Urząd Miasta Otwocka




Pobierz 0.79 Mb.
NazwaUrząd Miasta Otwocka
strona2/18
Data konwersji30.10.2012
Rozmiar0.79 Mb.
TypCharakterystyka
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18

Historia miasta


Otwock jest miastem młodym - prawa miejskie uzyskał w 1916 r., lecz historia ziemi, na której się znajduje jest długa i bogata. Najstarsze ślady dawnego osadnictwa sięgają 12 tysięcy lat przed naszą erą i są związane ze znaleziskami określanymi przez archeologów mianem kultury świderskiej.

Początki istnienia Miasta związane są z budową „Drogi żelaznej nadwiślańskiej” – linii kolejowej łączącej Warszawę z Lublinem (1877 r.). Przy stacji kolejowej powstała osada letniskowa zwana Willami Otwockimi.

Jednym z pierwszych osadników był rysownik i publicysta Michał Elwiro Andriolli (1838 – 1893). Nabył on 200 ha ziemi nad brzegami rzeki Świder i wybudował kilkanaście domków dla przyjaciół i ludzi oczekujących wypoczynku na łonie natury połączonego z doznaniami kulturalno-artystycznymi. Organizował festyny, majówki i spektakle teatralne, na które przyjeżdżało nawet po kilkaset osób ze świata kultury stolicy. Otwock dzięki Andriollemu stał się modnym wówczas miejscem wypoczynku świątecznego. Również okoliczni właściciele drobnych folwarków rozpoczęli budowę domów dla przyjezdnych. W 1895 r. domków dla letników było 200 a w 1906 r. już 600. Były to tzw. „wille otwockie”. Latem przyjeżdżało do Otwocka nawet 2000 gości.

Osada letniskowa tworzyła się po wschodniej stronie traktu kolejowego, natomiast część Miasta położona na zachód od linii kolejowej powstała znacznie później, a właściwy jej rozwój przypadł na lata międzywojenne.

Od Michała Andriollego wypłynął nie tylko pomysł wykorzystania terenu na funkcję letniskową, ale również na leczenie sanatoryjne.

Z roku na rok Otwock stawał się coraz bardziej popularny. Przełom XIX i XX wieku to okres powstawania zakładów leczniczo-klimatycznych. W 1893 r. lekarz Józef Marian Geisler zorganizował pierwsze na ziemiach polskich stałe sanatorium nizinne chorób dróg oddechowych. Na terenie „willi otwockich” zaczęła się kształtować dzielnica uzdrowiskowa Otwocka. Już w 1917 r. znajdowały się tu 22 pensjonaty i 3 sanatoria. Oficjalnie status miasta-uzdrowiska uzyskał Otwock w 1923 r. Miasto zyskało renomę uzdrowiska nie tylko w kraju, ale także poza jego granicami. Do Otwocka przyjeżdżano już nie tylko na świąteczny wypoczynek, ale także na leczenie. Z małej osady letniskowej Otwock rozwinął się w znane i cenione uzdrowisko.

Lata trzydzieste to dalszy rozwój funkcji leczniczej Miasta. Liczba kuracjuszy znacznie przewyższała liczbę stałych mieszkańców. Zauroczeni Miastem często pozostawali w Otwocku na stałe. Otwock przyciągał artystów, twórców i ludzi nauki. Tu tworzyli m.in. Władysław Reymont, Stefan Żeromski i Konstanty Ildefons Gałczyński.

Dynamiczny rozwój Otwocka przerwała II wojna światowa. Okupant dokonał eksterminacji ludności żydowskiej, która w 1939 r. stanowiła 75% mieszkańców Miasta. Działania wojenne nie zniszczyły nadmiernie Otwocka, jednak życie w nim należało budować od podstaw.

Nadzwyczajne walory otwockiego mikroklimatu, a przy tym ogromne zagrożenie gruźlicą mieszkańców stolicy, na długo przypieczętowały jednostronny rozwój uzdrowiska. W 1950 r. – uchwałą Sejmowej Komisji Zdrowia – Otwock został uznany jako centralny nizinny ośrodek leczenia gruźlicy.

Dwa lata później utworzony został „Powiat Miejsko – Uzdrowiskowy Otwock”, który w 1958 r. przekształcono w dwa niezależne organizmy, siedzibą których był Otwock: miasto wydzielone na prawach powiatu i powiat otwocki. Zmiany te doprowadziły do rozbudowy Otwocka jako ośrodka administracyjnego, obciążonego zadaniami, wśród których dbałość o zachowanie walorów uzdrowiska nie zyskała właściwej rangi.

