w czytaniu i pisaniu.

  3. Mobilizowanie dziecka do wykonywania zadań poprzez stosowanie różnorodnych form ćwiczeń, zasada utrzymywania optymalnej motywacji.


Zajęcia manualne, których celem jest poprawienie sprawności manualnej, tak by dziecko mogło dostatecznie radzić sobie w czynnościach wymagających drobnych, precyzyjnych ruchów ręki, by mogło pisać dostatecznie szybko i czytelnie.


  1. Malowanie (wykonywanie dużych rozmachowych ruchów ręką zmniejszających napięcie mięśniowe oraz ćwiczenie płynności ruchów okrężnych i postępujących od strony lewej do prawej).

  • Wypełnianie kolorem całej powierzchni papieru.

  • Malowanie form kolistych, falistych, dużych konturowych rysunków.




  1. Usprawnianie końców palców (ma na celu zmniejszenie napięcia mięśniowego, które powoduje usztywnienie palców utrudniające prawidłowe uchwycenie narzędzia, bywa też, że napięcie mięśni jest zbyt słabe, palce wiotkie, trzymają ołówek zbyt lekko i łatwo go wypuszczają).

    • Stukanie czubkami palców.

    • Malowanie suchym palcem, pęczkiem waty.

    • Modelowanie w glinie i plastelinie.

    • Wyrywanki i naklejanki.

    • Nawlekanie koralików.

    • Haftowanie na tekturkach z dziurkami.




  1. Ćwiczenia graficzne (służą wyrabianiu płynności i precyzji ruchów ręki ustawionej w pozycji jak przy pisaniu).

  • Kreślenie form kolistych.

  • Malowanie kredkami konturowych rysunków (można kolorować rysunki

zamazując powierzchnię gęstymi kreskami kreślonymi w dowolnym kierunku w granicach wyznaczonych konturem, warto wprowadzić kreskowanie, które polega na rysowaniu równoległych linii ciągniętych przez całą szerokość lub długość danej powierzchni od góry do dołu, od lewej do prawej).

  • Kopiowanie rysunków.

  • Rysowanie szlaczków i wzorów z elementów liter.




  1. Ćwiczenia grafomotoryczne przygotowujące do nauki pisania według Hany Tymichowej (służą osiągnięciu przez dziecko gotowości do nauki pisania oraz do korygowania nieprawidłowej techniki rysowania i pisania, wpływają na rozwój motoryki rąk i koordynacji wzrokowo – ruchowej).


Materiał do ćwiczeń zawiera:

  1. Wzoru proste do kalkowania (16 rysunków).

  2. Wzory złożone do kalkowania (22 rysunki).

  3. Wzory do kopiowania (30 rysunków).



Materiały pomocnicze:

  • okładka z przezroczystej folii albo „koszulka”, do której wkłada się wzór oraz kalka techniczna;

  • mazak lub miękki ołówek;

  • nasadka plastykowa lub z modeliny.


Kolejne etapy ćwiczenia:

  1. Wkładamy arkusz z rysunkiem do przezroczystej koszulki. Zachęcamy dziecko, aby opowiedziało co widzi na rysunku, nazwało poszczególne elementy (np. nos, ogon królika, określiło ich położenie w przestrzeni).

  2. Wyjaśniamy dziecku, że zasadą ćwiczenia jest rysowanie po linii jednym ruchem ciągłym bez odrywania ręki od rysunku.

  3. Prosimy dziecko, aby pokazało jak będzie rysowało ten rysunek (miejsce, w którym rozpocznie i zakończy rysowanie).

  4. Zachęcamy do kilkukrotnego odtworzenia rysunku mazakiem po folii za każdym razem innym kolorem (każdorazowo po narysowaniu rysunku dziecko ściera go wilgotną szmatką).

  5. Wyjmujemy rysunek z „koszulki” i pozwalamy dziecku wykonać go kolorową kredką na papierze.

  6. Zachęcamy dziecko do uzupełnienia rysunku według własnego pomysłu.

  7. Wieszamy rysunek na widocznym miejscu, nagradzamy dziecko pochwałami.


Kopiowanie rysunku to krok wyżej w stawianiu dziecku wymagań w zakresie czynności grafomotorycznych. Dziecko tylko początkowo rysuje po śladzie (pierwsze wykonanie rysunku), następnie kreśli rysunki samodzielnie na czystej kartce (drugie i kolejne odtworzenie rysunku).


Sposób pracy:

  • zajęcia prowadzone są zawsze w obecności dorosłego;

  • dziecko nie zabiera do domu swojego zeszytu ćwiczeń;

  • podczas zajęć wykonuje tylko jeden nowy wzór, zachęcamy je do powtórzenia wzoru wykonanego poprzedniego dnia;

  • zajęcia powinny być prowadzone systematycznie (codziennie lub co drugi dzień) przez okres około 10 minut, najlepiej w tym samym czasie i miejscu;

  • kolejność wykonywania ćwiczeń powinna być zgodna z porządkiem rysunków zamieszczonych w zeszycie;

  • ćwiczenia każdego rysunku trzeba powtarzać w ciągu kolejnych zajęć aż dziecko nabierze wprawy w swobodnym rysowaniu linii, kół i pętli.


Pozycje stosowane podczas ćwiczeń:

  1. Postawa stojąca, rysowanie w płaszczyźnie pionowej.

Kartka ze wzorem umieszczona jest na ścianie nieco na lewo od dziecka, by jego ręka przesuwała się po linii wzoru od lewej strony ku osi ciała. W uniesionej do góry ręce zmniejsza się napięcie mięśniowe, zwłaszcza w stawie łokciowym.

  1. Postawa stojąca, rysowanie w płaszczyźnie poziomej.

Wzór leży na stole przed dzieckiem. Podczas rysowania dochodzi do zmniejszenia napięcia mięśniowego w stawie barkowym. Jest to ważne szczególnie w przypadkach nadmiernego napięcia i naciskania narzędziem graficznym na papier w czasie rysowania i pisania.



  1. Postawa siedząca, łokieć uniesiony.

Wzór leży na stole, dziecko wykonuje ćwiczenie w pozycji siedzącej z łokciem uniesionym ku górze. Pozycja taka powoduje zmniejszenie napięcia podczas rysowania, głównie w stawie łokciowym.

  1. Postawa siedząca, przedramię podparte.

Wzór leży na stole, a dziecko wykonuje ćwiczenie mając rękę opartą o stół, na wysokości przedramienia. Wykonanie ćwiczenia w tej pozycji wpływa na rozluźnienie napięcia mięśniowego w stawie nadgarstkowym.


Ćwiczenia spostrzegania wzrokowego i orientacji przestrzennej, których celem jest:

  • umiejętność szybkiego rozpoznawania obrazów wzrokowych, różnicowania bardzo podobnych obrazów wzrokowych;

  • umiejętność ujmowania zależności między całością obrazu i jego elementami składowymi;

  • ćwiczenie orientacji w kierunkach – różnicowanie strony lewej i prawej, góry i dołu;

  • umiejętność przenoszenia następstwa czasowego na kolejność uszeregowanych elementów w przestrzeni;

  • ćwiczenie pamięci wzrokowej;

  • ćwiczenie koordynacji wzrokowo – ruchowej;

  • ćwiczenie umiejętności spostrzegania istotnych cech form geometrycznych, abstrakcyjnych.



Usprawniając funkcje wzrokowe i orientację przestrzenną należy pamiętać o tym, że:

  • łatwiejszym materiałem są obrazy przedmiotów, roślin, zwierząt, a trudniejszym figury geometryczne;

  • im więcej elementów tym stopień trudności większy;

  • najłatwiej spostrzegane są duże obrazy z przynajmniej kilku metrów;

  • spostrzeganie materiału jest łatwiejsze, gdy jest on nieruchomy i gdy można patrzeć na niego dowolnie długo.