W 1958 r. w dzielnicy Otwocka – Świerku rozpoczął działalność Instytut Badań Jądrowych, co uznać można za przykład swoiście wówczas pojmowanej industrializacji. Ignorowanie problematyki ochrony środowiska naturalnego było charakterystyczne dla ówczesnej rzeczywistości społeczno-gospodarczej. W wyniku tego znacznie wzrósł stopień zagrożenia ekologicznego, wzrosło zanieczyszczenie wód i gleby. Traciło na znaczeniu lecznictwo chorób płuc a także funkcja letniskowo-wypoczynkowa Otwocka. Likwidowano pensjonaty, domy wczasowe. Rzeka Świder ulegała coraz większemu zanieczyszczeniu. Wszystkie te czynniki przyczyniły się do utraty przez Otwock jego sławy i popularności.

Dzisiejszy Otwock jest ośrodkiem administracyjnym, usługowym i chociaż w coraz mniejszym stopniu, ale również ośrodkiem lecznictwa.

Od 1990 r. Otwock jest miastem bliźniaczym francuskiego Saint-Amand-Montrond a od 1992 r. niemieckiego Lennenstadt.

Dumą dzisiejszego Otwocka jest jego przedwojenne dziedzictwo. Do wybuchu II wojny światowej Miasto było znanym i tętniącym życiem polskim uzdrowiskiem przeciwgruźliczym, powstałym w iście amerykańskim tempie w ciągu zaledwie 45 lat, wśród bezludnych, dziewiczych lasów dóbr otwockich, które przecięła w 1877 roku Droga Żelazna Nadwiślańska. Linia Kolejowa Nadwiślańska, uruchomiona 29 sierpnia 1877 roku, z Mławy przez Ciechanów, Modlin, Warszawę Pragę, Lublin, Chełm do Kowna, połączyła dwa morza: Morze Bałtyckie w Gdańsku z Morzem Czarnym w Odessie i stała się „oknem na świat” dla tych terenów. Pierwszym przystankiem na drodze z Warszawy do Lublina była stacja Otwock, w odległości ok. 1 mili od siedziby właściciela Dominium Otwock (obecnie Otwock Wielki) Zygmunta Kurtza, z ruinami historycznego pałacu z XVII - wspaniałej niegdyś rezydencji marszałka wielkiego koronnego Kazimierza Bielińskiego – stąd nazwa stacji. Miejsce wybrane dość przypadkowo okazało się wkrótce bardzo szczęśliwym, a bliskość Warszawy i stała komunikacja, uczyniły okolice stacji nadzwyczaj atrakcyjnymi. Ruszyła eksploatacja torfu (po nim zostało jezioro Torfy), przewożonego do przeróbki w okolice stacji kolejką konną wzdłuż drogi – Torfianki (obecnie ul. Andriollego), ruszyła cegielnia w Teklinku produkująca cegły z gliny czerpanej z obecnych dołów Goldmana. Glinę i cegły do stacji transportowano taką samą konną kolejką wzdłuż obecnej ul. Samorządowej.

O dalszym rozwoju Otwocka zadecydowały przede wszystkim wybitnie korzystne warunki klimatyczne i geologiczne, stanowiące „curiosum geologiczne” w Europie Środkowej, sprzyjające szczególnie leczeniu gruźlicy płuc.

Pierwszym, który utorował drogę Otwocka do sławy był dr Józef Geisler, lekarz praktyk z Karczewa. W 1893 roku uruchamia, pierwsze w Otwocku, Sanatorium przeciwgruźlicze wg ówczesnych światowych wymogów. Jego inicjatywa i przedsiębiorczość przyczyniły się walnie do rozwoju Otwocka jako sławnej stacji klimatycznej. Masowo powstają pensjonaty i następne sanatoria, a wśród nich sanatorium M. Chmielewskiej, zakład dietetyczno-higieniczny dla Izraelitów felczera Józefa Przygody, przejęte przez syna, dr Władysława Przygodę jako sanatorium, sanatorium dla umysłowo chorych Żydów „Zofiówka”, żydowskie sanatorium „Brijus-Zdrowie” oraz „Marpe” i „Haszahefes – Pomoc”, sanatorium dr Gustawa Krukowskiego.

W 1895 roku, aptekarz prowizor farmacji Franciszek Podolski otworzył aptekę. W 1892 roku zbudowana została kaplica rzymsko-katolicka, a po jej rozbudowie w 1902 roku – kościół filialny parafii karczewskiej. Założono pocztę i telegraf. Tak powstające przyszłe uzdrowisko, wówczas Wille Otwockie w gminie Karczew, rozwijało się dzięki myśli twórczej i działaniom szerokiej rzeszy miejscowej inteligencji z wieloma lekarzami na czele, którzy w niesprzyjających warunkach ówczesnego carskiego zaboru rosyjskiego oraz braku zrozumienia u miejscowych władz gminnych, przyszłe losy Willi Otwockich odważnie wzięli w swoje ręce. Nielegalnie, w 1905 roku, powołują Towarzystwo „Spójnia”, klub miejscowej inteligencji, przekształcone wkrótce na Towarzystwo Śpiewacze, zalegalizowane. Tu bije serce przyszłego uzdrowiska. Powstaje Towarzystwo Przyjaciół Otwocka – fundamenty pracy samorządowej w Otwocku, z prezesem dr Władysławem Czaplickim. Najważniejszym celem prac Towarzystwa było przemianowanie Otwocka na samodzielną gminę. Pod kierownictwem Edwarda Kasperowicza opracowano przyszłą administrację nowej gminy z wydziałami: bezpieczeństwa publicznego, oświaty, filantropijnym, pocztowym i prawnym.

Wybuch I wojny światowej w 1914 roku zahamował życie Otwocka. Ucieczka Rosjan i wejście Niemców w sierpniu 1915 roku stworzyły nowe warunki życia pod okupacją wojskową z Generał-Gubernatorem Hansem Hartwigiem von Beselerem. Wykorzystując nową sytuację polityczną, całą administrację Otwocka przejęło Towarzystwo Przyjaciół Otwocka i wysłało do Beselera delegację: dr Antoni Michałowski, dr Hipolit Cybulski i Maksymilian Reiner – działacz otwocki z ramienia społeczności żydowskiej, z wnioskiem o wydzielenie Otwocka jako samodzielnej gminy z powiatu nowomińskiego.

Starania uwieńczyło powodzenie i tak Otwock z dniem 9 listopada 1916 roku został podniesiony do godności miasta. Od daty tej wkroczył Otwock na normalną drogę rozwojową i mimo, że gospodarkę swoją rozpoczynał w czasie trwającej wciąż wojny od niczego, wciąż ulepszane było zarządzanie Miastem.

Dopiero w 1920 roku wybrany z konkursu burmistrz Michał Górzyński wprowadził Otwock na właściwą i szczęśliwą drogę rozwoju, prowadzącą do uzyskania statusu uzdrowiska w 1923 roku. Działalność burmistrza Górzyńskiego poszła w nawzajem uzupełniających się kierunkach: rozwoju municypalności młodego miasta, koniecznych inwestycji uzdrowiskowych i urbanistycznych, zgodnie z jego wizją Otwocka - uzdrowiska. Szczególnie wymagano od mieszkańców utrzymania porządku i czystości, estetyki ich posesji, a od właścicieli sklepów grzeczności w obsłudze kuracjuszy.

Otwock nastawiony był bowiem na kuracjuszy, którzy przyjeżdżali tu tysiącami rocznie i zostawiali niemałe pieniądze, dzięki czemu Otwock wkrótce w niczym nie ustępował zagranicznym kurortom, zapewniając chorym wysoki poziom leczenia, spokój, wypoczynek, rozrywkę, dobre wyżywienie i bogate zaopatrzenie sklepów – słowem wszystko, co zadawalało i ściągało kuracjuszy i zamożnych mieszkańców Warszawy na sobotnio-niedzielne rozrywki i wypoczynek. W kinach wyświetlano najlepsze aktualnie filmy, czasami wcześniej niż w kinach warszawskich, a elektryczna (od 1936 r.) komunikacja, co 10 minut z Warszawy i autobusowa z sąsiednim Śródborowem, umożliwiały każdemu odwiedzanie tego coraz bardziej znanego uzdrowiska. Niestety wraz z wybuchem II wojny światowej rozpoczął się zmierzch świetności Otwocka Uzdrowiska.


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18

Powiązany:

Urząd Miasta Otwocka iconRady Miasta Otwocka

Urząd Miasta Otwocka iconUchwała Nr Rady Miasta Otwocka

Urząd Miasta Otwocka iconUchwała nr rady Miasta Otwocka

Urząd Miasta Otwocka iconUchwała /12 Rady Miasta Otwocka

Urząd Miasta Otwocka iconProtokół nr V/03 z sesji Rady Miasta Otwocka

Urząd Miasta Otwocka iconProtokół nr IX z sesji Rady Miasta Otwocka

Urząd Miasta Otwocka icon2. analiza uwarunkowań rewitalizacji miasta otwocka 14

Urząd Miasta Otwocka iconU c h w a ł a Nr xxv/216/04 Rady Miasta Otwocka

Urząd Miasta Otwocka iconProtokół nr ii/02 z sesji Rady Miasta Otwocka

Urząd Miasta Otwocka iconProtokół nr I/02 z sesji Rady Miasta Otwocka

Umieść przycisk na swojej stronie:
Rozprawki


Baza danych jest chroniona prawami autorskimi ©pldocs.org 2014
stosuje się do zarządzania
Rozprawki
Dom