Propozycje ćwiczeń:


  1. Rozpoznawanie treści obrazków ukazywanych w krótkich ekspozycjach.

  2. Dobieranie par jednakowych obrazków.

  3. Układanie obrazków po lewej i prawej stronie.

  4. Układanie obrazków w szeregu według kolejności w jakiej były eksponowane.

  5. Dobieranie części do całego obrazka.

  6. Układanie obrazków z części.

  7. Dobieranie jednakowych figur geometrycznych.

  8. Układanie kompozycji z oddzielnych figur geometrycznych.

  9. Rysowanie kompozycji geometrycznych za pomocą szablonów.

  10. Kończenie zaczętych rysunków.



Ćwiczenia analizy i syntezy słuchowej, koordynacji słuchowo – ruchowej i słuchowo – wzrokowej





  1. Odtwarzanie rytmu i wiązanie go z układem przestrzennym ma na celu usprawnianie analizy i syntezy słuchowej, pamięci, koordynacji słuchowo – ruchowej i koncentracji uwagi.

  • Odtwarzanie rytmu ilustrowanego układem przestrzennym – ćwiczenie rozpoczynamy od ułożenia przed dzieckiem dwóch klocków zsuniętych razem. Informujemy, że będziemy stukać tyle razy ile jest klocków. Wykonujemy dwa szybko następujące po sobie stuknięcia i proponujemy by dziecko zrobiło to samo. Po wykonaniu tej próby rozsuwamy klocki i mówimy dziecku, że teraz będziemy nieco wolniej stukać, bo klocki są rozdzielone. Stukamy stosując dłuższą przerwę. Dziecko robi potem to samo. Następnie przystępujemy do właściwych prób. Układamy klocki w szeregu zachowując między nimi odstępy lub zsuwając klocki razem. Wskazujemy dziecku gdzie jest początek i koniec. Stukamy odpowiednio do układu klocków, a potem stuka dziecko. W kolejnych próbach przechodzimy do coraz bardziej złożonych układów rytmu.

  • Rozpoznawanie układu przestrzennego odpowiadającego wystukanemu rytmowi – przed dzieckiem tworzymy dwa lub trzy szeregi różnych klocków. Następnie według jednego z tych układów stukamy zasłaniając tekturą tak, aby dziecko nie widziało wykonywanego ruchu. Pytamy, który z ułożonych szeregów odpowiada wystukanemu rytmowi.

  • Rozpoznawanie rytmu zgodnie z układem przestrzennym.

  • Odtwarzanie w układzie przestrzennym wystukanego rytmu.

  • Wystukiwanie rytmu według podanego układu przestrzennego.

  • Graficzne odtwarzanie wysłuchanego rytmu.


2. Analiza zdań na wyrazy i wyrazów na sylaby.

  • Układanie zdań i rozdzielanie ich na wyrazy – w tym ćwiczeniu dzieci uczą się formułować zdania na określony temat, rozdzielać zdanie na wyrazy, rozpoznawać jego początek i koniec oraz następstwo kolejnych wyrazów.

  • Rozwijanie zdań i porównywanie liczby wyrazów w zdaniach.

  • Dzielenie wyrazów na sylaby z jednoczesnym stukaniem w rytm wypowiadanych sylab.

  • Liczenie sylab.

  • Porównywanie liczby sylab.

  • Kończenie i zaczynanie wyrazów dwusylabowych.

  • Tworzenie wyrazów rozpoczynających się od podanej sylaby.

  • Sztafeta sylabowa – dzieci siedzą w kręgu, a przed nimi rozłożone są obrazki tak, że ich rysunki są niewidoczne. Pierwszy uczestnik gry odkrywa obrazek i wypowiada pierwszą sylabę po czym podaje obrazek sąsiadowi, który wydziela następną sylabę i przekazuje obrazek dalej. Dziecko, które wypowiedziało ostatnią sylabę wyrazu zatrzymuje obrazek, a kolejny uczestnik gry losuje następny spośród leżących. Po zakończeniu ćwiczenia dzieci przeliczają swoje obrazki.

  • Rozpoznawanie w wyrazie określonej sylaby i ustalenie miejsca jej położenia.




  1. Rozpoznawanie i wyodrębnianie głosek z wyrazów.

  • Wybieranie obrazków, których nazwy rozpoczynają się od podanej głoski.

  • Rozpoznawanie nazwy obrazka na podstawie pierwszej głoski.

  • Wydzielanie pierwszej głoski z nazwy obrazka.

  • Dobieranie par obrazków, których nazwy rozpoczynają się tą samą głoską.

  • Podawanie wyrazów rozpoczynających się od danej głoski.




  • Wybieranie obrazków, których nazwy kończą się daną głoską.

  • Rozpoznawanie, w którym wyrazie określona głoska znajduje się na początku, a w którym na końcu.

  • Dobieranie par obrazków, w których nazwa drugiego rozpoczyna się taką samą głoską jaką kończy się nazwa pierwszego.

  • Rozpoznawanie samogłosek w wyrazach jednosylabowych.

  • Określanie miejsca położenia w wyrazie rozpoznanej głoski.

  • Rozpoznawanie głoski powtarzającej się w wyrazie.


Przykłady innych zabaw doskonalących percepcję słuchową:

  • Naśladowanie dźwięków wydawanych przez narysowane na obrazkach zwierzęta, przedmioty i zjawiska atmosferyczne np. mysz, koń, lew, krowa, kogut, samochód, pociąg, samolot, deszcz, grzmot, wiatr, dzwonek, czajnik.

  • Układanie melodii do podanych zdań.

  • Zabawa „Rozpoznaj ten dźwięk”: nauczyciel prezentuje dzieciom dźwięki np. dzwonka, gwizdka, gniecionego papieru, kluczy, bębenka, trójkąta, grzechotki, klocków, uderzenia w szklankę. Dzieci uważnie słuchają, a następnie wskazują odpowiedni napis np. kartka, gwizdek itd.

  • Wyszukiwanie wśród podanych wyrazów par, które różnią się tylko jedną głoską np. pal – bal, kozioł – kocioł, kość – gość, półka – bułka, pas – bas, pije – bije, buty – budy.

  • Podkreślanie syczących wyrazów, które zawierają głoskę „s”.

  • Układanie wyrazów od najkrótszego do najdłuższego.

  • Zabawa „Dziwny język” – dziecko wymawia kolejno zapisane wyrazy przed każdym z nich dodaje sylabę „pa”.

  • Układanie rymów do podanych wyrazów.

  • Łączenie w pary wyrazów, które się rymują np. sos – nos, nóżka – łóżka, ściereczka – wycieczka, trąba – bomba, mapa – klapa, mieszka – ścieżka, rama – brama, główka – mrówka.


Amerykański neurolog i psychiatra Samuel Orton wskazał na istnienie związku między nieprawidłową lateralizacją (lateralizacja – dominacja funkcjonalna jednej części ciała nad drugą), a dysleksją. Obserwując swoich pacjentów stwierdził, że często współwystępuje u nich lustrzane odwracanie liter i tendencja do odczytywania wyrazów od strony prawej ku lewej. Tego typu zaburzenia w czytaniu i pisaniu pojawiają się w przypadku uszkodzenia lewej półkuli lub braku dojrzałości centralnego układu nerwowego i nie ustalenia się dominacji jednej z półkul mózgowych.

Z badań wynika, że w grupie dzieci z trudnościami w czytaniu jest istotnie więcej leworęcznych i dzieci oburęcznych. Dysleksja częściej występuje w przypadku nie ustalonej lateralizacji i przy zmianie modelu np. na skutek przeuczania dzieci leworęcznych na prawą rękę.

1   2   3   4

Powiązany:

Materiały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji iconPrzedstawiamy Państwu materiały pomocnicze dla nauczyciela pomocne w przygotowaniu rozkładu materiału na dany rok szkolny

Materiały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji iconKilka rad do pracy z uczniem z ryzyka dysleksji I dyslektycznym

Materiały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji iconMateriały pomocnicze karty pracy

Materiały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji iconPomocnicze kryteria oceniania pracy nauczyciela wychowania fizycznego

Materiały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji iconJak pracować z dzieckiem dyslektycznym? Symptomy dysleksji

Materiały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji iconMateriały pomocnicze dla Euroregionalnego Komitetu Sterującego

Materiały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji iconMateriały pomocnicze dla Euroregionalnego Komitetu Sterującego

Materiały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji iconSkala ryzyka dysleksji ( srd )- arkusz badania – oprac. Marta Bogdanowicz

Materiały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji iconMateriały pomocnicze dla in żynierantów, magistrantów, doktorantów I habilitantów

Materiały pomocnicze dla nauczyciela do pracy z dzieckiem ryzyka dysleksji iconMateriały pomocnicze dla studentów Katolicki Uniwersytet Lubelski

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom